Sáng 9/4, tại bộ phận một cửa UBND quận Ngũ Hành Sơn chật kín người đến làm thủ tục liên quan đất đai. Nhiều người dân cho biết đến từ sáng sớm và phải xếp hàng bốc số. Đến khoảng 10h, có hơn 150 người bấm số thứ tự nhưng mới khoảng 30 hồ sơ được giải quyết.

Bà Bảy, 45 tuổi, trú quận Sơn Trà, cho biết mình sang tên lô đất mới mua. “Tiền gửi ngân hàng lãi suất không cao nên tôi quyết định rút ra đi mua lô đất 100 m2, đường 5,5 m ở phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn với giá hơn 3 tỷ. Mua được vài ngày nhưng đã có người trả hơn 170 triệu nhưng tôi không bán”, bà nói.

Theo bà Bảy, đất ở khu vực Ngũ Hành Sơn giáp ranh với thị xã Điện Bàn (Quảng Nam) đang tăng nhanh những ngày qua, sau khi có chủ trương dự kiến sáp nhập hai địa phương. “Tôi mua để dành cho con cái, vì khu vực này gần biển, gần các dự án resort và khu Công nghệ thông tin tập trung của FPT”, bà nói.

Cùng đi làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới mua, bà Hồ Thị Huyền, trú quận Ngũ Hành Sơn, cho biết thấy giá đất khu vực mình đang sống tăng cao nên đã quyết định mua thêm. Do người đi làm thủ tục đất đai quá đông, hôm qua bà đã phải ra về, sáng nay đến sớm với hy vọng sẽ hoàn tất được hồ sơ.

Một người đàn ông đến từ Hà Nội chờ gần 11h mới được gọi vào làm thủ tục sang tên lô đất mua ở khu vực gần phố tây An Thượng (phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn). Ông cho biết do con gái chuyển công tác vào Đà Nẵng nên vợ chồng ở tuổi nghỉ hưu cũng quyết định “di cư” vào Đà Nẵng để an dưỡng tuổi già.

“Mình mua để ở, không phải đầu tư nên không quan tâm nhiều đến giá bất động sản có tăng hay không. Nhưng Đà Nẵng với lợi thế biển đẹp, du lịch ngày một phát triển, kinh tế đang khởi sắc nên tương lai sẽ có nhiều người tìm đến sinh sống, làm ăn”, ông nói.

Anh Nguyễn Văn Hoàng, nhân viên Công ty TNHH địa ốc Tùng Long, cho biết những ngày qua được nhiều khách hàng ở Hà Nội, nhiều tỉnh phía bắc và tỉnh Quảng Nam nhờ hỗ trợ hoàn tất các thủ tục đất đai. “Do lượng người mua nhiều, trong khi nguồn cung có hạn nên giá đất tăng nhanh”, anh Hoàng nói.

Theo anh Hoàng, trước đây chủ yếu là người dân ngoài Hà Nội vào mua đầu tư, còn bây giờ nhiều người Quảng Nam cũng ra Đà Nẵng mua, phòng khi sáp nhập phải chuyển công tác. Do đó, giao dịch bất động sản còn tăng ở quận Cẩm Lệ và huyện Hoà Vang (phía Nam Đà Nẵng). Tính từ đầu năm đến nay, giá bất động sản khu vực Ngũ Hành Sơn và Cẩm Lệ tăng bình quân hơn 10%.

Nhân viên bất động sản này cho biết giá bất động sản ở Đà Nẵng đang có nhiều phân khúc, ví dụ với lô đất 100 m2, đường 7,5m ở khu đảo Vip Hoà Xuân, giá từ 6-6,5 tỷ đồng; khu nam cầu Nguyễn Tri Phương khoảng 4,4 tỷ; càng xa trung tâm thì giá sẽ rẻ hơn. “Riêng khu đô thị FPT hiện chỉ còn những lô diện tích lớn, đường 10,5 m trở lên, với giá trên 20 tỷ đồng”, Hoàng nói thêm.

Trong khi đó, khoảng một nửa người xếp hàng bấm số để làm thủ tục tách thửa, cập nhật tài sản gắn liền với đất. Lượng người đông nhưng không có cảnh chen lấn hay ồn ào. Ông Thành, trú quận Ngũ Hành Sơn, cho biết lo ngại khi bỏ cấp quận và sáp nhập với Quảng Nam hồ sơ sẽ khó làm nên đi tách sổ thửa đất hơn 1.000m2. “Sau này cho con cái hay bán thì tính sau”, ông nói.

Ông Lê Ngọc Nhất, Phó chánh Văn phòng UBND quận Ngũ Hành Sơn, cho biết trung bình hàng ngày mỗi quầy ở bộ phận một cửa tiếp nhận và xử lý khoảng 40 – 50 hồ sơ. Tuy nhiên, những ngày gần đây số hồ sơ tăng gấp đôi, nhất là tại quầy lĩnh vực đất đai nên cán bộ tiếp nhận khoảng 80-90 hồ sơ một ngày. Số hồ sơ công dân bốc khoảng gần 200 số một ngày nên UBND quận phải tăng cường thêm 4 nhân lực để hỗ trợ.

Phó chánh văn phòng UBND quận nói việc tăng hồ sơ đất đai chủ yếu do người dân lo sợ tâm lý sáp nhập tỉnh, phường và bỏ cấp quận nên tranh thủ đi làm thủ tục tách thửa. “Chúng tôi giải thích cho người dân là chưa cần cập nhật vì khi sáp nhập tỉnh sẽ điều chỉnh lộ giới và phải cập nhập lại nhưng người dân vẫn muốn làm xong hồ sơ mới yên tâm”, ông Nhất chia sẻ.

Ngoài ra, nhiều người đi hoàn thiện cập nhật tài sản gắn liền trên đất để tránh việc làm muộn thuế sẽ tăng cao. Riêng các giao dịch mua bán đất đai, theo ông Nhất, có giao dịch thật nhưng cũng không loại trừ khả năng môi giới tranh thủ thông tin sáp nhập tỉnh để xếp hàng bấm số, “một người làm thủ tục 2 người đi theo”, mua đi bán lại để tạo sốt đất ảo.

Thực trạng đất nền tại Đà Nẵng “rục rịch” tăng giá trở lại từng xuất hiện một vài đợt nhưng không kéo dài. Tháng trước, khu vực Hoà Phước (huyện Hoà Vang), giáp ranh với Điện Bàn (Quảng Nam) cũng sốt đất nhưng chủ yếu do người dân nhận tiền đền bù đất ruộng đi mua đất phân lô để dành cho con cái.

Ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Bất động sản (Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam), cho biết đất nền khu vực phía nam Đà Nẵng giáp ranh với Quảng Nam những ngày qua thực tế có giao dịch và giá có tăng cao, nhất là khi có thông báo chủ trương sáp nhập.

“Giao dịch sôi động nhất là ở khu FPT và đô thị ở Hòa Quý (quận Ngũ Hành Sơn), do lượng đất nền còn nhiều. Trong khi đó, đất nền khu vực Tây Bắc thành phố lại ít người mua”, ông Lập nói, cho biết đang có nhiều nhà đầu tư lớn triển khai các dự án tại Đà Nẵng nên chính họ cũng muốn tạo sự sôi động cho thị trường.

Về số lượng người đi làm thủ tục đất đai tăng đột biến, ông Lập cho biết do một số văn phòng đăng ký đất đai quy định chủ đất phải trực tiếp đi làm thủ tục hoặc phải có giấy uỷ quyền, không được làm thay. Nhiều người nhờ môi giới đi cùng để hỗ trợ làm hồ sơ, giấy tờ.

Thị trường bất động sản Đà Nẵng đang tăng trưởng trên nền giá cao, về mức đỉnh năm 2019. Theo ông Nguyễn Đức Lập người mua đầu tư ngoài việc mua đất đã có sổ để tránh rủi ro pháp lý thì nên mua bằng “thóc thật”, đồng thời cẩn trọng vì có thể Việt Nam sẽ đánh thuế bất động sản thứ hai.

Nguyễn Đông

Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM mới đây đề xuất tăng giá đất nông nghiệp với các thửa đất nằm trong khu dân cư hoặc đất nằm trong cùng thửa có đất ở, lên bằng 65-70% giá đất ở, nhằm giảm gánh nặng tiền sử dụng cho người dân.

Lý giải cho đề xuất này, ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường thành phố, cho biết bảng giá đất hiện hành ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp. Điều này khiến chi phí chuyển đổi mục đích sử dụng tăng vọt, làm người dân ngần ngại thực hiện thủ tục, từ đó làm chững lại hoạt động thị trường và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định mức thu tiền sử dụng đất hiện nay là quá cao, gây không ít khó khăn cho người dân có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng, đặc biệt ở khu vực nông thôn, nơi phần lớn người dân sở hữu đất nông nghiệp.

Ông dẫn chứng, tại một số huyện vùng ven như Bình Chánh, Hóc Môn (cũ), giá đất nông nghiệp trên thị trường dao động 7-10 triệu đồng mỗi m2, tiệm cận với đất ở. Tuy nhiên, trong bảng giá đất, mức này chỉ được ghi nhận vài trăm nghìn đồng mỗi m2. Với công thức tính tiền sử dụng đất dựa trên phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, nhiều người dân cảm thấy như đang phải “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Theo ông Thắng, điều chỉnh giá đất nông nghiệp tiệm cận thực tế sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa hai loại đất, từ đó giảm chi phí chuyển đổi và bớt gánh nặng tài chính cho người thu nhập thấp.

Cùng góc nhìn, chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, cho rằng mức thu hiện hành tạo ra nhiều trở ngại cho người dân. Không ít người buộc phải rút hồ sơ chuyển đổi khi thấy chi phí quá cao, khiến Nhà nước có nguy cơ thất thu. Một số trường hợp khác lựa chọn xây dựng không phép hoặc giao dịch bằng giấy tay, làm phát sinh tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu áp dụng giá đất nông nghiệp theo tỷ lệ cố định bằng 65-70% giá đất ở cũng chưa hợp lý. Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan, phân tích nếu đưa đất nông nghiệp lên ngang 70% giá đất ở sẽ tạo ra nhiều hệ lụy. Bởi lẽ, đất nông nghiệp vốn phục vụ sản xuất, không thể xem như một dạng “thổ cư dự bị”. Định giá theo tỷ lệ cứng có thể tạo tâm lý đầu cơ, dẫn đến hiện tượng găm đất chờ quy hoạch, làm sai lệch mục tiêu phát triển sử dụng đất.

Không chỉ vậy, nếu tăng giá đất nông nghiệp một cách ồ ạt mà không cân nhắc kỹ, chi phí đền bù trong các dự án đầu tư công sẽ đội lên cao, kéo theo giá nhà tăng, ảnh hưởng đến khả năng phát triển của doanh nghiệp bất động sản. Bên cạnh đó, tình trạng gom đất chờ chuyển đổi có thể khiến nguồn đất sản xuất bị “giam” lại, làm lệch hướng phát triển nông nghiệp đô thị.

Trên cơ sở đảm bảo hài hòa lợi ích các bên, ông Tuấn đề xuất nên áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt theo từng khu vực để tính tiền sử dụng đất thay vì áp dụng máy móc bảng giá đất hiện hành. Ông dẫn chứng, nếu bảng giá đất nông nghiệp là 500.000 đồng mỗi m2, trong khi giá thị trường khoảng 5 triệu đồng và giá đất ở là 12 triệu đồng mỗi m2, thì phần chênh lệch hợp lý nên được tính là 5-7 triệu đồng (30-50%), thay vì 11,5 triệu đồng (100%) như hiện nay.

Theo ông Tuấn, việc tính toán dựa trên giá thị trường sẽ phản ánh đúng giá trị đất mà người dân đang sở hữu, thay vì dựa vào mức định giá hành chính quá thấp. Cách làm này vừa đảm bảo công bằng, vừa giúp giảm gánh nặng chi phí chuyển mục đích sử dụng đất, nhất là với người dân đã mua đất nông nghiệp theo giá thị trường.

Đồng quan điểm, chuyên gia Trần Khánh Quang đề xuất giá đất nông nghiệp cần tiệm cận với thị trường thực tế, nhưng không nên sử dụng tỷ lệ cứng. Giá đất nông nghiệp tại các khu vực nội thành và ngoại thành TP HCM có sự chênh lệch lớn, nếu áp một tỷ lệ duy nhất sẽ thiếu công bằng.

Thay vì thu 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và đất nông nghiệp như hiện nay, ông đề xuất áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt, chẳng hạn chỉ thu 20-30% phần chênh lệch để tránh tình trạng người dân phải nộp tiền sử dụng đất quá cao, thậm chí vượt cả chi phí xây dựng. Mức thu hợp lý sẽ tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất một cách chính đáng, giảm rủi ro xây dựng không phép hoặc mua bán giấy tay.

Các chuyên gia cũng lưu ý, mức tăng 65-70% như đề xuất hiện chưa có cơ sở pháp lý và khoa học rõ ràng. Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể nguyên tắc, phương pháp và căn cứ định giá, trong đó giá đất phải dựa trên dữ liệu thị trường, thu nhập từ đất, chi phí đầu tư, giá lân cận… chứ không thể ấn định theo tỷ lệ. Việc điều chỉnh là cần thiết nhưng phải thực hiện đúng quy trình, có ý kiến từ các sở ngành và tổ chức tư vấn độc lập, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc thị trường và tránh các hệ lụy phát sinh do can thiệp hành chính thiếu cơ sở.

Trên tinh thần đó, ông Võ Hồng Thắng cũng kiến nghị cần có sự phân loại rõ ràng trong các trường hợp chuyển mục đích sử dụng. Với những trường hợp chia tách đất cho con cái, hoặc người lần đầu sở hữu nhà ở, có thể xem xét áp dụng mức thu thấp hơn, mang tính hỗ trợ. Ngược lại, với các trường hợp mang tính đầu cơ, đầu tư sinh lời, vẫn nên thu theo mặt bằng bảng giá đất để đảm bảo công bằng, tránh trục lợi chính sách.

Phương Uyên

Theo đại diện nền tảng công nghệ Batdongsan (thuộc tập đoàn Property Guru), thị trường bất động sản đang phát triển theo hướng minh bạch hơn. Nhu cầu sở hữu nhà, đất từ người dân hiện rất lớn và việc ứng dụng các công nghệ, tính năng hiện đại có thể hỗ trợ cả bên mua và bán có được giao dịch đáng tin cậy.

Một trong những bước tiến gần đây của nền tảng là việc nâng cấp ứng dụng di động Batdongsan: Mua bán & Cho thuê. Giao diện mới thân thiện hơn, tốc độ tải nhanh hơn và khả năng cá nhân hóa cao giúp người dùng tìm kiếm, theo dõi và lưu trữ thông tin bất động sản thuận tiện hơn.

Về phía môi giới, đơn vị cũng có nhiều công nghệ, tính năng giúp đưa các sản phẩm tốt đến nhiều khách hàng hơn. Theo đại diện đơn vị, thị trường đã bước qua thời kỳ môi giới được xem là “cò” hoạt động theo phong trào hay nghề “tay trái”. Hiện tại, môi giới là công việc chuyên nghiệp, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, cần sự đầu tư về hình ảnh cá nhân, dữ liệu khách hàng và công nghệ hỗ trợ.

Mới nhất, nền tảng này ra tính năng “Trang cá nhân” hỗ trợ xây dựng thương hiệu cá nhân. Trang sẽ hiển thị thông tin môi giới, giỏ hàng nổi bật, khu vực hoạt động và đánh giá từ khách hàng. “Trang này là hồ sơ năng lực số, giúp môi giới tiếp cận khách hàng một cách bài bản và hiệu quả hơn”, đại diện nền tảng nói.

Các thông tin trên trang sẽ được nền tảng xác thực. Môi giới có thể liên kết trang với các mạng xã hội khác để tăng cơ hội kết nối. Phần bài viết nổi bật dùng để quảng bá sản phẩm bất động sản và thương hiệu cá nhân.

Trước đó, nền tảng đã áp dụng tính năng “Môi giới chuyên nghiệp”. Chứng nhận này sẽ được gắn cho những môi giới đã được xác thực có chứng chỉ ngành nghề, có nhiều năm kinh nghiệm và hoạt động hiệu quả trên nền tảng. Danh hiệu này còn là điều kiện để môi giới tham gia Giải thưởng Nhà môi giới bất động sản Việt Nam – VREAA. Theo đơn vị, tính năng này ghi nhận đóng góp của cá nhân và là động lực thúc đẩy toàn ngành nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo thống kê của Batdongsan, các môi giới đạt danh hiệu “chuyên nghiệp” có thể tiếp cận thêm 30% khách hàng tiềm năng. Nền tảng cũng cung cấp các gói đăng tin linh hoạt, phù hợp với nhiều mục tiêu sử dụng khác nhau.

Ngoài các gói tin đăng trả phí theo thời hạn, phù hợp với người cần quảng bá liên tục, môi giới có thể lựa chọn các loại tin đăng trả phí theo hiệu quả. Như tin trả theo lượt click chỉ tính phí khi người dùng thực sự quan tâm và nhấp vào bài viết. Ngoài ra, với tin trả theo khách hàng, hệ thống sẽ kết nối trực tiếp với những người dùng đã xác thực và quan tâm đến tin đăng, từ đó giúp tiết kiệm thời gian lọc dữ liệu, gia tăng cơ hội chốt giao dịch.

Với người mua, nền tảng này thêm nhiều tính năng để tăng tiện ích hỗ trợ quá trình mua bán diễn ra minh mạch, rõ ràng hơn.

Nổi bật là tính năng “Bản đồ nhà đất” cho phép người dùng xem trực quan các bất động sản đang rao bán hoặc cho thuê, dễ dàng định vị vị trí, hạ tầng, tiện ích, so sánh khu vực, từ đó đưa ra quyết định hiệu quả.

Để hỗ trợ người dùng yên tâm hơn trong giao dịch, nền tảng ứng dụng “Tin xác thực”. Tin có dấu “xác thực” đã được nền tảng kiểm chứng về tính chính xác và minh bạch, bao gồm sổ đỏ, thông tin người liên hệ, hình ảnh, video thực tế và khoảng giá phù hợp với mặt bằng chung trong khu vực.

“Lịch sử giá” hiển thị ngay trong từng nội dung tin đăng cho thuê hoặc bán nhà đất, giúp người dùng theo dõi biến động giá trong 5 năm gần đây. Nền tảng còn cung cấp thông tin giá của các dự án, khu vực lân cận nhằm mang đến cái nhìn tổng quan, giúp người xem dễ dàng so sánh và lựa chọn.

Theo đại diện đơn vị, việc liên tục cung cấp tính năng mới là nỗ lực để hỗ trợ cả bên bán và bên mua đạt được hiệu quả mong muốn. Trong đó, người mua tiếp cận các sản phẩm với khoảng giá phù hợp, rõ ràng pháp lý với thao tác thuận tiện. Bên bán tăng hiệu quả tiếp cận khách hàng. “Nỗ lực này góp phần tạo thị trường minh bạch, an toàn, thúc đẩy thanh khoản”, vị đại diện nói.

Hoài Phương