Dự kiến, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM sẽ được khai trương vào ngày 19/12 tới đây. 

Lộ trình 3 giai đoạn và lợi thế cạnh tranh về chi phí

Theo kế hoạch vừa được công bố, lộ trình hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại TPHCM sẽ được chia làm 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 và 2 sẽ tận dụng hạ tầng sẵn có tại vùng lõi trung tâm hiện hữu, cụ thể là các tòa nhà tại địa chỉ 123 Trương Định và số 8 Nguyễn Huệ. Bước sang giai đoạn 3, TPHCM sẽ tập trung nguồn lực để kiến tạo một trung tâm tài chính quy mô lớn, hiện đại tại khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Nói tại sự kiện gần đây, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân – Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM – cho biết, với quy mô quy hoạch lên tới gần 900ha cùng cơ chế pháp lý đặc thù và nhiều ưu đãi chính sách, TPHCM đang sở hữu nền tảng vững chắc để vận hành IFC. Ông cũng chỉ ra lợi thế về nguồn nhân lực và chi phí sinh hoạt của TPHCM, khi nhiều nơi khác như Singapore hay Dubai đều đắt đỏ gấp nhiều lần.

Vị chuyên gia này cho rằng IFC sẽ mở ra cơ hội lớn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, khác với các cơn sốt đất trong quá khứ, thị trường lần này sẽ phát triển dựa trên nhu cầu thực về văn phòng, lưu trú cao cấp phục vụ chuyên gia tài chính, thay vì mang tính đầu cơ ngắn hạn.

Bài học từ Seoul và Thượng Hải

Còn ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc PropertyGuru, cho rằng khi quỹ đất tại trung tâm cũ (như Quận 1, Quận 3) trở nên cạn kiệt và quá tải, việc thiết lập một IFC là công cụ hiệu quả nhất để kiến tạo một trung tâm mới.

Ông Quốc Anh chia sẻ câu chuyện tại Seoul (Hàn Quốc), trước năm 2000, khu vực trung tâm truyền thống là Jung-gu – nơi đối mặt với tình trạng quá tải hạ tầng và thiếu quỹ đất. Năm 2003, Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt phát triển IFC mới tại khu vực phía Nam, cách trung tâm cũ khoảng 6km. Quá trình từ ý tưởng đến khi hoàn thiện cấu trúc đô thị cơ bản kéo dài khoảng 10 năm (2003-2013).

Kết quả là khu vực này đã thu hút hơn 1.000 tổ chức và định chế tài chính quốc tế, tạo ra khoảng 100.000-120.000 việc làm mới. Theo tiêu chí của OECD, một trung tâm đô thị mới được hình thành nhờ chính sách ưu đãi mạnh mẽ, trong đó có hỗ trợ tới 70% chi phí thuê văn phòng cho doanh nghiệp.

Câu chuyện cũng tương tự với Thượng Hải (Trung Quốc). Điểm chung ở cả hai mô hình là vai trò quyết định của chính sách đặc thù về ưu đãi thuế, trợ cấp…

Cũng theo ông Quốc Anh, bất động sản tại khu vực trung tâm tài chính mới có mức tăng giá vượt trội so với khu vực ngoài trung tâm.

Tại Seoul, trong giai đoạn xây dựng (2007-2013), giá bất động sản tại khu vực IFC chỉ tăng nhẹ khoảng 6%, thấp hơn mức tăng 9% của khu vực ngoài trung tâm. Tuy nhiên, sau khi trung tâm mới hoàn thiện và đi vào vận hành, từ 2013 đến 2025, giá tại khu vực trung tâm mới tăng khoảng 2,2 lần, cao hơn khu vực ngoài trung tâm, tạo ra mức chênh lệch giá khoảng 13-15%.

Tại Thượng Hải, mức chênh lệch còn rõ rệt hơn. Tính từ thời điểm hình thành Lục Gia Chủy đến năm 2022, giá bất động sản tại khu trung tâm mới cao hơn khu vực ngoài trung tâm khoảng 25%. Điểm đáng chú ý là ở cả hai đô thị, quá trình hình thành IFC kéo dài khoảng 10 năm, và sự chênh lệch giá bất động sản chỉ thực sự rõ nét sau khi trung tâm đi vào vận hành ổn định.

Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân cốt lõi đến từ sự khan hiếm nguồn cung. Trong khi GDP và số lượng hộ gia đình tiếp tục tăng, nguồn cung nhà ở tại các khu vực trung tâm lại có xu hướng giảm, tạo áp lực tăng giá bền vững trong dài hạn.

Từ những dữ liệu trên, giới chuyên gia nhận định việc hình thành IFC hoàn toàn có khả năng tái định vị mặt bằng giá bất động sản tại Thủ Thiêm. Tuy nhiên, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở quy hoạch hạ tầng mà phụ thuộc lớn vào cơ chế chính sách đặc thù (thuế, trợ cấp, môi trường kinh doanh…) để thực sự lôi kéo được dòng vốn và nhân lực chất lượng cao về hội tụ.

Hội thảo “Nâng cao năng lực triển khai định hướng giao thông công cộng (TOD)” do UBND TPHCM phối hợp Tổng lãnh sự quán Vương quốc Anh tại TPHCM tổ chức hôm nay (24/9). 

Tại hội thảo, ông Đặng Huy Đông – nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư – đề cập đến tình hình giá bất động sản tăng phi mã, người lao động có mức thu nhập trung bình mất 120-130 năm để mua được căn hộ. Ông cho rằng, việc này không thể coi là bình thường, bởi theo chuẩn thế giới thì đô thị hạnh phúc đảm bảo cho người có thu nhập trung bình thuê và mua trả dần căn hộ trong 12-20 năm.

Ông Đông gợi mở vấn đề trong việc bàn luận về cách triển khai và huy động vốn cho mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) mà TPHCM đang quyết tâm đẩy mạnh.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2035, TPHCM đưa vào vận hành 355km đường sắt đô thị theo nghị quyết 188 của Quốc hội. Tổng vốn đầu tư khoảng 40 tỷ USD. Các khu TOD cũng là hướng đi quan trọng nhằm giải quyết bài toán giao thông, thúc đẩy giao thương và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Nói về cách thức huy động vốn đầu tư dự án, ông Đông cho biết mô hình TOD có sự chung tay của lĩnh vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư các tuyến đường sắt, các khu đô thị xung quanh nhà ga, phần vốn góp từ vốn chủ sở hữu chỉ 15-20%, còn lại là huy động hoặc lấy tiền từ người dân mua bất động sản.

Trong khi giá nhà ngày càng tăng thì giấc mơ an cư mới lạc nghiệp của người dân ngày càng xa vời. Theo ông, phải lựa chọn, sử dụng đúng vai trò của doanh nghiệp tư nhân, còn Nhà nước phải nắm giữ toàn bộ thị trường bất động sản và điều tiết được giá.

Về doanh nghiệp tư nhân, ông Đông nêu cơ quan Nhà nước hãy sử dụng đúng vai trò của họ, giỏi gì giao đó. Ví dụ, doanh nghiệp giỏi quản lý dự án công trình, đảm bảo tiến độ thời gian thì thuê làm và trả công.

Đối với Nhà nước, việc triển khai các khu đô thị xung quanh nhà ga cần được tính toán cụ thể. Giá thành xây dựng căn hộ làm sao đảm bảo khoảng 20-25 triệu đồng/m2, với diện tích 40m2 thì giá khoảng 1 tỷ đồng/căn. Cách làm này giúp đưa giá bất động sản xuống thấp, đáp ứng khả năng an cư lạc nghiệp và tăng tính khả thi của dự án.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu quan điểm không thể để cho khu vực tư nhân tối đa hóa lợi nhuận khi đầu tư, sẽ chỉ xây khu đô thị là căn hộ cao cấp, không có trường học, khu vui chơi… Điều đó khó đáp ứng mục tiêu 40% cư dân sinh sống tại chỗ.

Cuối cùng, ông Đông khẳng định đây là cơ hội cuối cùng cho TPHCM và cả Hà Nội chỉnh trang đô thị theo mô hình TOD để cạnh tranh với các đô thị khác trong kỷ nguyên vươn mình. Nếu bỏ lỡ cơ hội này, các thành phố còn bị giằng xé bởi các toan tính khác, góc nhìn khác. Mô hình TOD dứt khoát phải làm theo, bởi cả 2 thành phố này có không gian kết nối đô thị mới chỉ đạt 40%, còn dư địa phát triển.

Tại hội thảo, các chuyên gia nước ngoài đến từ Vương quốc Anh, Hong Kong (Trung Quốc), Nhật Bản cũng chia sẻ các kinh nghiệm khi huy động vốn. Một chuyên gia khuyên không nên bỏ hết trứng vào một giỏ, cần đảm bảo có nhiều phương thức khác nhau như tiền thu từ thuế, bán không gian quảng cáo, bán các dịch vụ đi kèm. Một chuyên gia khác nêu cần trao đổi thông tin minh bạch, rõ ràng để nhà đầu tư có thể hiểu và đưa ra quyết định.