Danh mục 42 khu đất được cấp phép thí điểm có tổng diện tích 4,7 triệu m2, trong đó hơn 649.000 m2 là đất trồng lúa dự kiến chuyển mục đích sử dụng. Các khu đất phân bổ tại nhiều khu vực, gồm 36 khu thuộc địa bàn TP HCM cũ và 6 khu thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu cũ. Quy định có hiệu lực từ ngày 18/12.

Trong danh mục này, nhiều dự án quy mô lớn tập trung tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, như Khu nhà ở sinh thái Phú Quý tại Long Điền (gần 49,9 ha), Khu nhà ở sinh thái An Hưng (47,4 ha), Khu nhà ở cao cấp Đại Lộc (46,3 ha), Khu nhà ở sinh thái An Vượng (45,4 ha) và Khu đô thị Long Điền (40,8 ha)…

Tại TP HCM trước sáp nhập, các khu đất lớn chủ yếu nằm ở phường Long Phước (TP Thủ Đức cũ), gồm dự án khu nhà ở và khu phức hợp căn hộ kết hợp thương mại dịch vụ rộng khoảng 27,25 ha; Khu nhà ở Nam Khang 17,7 ha và Khu nhà ở sinh thái nghỉ dưỡng Sài Gòn Garden gần 29,9 ha; Khu dân cư Sadeco Phước Kiển (Nhà Bè cũ) có diện tích khoảng 17,4 ha…

UBND TP HCM khẳng định thông báo này là cơ sở để các chủ đầu tư và cơ quan chức năng triển khai các thủ tục tiếp theo. Thành phố đề nghị sở, ngành và địa phương liên quan phối hợp, tạo điều kiện để dự án được thực hiện đúng quy định, minh bạch và hiệu quả.

Trước đó, thành phố đã chấp thuận cho 54 tổ chức kinh doanh bất động sản triển khai thí điểm dự án nhà ở thương mại trên các khu đất nông nghiệp, với tổng diện tích hơn 6,55 triệu m2. Các khu đất được chọn phải đáp ứng tiêu chí về quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển nhà ở đã phê duyệt và nằm trong khu vực đô thị hoặc thuộc quy hoạch phát triển đô thị.

Đây là bước cụ thể hóa Nghị quyết 171 của Quốc hội, cho phép thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp, đất thương mại dịch vụ hoặc đất phi nông nghiệp không phải là đất ở để làm dự án nhà ở thương mại, miễn phù hợp quy hoạch và chương trình phát triển nhà ở của địa phương. Trên cơ sở đó, UBND cấp tỉnh sẽ cấp phép để doanh nghiệp chuyển nhượng và chuyển mục đích sử dụng đất thay vì phải có 100% đất ở như quy định hiện hành.

Việc thí điểm được đánh giá có ý nghĩa lớn với TP HCM, nơi nguồn cung nhà ở thương mại sụt giảm mạnh trong nhiều năm do vướng pháp lý.

Phương Uyên

Báo cáo tài chính quý IV/2025 của Địa ốc Hoàng Quân (HQC) cho thấy doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt gần 29 tỷ đồng, giảm tới 79% so với cùng kỳ năm 2024. Khoản thu từ bán bất động sản sụt 93,5% về gần 9 tỷ đồng. Phần lớn doanh thu trong quý đến từ bán thép, trong khi cùng kỳ vẫn chưa phát sinh.

Trừ đi hàng bán bị trả lại, doanh thu thuần của doanh nghiệp này đạt hơn 18 tỷ đồng, chỉ bằng một phần ba so với cùng kỳ. Giá vốn neo mức cao khiến lợi nhuận gộp chỉ hơn 2,5 tỷ đồng, giảm hơn 92%.

Hoạt động kinh doanh suy giảm nhưng công ty có hơn 56 tỷ đồng doanh thu tài chính, gấp gần 5 lần cùng kỳ. Trong đó, gần 83% đến từ lãi hợp tác kinh doanh. Ngoài ra, HQC còn có gần 27 tỷ đồng thu nhập khác, tăng 5,5 lần nhưng không thuyết minh cụ thể là gì.

Về các chi phí thường xuyên, công ty ghi nhận hơn 32 tỷ đồng chi phí tài chính, tăng 66%, và hầu hết là lãi vay. Chi phí bán hàng cũng cao hơn nhưng không nhiều. Trong khi đó, họ được hoàn nhập trong chi phí quản lý doanh nghiệp nên khoản này ghi nhận âm 19 tỷ đồng.

Tính chung, HQC lãi sau thuế hơn 55 tỷ đồng, cao hơn 11 lần so với quý IV/2024. Ban lãnh đạo cho biết ngoài doanh thu tài chính, lợi nhuận công ty tăng cũng nhờ thu hồi các khoản nợ khó đòi và hoàn nhập dự phòng từ khoản nợ đã thu hồi giúp hạ chi phí trong kỳ.

Nhờ lãi tăng cao vào quý IV/2025, lợi nhuận sau thuế cả năm ngoái là hơn 73 tỷ đồng, gấp đôi năm 2024. Đây cũng là mức cao nhất Hoàng Quân ghi nhận kể từ năm 2016.

Tính đến cuối năm 2025, HQC có tổng tài sản khoảng 8.975 tỷ đồng, giảm hơn 11% so với đầu năm. Hàng tồn kho chiếm hơn 1.472 tỷ đồng, chủ yếu là chi phí triển khai các dự án dở dang như Golden City, Hoàng Quân Plaza, HQC Tân Hương, nhà ở xã hội Trà Vinh…

Nợ phải trả ghi nhận hơn 3.500 tỷ đồng, giảm khoảng 1.200 tỷ so với đầu năm. Trong đó, vay và nợ thuê tài chính cắt được hơn 500 tỷ đồng, chủ yếu ở các khoản dài hạn.

Địa ốc Hoàng Quân hoạt động chính ở lĩnh vực bất động sản, từng có thời gian được xem là “trùm” nhà ở xã hội nhưng bắt đầu kinh doanh sa sút từ sau đại dịch. Năm 2025, công ty đặt mục tiêu đạt 1.000 tỷ đồng doanh thu. Lợi nhuận sau thuế kỳ vọng của công ty đạt 70 tỷ đồng. Như vậy, công ty còn cách rất xa về chỉ tiêu doanh thu nhưng lại vượt kỳ vọng lợi nhuận.

Đến 2030, công ty đăng ký phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, tại một hội thảo về lĩnh vực này vào giữa tháng 1, ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch Địa Ốc Hoàng Quân cho biết mảng này có nhiều khó khăn như biên lợi nhuận thấp, vướng mắc thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cấp phép đầu tư. Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh việc phần lớn doanh nghiệp và người dân đều đang sở hữu đất, nhưng thiếu các công cụ chính sách phù hợp để chuyển đổi sang phát triển nhà ở xã hội, thay vì chỉ trông chờ vào đất công.

Tất Đạt

Sự dịch chuyển rõ rệt trong mục đích mua nhà được các bên tham gia thị trường bất động sản ghi nhận trong năm qua. Bà Trịnh Thị Kim Liên, Phó tổng giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Serviecs, cho biết kết quả khảo sát chân dung khách hàng năm 2025 của Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất động sản Dat Xanh Services (DXS FERI) cho biết, tỷ lệ người mua bất động sản để đầu tư năm qua chiếm 28%, tăng 27% so với năm 2024. Trong khi đó, nhóm đầu tư lướt sóng ngắn hạn cũng tăng từ 9% năm 2024 lên gần 12% trong năm vừa qua.

Ngược lại, nhu cầu mua để ở giảm gần 5% so với năm trước, mua tích sản giảm mạnh từ 24% xuống còn 17%. Theo Dat Xanh Services, nếu so với giai đoạn thị trường hạ nhiệt năm 2023, nhu cầu mua lướt sóng ngắn hạn trong năm 2025 đã tăng gần 7 lần, còn nhu cầu mua để đầu tư tăng khoảng 75%. Trong khi đó, tỷ lệ mua để ở giảm khoảng 28% và tích sản giảm gần 29%, phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong cơ cấu.

Xu hướng đầu tư gia tăng cũng được ghi nhận trong báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS). Theo Hội có hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, với mục tiêu mua để đầu tư và khoảng 10% sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn.

Còn theo DKRA Consultings, hơn 50% giao dịch thành công tại thị trường phía Nam năm vừa qua đến từ nhóm khách hàng mua để đầu tư. Phần lớn nhà đầu tư hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính, ưu tiên vòng quay vốn nhanh với thời gian nắm giữ không quá ba năm.

Khảo sát tâm lý từ chuyên trang Batdongsan chỉ ra, năm qua, gần 60% người đã sở hữu nhà ở có nhu cầu mua thêm ít nhất một bất động sản với mục tiêu đầu tư, song chỉ dự kiến nắm giữ trong khoảng 2-5 năm.

Lý giải nguyên nhân dòng tiền đầu tư, lướt sóng gia tăng, bà Trịnh Thị Kim Liên cho rằng thị trường thời gian qua xuất hiện nhiều yếu tố hỗ trợ như thông tin sáp nhập địa giới hành chính, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm được đẩy mạnh và sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư từ phía Bắc vào khu vực phía Nam. Bên cạnh đó tâm lý FOMO về nguồn cung cùng yếu tố lãi suất hấp dẫn cũng phần nào giúp nhà đầu tư an tâm xuống tiền với kỳ vọng thanh khoản nhanh, sang tay được giá.

Chuyên gia bất động sản Phan Đình Phúc, CEO Senee, nhận định dòng tiền từ nhà đầu tư phía Bắc là một trong những yếu tố góp phần tạo nên các đợt tăng giá cục bộ tại thị trường phía Nam trong thời gian qua. Trong đó, không ít trường hợp mang tính đầu tư ngắn hạn, lướt sóng. Điều này khiến nhiều khu vực xuất hiện các “cơn sốt” giá trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng hạ nhiệt, làm méo mó mặt bằng giá và gia tăng rủi ro cho thị trường.

Ở góc độ vĩ mô, chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng phần lớn dòng tiền tín dụng bất động sản bị hút vào hoạt động đầu cơ và lướt sóng, chiếm khoảng 80% giao dịch.

“Tâm lý mua cao – bán cao có thể giúp một bộ phận nhà đầu tư hưởng lợi trong ngắn hạn, nhưng cũng tạo ra chu kỳ tăng nóng rồi điều chỉnh mạnh, gây bất ổn cho thị trường”, ông đánh giá.

Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định hoạt động đầu cơ thuần túy, mua để chờ tăng giá nhưng không khai thác sử dụng, sẽ đối mặt với nhiều thách thức trong năm nay.

Bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Giám Đốc thị trường DXS FERI, cho biết sự thay đổi nền tảng vận hành của thị trường và các yếu tố vốn tạo điều kiện cho giới lướt sóng đang dần đảo chiều. Thị trường được đánh giá bước vào giai đoạn thanh lọc sau thời gian dòng tiền đầu cơ gia tăng.

Về nguồn cung, bà Thoa cho biết năm nay thị trường nhà ở dự báo có khoảng 136.000 sản phẩm mới, trong đó miền Bắc chiếm hơn 60.000 sản phẩm, miền Nam khoảng 54.000 sản phẩm, còn lại là miền Trung và miền Tây. Nếu tính cả nguồn cung sơ cấp và thứ cấp, tổng lượng sản phẩm trên thị trường năm 2026 có thể vượt 200.000 căn. Cơn khát nhà ở được giải nhiệt, thậm chí nguy cơ dư cung cục bộ tại một số khu vực có thể diễn ra nếu tốc độ tăng nguồn cung vượt khả năng hấp thụ thực tế. Điều này khiến việc lướt sóng không còn khả thi.

Ngoài ra, áp lực lãi suất gia tăng từ cuối năm 2025 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đang tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư. Sau giai đoạn duy trì ở mức thấp, lãi suất huy động bắt đầu tăng khi nhiều ngân hàng điều chỉnh tăng 1-2 điểm phần trăm. Cùng thời điểm, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân giai đoạn 2023-2024 bước vào thời kỳ hết ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gia tăng.

Bên cạnh đó, các chính sách quản lý mới và quá trình minh bạch hóa thị trường đang thu hẹp “không gian” hoạt động của các loại hình đầu cơ thiếu nền tảng.

Theo các chuyên gia, thị trường bất động sản năm 2026 sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét, khi chỉ những sản phẩm có pháp lý an toàn, đáp ứng nhu cầu thực và tạo được dòng tiền bền vững mới duy trì được thanh khoản. Ở chiều cầu, giao dịch chủ yếu đến từ nhu cầu ở thực và đầu tư trung – dài hạn, trong khi hoạt động đầu cơ ngắn hạn tiếp tục bị thu hẹp.

Phương Uyên

Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những nội dung quan trọng là cho phép người dân khi chuyển mục đích từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành. Mức thu này được kỳ vọng giảm đáng kể rào cản tài chính cho người dân có nhu cầu “lên thổ cư”.

Theo chuyên gia, chính sách mới thực chất là áp dụng lại công thức tính cũ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, giúp giảm sốc chi phí chuyển đổi cho người dân. Tuy nhiên, mức phí này vẫn cao với nhiều gia đình xét trên mặt bằng giá đất mới.

Ví dụ như tại TP HCM, theo dự thảo bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026, giá đất nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 625.000 đồng mỗi m2, thấp nhất khoảng 320.000 đồng, trong khi giá đất ở thấp nhất là 2,3 triệu đồng một m2 và cao nhất lên đến 687 triệu đồng. Với mức chênh lệch từ 5 đến 25 lần, dù giảm 50-70%, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể vẫn tăng nhiều lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính lớn với người dân, đặc biệt là nhóm cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cũng cho rằng tỷ lệ 30-50% thấp hơn so với mức 100% hiện nay, nhưng trong bối cảnh bảng giá đất tăng mạnh, nghĩa vụ tài chính mà người dân phải gánh vẫn rất lớn. Ở nhiều địa phương phía Nam, đất đai chủ yếu có nguồn gốc do hộ gia đình tự khai phá hoặc thừa kế qua nhiều thế hệ, không phải đất Nhà nước giao. Việc nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất và nhu cầu tách thửa, chuyển mục đích cho con cái khi lập gia đình là rất phổ biến. Do đó, chính sách thu tiền sử dụng đất cần đủ linh hoạt để vừa đảm bảo nghĩa vụ tài chính, vừa tránh tạo gánh nặng quá mức và ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ông Châu dẫn chứng trường hợp một hộ gia đình sở hữu thửa đất 2.000 m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại. Với giá đất ở theo bảng giá là 10 triệu đồng mỗi m2, đất nông nghiệp 300.000 đồng mỗi m2, hệ số K là 1,5 và hạn mức đất ở 200 m2, nếu gia đình chia đất thành bốn lô để sử dụng và cho con, chỉ riêng lô đầu tiên đã phải nộp khoảng 3 tỷ đồng tiền chuyển mục đích. Ba lô còn lại, với tổng diện tích vượt hạn mức, phải nộp thêm hơn 21,8 tỷ đồng. Tổng số tiền gần 25 tỷ đồng, tương đương việc “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên nói trong bối cảnh Bảng giá đất tại nhiều địa phương đã điều chỉnh tăng mạnh, riêng TP HCM (khung giá áp dụng từ tháng 8/2024 tăng từ 2,36 lần đến gần 39 lần so với năm 2020), bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026 dự kiến tiếp tục tăng thêm 30-40%, đất nông nghiệp lại giảm 20-25% so với hiện nay, khiến chi phí chuyển đổi, dù quay về cách tính cũ, vẫn là gánh nặng lớn.

“Cách tính cũ nhưng đặt trong bối cảnh mới chỉ mang tính ‘giảm sốc’ thay vì đưa chi phí chuyển đổi về mặt bằng thấp như trước”, ông đánh giá.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đánh giá chính sách mới mang lại tín hiệu tích cực, đặc biệt với nhóm người có nhu cầu ở thực. Với trường hợp phổ biến là chuyển 100 m2 đất vườn sang đất ở tại khu vực có chênh lệch giá đất 10 triệu đồng mỗi m2, nếu áp mức thu 100% như hiện nay, người dân phải nộp khoảng 1 tỷ đồng. Khi chính sách mới có hiệu lực, số tiền này giảm còn khoảng 300 triệu đồng, giúp nhiều gia đình có cơ hội hợp thức hóa quyền sử dụng đất.

Ở góc độ thị trường, quy định mới cũng không tạo điều kiện cho làn sóng đầu cơ phân lô tràn lan. Với các thửa đất lớn hàng nghìn m2, diện tích được hưởng mức thu ưu đãi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, nhà đầu tư vẫn phải nộp gần như đầy đủ tiền sử dụng đất nếu muốn chuyển đổi toàn bộ, qua đó giữ được rào cản cần thiết để hạn chế đầu cơ đất nền nhỏ lẻ.

Tuy nhiên để “khoan sức dân” trong bối cảnh bảng giá đất mới, ông Lê Hoàng Châu đề xuất áp mức thu 20% phần chênh lệch giá đất với diện tích trong hạn mức, 30% cho phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, và 100% cho phần vượt trên ngưỡng này, trừ trường hợp chuyển cho người thân trong gia đình. Mức thu chỉ nên áp dụng một lần với mỗi hộ trên một thửa đất.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề xuất xem xét miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất đối với diện tích chuyển đổi trong hạn mức. Luật sư Trương Anh Tú nói chuyển mục đích sử dụng đất về bản chất là thủ tục hành chính, không phải giao dịch mua bán công sản. Việc thu tiền sử dụng đất chỉ nên áp dụng với doanh nghiệp hoặc trường hợp Nhà nước giao đất mới. Với người dân đã sở hữu và sinh sống ổn định trên đất, việc thu khoản tiền này là chưa hợp lý.

Đồng tình quan điểm cần phân loại đối tượng, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản, đề xuất chia người sử dụng đất thành ba nhóm: nhóm ở thực được hỗ trợ để đảm bảo khả năng tiếp cận; nhóm sở hữu 2-3 lô đất áp dụng mức thu 30-50%; và nhóm đầu tư kinh doanh áp dụng mức thu 100%, kèm phương pháp tính minh bạch để tránh khiếu nại. Đồng thời, bà kiến nghị cải cách thủ tục xác định tiền sử dụng đất và định giá đất cụ thể nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tránh làm “đóng băng” dòng tiền của người dân và doanh nghiệp.

Phương Uyên