Tại dự thảo Nghị quyết về việc ban hành một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc về nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng đã đưa ra một loạt kiến nghị về chính sách và thủ tục hành chính trình lên Chính phủ.

Bộ Xây dựng đặt ra chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn cho từng địa phương. Cụ thể, giai đoạn 2025-2030, TPHCM được giao xây 194.297 căn nhà ở xã hội, cao nhất cả nước. Con số qua từng năm giai đoạn 2025-2027 lần lượt là 13.040 căn, 28.500 căn, 41.500 căn; giai đoạn 2028-2030 đều là 37.200 căn/năm.

Trong năm 2025, TPHCM được giao chỉ tiêu 13.040 căn nhà ở xã hội, đã hoàn thành 7.939 căn (đạt 61%); đang đầu tư xây dựng 12.907 căn. Khả năng hoàn thành trong năm là 13.040 căn, đạt 100%.

Lý do chính khiến số lượng được giao cho TPHCM cao nhất cả nước và tăng mạnh sau năm 2025 là thành phố đã sáp nhập 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Con số phải hoàn thành trước khi hợp nhất chỉ là 69.700 căn.

Xếp thứ hai cả nước là Bắc Ninh, với chỉ tiêu 135.002 căn đến năm 2030. Hà Nội đứng thứ ba về chỉ tiêu với 88.666 căn, trong đó năm 2027 được giao nhiều nhất với 20.000 căn.

Năm 2025, Hà Nội được giao chỉ tiêu 4.670 căn, đã hoàn thành 3.286 căn (đạt 70%); đang đầu tư xây dựng 11.530 căn. Khả năng hoàn thành trong năm là 4.750 căn, đạt 102%.

Các tỉnh xếp sau lần lượt là Tây Ninh với 80.240 căn, Đồng Nai với 64.690 căn, Phú Thọ với 62.853 căn, Hải Phòng với 43.539 căn.

Theo Bộ Xây dựng, 10 tháng đầu năm, cả nước có 191 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 128.648 căn; 195 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 123.057 căn; 310 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 385.343 căn.

Số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 đạt 60% so với chỉ tiêu đã đặt ra khoảng 1.062.200 căn (vào năm 2030).

Để đạt được kế hoạch nói trên, Bộ Xây dựng đề xuất cần có cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc phát triển nhà ở xã hội; giới hạn thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan; điều chỉnh phương thức tổ chức thực hiện.

Bộ Xây dựng cũng cho rằng, cần một số tiêu chí ưu tiên giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội. Trong đó, doanh nghiệp cần có năng lực tài chính; kinh nghiệm triển khai dự án nhà ở; tự ứng kinh phí để bồi thường, hỗ trợ đền bù và tái định cư; cam kết giá hợp lý; bảo hành chất lượng công trình.

Nhiều chuyên gia và ngân hàng đã đưa ra các giải pháp giúp kéo giảm giá nhà tại cuộc họp chiều 22/9 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. 

Đề nghị doanh nghiệp bất động sản giảm lợi nhuận để hạ giá nhà

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhấn mạnh rằng thị trường bất động sản đã bước vào chu kỳ phục hồi và tăng trưởng trở lại từ quý I/2024.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội, vẫn cần bổ sung hơn 300.000 căn. Đây là nền tảng để tạo nguồn cung trong những năm tới, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho nhóm dân cư có thu nhập trung bình và thấp.

Một trong những công cụ quan trọng để khơi thông thị trường là gói tín dụng 145.000 tỷ đồng của 9 ngân hàng thương mại. Trong đó Vietcombank góp 30.000 tỷ đồng, tuy nhiên đến nay chưa giải ngân được do vướng mắc pháp lý của các dự án. 

Ông Châu tán thành việc Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh tiêu chí thu nhập mua nhà ở xã hội lên 20 triệu đồng/tháng cho một cá nhân, 40 triệu đồng/tháng cho vợ chồng, và 30 triệu đồng/tháng cho cá nhân nuôi con dưới 18 tuổi. 

Về lãi suất vay mua nhà ở xã hội, ông Châu đề nghị quay lại mức 4,8%/năm, từng được Thủ tướng phê duyệt trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 7/2024, nhưng riêng Hà Nội và TPHCM có thể quy định khung cao hơn phù hợp với đặc thù. Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội đang áp mức 6,6%, cao hơn lãi suất thương mại mà một số ngân hàng như Vietcombank đang áp dụng (5,9–6,1%/năm). 

Ông Châu cho rằng muốn kéo giảm giá nhà, trước hết phải giảm chi phí tiền sử dụng đất, xây dựng, đầu vào như cát, sỏi, thép, xi măng, điện, xăng dầu, cho đến chi phí tuân thủ pháp luật…

Một yếu tố quan trọng khác là kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Ông Châu đề nghị cộng đồng doanh nghiệp giảm kỳ vọng lợi nhuận ở mức hợp lý để có sự chia sẻ với người mua nhà. 

Lãi suất chưa bao giờ thấp đến thế

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank,) nhìn nhận thị trường bất động sản hiện tại đã rất khác so với một năm trước. Khi đó, nhiều dự án gần như “đóng băng”, ngân hàng rơi vào thế bị động, chỉ chờ nợ đến hạn.

Nhờ những bước đi quyết liệt của Chính phủ, bất động sản đã khởi sắc trở lại, kéo theo hệ thống ngân hàng thoát dần nguy cơ nợ xấu và có thêm niềm tin vào sự phục hồi. “So với một năm trước, thị trường đã tưng bừng hơn rất nhiều. Điều này cho thấy chúng ta đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Vinh, giá bất động sản hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giá đất. Nhiều năm qua, ngân sách địa phương được bổ sung nhờ tăng giá đất, nhưng cũng đẩy chi phí nhà ở lên cao.

“Nếu muốn kéo giá nhà xuống thì cần một chính sách đất đai tổng thể và quyết liệt hơn. Chỉ có tăng nguồn cung thì thị trường mới tự điều chỉnh”, ông Vinh phân tích.

Đề cập đến lãi suất, ông Vinh thẳng thắn: “Tôi đã làm ngân hàng 26 năm, chưa bao giờ thấy lãi suất thấp như bây giờ”. Lãi suất thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người dân, nhưng không phải là chiếc đũa thần vì vấn đề cốt lõi nằm ở thủ tục. Nếu một dự án triển khai trong 6 tháng, doanh nghiệp sẽ không quá bận tâm lãi suất là 7% hay 10%. Nhưng nếu bị treo nhiều năm, “lãi mẹ đẻ lãi con” thì dù lãi suất giảm đến đâu cũng không cứu nổi.

Với gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Tổng giám đốc VPBank tin rằng quý IV năm nay và năm 2026 sẽ là thời điểm giải ngân mạnh mẽ. Ông cũng đồng tình với phương án giao trực tiếp cho các doanh nghiệp bất động sản uy tín triển khai nhà ở xã hội. Nhà nước chỉ cần kiểm soát mục tiêu và ưu đãi đúng địa chỉ, còn doanh nghiệp có thể làm nhanh, làm hiệu quả. 

UBND phường Hoàn Kiếm vừa có thông tin về việc triển khai chính sách tái định cư cho người dân phục vụ Dự án đầu tư xây dựng Quảng trường – Công viên khu vực TOD (mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) phía Đông hồ Hoàn Kiếm.

Khu tái định cư Thượng Thanh nằm ngay trên đường Lý Sơn, đã được hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, gần các khu vực trung tâm thành phố, được trang bị đầy đủ tiện ích sinh hoạt, để người dân sớm ổn định cuộc sống sau khi di dời.

Các hộ dân sẽ được lựa chọn khu vực tái định cư thay vì chỉ được tái định cư tại một khu vực nhất định như các dự án khác.

Theo chủ trương đã được UBND Thành phố Hà Nội chấp thuận, các hộ dân đủ điều kiện được bồi thường về đất ở và không còn chỗ ở khác trong địa bàn phường tại nơi thu hồi đất sẽ được bố trí tái định cư bằng đất tại Khu đô thị mới Việt Hưng (phường Việt Hưng) và ô đất 5.B1-CT (xã Đông Anh) hoặc bằng các căn hộ tại quỹ nhà tái định cư Thượng Thanh (phường Việt Hưng).

Cụ thể, khu đô thị mới Việt Hưng có diện tích khoảng 13.854m2 (bao gồm cả diện tích đường giao thông). Đất được xây nhà ở liền kề cao tối đa 5 tầng. Giá đất dự kiến từ 46-65 triệu đồng/m2.

Trong khi đó, ô đất tái định cư 5.B1-CT xã Đông Anh có quy mô diện tích khoảng 20.760m2. Đất được xây nhà liền kề cao tối đa 5 tầng. Giá đất dự kiến từ 10-13 triệu đồng/m2.

Tại khu tái định cư Thượng Thanh, tòa nhà NO15A – ĐN2; NO15A – ĐN3; NO15B – ĐN1; NO15B – ĐN2, có quy mô 7 tầng nổi và 1 tầng hầm, với tổng cộng 67 căn hộ có diện tích đa dạng từ dưới 50m2 đến trên 80m2. Giá bán các căn hộ thường từ tầng 2 đến tầng 7 khoảng 28-30 triệu đồng/m2; các căn hộ góc có giá từ 30-33 triệu đồng/m2.

Theo UBND phường Hoàn Kiếm, giá bán, giá thuê nhà tái định cư sẽ do Sở Xây dựng phê duyệt; tiền sử dụng đất tại khu đất tái định cư được tính theo Bảng giá đất quy định tại Quyết định số 71 ngày 20/12/2024 của UBND thành phố Hà Nội.

Đối với các hộ phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện bồi thường về đất ở, nếu không có nơi ở nào khác trong địa bàn phường, sẽ được bố trí căn hộ tại khu nhà tái định cư Thượng Thanh để bảo đảm chỗ ở ổn định, an toàn.