Theo kế hoạch Chính phủ giao, đến năm 2030, ngành xây dựng phải hoàn thành khoảng 1 triệu căn nhà ở xã hội. Chia sẻ tại buổi gặp mặt báo chí ngày 4/2, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, cho biết trên cơ sở kết quả thực hiện thực tế và tiến độ hiện nay, Bộ Xây dựng đánh giá mục tiêu này có thể hoàn thành sớm hơn dự kiến.

Cơ sở để vượt kế hoạch là nhờ tiến độ triển khai tăng tốc rõ rệt trong hai năm gần đây và quy mô nguồn cung đã được “gối đầu” từ số lượng lớn dự án đang triển khai. Năm 2025, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 100.000 căn nhà ở xã hội, song thực tế đã hoàn thành hơn 102.700 căn, mức cao nhất kể từ khi triển khai Đề án, tạo dư địa thuận lợi cho các năm tiếp theo.

Lượng dự án đang triển khai và đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện cũng ở mức lớn. Lũy kế đến hết tháng 12/2025, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 657.000 căn, trong đó gần 170.000 căn đã hoàn thành, hơn 134.000 căn đang thi công và trên 354.000 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Quy mô này tương đương khoảng 62% chỉ tiêu toàn Đề án, cho thấy “độ dày” nguồn cung đủ để duy trì tiến độ cao trong những năm tới.

Bộ Xây dựng nhận xét, tốc độ triển khai được cải thiện rõ rệt nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng, cùng việc hoàn thiện khung pháp lý cho phát triển nhà ở xã hội. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, lựa chọn chủ đầu tư và bố trí nguồn vốn.

Bên cạnh đó, vai trò của chính quyền địa phương được đánh giá là yếu tố then chốt. Nhiều tỉnh, thành đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao như Thái Nguyên, Sơn La, Nghệ An, Hưng Yên. Các đô thị lớn cũng đạt kết quả tích cực, trong đó, Hải Phòng vượt 23% kế hoạch, Hà Nội vượt 10%, Đà Nẵng vượt 9%, còn TP HCM hoàn thành chỉ tiêu.

Ngoài các, các địa phương hiện đã chủ động bố trí quỹ đất sạch, tích hợp nhà ở xã hội ngay trong các đồ án quy hoạch đô thị và khu công nghiệp, thay vì triển khai rời rạc như trước. Một số địa phương còn đưa chỉ tiêu nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm, tạo động lực tiến độ và trách nhiệm thực hiện rõ ràng.

Thời gian tới, Bộ Xây dựng xác định phát triển nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ ưu tiên, đồng thời yêu cầu nâng cao chất lượng dự án, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tránh hình thành các khu nhà ở xã hội tách biệt, kém chất lượng. Các địa phương cũng coi đây là trách nhiệm chính trị, chủ động bố trí quỹ đất, rút ngắn thủ tục và lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực để chương trình đạt hiệu quả bền vững.

Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021–2030” đặt mục tiêu hoàn thành hơn 1 triệu căn đến năm 2030. Để đạt mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế nhằm tháo gỡ thủ tục, bố trí quỹ đất và hỗ trợ tín dụng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Phương Uyên

Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), nguồn cung nhà ở mới trong năm nay ghi nhận tăng khoảng 50% so với 2024. Loạt dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tái khởi động hoặc phê duyệt mới tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tây Ninh. Riêng 5 địa phương này đã có tới 1.759 dự án được “cởi trói”.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cũng cho thấy trên cả nước hiện có 3.297 dự án nhà ở với quy mô khoảng 5,9 triệu căn, tổng vốn đầu tư hơn 7,42 triệu tỷ đồng. Trong đó, nhà ở thương mại và khu đô thị chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 5,2 triệu căn. Phân khúc nhà ở xã hội cũng ghi nhận những con số tích cực, với 698 dự án hơn 657.000 căn, tăng 13% so với cuối năm ngoái. Riêng năm nay, số lượng nhà ở xã hội hoàn thành vượt kế hoạch hơn 102%.

Cung tăng nhưng giá nhà vẫn không có xu hướng hạ nhiệt. Theo thống kê của VARS IRE, năm nay, giá căn hộ tại Hà Nội tăng tới 96%, TP HCM tăng gần 57%, Đà Nẵng tăng hơn 72% so với năm 2019. Các phân khúc nhà ở khác như đất nền, biệt thự, liền kề, nhà ở riêng lẻ,… cũng ghi nhận mức giá tăng cao, tới 30% trong năm. Quý IV, giá nhà có dấu hiệu chững lại và đi ngang tại một số thị trường nhưng thực tế chưa ghi nhận dấu hiệu giảm.

Còn theo CBRE Việt Nam, năm nay giá chung cư Hà Nội và TP HCM ghi nhận mức trung bình 91-95 triệu đồng mỗi m2, tăng 21-23% so với cùng kỳ năm ngoái. Các địa phương lân cận hai thành phố lớn cũng ghi nhận mức giá nhà tăng 15-30% so với năm ngoái dù nguồn cung nhà ở cải thiện rõ rệt.

Lý giải việc nguồn cung cải thiện nhưng giá nhà chưa hạ nhiệt, giới chuyên môn cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ sự mất cân đối cơ cấu sản phẩm và chi phí phát triển dự án ngày càng tăng.

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho biết năm nay TP HCM và các tỉnh vệ tinh có gần 30.000 sản phẩm nhà ở được triển khai. Tuy nhiên, tại TP HCM, phân khúc cao cấp chiếm tới 90% rổ hàng, còn với Bình Dương cũ và Tây Ninh là gần một nửa. Trong khi đó, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền cho nhóm thu nhập trung bình tiếp tục thiếu hụt, khiến nguồn cung tăng nhưng không giải quyết được áp lực giá.

Cùng quan điểm, ông Trần Minh Tiến, Giám đốc One Mount Group, cho rằng tình trạng lệch pha cung – cầu đã kéo dài nhiều năm và ngày càng nghiêm trọng khi phần lớn dự án mở bán mới năm nay thuộc phân khúc hạng sang, siêu sang và cao cấp. Các dự án giá trị vừa phải gần như vắng bóng, khiến thị trường thiếu nền tảng cầu ở thực.

Nhà ở xã hội, phân khúc được kỳ vọng đóng vai trò “van xả áp” cũng chưa phát triển đúng kỳ vọng. VARS IRE cho biết loại hình này hiện chỉ chiếm khoảng 5-6% tổng số dự án. Dù cả nước đang triển khai khoảng 657.000 căn, con số này vẫn quá nhỏ so với nhu cầu nhà ở của hàng triệu lao động đô thị.

Theo chuyên gia, sự lệch pha nguồn cung không chỉ do chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp mà còn xuất phát từ cấu trúc chi phí. Tiền sử dụng đất, chi phí vật liệu, chi phí tài chính và pháp lý đều tăng mạnh, khiến giá thành dự án bị đội lên và làm thu hẹp dư địa phát triển nhà giá thấp.

Một chủ đầu tư tại khu Đông TP HCM cho biết doanh nghiệp đang triển khai dự án trên tuyến quốc lộ 13, với tiền sử dụng đất khoảng 68 triệu đồng mỗi m2, trong khi chi phí giải phóng mặt bằng theo cơ chế thị trường đã lên gần 100 triệu đồng mỗi m2. Cùng với đó, họ phải vay vốn ngân hàng trong suốt quá trình triển khai, còn chi phí vật liệu xây dựng tăng mạnh. Riêng giá cát xây dựng đã tăng từ mức 300.000-400.000 đồng mỗi khối lên gần 1 triệu đồng. “Chi phí cao khiến giá nhà khó có khả năng giảm”, ông này nói.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Phó tổng giám đốc Phú Đông Group, cho rằng việc phát triển nhà ở “giá mềm” không hề dễ. Tiền đất thường chiếm khoảng 40% tổng giá thành dự án, thậm chí cao hơn nếu mua lại quỹ đất từ thị trường thứ cấp. Khoản chi này phải thanh toán ngay từ đầu bằng vốn tự có và vốn vay, khiến doanh nghiệp chịu áp lực lãi suất ngay cả khi dự án chưa khởi động. Ngoài ra, chi phí xây dựng và hạ tầng chiếm khoảng 25-30%, phần còn lại là marketing, bán hàng, pháp lý và quản lý dự án.

Đáng chú ý, theo bà Thảo tiến độ triển khai đóng vai trò quyết định hiệu quả kinh doanh: nếu dự án hoàn thành đúng hạn, chi phí được kiểm soát; nhưng chỉ cần chậm một vài năm, lãi vay, marketing hay quản lý xây dựng có thể phát sinh thêm hàng chục tỷ đồng, khiến lợi nhuận bị bào mòn.

Trước thực tế nguồn cung cải thiện nhưng giá bán chưa có dấu hiệu giảm, Bộ Xây dựng đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp như hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nghiên cứu thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, đồng thời tăng cường kiểm soát tín dụng và thị trường trái phiếu.

Ở góc độ thị trường, TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, kiến nghị chính phủ cần tạo điều kiện để đẩy mạnh phát triển các dự án có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời tháo gỡ các “nút thắt” pháp lý và tiền sử dụng đất. Chỉ khi chi phí đầu vào được kiểm soát và thời gian triển khai dự án rút ngắn, thị trường mới có dư địa điều chỉnh giá theo hướng bền vững hơn.

Phương Uyên

Báo cáo “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp” của Savills Việt Nam mới đây cho thấy nhu cầu thuê đang thay đổi rõ rệt trong năm qua. Nếu trước đây dòng vốn chủ yếu tìm đến các khu công nghiệp có giá cạnh tranh để phục vụ sản xuất thâm dụng lao động, nay lực cầu tập trung vào những ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại điện tử, bán dẫn, xe điện và trung tâm dữ liệu. Điều này buộc thị trường chuyển từ tăng trưởng đại trà sang tăng trưởng chọn lọc.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Dịch vụ bất động sản Công nghiệp Savills Việt Nam, khu công nghiệp hiện không còn đơn thuần là nơi đặt nhà máy mà trở thành một mắt xích trong chuỗi vận hành của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư tìm kiếm hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ nguồn điện ổn định, kết nối giao thông đến dịch vụ logistics và khả năng mở rộng dài hạn.

Sự thay đổi này thể hiện rõ nhất ở thương mại điện tử. Quy mô thị trường năm 2025 ước đạt 26-28 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm ngoái, bốn nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ghi nhận tổng giá trị giao dịch 11,62 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ. Khi cạnh tranh chuyển sang tốc độ giao hàng và tối ưu chi phí, kho vận trở thành trung tâm vận hành. Doanh nghiệp ưu tiên thuê nhà kho, trung tâm hoàn tất đơn hàng gần khu dân cư và trục giao thông lớn, chấp nhận chi phí cao hơn để rút ngắn thời gian giao nhận.

“Các khu công nghiệp vùng ven TP HCM, Hà Nội và dọc hành lang logistics trọng điểm được hưởng lợi, trong khi khu xa trung tâm, thiếu kết nối dần mất lợi thế”, ông Campbell nhận định.

Bên cạnh logistics, nhóm sản xuất công nghệ cao – gồm bán dẫn, điện tử và xe điện – đang nâng chuẩn thị trường. Giai đoạn 2023-2025, Việt Nam thu hút khoảng 11,6 tỷ USD vốn đầu tư vào bán dẫn và điện tử giá trị cao. Chiến lược quốc gia đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, với mốc năm 2026 khi nhà máy chế tạo chip đầu tiên dự kiến vận hành.

Thị trường xe điện cũng tăng trưởng nhanh, quy mô ước đạt 3,2 tỷ USD trong năm 2025, trong đó xe điện chạy pin chiếm 42% tổng doanh số xe mới nửa đầu năm. Sự phát triển của các ngành này kéo theo nhu cầu lớn về đất công nghiệp chất lượng cao, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và nguồn điện ổn định.

Khác với ngành thâm dụng lao động, sản xuất bán dẫn yêu cầu quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn điện ổn định và khả năng mở rộng dài hạn. Tiêu chuẩn phòng sạch, xử lý nước và kiểm soát môi trường cao khiến nhiều khu công nghiệp đại trà khó đáp ứng, tạo lợi thế cho các dự án được đầu tư bài bản và xu hướng hình thành cụm công nghiệp chuyên biệt.

Trung tâm dữ liệu cũng là phép thử rõ nét nhất của “cuộc chơi mới”. Đến năm 2025, Việt Nam có 41 trung tâm dữ liệu với tổng công suất khoảng 524,7 MW và dự kiến có thể tăng gần gấp đôi vào năm 2030. Sự bùng nổ của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây khiến nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu tăng nhanh. Tuy nhiên, đây là phân khúc có tính chọn lọc cao. Nhà đầu tư chỉ tìm đến những khu công nghiệp có nguồn điện ổn định, khả năng dự phòng lớn, hạ tầng viễn thông chất lượng và tiêu chuẩn an toàn vận hành cao.

Điều đó đồng nghĩa, thị trường đang phân hóa mạnh. Một nhóm khu công nghiệp đạt chuẩn cao, nằm gần hành lang logistics và trung tâm kinh tế sẽ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư mới. Phần còn lại, nếu không nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, có nguy cơ tụt lại trong cuộc cạnh tranh.

Cùng chung nhận định, bà Chương Quốc Đoan, Quản lý cấp cao dịch vụ bất động sản Công nghiệp Cushman & Wakefield Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước qua giai đoạn điều chỉnh để quay lại quỹ đạo tăng trưởng sau giai đoạn điều chỉnh bởi thuế quan và bất ổn thương mại toàn cầu.

Các yếu tố nền tảng nguồn cầu của bất động sản công nghiệp đang dần được củng cố. Doanh nghiệp vẫn thận trọng trong ngắn hạn, nhưng nhu cầu đối với đất khu công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn và cơ sở logistics hiện đại tại vị trí thuận lợi đã cải thiện, phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Giai đoạn 2026-2029, khoảng 8.800 ha đất công nghiệp dự kiến gia nhập thị trường, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Nguồn cung tăng nhưng các chuyên gia cho rằng không đồng nghĩa mọi dự án đều dễ dàng thu hút khách thuê. Trong bối cảnh mới, khả năng lấp đầy sẽ phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, kết nối vùng và mức độ đáp ứng các ngành chuyên biệt.

Về triển vọng trung hạn, bà Đoan đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang chuyển từ cuộc đua về diện tích sang chất lượng. Chu kỳ tăng trưởng mới sẽ mang tính chọn lọc rõ rệt, nơi những khu công nghiệp đáp ứng chuẩn kỹ thuật cao và thích ứng nhanh với sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu chiếm ưu thế. Phần còn lại, nếu tiếp tục dựa vào lợi thế giá rẻ hay quỹ đất lớn sẽ khó giữ được vị trí trong cuộc chơi đang ngày càng nâng chuẩn.

Phương Uyên

UBND TP HCM vừa thông báo việc lựa chọn nhà đầu tư sẽ theo cơ chế nhà đầu tư chiến lược. Trường hợp chỉ có một đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện, Thành phố sẽ xem xét chấp thuận trực tiếp. Nếu có từ hai nhà đầu tư trở lên cùng đề xuất, UBND TP HCM sẽ ban hành bộ tiêu chí đánh giá và tổ chức xét chọn nhằm đảm bảo công khai, minh bạch.

Hồ sơ đề xuất được tiếp nhận kể từ ngày thông tin được công khai trên Cổng thông tin điện tử TP HCM. Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công của thành phố hoặc qua Cổng dịch vụ công quốc gia theo quy định.

Lãnh đạo TP HCM cho biết, Thành phố khuyến khích các nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm phát triển đô thị tham gia nghiên cứu, đề xuất dự án, qua đó góp phần phát triển khu Bình Quới – Thanh Đa thành khu đô thị hiện đại, sinh thái và bền vững trong tương lai.

Khu đô thị mới này nằm tại phường Bình Quới, TP HCM, trên khu đất rộng gần 406 ha thuộc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa, khu vực được bao bọc bởi sông Sài Gòn. Dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị tổng hợp, gồm nhà ở, khu chức năng hỗn hợp, trung tâm hành chính – dịch vụ, thương mại, du lịch, cùng hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật – xã hội đồng bộ.

Theo quy hoạch chung TP HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, khu đô thị này cũng được định hướng phát triển theo hướng sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với chức năng công viên ngập nước, đóng vai trò trọng điểm trong cấu trúc không gian đô thị của Thành phố. Tổng mức đầu tư dự kiến vượt 50.000 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án đô thị quy mô lớn nhất được Thành phố kêu gọi đầu tư giai đoạn hiện nay.

Bán đảo Bình Quới – Thanh Đa nằm biệt lập giữa lòng thành phố, gần như được bao bọc hoàn toàn bởi sông Sài Gòn và kênh Thanh Đa, tiếp giáp các phường nội đô, sở hữu quỹ đất lớn và cảnh quan sông nước hiếm có. Khu vực này cách trung tâm TP HCM khoảng 6,5 km, là một trong số ít khu vực còn quỹ đất lớn chưa khai thác trong bán kính 10 km từ trung tâm, mang lại tiềm năng phát triển đô thị sinh thái hiếm hoi giữa bối cảnh đô thị hóa dày đặc.

Dự án đã được quy hoạch từ năm 1992, tuy nhiên hơn ba thập niên qua, dự án vẫn “đóng băng” và trở thành là một trong những điểm nghẽn quy hoạch kéo dài nhất TP HCM dù đã qua tay nhiều chủ đầu tư lớn và nhiều lần điều chỉnh quy hoạch.

Phương Uyên