Ngày 22/1, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 34/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP. Động thái này được đánh giá là bước đi cấp thiết nhằm cụ thể hóa Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2025, đồng thời giải quyết những điểm nghẽn thực tế mà các địa phương và nhà đầu tư đang gặp phải.

Nới lỏng “vòng kim cô” về mật độ và diện tích

Một trong những thay đổi mang tính đột phá nhất tại Nghị định 34 nằm ở việc sửa đổi Điều 7 về các trường hợp lập quy hoạch chung đô thị. Trước đây, các tiêu chí cứng nhắc về mật độ dân số và quy mô diện tích thường là rào cản khiến nhiều địa phương khó xác lập các dự án đô thị mới, đặc biệt là tại các vùng miền núi hoặc các khu vực phát triển theo mô hình đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng.

Nghị định mới đã hạ thấp đáng kể ngưỡng mật độ dân số tối thiểu. Cụ thể, đối với các khu vực gồm nhiều phường liền kề hoặc một phường độc lập cùng xã lân cận, điều kiện mật độ dân số đã giảm từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km². Sự điều chỉnh này phản ánh tư duy thực tế hơn, phù hợp với xu hướng phát triển các đô thị vệ tinh, đô thị xanh vốn không yêu cầu mật độ nén quá cao như các trung tâm cũ.

Đáng chú ý, Nghị định 34 đã bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu đối với đô thị mới. Thay vào đó, phạm vi quy hoạch được xác định linh hoạt dựa trên địa giới đơn vị hành chính cấp xã và định hướng trong quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị quốc gia hoặc quy hoạch vùng/tỉnh. Quy định này trao quyền chủ động rất lớn cho các địa phương trong việc định hình không gian phát triển, không còn bị bó buộc bởi những con số cơ học thiếu tính thực tiễn.

Trao quyền và linh hoạt trong quy hoạch phân khu

Không chỉ nới lỏng ở quy hoạch chung, quy hoạch phân khu (Điều 8) và quy hoạch chi tiết (Điều 9) cũng được điều chỉnh theo hướng mở rộng phạm vi và xóa bỏ các “ngưỡng cứng”.

Nếu như trước đây, quy mô diện tích lập quy hoạch thường bị giới hạn bởi các con số cụ thể (như dưới 200 ha cho một số trường hợp), thì nay Nghị định 34 đã loại bỏ các giới hạn này. Thay vào đó, quy mô diện tích khu chức năng sẽ do UBND cấp tỉnh hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết định, dựa trên yêu cầu quản lý phát triển thực tế hoặc mục tiêu đầu tư hạ tầng.

Việc trao quyền cho UBND cấp tỉnh tự xác định quy mô diện tích lập quy hoạch phân khu cho các khu chức năng, khu vực dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật giúp quy trình thủ tục trở nên thông thoáng hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các dự án đại đô thị hoặc các khu công nghiệp, khu kinh tế quy mô lớn, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị pháp lý và sớm đưa dự án vào triển khai.

Số hóa toàn trình và minh bạch tài chính

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, Nghị định 34 đặt ra yêu cầu bắt buộc về chuyển đổi số. Theo sửa đổi tại Điều 15, cơ quan tổ chức lập quy hoạch phải gửi hồ sơ qua hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng để thẩm định.

Đây là bước tiến quan trọng nhằm minh bạch hóa quá trình thẩm định, giảm thiểu cơ chế “xin – cho” và hồ sơ giấy tờ rườm rà. Quy định này cũng bao gồm điều khoản chuyển tiếp, yêu cầu các hồ sơ chưa gửi thẩm định trước ngày 1/1 sau khi phê duyệt cũng phải được cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Về mặt tài chính, Nghị định làm rõ trách nhiệm quản lý kinh phí quy hoạch (Điều 21). Điểm mới là sự phân cấp mạnh mẽ: UBND cấp tỉnh được quyền phân cấp, ủy quyền cho cơ quan trực thuộc phê duyệt dự toán chi phí.

Đặc biệt, với trường hợp nhà đầu tư là đơn vị tổ chức lập quy hoạch (nguồn vốn xã hội hóa), nhà đầu tư đó sẽ có trách nhiệm tự phê duyệt dự toán chi phí. Quy định này tháo gỡ vướng mắc lâu nay về việc ai duyệt chi phí khi doanh nghiệp bỏ tiền làm quy hoạch, giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Nhộn nhịp các hoạt động giáp Tết

Liên doanh Keppel – Khang Điền vừa bàn giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ hồng) cho khách hàng tại phân khu thấp tầng dự án Gladia by the Waters thuộc khu Đông TPHCM. Đồng thời, hai chủ đầu tư động thổ phân khu cao tầng trong dự án này bao gồm hơn 600 căn hộ, dự kiến bàn giao nhà từ quý IV/2027.

Ở khu vực trung tâm, Tập đoàn Novaland cất nóc tháp A1, tháp cuối trong tổ hợp 3 toà tháp thuộc dự án The Grand Manhattan tọa lạc tại quận 1 cũ, TPHCM. Theo chủ đầu tư, hiện tại các tháp A2 và A3 cũng đã bước vào giai đoạn thi công hoàn thiện các hạng mục hạ tầng kỹ thuật; sẵn sàng bàn giao từ quý III năm nay.

Bên cạnh đó, hàng loạt dự án trọng điểm của doanh nghiệp tại khu vực trung tâm TPHCM như The Park Avenue, Victoria Village cũng đang được đẩy mạnh thi công hoàn thiện. Hàng nghìn sản phẩm tại Sunrise Riverside, Kingston Residence, Sunrise City North, Garden Gate, The Sun Avenue… đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu và con số này dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng mạnh từ năm nay.

Đối với phân khúc nhà ở xã hội, nhiều dự án cũng được khởi công dịp này. Tại phường Phú Mỹ (TPHCM), dự án khu nhà ở xã hội Mỹ Xuân B1 do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng dầu khí Idico (Idico – Conac) làm chủ đầu tư cũng được khởi công trên diện tích gần 3,4ha. Dự án có quy mô khoảng 1.200 căn hộ, gồm các khối nhà chung cư cao tầng, công trình công cộng, không gian sinh hoạt cộng đồng, cây xanh và hệ thống giao thông nội khu.

Hay tại Đồng Nai, vừa qua 2 dự án nhà ở xã hội tại xã Phước An cũng được khởi công, với tổng mức đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng. Đó là Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 2,1ha và Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 3,71ha, đều dự kiến hoàn thành vào quý đầu năm 2028. Cả 2 dự án được định hướng trở thành khu nhà ở xã hội kiểu mẫu của tỉnh, đảm bảo giá hợp lý, chất lượng xây dựng tốt và hạ tầng đồng bộ. Giá bán thấp nhất là 450 triệu đồng/căn.

Thị trường ưu tiên sản phẩm thật, giá trị thật

Chuyên gia của CBRE Việt Nam nhận định cận Tết là giai đoạn bán hàng sôi động trong năm do sức mua tích cực hơn nhờ tâm lý khách hàng cởi mở và dòng tiền dồi dào. Vì vậy, các dự án đã hoàn tất pháp lý đều tranh thủ mở bán trong thời điểm này.

Một số chủ đầu tư thiết kế chính sách bán hàng ưu đãi lãi suất, ân hạn nợ gốc, cùng hàng loạt khuyến mãi khác nhằm thu hút khách hàng. Thị trường được kỳ vọng có sự đột phá về thanh khoản, người mua ở thực có thể tiếp cận sản phẩm với mức ưu đãi tốt hơn.

Một số ý kiến khác cho rằng thị trường cuối năm Âm lịch thường sôi động, tâm lý khách hàng cởi mở cũng là cơ hội để các chủ đầu tư đẩy mạnh bung hàng, thay vì chờ sau Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, cơ hội bùng nổ thanh khoản không trải đều, chủ yếu tập trung ở các dự án có vị trí thuận lợi, pháp lý đầy đủ…

Chuyên gia dự báo năm nay sẽ là thời điểm thị trường bất động sản nhà ở tiếp tục phục hồi có chọn lọc. Sự thay đổi này không đến từ các cú hích ngắn hạn, mà hình thành sau quá trình tích lũy và tái cấu trúc toàn diện trong giai đoạn 2024-2025. Thị trường vận hành thận trọng hơn, chủ động hơn và dựa nhiều hơn vào các yếu tố nền tảng.

Nguồn cung không còn mở rộng dàn trải mà tập trung vào các dự án có quy mô, pháp lý rõ ràng và khả năng triển khai thực tế cao. Dòng tiền quay lại thị trường theo hướng chọn lọc, ưu tiên giá trị sử dụng, khai thác dòng tiền tốt và khả năng thanh khoản cao thay cho những kỳ vọng đầu tư “lướt sóng” trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh thị trường mới, các chủ đầu tư cần tạo giá trị thật, sản phẩm thật, pháp lý chuẩn đáp ứng nhu cầu thật, tập trung phát triển bất động sản bám theo hạ tầng và vùng lõi dân cư. Bất động sản tại các vùng xa, thiếu hạ tầng, thiếu tiện ích sẽ gặp khó trong việc tiếp cận khách hàng.

Ông Nguyễn Thái Bình, Tổng giám đốc Đông Tây Land, cho rằng giai đoạn 2025-2026 thị trường bất động sản có sự phân hóa khá rõ. Những dự án có hạ tầng tốt, thông tin rõ ràng, tiềm năng khai thác thực tế sẽ tiếp tục được khách hàng ủng hộ, trong khi sản phẩm thiếu nền tảng sẽ khó tạo lực cầu bền vững. Cơ hội sẽ mở ra cho những doanh nghiệp bất động sản có sự đầu tư bài bản, pháp lý chuẩn chỉnh, làm thật, tạo giá trị thật.