Số liệu từ Công ty tư vấn dịch vụ DKRA Group cho thấy, thị trường bất động sản phía Nam đã có sự phục hồi tích cực cả về nguồn cung lẫn thanh khoản trong quý II.

Cụ thể, ba tỉnh thành phía Nam là TP HCM (gồm cả Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ), Tây Ninh (gồm Long An cũ) và Đồng Nai (gồm Bình Phước cũ) ghi nhận hơn 10.000 căn hộ mở bán mới (chủ đầu tư bán lần đầu), tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng nguồn cung sơ cấp tại khu vực này đạt hơn 20.580 căn (tăng 40%), trong đó TP HCM chiếm khoảng 80% tổng rổ hàng.

Nguồn cung cải thiện kéo theo sức cầu gia tăng đáng kể. DKRA Group ghi nhận hơn 11.000 căn hộ đã bán ra thành công trong quý vừa qua, tỷ lệ hấp thụ đạt trung bình 54%, tăng gấp 3,3 lần so với cùng kỳ và gấp 4 lần so với quý trước. Giá sơ cấp căn hộ nhích thêm 3-8% và giá thứ cấp cũng tăng phổ biến từ 4-11% so với quý I.

Diễn biến tương tự được ghi nhận trong báo cáo của Viện Nghiên cứu Bất động sản Datxanh Services. Đơn vị này cho biết quý II, TP HCM và các tỉnh phía Nam có thêm 12.550 căn hộ chào bán mới, nâng tổng nguồn cung sơ cấp toàn khu vực lên khoảng 28.446 căn, tăng gấp 2,1 lần so với cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ toàn thị trường trung bình đạt từ 45-50%, tăng 15-20 điểm% so với quý trước, với khoảng gần 10.000 căn hộ giao dịch thành công. Thanh khoản cải thiện giúp giá sơ cấp tiếp tục tăng từ 7-15%, tập trung ở phân khúc trung và cao cấp.

Lý giải nguyên nhân thanh khoản phục hồi, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc Kinh doanh Datxanh Services, cho rằng chủ trương sáp nhập các đơn vị hành chính đã tác động tích cực đến thị trường trong 6 tháng đầu năm. Việc mở rộng không gian phát triển đô thị, tái cấu trúc địa giới giúp quy hoạch tổng thể trở nên bài bản, khoa học hơn. Các khu vực trước đây nhỏ lẻ, manh mún nay được định hướng lại, thuận lợi phát triển khu đô thị mới, khu công nghiệp và cụm dân cư tập trung. Những thay đổi này khơi lại niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là tại các tỉnh phía Nam.

Đồng thời, xu hướng mở rộng đô thị cũng thúc đẩy sự dịch chuyển đầu tư. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến các khu vực được nâng cấp, có tiềm năng trở thành trung tâm hành chính, kinh tế – xã hội mới. Điều này tạo ra làn sóng đón đầu cơ hội, đặc biệt ở phân khúc đất nền, nhà phố và căn hộ tại các khu vực trung tâm mới như Bình Dương (nay là TP HCM), Tây Ninh và Đồng Nai. Bên cạnh đó, thị trường 6 tháng đầu năm còn ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ từ các chủ thể trong ngành, tạo nên cục diện tích cực và tiến dần đến kịch bản lý tưởng hơn.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết các chủ đầu tư đang tích cực triển khai dự án, chủ động bắt nhịp thị trường và đẩy mạnh hoạt động đầu tư cũng như mua bán sáp nhập (M&A) quỹ đất. Dòng tiền và nguồn vốn của nhiều doanh nghiệp đã được khơi thông, áp lực tài chính giảm, một số dự án cũng đã gỡ được vướng mắc pháp lý. Phần lớn các chủ đầu tư đã hoàn tất giai đoạn tái cấu trúc và sẵn sàng bước vào chu kỳ mở rộng hoạt động.

Ngoài ra, theo ông Thắng, thị trường cũng ghi nhận sự gia nhập của một số nhà phát triển mới có tiềm lực tài chính mạnh. Sau giai đoạn tích lũy và tháo gỡ pháp lý, hàng loạt dự án đã được tung ra trong nửa đầu năm. Song song đó, nhiều doanh nghiệp còn tích cực tạo hiệu ứng thị trường bằng cách “rục rịch” công bố thông tin các dự án để tạo sức nóng và khơi dậy niềm tin từ người mua.

Bước sang quý III, các đơn vị nghiên cứu dự báo sẽ có khoảng 9.000-11.000 căn hộ được tung ra thị trường, với nguồn cung mới tiếp tục tập trung chủ yếu tại TP HCM và nghiêng về phân khúc cao cấp. Việc các luật, thông tư, nghị định mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7, cùng với động thái duy trì lãi suất cho vay ở mức thấp, được kỳ vọng sẽ tác động tích cực đến sức cầu.

Ngoài ra, các đơn vị này cũng cho rằng mặt bằng giá căn hộ khả năng tiếp tục tăng nhẹ tại những khu vực hưởng lợi từ thông tin sáp nhập địa giới hành chính. Các chủ đầu tư hiện nay đã chủ động hơn trong việc điều chỉnh phương thức thanh toán, đưa ra chính sách bán hàng linh hoạt, ưu đãi lãi suất và tặng quà mở bán để kích thích thị trường.

Phương Uyên

Có vốn tích luỹ 1,5 tỷ đồng, anh Huy, quận Thanh Xuân, mất nhiều tháng tìm mua chung cư nhưng không có căn đủ rộng vừa tầm ngân sách. Thấy thông tin nhiều căn chung cư mini rao bán với giá mềm ở trong quận, anh Huy liên hệ môi giới để đi xem.

Môi giới chào anh một căn chung cư mini trong phố Khương Trung, diện tích 48 m2, bố trí được hai phòng ngủ, hai nhà vệ sinh. Giá bán ban đầu 1,7 tỷ đồng nhưng đến nơi xem nhà, anh Huy được báo giá mới gần 2 tỷ đồng (tương đương 42 triệu đồng một m2). Lý do là chủ nhà mới đầu tư hệ thống phòng cháy và để lại tất cả nội thất. Nếu mua căn này, anh sẽ làm hợp đồng vi bằng, sở hữu chung tòa nhà với hơn 30 người khác.

Anh Huy cho biết giá mới “quá đắt”. Để bù thêm 500 triệu đồng, anh cần vay ngân hàng nhưng “căn chung cư mini không thể thế chấp được”. Khảo sát thêm một số tòa có căn hộ rao bán, anh cho hay mặt bằng giá đều trong khoảng 1,7-2 tỷ đồng với diện tích 48-52 m2, ngang giá căn hộ thương mại bình dân như Đại Thanh, Linh Đàm.

Tương tự, chị Thủy, quận Đống Đa, muốn tìm mua mua nhà sau nhiều năm thuê trọ. Mới đây, chủ tòa chung cư mini chị đang thuê báo hết hạn hợp đồng sẽ thu lại nhà để chuyển bán. Hỏi giá, chị Thủy bất ngờ vì căn hộ 46 m2 được chào hơn 1,7 tỷ đồng (khoảng 37 triệu đồng mỗi m2).

Với giá thuê hiện tại khoảng 7 triệu đồng một tháng, nữ nhân viên văn phòng tính 1,7 tỷ đồng tương ứng 20 năm thuê nhà. “Nếu mua đứt, tôi tránh được rủi ro tăng giá thuê hàng năm, còn quyền lợi khác như vay, thế chấp ngân hàng gần như không có”, chị Thủy chia sẻ và cho biết sẽ tìm nhà thuê mới sau khi hết hạn hợp đồng thay vì mua chung cư mini.

Theo ghi nhận của VnExpress, nhiều căn hộ chung cư mini tại quận trung tâm ngày càng đội giá cao hơn trước. Tại những tòa chung cư mini đã hoạt động 3-5 năm, giá căn hộ dao động 24-28 triệu đồng mỗi m2. Với những tòa mới xây dựng, căn hộ diện tích 46-50 m2 có thể lên đến 1,5-2 tỷ đồng một căn. Trong khi trước đây, loại hình này chỉ dao động 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng một căn.

Đơn cử, tại tòa nhà 7 tầng trong ngõ Bùi Xương Trạch (quận Thanh Xuân), các căn hộ diện tích 50 m2 được rao 1,8 tỷ đồng. Hay tại một tòa ở Vũ Tông Phan, căn chung cư mini ba phòng ngủ, diện tích 72 m2 được chào 2 tỷ đồng. Các căn rao bán giá cao đều được đầu tư sẵn nội thất, giao dịch vi bằng.

Lý giải diễn biến trên, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho biết chung cư mini tăng giá trong bối cảnh thị trường rất khan hiếm nguồn cung vừa túi tiền, nhiều phân khúc nhà ở “đội giá” thêm trong thời gian ngắn. Điển hình chung cư thương mại đã có nhịp tăng mạnh 40-50% sau một năm và neo giá cao. Người mua cần có ngân sách 3-4 tỷ đồng mới có thể sở hữu căn hộ hai phòng ngủ ở quận trung tâm.

Từ đà tăng giá chung cư, ông Toản nhìn nhận nhiều loại hình nhà ở cũ như nhà xã hội, nhà tái định cư, nhà tập thể và căn hộ chung cư mini cũng bị “đẩy giá” theo. Trước đây, với trên dưới 1 tỷ đồng, người mua rất khó sở hữu được căn hộ tại dự án thương mại hay cả tập thể cũ nên mới chuyển hướng căn hộ chung cư mini, chấp nhận nhiều rủi ro.

“Hiện giá căn hộ chung cư mini ngang ngửa dự án thương mại bình dân ở gần trung tâm trong khi nhiều quyền lợi cơ bản không có nên ít người dám đánh đổi”, CEO EZ Property cho hay.

Việc siết chặt an toàn phòng cháy ở các chung cư mini, nhà trọ cũng nâng chi phí đầu tư cho các công trình cao hơn trước. Theo chỉ thị 19 của Thủ tướng, các nhà trọ, chung cư mini không đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy sẽ bị đình chỉ hoạt động từ ngày 30/3.

Chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên, cho hay để đảm bảo được hoạt động, chủ nhà cần đầu tư thêm vài trăm triệu đồng cho hệ thống phòng cháy chữa cháy kéo. Ông ví dụ chi phí đầu tư hệ thống phòng cháy cho một tòa nhà mới có diện tích sàn khoảng 800 m2, cao 6 tầng vào khoảng 700-800 triệu đồng. Chi phí này sẽ được chủ nhà tính thêm vào giá thuê, mua mỗi căn. Điều này lý giải nhiều căn hộ tại các tòa chung cư mini mới xây dựng bị “hét” giá gần 2 tỷ đồng.

Mua bán căn hộ chung cư mini tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về pháp lý, an toàn cháy nổ. Ông Kiên nói người mua phải bỏ ra hơn tỷ đồng nhưng không được cấp sổ hồng, ký hợp đồng mua bán công chứng hay thế chấp ngân hàng. Giao dịch bằng vi bằng bản chất chỉ ghi nhận có sự việc này do thừa phát lại chứng kiến, không có hiệu lực pháp lý. Người mua có thể đối diện rủi ro tranh chấp, mất trắng căn hộ nếu chủ tòa nhà thế chấp cả công trình hay lợi dụng việc không giấy tờ để giao dịch nhiều lần.

Thực trạng trên đã xuất hiện phổ biến thời gian qua. Tại tòa chung cư mini trong ngõ Đại Kim, quận Hoàng Mai, khoảng 40 gia đình đã chi 700 triệu đồng đến 1,2 tỷ đồng để mua căn hộ diện tích 33-52 m2 từ năm 2012. Dù đã bán hết các căn hộ, chủ tòa nhà vẫn thế chấp quyền sử dụng đất cả tòa để vay tiêu dùng khiến người mua rơi vào rủi ro mất nhà. Hay tại tòa chung cư trong ngõ 236 Khương Đình, quận Thanh Xuân, gần 60 hộ dân phải di dời khẩn cấp vì cột nhà tầng 1 nứt toác, không đảm bảo an toàn.

“Bỏ tiền tỷ cho căn hộ chung cư mini đem lại cho người mua cảm giác sở hữu một căn nhà nhưng bản chất trả tiền thuê một lần cho khoảng 20 năm”, ông Kiên cho hay.

Theo các chuyên gia, nhà ở bình dân chính là “tia hy vọng” giúp cân bằng giá nhà ở, đảm bảo thị trường phát triển bền vững và lành mạnh. Trước đó, trong cuộc họp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào cuối tháng 2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhắc tới việc thành lập “Quỹ nhà ở quốc gia” nhằm phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị lớn. Đầu tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng yêu cầu Bộ Tài chính hoàn thành lập quỹ này để huy động nguồn lực phát triển nhà ở xã hội.

Ngọc Diễm

Theo báo cáo từ Công ty nghiên cứu thị trường Savills, thanh khoản và tiềm năng khai thác kinh tế của phân khúc nhà phố thương mại (shophouse) vẫn ở mức yếu. Trong quý I, TP HCM ghi nhận gần 700 căn nhà thấp tầng được mở bán, trong đó nhà phố thương mại chiếm khoảng 370 căn, chủ yếu đến từ một dự án tại Bình Chánh. Dù nguồn cung cải thiện, lượng tiêu thụ lại rất thấp, chỉ đạt khoảng 20 căn, tương đương 5% nguồn cung.

Tình hình tương tự được ghi nhận bởi Công ty tư vấn dịch vụ bất động sản DKRA Group. Đơn vị này cho biết trong quý I, TP HCM và các tỉnh giáp ranh có 86 dự án nhà phố mở bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán), cung ứng hơn 5.000 căn. Tuy nhiên, chỉ khoảng 370 căn được tiêu thụ, tương đương 7%. Riêng dòng nhà phố thương mại trong các dự án chỉ tiêu thụ được 11 căn trên tổng số 3.500 căn, đạt tỷ lệ hấp thụ 0,3%.

Không chỉ sức mua yếu, mức độ quan tâm tìm kiếm nhà phố thương mại cũng giảm sút. Theo dữ liệu từ trang mua bán nhà đất trực tuyến Nhà Tốt, nửa đầu năm 2025, lượng quan tâm đến loại hình này tại TP HCM giảm trung bình 9-11%. Chuyên trang Batdongsan cũng ghi nhận lượt tìm mua giảm gần 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản nhà phố thương mại TP HCM giảmsức hút, bà Cao Thị Thanh Hương, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường Savills TP HCM, nhận định nhà phố thương mại đang đối mặt bài toán khó: giá bán cao nhưng lợi nhuận cho thuê lại thấp. Nhà đầu tư tại Việt Nam thường kỳ vọng tăng giá tài sản kết hợp khai thác cho thuê, song thực tế thời gian qua cho thấy vận hành shophouse không dễ dàng.

Theo dữ liệu từ Savills, ba năm qua, giá sơ cấp trung bình của nhà phố thương mại tại TP HCM đã tăng hơn 20%, trong khi biệt thự và nhà phố truyền thống gần như không biến động. Riêng 5 tháng đầu năm nay, theo Batdongsan và Nhà Tốt, giá bán shophouse tại các quận nội thành tăng bình quân 12-16%, khu Đông tăng hơn 20%.

Tuy nhiên, đà tăng giá khiến tỷ suất sinh lời từ khai thác cho thuê trở nên khiêm tốn, hiện chỉ dao động 1-2%. Nguyên nhân là thị trường bán lẻ gặp khó do thương mại điện tử phát triển nhanh và xu hướng tiêu dùng tiết kiệm trong bối cảnh lạm phát có nguy cơ tăng cao. Điều này khiến việc vận hành shophouse không còn hấp dẫn như kỳ vọng.

Bà Hương cho biết đà tăng giá này khiến nhà phố thương mại trở thành sản phẩm có giá trị cao, song lại đặt ra bài toán khó về tỷ suất sinh lời khi khai thác tài sản không còn hấp dẫn như kỳ vọng.

Còn theo chuyên gia Lê Quốc Kiên, hiện trạng bàn giao sản phẩm cũng là yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cho thuê. Nhiều dự án chỉ hoàn thiện mặt ngoài, giao thô bên trong. Tại các khu vực chưa có cộng đồng dân cư đủ lớn, chủ nhà buộc phải đầu tư thêm để hoàn thiện nội thất, trong khi khoản chi này không nhỏ. Do đó, nhiều nhà đầu tư chọn “để đó” chờ tăng giá hơn là khai thác kinh doanh, khiến hiệu suất sử dụng tài sản thấp.

Ngoài ra, vấn đề pháp lý cũng là lực cản lớn. Nhiều dự án đã bàn giao nhưng chưa có sổ hồng, khiến chủ nhà gặp khó khi cho thuê, đặc biệt với khách thuê cần giấy tờ hợp pháp để đăng ký kinh doanh.

Theo ông Kiên, nhiều chủ đầu tư vẫn “thổi” tiềm năng để bán giá cao, nhưng thực tế nhu cầu thuê với mức giá đắt đỏ rất hạn chế. Muốn đảm bảo lợi nhuận hợp lý, giá thuê phải đạt 7-10% giá trị shophouse mỗi năm, trong khi hiện nay trừ một số khu vực trung tâm, tỷ lệ lợi nhuận trung bình đạt chưa tới 1-2%. Các dự án mới thường nằm ở khu vực vắng vẻ, thiếu khách vãng lai, yếu tố then chốt để vận hành hiệu quả mô hình shophouse.

Dự báo về diễn biến của phân khúc nhà phố thương mại thời gian tới, các chuyên gia cho rằng giá bán sẽ tiếp tục tăng do nguồn cung ngày càng hạn chế, khi quỹ đất dành cho nhà thấp tầng tại TP HCM khan hiếm. Bên cạnh đó, chi phí sử dụng đất nhiều khả năng sẽ tăng theo bảng giá đất mới dự kiến áp dụng từ năm 2026.

Tuy nhiên, cùng với đà tăng giá, bài toán tỷ suất lợi nhuận từ việc khai thác cho thuê shophouse sẽ khó có chuyển biến tích cực. Ngoại trừ một số khu vực có tiềm năng tăng trưởng nhờ hưởng lợi từ phát triển hạ tầng và quy hoạch đô thị, phần lớn các dự án nhà phố thương mại vẫn được dự báo tiếp tục gặp khó.

Theo các chuyên gia, muốn đầu tư shophouse hiệu quả, nhà đầu tư cần ưu tiên các dự án tại khu dân cư hiện hữu hoặc khu vực đang phát triển mạnh về hạ tầng, có mật độ dân số cao để đảm bảo khả năng khai thác. Với các shophouse còn đang hình thành, cần đánh giá triển vọng gia tăng giá trị từ các dự án hạ tầng đã, đang và sẽ triển khai. Đặc biệt, cần tính toán kỹ bài toán tài chính, bao gồm chi phí đầu tư ban đầu, chi phí hoàn thiện, vận hành, thuế và khả năng khấu hao. Người mua không nên quyết định vội vàng do hiệu ứng truyền thông hay FOMO (sợ bỏ lỡ), mà cần dựa vào phân tích dòng tiền thực tế.

Phương Uyên