Tăng mức cọc lên 50% giá khởi điểm

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 66.11 nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai. Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết là quy định tiền đặt trước khi cá nhân tham gia đấu giá đất ở tối thiểu 10% và tối đa 50% giá khởi điểm.

Theo cơ quan soạn thảo, việc nâng trần tiền đặt trước là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao để trục lợi rồi sau đó bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường đất đai.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, so với quy định trước đây, mức tiền đặt trước đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở đã tăng từ tối đa 20% lên 50% giá khởi điểm. Quy định mới buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc nghiêm túc hơn về năng lực tài chính, qua đó góp phần hạn chế hiện tượng trả giá cao rồi bỏ cọc.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, việc quy định biên độ tiền đặt trước khá rộng có thể khiến các địa phương có xu hướng lựa chọn mức cao nhất để an toàn, từ đó vô tình tạo thêm rào cản cho người dân tham gia đấu giá. Đáng lưu ý, quy định này chỉ áp dụng đối với cá nhân, trong khi doanh nghiệp tham gia đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án vẫn áp dụng mức đặt trước từ 10% đến 20%.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh (Đoàn luật sư Hà Nội) nhận định quy định mới sẽ buộc người tham gia đấu giá thận trọng hơn ngay từ khâu nộp hồ sơ và tiền đặt trước, qua đó khắc phục tình trạng trả giá cao nhằm thổi giá đất hoặc phục vụ các mục đích không lành mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách này vẫn bộc lộ một số vướng mắc.

Thứ nhất, việc trao cho địa phương quyền lựa chọn mức đặt trước trong biên độ từ 10% đến 50% giá khởi điểm có thể gây lúng túng trong tổ chức thực hiện, thậm chí đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực chất của quy định mới. Trên thực tế, địa phương hoàn toàn có thể chọn mức 10%, thấp hơn cả trần 20% theo quy định cũ.

Thứ hai, nếu áp dụng mức đặt trước cao bằng 50% giá khởi điểm vô hình trung lại tạo ra rào cản cho người tham gia đấu giá, làm giảm tính cạnh tranh của cuộc đấu giá đất.

Luật sư Đỉnh dẫn ví dụ, một nhóm chủ thể có mục đích xấu có thể câu kết với đơn vị tổ chức đấu giá, đưa một số thửa đất ra đấu giá cùng thời điểm với mức đặt 50% giá khởi điểm, khiến người dân không kịp huy động nguồn tiền đặt trước, từ đó tạo điều kiện cho nhóm này thu gom đất và để dành kiếm lời.

Cấm tham gia đấu giá tối đa 5 năm

Một quy định mới của Nghị quyết là bổ sung chế tài xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân sẽ ra quyết định cấm tham gia đấu giá: Từ 2 năm đến 5 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá không nộp tiền; từ 6 tháng đến 3 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá nộp không đủ tiền.

Trước đây, theo Điều 70 Luật Đấu giá tài sản, chế tài cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp bỏ cọc khi đấu giá đất thực hiện dự án hoặc đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Nghị quyết số 66.11 đã mở rộng phạm vi áp dụng chế tài này sang đối tượng cá nhân tham gia đấu giá đất ở.

Ông Đỉnh cho rằng quy định mới được kỳ vọng sẽ khắc phục “khoảng trống pháp lý”, đồng thời bổ trợ cho chính sách nâng mức đặt trước nhằm chấn chỉnh tình trạng cá nhân trúng đấu giá rồi bỏ cọc. Tuy nhiên, theo chuyên gia, hiệu quả thực tế vẫn còn là dấu hỏi khi cá nhân hoàn toàn có thể nhờ người khác đứng tên để tham gia đấu giá – điều khó kiểm soát hơn so với doanh nghiệp.

Cần lưu ý rằng, chính vì lo ngại khả năng “lách luật” này nên khi sửa đổi Luật Đấu giá tài sản năm 2024, cơ quan soạn thảo đã không đề xuất chế tài cấm đối với cá nhân. Tuy vậy, sau 2 năm, quy định này đã được đưa vào Nghị quyết số 66.11.

Nhìn tổng thể, luật sư Đỉnh cho rằng mọi chính sách đều có hai mặt. Việc “siết” đấu giá đất bằng cách nâng mức đặt trước lên tối đa 50% và bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá tới 5 năm có thể làm giảm số lượng người tham gia, từ đó hạn chế vai trò của đấu giá như một công cụ tối đa hóa giá trị quyền sử dụng đất – một loại tài sản công đặc biệt.

Còn luật sư Phạm Thanh Tuấn đánh giá các quy định mới sẽ tăng mạnh tính răn đe, buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ cọc. Qua đó, chính sách này có thể góp phần hạn chế đầu cơ, thổi giá và giảm nguy cơ hình thành các cơn “sốt ảo” từ hoạt động đấu giá đất.

Phí quản lý chung cư tại TPHCM đang có sự phân hóa mạnh giữa các dự án. Từ những khu nhà ở tầm trung với mức phí vài nghìn đồng mỗi mét vuông/tháng đến các dự án hạng sang thu hơn 260.000 đồng/m², chênh lệch lên tới hàng chục lần. Điều này khiến câu chuyện phí quản lý trở thành vấn đề được nhiều cư dân quan tâm và tranh luận trong thời gian gần đây.

Khảo sát của phóng viên Dân trí tại nhiều dự án cho thấy mặt bằng giá dịch vụ quản lý tại TPHCM phụ thuộc chủ yếu vào phân khúc sản phẩm, quy mô tiện ích và tiêu chuẩn vận hành.

Ở phân khúc hạng sang, sự chênh lệch thể hiện rất rõ. Tại một dự án cao cấp trên đường Tôn Đức Thắng (quận 1 cũ), phí quản lý dao động từ 8 đến 10 USD/m², tương đương 210.000-263.000 đồng/m². Với căn hộ 106m², số tiền cư dân phải đóng mỗi tháng có thể lên tới gần 28 triệu đồng. Với căn nhỏ hơn, khoảng 51m², phí quản lý cũng ở mức khoảng 13 triệu đồng. 

Ở các khu vực khác, mức phí “dễ thở” hơn. Tại trục Nguyễn Hữu Cảnh, cư dân cho biết phí quản lý phổ biến ở mức 13.000-26.000 đồng/m² tùy dự án. Những căn hộ trên 100m² tại đây thường phải trả từ hơn một triệu đến trên hai triệu đồng mỗi tháng. Ở TP Thủ Đức cũ, mức phí quanh 18.000 đồng/m² đã bao gồm VAT, trong khi tại quận 7, nhiều chung cư duy trì mức từ 12.000 đến 15.000 đồng/m².

Sự khác nhau về mức phí tạo nên hai quan điểm trái chiều. Một số cư dân cho rằng việc phải trả cả chục triệu đồng mỗi tháng cho phí quản lý chẳng khác nào “thuê nhà tháng thứ hai”, nhất là khi mức phí không kèm theo sự minh bạch trong cấu phần chi phí.

Ngược lại, nhiều hộ gia đình lại coi đó là chi phí cần thiết để duy trì chất lượng sống, bởi các dự án cao cấp đều vận hành hệ thống tiện ích đồ sộ gồm hồ bơi, phòng gym, công viên, khu vui chơi, sân thể thao, hệ thống bảo vệ và kiểm soát ra vào hoạt động 24/7.

Ông Dương Trường, cư dân một chung cư trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, chia sẻ rằng mức phí từ 13.000-15.000 đồng/m² là hợp lý khi xét tới các tiện ích mà cư dân được hưởng. Theo ông, chung cư càng nhiều tiện ích thì chi phí vận hành càng cao, và đây là nguyên tắc mà người mua nhà đã nắm được từ trước khi ký hợp đồng. Cùng quan điểm này, bà Hai Khanh – cư dân một khu đô thị cao cấp – cho rằng mức phí 26.000 đồng/m² là “đáng tiền” vì tiện ích phục vụ cư dân nhiều và chất lượng.

Theo quy định, giá dịch vụ quản lý chung cư gồm chi phí vận hành trực tiếp, chi phí quản lý của đơn vị vận hành và lợi nhuận định mức tối đa 10%, cộng thuế VAT. Với chung cư có nhiều chủ sở hữu, nếu chưa tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu, giá dịch vụ thực hiện theo hợp đồng mua bán; nếu đã tổ chức, mức giá do cư dân và đơn vị vận hành thỏa thuận.

Trường hợp chung cư có một chủ sở hữu, phí dịch vụ được xác định dựa trên thỏa thuận giữa chủ sở hữu và người thuê. Riêng chung cư thuộc tài sản công áp dụng khung giá do UBND cấp tỉnh ban hành.