Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa kiến nghị sửa đổi dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn đối với các dự án BT, yêu cầu làm rõ khái niệm lãi suất để tránh gây thiệt thòi kép cho nhà đầu tư khi Nhà nước chậm bàn giao đất.

Trong văn bản gửi cơ quan chức năng, HoREA đề nghị thay cụm từ “mức lãi suất trung bình” bằng “mức lãi suất cho vay trung bình” tại khoản 2 Điều 12 dự thảo Nghị quyết. Điều này nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ xây dựng hạ tầng nhưng chưa được thanh toán quỹ đất đối ứng, đỡ bị thiệt thòi.

Lý giải về đề xuất này, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho biết quy định hiện tại chưa rõ ràng, dễ dẫn đến cách hiểu là áp dụng lãi suất tiền gửi tiết kiệm. Thực tế ghi nhận tại thời điểm tháng 1, lãi suất tiền gửi tại nhóm ngân hàng Big4 (BIDV, VietinBank, Vietcombank, Agribank) chỉ dao động từ 0,2-5,3%/năm, trong khi lãi suất cho vay thực tế lên tới 5-10,5%/năm.

Nếu áp dụng mức lãi suất thấp như tiền gửi, nhà đầu tư sẽ bị thiệt thòi nặng nề vì thực tế họ đang phải gánh chi phí lãi vay rất cao để duy trì dự án trong thời gian chờ đợi bàn giao đất, ông Châu nhấn mạnh.

Doanh nghiệp cần đất, không cần lãi là điều HoREA nhấn mạnh. Mục tiêu cao nhất của nhà đầu tư BT là nhận quỹ đất để triển khai dự án đối ứng, tạo giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế cho xã hội. Việc nhận tiền lãi chỉ là giải pháp tình thế khi Nhà nước chậm trễ. Mức bồi hoàn phải tương xứng với chi phí vốn mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong suốt giai đoạn từ khi bàn giao công trình đến khi nhận được quyết định giao đất chính thức.

Hiệp hội đề xuất quy định nhà đầu tư được hưởng thêm một khoản tiền tương ứng với mức lãi suất cho vay trung bình của các ngân hàng thương mại. Thời gian được hưởng tính từ thời điểm nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình hoặc công trình dự án BT đến thời điểm có quyết định giao đất, cho thuê đất.

Hiệp hội cũng kiến nghị bổ sung quy định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT là thời điểm nhà đầu tư bàn giao công trình dự án BT đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán.

Việc xác định thời điểm là quan trọng, nhằm đảm bảo công bằng với Nhà nước và nhà đầu tư dự án BT, đặc biệt nhà đầu tư vì cần đảm bảo “nguyên tắc ngang giá, xác định tại cùng một thời điểm”.

Sáng 11/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính – Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản – chủ trì phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo, tập trung thảo luận về phát triển đột phá nhà ở xã hội.

Đánh thuế vào các hành vi đầu cơ, thổi giá

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, phát triển đột phá nhà ở xã hội và giải quyết những vấn đề còn vướng mắc liên quan đến phát triển bất động sản là 2 vấn đề gắn với nhau rất chặt chẽ.

Lãnh đạo Chính phủ nêu rõ, để phát triển, vận hành đồng bộ thị trường bất động sản, cần phải phát triển và mở rộng các loại hình nhà ở, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà ở giá rẻ, nhà ở cho công nhân các khu công nghiệp. Tạo điều kiện, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường cho các đối tượng chính sách xã hội…

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng nguồn cung sản phẩm nhà ở, bất động sản ở các phân khúc, nhất là phân khúc nhà ở có giá hợp lý, nhà ở xã hội.

Theo Thủ tướng, tất cả các chủ thể có liên quan đều phải nỗ lực, tích cực, trong đó nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản lành mạnh, ổn định, phát triển và cuối cùng người dân phải được hưởng thụ.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng cần tăng cường kiểm soát, chấn chỉnh công tác quản lý, sử dụng đất, định giá và đấu giá đất đai. Cùng với đó là chính sách thuế phù hợp để ngăn chặn các hành vi đầu cơ thổi giá, chào giá nhà ở quá cao so với mức trung bình của thị trường; chính sách tín dụng để điều tiết, ưu tiên, hướng dòng vốn vào các dự án nhà ở xã hội và các đối tượng có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Đồng thời, kiểm soát dòng tiền đi vào các phân khúc nhà ở mang tính đầu cơ, trục lợi chính sách.

Xử lý kịp thời các vụ việc thao túng, đẩy giá và đầu cơ, nhằm ổn định thị trường bất động sản với thể chế đồng bộ hơn, cơ chế chính sách ưu đãi hơn, thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Bên cạnh đó, tạo nguồn cung nhà ở lớn hơn, với phân khúc hợp lý hơn và giá cả thấp hơn, qua đó đảm bảo quyền có chỗ ở của người dân.

Tạo nguồn cung nhà ở lớn hơn, giá cả phải thấp hơn

Theo số liệu báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước đang đầu tư xây dựng 132.616 căn nhà ở xã hội, trong đó 9 tháng đầu năm khởi công mới là 73 dự án với quy mô là 57.815 căn hộ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ, một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách về phát triển thị trường bất động sản, nhà ở xã hội vẫn chưa được sửa đổi, bổ sung phù hợp với tình hình thực tế. Thiếu nguồn cung nhà ở thương mại có giá phù hợp và nhà ở xã hội, trong khi tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội còn chậm.

Tại phiên họp, Thủ tướng gợi mở một số nội dung để các đại biểu tập trung thảo luận như giải pháp tăng cường nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở thương mại có giá phù hợp; giải pháp tiết giảm chi phí đầu tư để giảm giá thành sản phẩm, như là cắt giảm chi phí tuân thủ, chi phí đầu vào, giảm thủ tục hành chính, tiết giảm chi phí xây dựng. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần nói đi đôi với làm, làm thật, hiệu quả thật và nhân dân được hưởng thụ thật.

Đặt vấn đề tại sao cùng một cơ chế chính sách, có địa phương làm rất tốt, có địa phương làm chưa tốt, Thủ tướng đề nghị chỉ ra các bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn.

Lãnh đạo Chính phủ cũng đề nghị chỉ ra các vướng mắc về thể chế, pháp luật trong việc thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý; vấn đề giá đất; việc giao dự án cho các chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội…

Người đứng đầu Chính phủ mong muốn sau phiên họp sẽ giải quyết được ngay một số thẩm quyền thuộc của Chính phủ, của các bộ, các ngành, các địa phương; nếu còn vướng mắc thì đề xuất Quốc hội tại Kỳ họp sắp tới ban hành một nghị quyết để tiếp tục tháo gỡ.

Tinh thần là không vì vướng mắc thể chế mà không triển khai được nhà ở xã hội một cách hiệu quả, đáp ứng nhu cầu rất lớn hiện nay. Bên cạnh đó phải đổi mới tư duy, hành động phải quyết liệt, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, xác định trọng tâm trọng điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội.

Hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86 ngày 4/11, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm 2025, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển 2026-2030.

Về một số nhiệm vụ trọng tâm triển khai Nghị quyết số 68, Bộ Tài chính được giao hoàn thiện các nghị định thể chế hóa chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Song song với đó, trong tháng 11, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành và Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong, nhằm hình thành đội ngũ doanh nhân chất lượng cao, thích ứng với môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Đáng chú ý, theo Nghị quyết này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai còn lại để kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan.

Bên cạnh đó, Bộ này cũng cần trình Thủ tướng Chính phủ Quyết định xác định dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng ESG.

Bộ Công Thương sẽ trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình “Go Global”, hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ yêu cầu quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan hoàn thành cơ bản việc xử lý các “điểm nghẽn” pháp luật trong năm 2025. Kết quả triển khai được tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Về điều hành kinh tế vĩ mô, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các cơ quan, địa phương liên quan kịp thời đánh giá tác động của thiên tai, bão lũ, cập nhật kịch bản tăng trưởng, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt từ 8% trở lên và năm 2026 đạt từ 10% trở lên.

Chính phủ chỉ đạo tiếp tục kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn; phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa mở rộng hợp lý và chính sách tiền tệ thận trọng, hiệu quả.

Nguồn tín dụng cần được hướng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, ưu tiên động lực tăng trưởng, quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu và bất động sản.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành và địa phương phải tăng cường kỷ luật tài chính, phấn đấu thu ngân sách tăng ít nhất 25% so với dự toán; giải ngân 100% vốn đầu tư công; bảo đảm cân đối cung cầu, ổn định giá cả hàng hóa thiết yếu, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Chính phủ giao Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các chương trình kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị trường nội địa.

Để tạo động lực phát triển mới, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện thể chế thị trường tài sản mã hóa và thị trường dữ liệu; phát hành trái phiếu Chính phủ cho các công trình trọng điểm quốc gia như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Trong lĩnh vực hạ tầng, Chính phủ giao Bộ Xây dựng và Văn phòng Chính phủ chuẩn bị báo cáo Ban Bí thư về kế hoạch tổ chức Lễ khánh thành, khởi công các công trình trọng điểm vào ngày 19/12 – chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Các bộ cùng các địa phương liên quan tăng tốc chuẩn bị điều kiện khởi công Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sân bay Gia Bình, cảng Hòn Khoai và các dự án phục vụ APEC 2027.

Bộ Công Thương được giao hoàn thiện hồ sơ Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030; thúc đẩy chuẩn bị xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện LNG trong Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.

Trong công tác điều hành, Chính phủ yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các dự án tồn đọng, xử lý dứt điểm các dự án yếu kém trong năm 2025. Các bộ, cơ quan liên quan phải đẩy nhanh phương án xử lý 4 dự án lớn gồm Công nghiệp tàu thủy Dung Quất, Tisco 2, Mỏ Quý Xa – Nhà máy gang thép Lào Cai và Nhà máy Bột giấy Phương Nam.

Về vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, nhất là cấp xã, trong thực hiện thủ tục hành chính được phân cấp, phân quyền. Mục tiêu đến hết năm 2025, cắt giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh.

Các địa phương phải bố trí đủ nhân lực, trang thiết bị cho xã, phường, tăng cường điều động cán bộ cấp tỉnh hỗ trợ cấp cơ sở trong lĩnh vực đất đai, hộ tịch, xây dựng, tài chính, đầu tư. Bộ Tư pháp phối hợp Văn phòng Chính phủ rà soát toàn bộ thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã, đề xuất phương án cắt giảm, báo cáo trước ngày 15/11.

Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì đề án, nhiệm vụ phải báo cáo tiến độ hằng tuần về Thường trực Chính phủ, gửi Văn phòng Chính phủ tổng hợp, trình tại các phiên họp hàng tuần.