Thị trường bất động sản năm qua chứng kiến nhiều vụ đấu giá đất có giá trúng gấp nhiều lần giá khởi điểm, thậm chí cao hơn 18-20 lần. Thậm chí, có trường hợp tại Sóc Sơn, Hà Nội, người tham gia còn trả giá tới 30 tỷ đồng/m2 cho 3 thửa đất, sau đó rút lui ở vòng sau, khiến các lô đất không thể đấu giá thành công.

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng nhiều phiên đấu giá đất thời gian qua bị biến tướng, trở thành “sân chơi” của giới đầu cơ thay vì công cụ phân bổ đất đai công bằng, hiệu quả.

Nhiều nhà đầu tư tham gia không nhằm sử dụng thực tế mà để “thổi giá”, thông đồng dìm giá hoặc tạo mặt bằng giá ảo cho dự án khác. Sau đó, họ bỏ cọc, khiến đất bị bỏ hoang, thất thu ngân sách và gây nhiễu thị trường.

VARS IRE đề xuất siết chặt điều kiện tham gia đấu giá, yêu cầu người dự phải chứng minh năng lực tài chính, mục đích sử dụng rõ ràng và có bảo lãnh ngân hàng. Tỷ lệ đặt cọc nên nâng lên 20-30% giá trị khu đất để tăng tính ràng buộc.

Cơ quan này cũng kiến nghị tăng chế tài xử lý, cấm tham gia đấu giá 2-10 năm hoặc vĩnh viễn với hành vi thao túng, bỏ cọc, đồng thời xem xét xử lý hình sự nếu có dấu hiệu trục lợi có tổ chức.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện dữ liệu và quy định quản lý, kết nối với hệ thống định danh điện tử (VNeID) để ngăn “người ảo”, kiểm soát dòng vốn đầu cơ, đồng thời yêu cầu đất trúng đấu giá phải được đưa vào sử dụng đúng tiến độ, không sang nhượng sớm.

Cùng quan điểm trên, Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) nêu nhiều đề xuất góp ý với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về xử lý vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất.

Trong đó, hiệp hội đề xuất mở rộng lệnh cấm đối với cả cá nhân và tổ chức, áp dụng cho mọi trường hợp giao đất hoặc cho thuê đất với 2 hành vi vi phạm gồm bỏ cọc và không hoàn thành nghĩa vụ thanh toán. Vì nếu chỉ cấm cá nhân sẽ không bao quát hết thực tiễn, bởi các doanh nghiệp mới là nhóm tham gia nhiều và có tác động lớn đến thị trường.

Đồng thời, HoREA ủng hộ đề xuất nâng mức tiền đặt trước lên tối thiểu 20% và tối đa 50% giá khởi điểm, thay cho mức 10-20% hiện nay, nhằm sàng lọc nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính và ngăn người tham gia chỉ để đẩy giá rồi rút lui.

Gần đây, Bộ Tư pháp cũng đề xuất người bỏ cọc đấu giá đất còn bị cấm tham gia đấu giá theo thời hạn nhất định. Nếu trúng đấu giá mà không nộp tiền thì cấm từ 2 đến 5 năm, trúng đấu giá mà nộp tiền không đầy đủ thì cấm từ 6 tháng đến 3 năm.

Đơn vị này cũng đề xuất nâng mức tiền đặt cọc của cá nhân tham gia đấu giá đất lên tối thiểu 20%, tối đa 50%. Theo quy định hiện hành, mức tiền đặt trước khi đấu giá tối thiểu 5% nếu giao đất ở cho cá nhân và 10% nếu là dự án đầu tư, tối đa 20%. Bộ Tư pháp cho rằng đây là giải pháp giúp ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá để trả giá cao nhằm trục lợi rồi sau đó bỏ cọc.

Sau thời gian dài gắn bó với mảng nhà ở thương mại, nhiều doanh nghiệp địa ốc lớn đang “đổi hướng” sang bất động sản khu công nghiệp – lĩnh vực được xem là tâm điểm đầu tư mới khi làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và sản xuất toàn cầu ngày càng rõ nét.

Loạt doanh nghiệp nhập cuộc

Không chỉ phát triển nhà ở xã hội, Công ty Địa ốc Hoàng Quân cũng là một trong những doanh nghiệp sớm tham gia cuộc chơi này với hai dự án khu công nghiệp – nhà xưởng là KCN Bình Minh và KCN Hàm Kiệm I.

Giữa năm nay, Chủ tịch HĐQT Trương Anh Tuấn tiết lộ tập đoàn đã mua lại 100% một khu công nghiệp rộng 150ha tại Bình Thuận, đang xem xét đưa dự án về công ty mẹ hoặc đơn vị thành viên phù hợp. Nếu triển khai đúng tiến độ, dự án có thể mang về doanh thu khoảng 1.000 tỷ đồng và lợi nhuận 70 tỷ đồng ngay trong năm nay.

Tương tự, Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (PDR) – vốn nổi tiếng trong mảng nhà ở và thương mại – đã tham gia lĩnh vực khu công nghiệp từ năm 2020 thông qua việc góp vốn thành lập Công ty Đầu tư và Phát triển Khu công nghiệp Phát Đạt (PDI). Khi đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu xây dựng các khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ quy mô 1.000 đến 6.000ha trải dài từ miền Trung đến miền Nam.

Dù từng thoái vốn khỏi PDI để tái cơ cấu danh mục đầu tư trong giai đoạn thị trường nhà ở trầm lắng, Phát Đạt đã quay lại lĩnh vực này trong năm 2024, ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược phát triển các dự án khu công nghiệp – logistics, thương mại và nhà ở. Lãnh đạo công ty tiết lộ nhiều quỹ đất quy mô lớn tại khu vực phía Nam đang được chuẩn bị cho giai đoạn triển khai mới.

Một số doanh nghiệp không chỉ đầu tư khu công nghiệp, mà còn phát triển đồng bộ khu dân cư liền kề để tận dụng hạ tầng, dân số và gia tăng giá trị tổng thể.

Tại Tây Ninh, Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Thành Thành Công (TTC IZ) đang triển khai Khu dân cư Thành Thành Công (TTC) rộng hơn 42ha, nằm ngay cạnh KCN TTC Trảng Bàng – nơi có hơn 35.000 lao động, dự kiến đạt 50.000 người khi hoàn thiện.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tandoland đang phát triển khu dân cư Mai Bá Hương 147ha liền kề KCN Tandoland 250ha tại huyện Bến Lức, Long An (nay thuộc xã Lương Hòa). Doanh nghiệp kỳ vọng mô hình khu công nghiệp kết hợp khu dân cư đồng bộ sẽ tạo nên “hệ sinh thái đô thị – sản xuất” bền vững, vừa đáp ứng nhu cầu an cư của người lao động, vừa nâng cao sức hấp dẫn đầu tư.

Phân khúc hấp dẫn nhưng vẫn còn thách thức

Tại cuộc họp cổ đông giữa năm, lãnh đạo Công ty Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) khẳng định định hướng mở rộng sang mảng bất động sản khu công nghiệp – lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng dài hạn của khu vực phía Nam.

Theo Hodeco, sự phát triển mạnh mẽ của Bà Rịa – Vũng Tàu, TPHCM, Bình Dương và các tỉnh lân cận đang mở ra tiềm năng lớn cho phân khúc này. Doanh nghiệp đã làm việc với nhiều đối tác giàu kinh nghiệm, trong đó có Công ty Xây lắp Thừa Thiên Huế và Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC), nhằm chuẩn bị các bước nghiên cứu và tiếp cận quỹ đất khu công nghiệp tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh và một số địa phương khác. 

Theo Cushman & Wakefield, thị trường đất khu công nghiệp phía Nam dự kiến sẽ tiếp tục sôi động với khoảng 7.300 ha nguồn cung mới được bổ sung trong ba năm tới. Việc sáp nhập các đơn vị hành chính không chỉ mở rộng ranh giới địa lý mà còn định hình lại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thành một “siêu đô thị công nghiệp – dịch vụ” với vai trò trung tâm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Hạ tầng kết nối được xem là “cú hích kép” cho khu vực này. Các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải đang dần hoàn thiện, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và tăng sức cạnh tranh của toàn vùng.

Nhờ đó, các chuyên gia dự báo dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và sản xuất xanh, sẽ tiếp tục đổ về khu vực Đông Nam Bộ trong giai đoạn tới.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Công nghiệp Savills Việt Nam, bất động sản khu công nghiệp Việt Nam đang trưởng thành rõ rệt, với nhà đầu tư ngày càng chú trọng tính linh hoạt, tốc độ triển khai và hạ tầng hiện đại – những yếu tố then chốt cho ngành sản xuất công nghệ cao và tuân thủ tiêu chuẩn ESG.

Ông cho rằng Việt Nam cần chuẩn bị quỹ đất sẵn sàng, rút gọn quy trình phê duyệt, minh bạch giá đất, đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng giao thông và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để đón đầu làn sóng đầu tư mới.

Chung cư chủ yếu ở phân khúc giá cao

Trong báo cáo 9 tháng đầu năm về nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc vẫn duy trì ở mức cao và tiếp tục có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước.

Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp từ chủ đầu tư hiện dao động trung bình 70–80 triệu đồng/m², tăng gần 6% so với quý I và khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang còn được chào bán ở mức 150–300 triệu đồng/m².

Báo cáo mới đây của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho thấy giá chung cư Hà Nội quý vừa qua đạt bình quân 75,5 triệu đồng/m², tăng 7,7% so với quý trước. Nguyên nhân chính đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục đưa hàng tồn kho ra thị trường với mức giá cao, trong khi nguồn cung mới dự kiến chào bán trên 100 triệu đồng/m² lại tăng mạnh, dù thanh khoản vẫn trầm lắng.

Khảo sát thực tế của phóng viên Dân trí cho thấy, nhiều dự án mở bán gần đây đều nằm ở phân khúc cao cấp. Tại phường Đại Mỗ, giá căn hộ mở bán khoảng 80–120 triệu đồng/m². Một dự án ở đường Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm) niêm yết khoảng 130 triệu đồng/m², chưa bao gồm VAT và phí bảo trì.

Ở phường Việt Hưng, có dự án dự kiến giá vượt 120 triệu đồng/m²; tại khu vực Cầu Giấy, một dự án khác được đưa ra với giá từ 150 triệu đồng/m²; trong khi tại phường Xuân Đỉnh, một dự án mới cũng mở bán ở mức 100 triệu đồng/m².

Không chỉ thị trường sơ cấp, giá chung cư thứ cấp cũng leo thang vượt 100 triệu đồng/m². Chẳng hạn, dự án nằm trên trục đường Lê Quang Đạo từng được bán với giá 49–60 triệu đồng/m² vào năm 2020, nay đã được rao bán lại ở mức 100–120 triệu đồng/m².

Hay một dự án chung cư ở mặt đường Lê Văn Lương, thời điểm 2017, chủ đầu tư bàn giao căn hộ với giá từ 35 triệu đồng/m2, thì nay các căn hộ tại đây đều được rao bán trên 100 triệu đồng/m2.

Vì sao giá nhà leo thang?

Lý giải nguyên nhân giá chung cư tăng cao, bà Đỗ Thu Hằng – Giám đốc cao cấp Savills Hà Nội – cho biết thành phố đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thí điểm nhiều dự án nhà ở. Một số dự án mới dự kiến triển khai tại khu vực ngoài vành đai 3, khi hoàn tất thủ tục và đưa sản phẩm ra thị trường, sẽ góp phần điều chỉnh mặt bằng giá.

Theo bà Hằng, yếu tố then chốt vẫn là chi phí sử dụng đất, hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành căn hộ. Nếu được tính toán hợp lý, hài hòa lợi ích Nhà nước và doanh nghiệp, giá nhà có thể giảm về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả. Đồng thời, chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho phân khúc vừa túi tiền cũng rất cần thiết để phát triển dòng sản phẩm này.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia bất động sản Lê Đình Chung nhận định có nhiều nguyên nhân đẩy giá nhà tăng. Thứ nhất, quỹ đất nội thành khan hiếm, các chủ đầu tư có đất thường chọn phân khúc cao cấp. Thứ hai, chi phí nhân công, vật liệu, vốn đều leo thang, cộng thêm thủ tục pháp lý kéo dài làm chi phí vốn bị đội lên. Trong đó, tiền sử dụng đất là gánh nặng lớn nhất, trực tiếp đẩy giá nhà tăng vọt.

Ông Nguyễn Xuân Bình – Phó Tổng giám đốc Cienco 5 Land (Tập đoàn Mường Thanh) – cho rằng từ đầu 2023 đến nay, Hà Nội và TPHCM chứng kiến đợt tăng giá đột biến do thiếu nguồn cung nhà thương mại trong 4–5 năm qua. Quy định hiện hành chỉ cho phép làm dự án thương mại khi có quyền sử dụng đất ở đã khiến nhiều dự án bị đình trệ, dù chủ đầu tư có quỹ đất nhưng chưa đủ điều kiện pháp lý.

Ngoài ra, Luật Đất đai 2024 quy định xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường làm chi phí đất tăng mạnh. Thủ tục hành chính kéo dài, có dự án mất 5–10 năm mới hoàn tất giao đất và định giá, khiến chi phí tài chính và lạm phát tích tụ, đẩy giá thành sản phẩm lên cao.

Ông Bình nhấn mạnh, doanh nghiệp không muốn bán nhà giá cao bởi phân khúc cao cấp kén khách và rủi ro lớn. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào ngày càng đội lên, đặc biệt là tiền sử dụng đất, các chủ đầu tư ngại đầu tư phân khúc nhà ở giá rẻ.

Ngày 3/10, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Trước đó, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “sốt đất” bùng phát ở khu vực sau khi công bố quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ.

Theo cơ quan chức năng, Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm: cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế; đồng thời không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản theo quy định. Hồ sơ vụ việc được Công an xã Toàn Lưu chuyển cho Sở Xây dựng xử lý.

Như Dân trí đưa tin, hồi tháng 9, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt đất” nhanh chóng bùng phát. Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản.

Theo cơ quan này, một số hội nhóm và cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Đáng chú ý, dù ngành chức năng vào cuộc, “dự án đất nền ven sông” tại xã Toàn Lưu lại được mở bán rầm rộ, thậm chí công ty còn thuê xe đưa khách tham quan, dựng bàn ghế để tổ chức xem và giao dịch đất.

Theo thư mời, dự án mang tên đất nền ven sông được mở bán vào 9h30 ngày 20/9, đơn vị tổ chức là Công ty TNHH MTV Đông Quân LAND.

Trước đó, thông tin về khu đất nền này cũng được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội với những thông tin như “Dự án đất nền ven sông, nằm ở vị trí đắc địa, có thể xây nhà ở, kinh doanh, gần khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh (cũ)”.

Cùng với những thư mời, quảng cáo, đơn vị phân đất nền còn đưa ra những bản chi tiết về các khu đất được phân lô, đường trải thảm, hệ thống cây xanh ven sông.

Tuy nhiên, qua ghi nhận của phóng viên, khu đất này nằm ở cuối thôn Trung Tâm, cạnh nhà máy gạch, giáp sông Khe Giao, xung quanh cây cối rậm rạp, dân cư thưa thớt.

Đặc biệt, dự án có hạ tầng sơ sài, hệ thống điện bằng năng lượng mặt trời, chưa có hệ thống nước. Do hạ tầng làm sơ sài, phần diện tích bờ kè giáp sông đã bị hư hỏng, đứt gãy kết cấu dù mới hoàn thiện.

Cơ quan công an đã vào cuộc, làm việc với những người liên quan để làm rõ thủ tục pháp lý.

Sự phục hồi hoạt động của nhóm doanh nghiệp công nghệ, thương mại dịch vụ, logistics và du lịch đã tạo lực kéo cho các dự án văn phòng hạng A và B+ tại khu vực trung tâm cũng như ven sông Hàn. Sau hơn hai năm trầm lắng, nhu cầu thuê diện tích lớn bắt đầu quay trở lại, phản ánh giai đoạn phục hồi bền vững hơn của thị trường.

Trong bối cảnh đó, TTC Plaza Đà Nẵng trở thành điểm sáng nổi bật với giao dịch thuê hơn 22.000m² – một trong những thương vụ có quy mô lớn nhất tại Đà Nẵng năm 2025.

Đại diện TTC Land cho biết đã hoàn tất cho thuê toàn bộ khối văn phòng, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng đối với văn phòng chất lượng cao, diện tích lớn, nhất là từ các doanh nghiệp mở rộng hoạt động tại miền Trung.

Trước đó, TTC Land cho hay đã hoàn tất bàn giao khối đế thương mại cho AeonMall Việt Nam. Gần đây nhất, doanh nghiệp tiếp tục ký hợp đồng cho thuê toàn bộ diện tích tầng hầm hơn 23.000m².

Giao dịch cho thuê sỉ toàn bộ tháp văn phòng hơn 22.000m² – diễn ra khi dự án chưa đi vào hoạt động – cho thấy sức hút của TTC Plaza Đà Nẵng và xu hướng doanh nghiệp ưu tiên các tòa nhà có quy mô đủ lớn, vận hành chuyên nghiệp và linh hoạt về diện tích.

Tọa lạc trên trục Điện Biên Phủ, tuyến giao thông kết nối trực tiếp sân bay với trung tâm, TTC Plaza Đà Nẵng được định vị như một tổ hợp thương mại – văn phòng hiện đại. Dự án được thiết kế tối ưu cho nhu cầu thuê lớn, đáp ứng yêu cầu về không gian làm việc tiêu chuẩn cao của cả doanh nghiệp FDI lẫn doanh nghiệp trong nước.

Dự báo năm 2026, thị trường văn phòng Đà Nẵng sẽ duy trì mức tăng trưởng ổn định. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục ưu tiên các tòa nhà có hệ thống vận hành chuyên nghiệp, tiện ích hoàn thiện và khả năng cung cấp diện tích linh hoạt.

Trong xu hướng đó, TTC Land xác định mảng phát triển – vận hành tài sản thương mại là trụ cột chiến lược trong giai đoạn tới. TTC Plaza Đà Nẵng được xem là dự án góp phần định hình lại nguồn cung văn phòng chất lượng cao tại Đà Nẵng.

Thương vụ cho thuê sỉ hơn 22.000m² trong quý III là minh chứng cho sức hấp dẫn của dự án và khả năng đáp ứng nhu cầu thuê quy mô lớn – vốn là phần thị trường còn thiếu hụt trong nhiều năm qua.

Giai đoạn 2026-2030, TTC Land cho biết sẽ tiếp tục định hướng mở rộng hệ thống tài sản thương mại để đảm bảo dòng tiền ổn định, hướng đến mô hình quản trị tài sản đồng bộ, đảm bảo vận hành bền vững, gia tăng hiệu quả khai thác và tăng vị thế của doanh nghiệp trong phân khúc bất động sản thương mại – văn phòng.