Bộ Tài chính đề xuất sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng tính 20% trên phần lãi từ chuyển nhượng bất động sản. Nếu không xác định được giá mua và chi phí, thuế sẽ tính theo giá bán và thời gian sở hữu, từ 2–10%.

Đề xuất được kỳ vọng công bằng hơn, hạn chế đầu cơ, lướt sóng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến lo ngại mức thuế cao, đặc biệt 10% trong hai năm đầu là quá cao, có thể khiến thị trường thứ cấp đình trệ, giao dịch giảm mạnh.

Anh Nguyễn Thành Luân, một nhà đầu tư cá nhân tại TP HCM, cho biết đầu năm 2023, anh mua một lô đất ở Bình Dương với giá gần 3 tỷ đồng và đến nay đang rao bán với giá 3,6 tỷ. Nếu trừ chi phí môi giới, thuế phí, mức lãi gộp còn lại khoảng 500 triệu đồng. “Nếu đề xuất thu thuế 20% trên phần lãi này thành hiện thực, tôi sẽ mất thêm 100 triệu, gần bằng tiền vay trả lãi ngân hàng một năm”, anh Luân nói và cho rằng mức thu này “hơi nặng tay” với nhà đầu tư cá nhân.

Ông Nguyễn Quốc Kiên, một nhà đầu tư tại phường Gia Định (TP HCM), lo ngại nếu áp dụng phương án tính thuế mới, khi bán lô đất trị giá 4 tỷ đồng sau chưa đầy 2 năm sở hữu, ông có thể phải đóng 400 triệu đồng tiền thuế, gấp 5 lần hiện tại. Theo ông Kiên, nếu không có đủ hóa đơn chứng minh chi phí mua vào và phát sinh, nhà đầu tư buộc phải chịu mức thuế cao dù không phải đầu cơ. “Không phải ai bán tài sản trong thời gian ngắn cũng là lướt sóng, đánh đồng như vậy sẽ gây thiệt cho nhiều người thật sự cần bán gấp,” ông nói.

Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với chị Trần Minh Hạnh, nhà đầu tư căn hộ cao cấp ở khu Nam TP HCM. Mua căn hộ hai phòng ngủ giá gần 4 tỷ cuối năm 2021, hiện tài sản của chị tăng lên khoảng 4,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi trừ chi phí môi giới, nội thất, lãi vay, phần lãi còn lại rất mỏng. Nếu cộng thêm thuế trên phần chênh lệch như dự thảo, chị cho rằng gần như “bán huề vốn”.

Theo chị Hạnh, bất động sản không chỉ để ở mà còn là kênh đầu tư hợp pháp. “Nhà đầu tư bỏ tiền, công sức và chấp nhận rủi ro để tìm kiếm lợi nhuận chính đáng. Nếu bán được 300 triệu đồng mà mất gần 60 triệu để đóng thuế, chẳng ai còn mặn mà với kênh đầu tư này,” chị nói.

Giới chuyên gia cũng cho rằng đề xuất này đặt ra không ít vướng mắc trong thực thi, đặc biệt là bài toán xác định giá vốn và chi phí liên quan đến giao dịch bất động sản.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan, nhận định việc tính thuế dựa trên phần lãi sẽ hợp lý hơn về nguyên tắc, nhưng rất khó xác định chính xác phần lãi thật. Nhiều chi phí như hoa hồng môi giới, nội thất cải tạo, chi phí vay vốn… không có hóa đơn hoặc giấy tờ hợp lệ để được trừ thuế”. Ông lo ngại nếu quy định không rõ ràng, người nộp thuế sẽ bị áp mức cao hơn thực tế.

Một vấn đề khác là việc định giá tài sản ban đầu để tính giá vốn. Nhiều giao dịch bất động sản tại Việt Nam không phản ánh đúng giá trị thật do vẫn còn tồn tại tình trạng “giá trên hợp đồng thấp hơn thực tế”. Nếu không có cơ chế xác minh độc lập, người dân có thể chịu thiệt khi bị tính phần lãi chênh lệch lớn hơn thực tế.

Luật sư Trần Thị Mỹ Linh, chuyên tư vấn thuế và bất động sản tại TP HCM, cho rằng, về nguyên tắc, thuế suất lũy tiến là hợp lý. Nhưng điều quan trọng là phải thiết kế chính sách minh bạch, dễ áp dụng. Nếu thủ tục kê khai quá phức tạp, dễ dẫn đến tranh chấp hoặc người dân chọn cách ‘né thuế’, gây phản tác dụng. Theo bà, để chính sách khả thi, cần cho phép người dân kê khai chi phí theo nhiều hình thức linh hoạt, không nhất thiết phải có hóa đơn đỏ.

Góc nhìn từ phía doanh nghiệp cũng cho thấy sự thận trọng. Đại diện một sàn giao dịch lớn tại TP HCM cho biết, 2 năm trở lại đây, lượng nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 70% giao dịch thứ cấp. Nếu đánh thuế cao với nhóm này, khả năng thị trường sụt thanh khoản là rất lớn. “Chúng tôi đã ghi nhận một số khách hàng bày tỏ lo ngại, tạm hoãn mua nhà đất, chờ rõ chính sách”, vị này nói.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, cho rằng việc áp thuế chuyển nhượng ở mức cao có thể làm giảm tính thanh khoản trên thị trường thứ cấp, nơi tập trung phần lớn các giao dịch mua đi bán lại. Theo ông, mức thuế lớn sẽ khiến nhà đầu tư e ngại, giảm động lực bán ra, làm chậm quá trình luân chuyển dòng vốn. Thị trường thứ cấp đóng vai trò then chốt trong việc phản ánh cung cầu thực, nếu giao dịch thứ cấp bị nghẽn, thị trường sơ cấp cũng sẽ chịu ảnh hưởng do người mua không thể thoát hàng để tái đầu tư.

Cũng theo các chuyên gia, nếu chính sách thuế không được thiết kế hợp lý, rất có thể sẽ khiến thị trường thứ cấp – vốn đóng vai trò quan trọng trong thanh khoản – bị chững lại. Khi đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ bị đẩy khỏi thị trường, doanh nghiệp địa ốc, ngân hàng và thị trường tài chính cũng chịu hệ lụy dây chuyền. Về dài hạn, chính sách thuế có thể khiến thị trường bất động sản rơi vào trạng thái “chậm phát triển”, làm mất đi sự hấp dẫn vốn có của kênh đầu tư này so với các thị trường lân cận có chính sách thuế ưu đãi hơn.

Việc điều chỉnh thuế chuyển nhượng bất động sản là cần thiết để đảm bảo công bằng và tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, với mức đề xuất từ 10-20% trên phần lãi, điều quan trọng là phải thiết kế cơ chế triển khai minh bạch, hợp lý và có lộ trình phù hợp để không gây sốc cho thị trường và tạo ra gánh nặng quá lớn cho người dân.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản vừa trải qua giai đoạn trầm lắng kéo dài, việc thận trọng khi áp dụng chính sách thuế mới là điều cần thiết để tránh làm chệch hướng đà phục hồi mong manh hiện nay.

Phương Uyên

TS Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng cho biết, trước sáp nhập, Bình Dương nằm ở phía Bắc TP HCM, là cửa ngõ giao thương quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tăng trưởng GRDP của địa phương năm 2024 đạt 6,15%, quy mô kinh tế xấp xỉ 500.000 tỷ đồng, cao thứ ba cả nước, chỉ sau TP HCM và Hà Nội. Công nghiệp, xây dựng đóng góp hơn 60% GRDP, đồng thời khu vực dịch vụ mở rộng nhanh, cho thấy địa phương đang đa dạng hóa cơ cấu kinh tế.

Khi TP HCM định hình đại đô thị tích hợp, Bình Dương không còn phát triển độc lập mà trở thành mắt xích chủ lực, gánh vác công nghiệp, hậu cần và R&D, hỗ trợ TP HCM về dịch vụ, tài chính, giáo dục. Với lợi thế lớn về quỹ đất, cơ sở hạ tầng khu công nghiệp hiện đại và môi trường đầu tư hấp dẫn, Bình Dương đóng vai trò trung tâm công nghiệp của vùng Đông Nam Bộ.

Sau sáp nhập, Bình Dương là một phần của “siêu đô thị” TP HCM mới, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị. Theo TS Đinh Thế Hiển, sự dịch chuyển này tạo dư địa mới cho bất động sản, đặc biệt tại khu Đông Bắc, nơi được xem như cửa ngõ nối lõi trung tâm với các khu công nghiệp.

Đông Bắc TP HCM (trước là TP Thuận An) gồm Bình Hòa, An Phú, Lái Thiêu, Thuận An, Thuận Giao có GRDP giai đoạn 2018-2022 tăng trung bình hơn 9% một năm. Dân số 2024 đạt gần 750.000 người, mật độ khoảng 8.950 người trên một km2, thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Khu vực này cũng đón hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm như quốc lộ 13, vành đai 3 TP HCM, tuyến đường ven sông Sài Gòn, tuyến metro số 2, các nút giao lớn tại ngã sáu An Phú, ngã tư Bình Hòa… Mạng lưới giúp rút ngắn thời gian di chuyển, tăng tính kết nối logistics – yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn FDI và thúc đẩy phát triển đô thị hỗn hợp.

Chuyên gia Đinh Thế Hiển cho biết, Đông Bắc TP HCM đang dịch chuyển từ chức năng công nghiệp, logistics sang mô hình thương mại, dịch vụ, nhà ở, giáo dục. Cụ thể, nhiều khu công nghiệp xanh lĩnh vực điện tử, thực phẩm, logistics hoạt động song song với các trung tâm thương mại, bệnh viện, trường quốc tế.

“Bất động sản khu vực này sôi động nhờ hạ tầng đầu tư bài bản, hệ thống giao thông liên kết vùng ngày càng hoàn thiện, tạo ra lực hút đối với các nhà đầu tư và người dân”, ông Hiển nói.

Tuy nhiên, vị này cho rằng, để hướng đến phát triển bền vững, thị trường bất động sản Đông Bắc TP HCM cần xem xét các yếu tố gồm: cân bằng giữa nhà ở và hạ tầng xã hội; sản phẩm nhà ở trung cấp, cao cấp cho người ở thực và định hướng rõ về đô thị thông minh – sinh thái.

Chuyên gia lý giải, khu vực này có nhiều khu dân cư, chung cư cao tầng nhưng lại thiếu đầu tư trường học, công viên, bệnh viện hoặc các trung tâm thương mại tích hợp. Nhu cầu về nhà ở dành cho chuyên gia và lao động chất lượng cao lớn, tuy nhiên lượng sản phẩm nhà ở đáp ứng nhu cầu của phân khúc này còn hạn chế.

“Việc phát triển bất động sản hiện vẫn mang tính dàn trải, mở rộng theo địa giới hành chính thay vì theo hướng đô thị nén – tích hợp”, TS chia sẻ thêm.

Theo chuyên gia, quá trình hội nhập này không chỉ đòi hỏi điều chỉnh về thể chế và quy hoạch, mà còn cần sự thay đổi tư duy phát triển: từ phát triển tách biệt sang phát triển liên kết, từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng.

Song Anh

Tọa lạc tại vị trí ba mặt giáp sông Hàn, sông Cẩm Lệ và sông Cổ Cò, Nam Hòa Xuân được xem là một trong những đô thị quy mô lớn phía Nam Đà Nẵng, gần các trục đường huyết mạch như 2/9, Cách Mạng Tháng Tám, cách sân bay quốc tế khoảng 4 km. Sau hơn 10 năm, khu đô thị này đã quy tụ cộng đồng cư dân đông đúc, cùng hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Chị Hoàng Lan, cư dân chuyển từ Hà Nội vào Đà Nẵng sinh sống 6 năm trước, cho biết, ban đầu nhiều người cho rằng việc mua đất ở Hòa Xuân là mạo hiểm. “Giá trị căn nhà giờ đây đã tăng gấp ba, chưa kể gia đình tôi sống trong khu yên tĩnh, xanh mát ven sông, tiện ích đầy đủ, thuận tiện ra sân bay”, chị nói.

Theo đơn vị phát triển dự án Sun Property, các sản phẩm địa ốc tại Đà Nẵng ngày càng đa dạng từ phân khúc nghỉ dưỡng tới căn hộ cao tầng, trong đó, bất động sản gắn với đất vẫn tạo được sức hút riêng. Ngoài sức hút của một điểm đến du lịch, Đà Nẵng còn có lợi thế về các yếu tố khí hậu, văn hóa.

Dữ liệu từ Sun Property cho thấy, giá bất động sản gắn với đất tại Đà Nẵng vẫn còn “mềm” so với các thành phố lớn. Trong đó, khu vực Hòa Xuân với mức giá 50-60 triệu đồng mỗi m2, bằng còn thấp so với trung tâm Hà Nội hay TP HCM. Yếu tố này, kết hợp cùng hạ tầng kết nối liên vùng và môi trường sống ven sông, được xem là đòn bẩy thu hút dòng vốn từ nhà đầu tư.

Không chỉ hưởng lợi từ bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn tăng tốc với loạt dự án trọng điểm như trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, cụm cảng Liên Chiểu, tuyến đường sắt Hội An – Đà Nẵng… Nam Hòa Xuân còn được đầu tư về hạ tầng với dự án nút giao Cách Mạng Tháng Tám – Thăng Long – cầu Hòa Xuân trị giá hơn 1.500 tỷ đồng.

“Công trình không chỉ giúp Hòa Xuân kết nối thuận tiện về trung tâm, sân bay Đà Nẵng mà còn liên thông vùng phía Nam, biến nơi đây thành một trong những tâm điểm đầu tư mới”, đại diện Sun Property nhấn mạnh.

Bên cạnh hạ tầng ngày càng hoàn thiện, khu đô thị Nam Hòa Xuân hưởng lợi từ các hạng mục tiện ích và cảnh quan mới của thành phố như dự án “Dòng sông ánh sáng” trị giá 400 tỷ đồng. Sun Group dự kiến tham gia cải tạo cảnh quan ven các con sông, chiếu sáng các cây cầu kết nối khu đô thị Hòa Xuân với trung tâm, tạo thành trục cảnh quan – ánh sáng mới của khu vực.

Trong thời gian tới, chủ đầu tư cũng có kế hoạch phát triển các phân khu cao tầng, đa dạng sản phẩm từ nhà phố, biệt thự tới căn hộ tại khu đô thị Nam Hòa Xuân, qua đó, đưa khu vực này thành không gian sống của tầng lớp trung lưu và giới chuyên gia, người nước ngoài ở phía Nam Đà Nẵng.

Song Anh