Thông tin trên được Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nêu tại hội nghị lấy ý kiến sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, trong đó bổ sung quy định về trạm sạc và trạm đổi pin cho xe điện.

Theo đó, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, cập nhật các yêu cầu kỹ thuật về chỗ đỗ cho phương tiện mới, khu vực sạc xe điện trong chung cư, quy định về xây lắp trạm, trụ sạc trong gara ôtô cũng như các yêu cầu về phòng chống cháy nổ và thoát nạn. Các quy định bổ sung về trạm sạc, trạm đổi pin được cơ quan soạn thảo tham khảo từ quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy định của nhiều nước tiên tiến cũng như các quy định hiện hành.

Tại hội nghị, các đại biểu ủng hộ với đề xuất bổ sung quy định về trạm sạc và trạm đổi pin tại chung cư trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi năng lượng xanh diễn ra mạnh mẽ. Đà tăng nhanh chóng của các loại xe điện đặt ra yêu cầu mới với cơ quan quản lý về một khung kỹ thuật rõ ràng, đảm bảo an toàn cho khu vực trạm sạc.

Một số đại biểu đề xuất các tiêu chí kỹ thuật nghiêm ngặt với hạ tầng trạm sạc tại các khu chung cư. Các tiêu chí gồm giải pháp phòng chống cháy nổ, thông gió – thoát khói, yêu cầu phân khoang cách ly, cũng như các yêu cầu về quy mô, bảo vệ hệ thống điện và chống quá tải.

Cùng đó, việc sử dụng và bảo trì thiết bị sạc, pin cần có hướng dẫn chi tiết nhằm ngăn ngừa sự cố, đảm bảo an toàn cho người sử dụng, thiết bị và công trình.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhắc lại việc xây dựng và ban hành sớm quy chuẩn về trạm sạc xe điện trong chung cư là rất cần thiết. Trước đó, Chính phủ đã có văn bản giao Bộ Xây dựng chủ trì sửa đổi, ban hành quy chuẩn về nhà chung cư để giải quyết nội dung này.

Ông giao Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản phối hợp với Viện Khoa học công nghệ xây dựng, Sở Xây dựng Hà Nội khảo sát, đánh giá theo từng loại hình công trình. Bởi các loại hình nhà ở đô thị, nhà liền kề, chung cư, nhất là dự án xây trước năm 2020 có đặc điểm khác nhau nên phải có cách tiếp cận phù hợp.

Thứ trưởng lưu ý làm rõ ba nhóm yêu cầu gồm khu vực đỗ xe, khu vực sạc điện (trạm sạc) và khu vực đổi pin (trạm đổi pin). Quy chuẩn phải tách riêng ôtô và xe máy, “không quy định các con số cứng” khi chưa có tổng kết đánh giá, tránh rủi ro khi thực tế thay đổi nhanh.

Với công trình hiện hữu, theo ông Sinh, nên để Ban quản trị quyết định tỷ lệ, quy mô bố trí khu vực xe điện theo thực tế sử dụng. Ngoài ra, phương án bố trí khu vực riêng cho xe điện cũng cần nghiên cứu như tách biệt hệ thống điện, lối đi, giải pháp phòng cháy chữa cháy để bảo đảm an toàn, hạn chế lan cháy và bảo vệ cư dân.

Thứ trưởng khuyến khích bố trí khu vực để xe điện, trạm sạc, trạm đổi pin tách khỏi tòa nhà, đặt tại khuôn viên hoặc vị trí liền kề để tăng lựa chọn cho người dân, thay vì chỉ sử dụng không gian tầng hầm. Cơ quan soạn thảo được giao nghiên cứu, bổ sung yêu cầu với thiết bị thu gom pin đã qua sử dụng tại các điểm sạc hoặc đổi pin để hỗ trợ quản lý.

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Viện Khoa học công nghệ xây dựng được giao hoàn thiện dự thảo trong quý I/2026.

Thực tế, Luật Nhà ở 2023 (hiệu lực từ 1/8/2024) quy định khu vực để xe trong chung cư bao gồm cả phương tiện chạy xăng và điện. Việc thiết kế chỗ sạc phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Luật Phòng cháy chữa cháy cũng không cấm để hoặc sạc xe điện trong chung cư. Tuy vậy, do thiếu hướng dẫn cụ thể, nhiều tòa nhà tự đưa ra quy định riêng về vị trí đỗ và sạc xe điện.

Tại chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) – nơi có khoảng 30.000 cư dân – cuối tháng 11, ban quản lý ra thông báo dừng nhận xe máy điện và xe đạp điện. Lý do được đưa ra là tầng hầm thiếu diện tích và không có thiết bị chữa cháy phù hợp với loại phương tiện này. Cư dân được đề nghị đưa xe đến các bãi giữ bên ngoài từ nay đến trước 1/2/2026.

Tương tự tại TP HCM, nhiều chung cư áp dụng cách làm khác nhau: nơi cấm để xe điện dưới hầm, nơi chỉ cho gửi xe máy điện nhưng không nhận ôtô điện, nơi bố trí để xe tạm ở tầng trệt thay vì tầng hầm kín.

Ngọc Diễm

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua sáng 10/12, thuế với chuyển nhượng bất động sản vẫn được duy trì, được tính bằng giá mua bán (x) thuế suất 2% như quy định hiện hành.

Trong báo cáo giải trình tiếp thu, Chính phủ cho biết luật sửa đổi chưa giải quyết được yêu cầu đặt ra về hoàn thiện chính sách thuế liên quan đến bất động sản nhằm khuyến khích sử dụng nhà, đất có hiệu quả, hạn chế đầu cơ ảnh hưởng đến thị trường.

Để tránh đầu cơ, Chính phủ đánh giá cần có giải pháp tổng thể nhiều chính sách và thuế không phải công cụ ưu tiên, tối ưu nhất. Hiện nhiều biện pháp như xây dựng nhiều dự án nhà ở xã hội, thành lập Quỹ nhà ở quốc gia… được đẩy mạnh, tăng cung và minh bạch thông tin thị trường.

Trước đó, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định theo hướng tăng thuế với việc chuyển nhượng bất động sản nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ. Các đại biểu cũng góp ý nên tính thuế trên lợi nhuận (giá bán trừ giá mua và chi phí) nếu có đầy đủ chứng từ hay có thể áp dụng thuế suất khác nhau theo thời gian nắm giữ (sở hữu càng lâu thuế suất càng thấp).

Chính phủ cho biết để thực hiện việc thu thuế trên phần lãi chuyển nhượng, nhà quản lý cần phải có thời gian để tổng kết, khảo sát làm dữ liệu đầu vào để đề xuất chính sách.

Việc thu thuế với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản cũng cần nghiên cứu tổng thể, đảm bảo đồng bộ với quá trình hoàn thiện một loạt chính sách khác liên quan đến đất đai, xây dựng, nhà ở để có giải pháp như tăng cung, giảm giá thành. Đồng thời, cơ sở dữ liệu, hạ tầng công nghệ thông tin về đăng ký, chuyển nhượng bất động sản cũng phải tương đồng. Theo Chính phủ, việc thu thuế chuyển nhượng bất động sản trên lợi nhuận có thể thực hiện khi đủ dữ liệu về số hóa đất đai gắn với dữ kiện về VNeID.

Chính phủ dự kiến thí điểm trung tâm giao dịch nhà đất online vào năm 2026-2027, nơi người dân có thể mua bán, chuyển nhượng, định giá bất động sản, theo kế hoạch của Bộ Xây dựng. Các loại hình được giao dịch tại trung tâm gồm nhà ở có sẵn, nhà hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản.

Theo dữ liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, tổng nguồn cung thị trường năm nay vượt 100.000 sản phẩm, tăng 22% so với năm ngoái. Riêng phân khúc chung cư, ngưỡng giá 80-200 triệu đồng một m2 chiếm tỷ trọng cao nhất, với 42% tổng nguồn cung tại Hà Nội. Trong khi đó, nhóm căn hộ bình dân gần như biến mất – chỉ chiếm 3% lượng hàng mở bán, và đều đến từ dự án nhà xã hội.

Một số chuyên gia cho rằng đà tăng nóng của giá bất động sản thực chất chỉ làm giàu cho một nhóm người đã nắm giữ tài sản từ trước. Bởi họ có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu nên ngày càng sở hữu thêm nhiều bất động sản như công cụ tích lũy và đầu cơ.

Anh Tú

Mua nhà đất ở Việt Nam thường đi kèm cảm giác mơ hồ về giá, hoài nghi về lịch sử căn nhà và lo sợ những rủi ro ngầm. Ở Nhật thì ngược lại, tôi được “rảnh cái đầu”.

Sự an tâm đó đến từ minh bạch thông tin gần như tuyệt đối. Mọi dữ liệu bất động sản đều được lưu trữ đầy đủ và chi tiết trong hệ thống công khai. Đọc hồ sơ, tôi biết được giá mua lần đầu, lịch sử sang tay, lãi lỗ từng chặng, các lần cho thuê, thậm chí cả những “vết sẹo” quá khứ nếu có. Luật quy định môi giới phải chủ động thông báo mọi thông tin bất lợi. Nếu che giấu, họ có thể bị tước giấy phép, còn công ty môi giới chịu chế tài rất nặng.

Vì thế, đã vài lần khi tôi hỏi về một căn có giá thấp hơn mặt bằng chung, câu trả lời đầu tiên rất thẳng thắn: “Căn này rẻ vì từng có người tự tử 30 năm trước”, hay “Tòa nhà này có tầng từng là văn phòng của các băng nhóm xã hội đen”. Nếu tôi thấy phù hợp thì mới trao đổi tiếp. Còn đa phần, khi hỏi “có vấn đề gì không” mà câu trả lời là không thì tôi có thể an tâm luôn.

Minh bạch thông tin, dưới sự bảo hộ của pháp luật, cho phép người mua quyết định tỉnh táo thay vì đánh cược mù mờ. Đó là điều tôi luôn mong mỏi thấy ở thị trường Việt Nam, nơi mỗi giao dịch nhà ở thường gắn với cả gia sản đời người.

Việc Chính phủ triển khai mã định danh điện tử cho bất động sản từ 1/3/2026 chính là bước chuyển căn bản: từ quản lý bằng hồ sơ rời rạc sang quản lý bằng danh tính số. Mỗi bất động sản sẽ có một “chứng minh thư” gắn với nó suốt vòng đời, dù đổi chủ bao nhiêu lần, không bị rơi rớt trong giấy tờ chồng chất như hiện nay.

Logic này giống căn cước công dân gắn chip, nhưng phức tạp hơn nhiều vì gắn với đất đai, quy hoạch và những lợi ích xã hội chồng lớp. Đây là một cú đột phá về tư duy quản trị chứ không chỉ nâng cấp kỹ thuật.

Nghị định 357/2025/NĐ-CP đặt nền tảng pháp lý cho bước đi đó với một nguyên tắc rõ ràng: đất đai là gốc. Mã định danh thửa đất đứng đầu, sau đó mới đến dự án và công trình. Cách tiếp cận này khẳng định bất động sản trước hết là một thực thể pháp lý gắn với quyền sử dụng đất, không chỉ là hàng hóa lưu thông.

Việc định danh mở ra nhiều lợi ích thiết thực. Với đất đai, nó là công cụ làm sạch bản đồ pháp lý, đưa những “vùng mờ” kéo dài nhiều năm như đất bỏ hoang, không rõ sở hữu hay sử dụng sai mục đích ra ánh sáng dữ liệu. Với căn hộ, nó ngăn chặn tình trạng “nhân bản” pháp lý, đảm bảo mỗi tài sản chỉ tồn tại duy nhất một lần trên hệ thống, với trạng thái giao dịch và thế chấp được ghi nhận xuyên suốt. Nhà nước nhờ đó kiểm soát sớm hơn, chuyển từ quản lý phản ứng sang quản lý phòng ngừa, giảm thiểu những cú sốc chính sách về sau.

Khi bất động sản được đưa vào cùng một không gian dữ liệu, những thành quả chính sách sâu hơn bắt đầu lộ diện. Khi Nhà nước biết chính xác ai sở hữu bao nhiêu bất động sản và ở đâu, các chính sách thuế lũy tiến nhằm hạn chế đầu cơ, bình ổn thị trường sẽ dễ triển khai, và phòng chống tham nhũng có thêm cơ sở.

Minh bạch dữ liệu cũng giúp giảm mạnh chi phí giao dịch và thời gian xử lý, thu hẹp bất cân xứng thông tin. Người mua bớt dò dẫm, người bán mất lợi thế mập mờ, thị trường phản ứng sát hơn với cung cầu thực. Ngân hàng có thể định giá tài sản thế chấp chính xác hơn, giúp bất động sản kết nối với thị trường vốn thay vì mắc kẹt trong những tập hồ sơ câm lặng.

Từ đó, một không gian mới mở ra cho các doanh nghiệp công nghệ bất động sản (proptech). Các mô hình định giá tự động, quản lý tài sản hay phân tích rủi ro chỉ thực sự có ý nghĩa khi dữ liệu đầu vào đủ tin cậy. Mã định danh không phải lời hứa công nghệ, mà là điều kiện cần để AI, dữ liệu lớn hay blockchain phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, khi quyền lực số gia tăng, rủi ro cũng không thể xem nhẹ. Rủi ro lớn nhất là sai lệch dữ liệu. Một lỗi nhỏ khi đã gắn vào mã định danh và lan sang hệ thống thuế hay tín dụng có thể gây hệ quả nghiêm trọng cho người dân, nhất là những tài sản gắn bó lâu dài với cả gia đình. Vì vậy, cơ chế đính chính, khiếu nại và cập nhật phải được thiết kế như phần lõi, chứ không phải phần phụ của hệ thống.

Các rủi ro vận hành cũng hiện hữu. Sự cố kỹ thuật hay lỗi hệ thống có thể làm đình trệ cả chuỗi giao dịch, thế chấp và công chứng. Rủi ro an ninh dữ liệu càng không thể xem nhẹ, từ rò rỉ thông tin cá nhân và tài sản đến tấn công mạng hay khai thác trái phép. Người dân và doanh nghiệp chỉ chấp nhận “lộ diện” trong không gian dữ liệu khi họ tin rằng thông tin được bảo mật, sử dụng đúng mục đích và chịu sự giám sát chặt chẽ. Điều này đòi hỏi Việt Nam một khung pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân đủ mạnh, học hỏi các chuẩn mực quốc tế như GDPR của châu Âu.

Thách thức khác nằm ở thể chế. Chủ trương liên thông dữ liệu là rõ ràng, nhưng trên thực tế, mỗi cơ quan vẫn có xu hướng giữ một “vương quốc dữ liệu” với lợi ích riêng, chia sẻ cầm chừng hoặc mang tính hình thức. Nếu tư duy “dữ liệu ngành tôi” không được hóa giải, nguy cơ liên thông nửa vời và sai lệch khi khớp nối các hệ thống dẫn tới mâu thuẫn và tắc nghẽn thủ tục là nhãn tiền, với cái giá phải trả không hề rẻ.

Để mã định danh không trở thành một lớp số hóa hình thức, ba ưu tiên cần được xác lập sớm. Trước hết là một đầu mối liên ngành đủ quyền lực để làm sạch dữ liệu. Giai đoạn đến tháng 3/2026 mang tính quyết định, bởi nếu dữ liệu đầu vào đã nhiễu, toàn bộ hệ thống sẽ dựng trên nền móng lệch, khó có cơ sửa sai.

Tiếp đó là thiết kế cơ chế “công lý dữ liệu” nhanh và thực chất. Người dân cần có quyền sửa lỗi dễ dàng, thậm chí dễ hơn cả khi lỗi xảy ra. Một nút “Báo sai” trên ứng dụng định danh, với cam kết xử lý trong thời hạn rõ ràng thí dụ 48 giờ, hiệu quả hơn nhiều so với quy trình khiếu nại qua nhiều cấp. Nếu lỗi thuộc về cơ quan nhà nước, trách nhiệm bồi thường phải được đặt ra, thay vì đẩy gánh nặng chứng minh cho người dân.

Cuối cùng là công khai tiến độ và chất lượng dữ liệu theo địa phương. Minh bạch hệ thống chính là cách bền vững nhất để xây dựng niềm tin. Khi các địa phương học hỏi lẫn nhau và người dân có quyền giám sát, áp lực cải cách sẽ đến từ cả trong lẫn ngoài bộ máy, tạo ra vòng phản hồi lành mạnh.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không tồn tại mô hình hoàn hảo, nhưng có những bài học lặp lại đủ rõ để không thể bỏ qua. Estonia bắt đầu số hóa đăng ký đất đai từ đầu thập niên 1990, kết nối dữ liệu đất đai với dân cư, thuế và tư pháp trong một kiến trúc chính phủ điện tử toàn diện và mẫu mực. Khi coi dữ liệu là hạ tầng thiết yếu được đầu tư và bảo trì liên tục, hệ thống này giúp thời gian xử lý rút từ vài tháng xuống vài ngày, chi phí giảm mạnh và mức độ minh bạch tăng rõ rệt.

Singapore triển khai hệ thống INLIS tích hợp sâu, cho phép tra cứu qua một đầu mối. Ngay cả với quy mô nhỏ và hạ tầng công nghệ cao, nước này vẫn mất nhiều năm để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu lịch sử. Nhật Bản và Hàn Quốc tiếp tục đối mặt dữ liệu phân mảnh và nhà bỏ hoang, trong đó Nhật Bản đặc biệt chịu sức ép về tài sản vô thừa kế.

Ở Ấn Độ, các chương trình số hóa quy mô lớn từng buộc một số bang phải tạm dừng khi dữ liệu thiếu đồng bộ, cho thấy không thể đi tắt khâu làm sạch dữ liệu. Bài học chung không nằm ở công nghệ, mà ở tư duy coi dữ liệu là hạ tầng thể chế, cùng cam kết chính trị dài hạn và nguồn lực đủ lớn cho giai đoạn khó nhất.

Nghị định 357 là một cuộc cải cách thể chế dựa trên dữ liệu.

Nếu làm tốt, mã định danh có thể trở thành viên gạch nền cho nhà nước số và một thị trường nhà đất minh bạch hơn. Người mua nhà bắt đầu từ dữ liệu thay vì linh cảm, từ hồ sơ rõ ràng thay vì những câu hỏi treo lơ lửng. Cảm giác an tâm trong giao dịch lớn nhất đời người không còn là đặc quyền của các thị trường phát triển.

Còn nếu làm nửa vời, mã định danh chỉ là lớp mã số phủ lên những bất cập cũ, thậm chí khiến sự bất an tinh vi hơn dưới vỏ bọc công nghệ. Ranh giới giữa hai con đường không nằm ở kỹ thuật, mà ở tư duy dữ liệu và năng lực kỹ trị từ trung ương tới địa phương.

Sau cùng, cải cách này chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó trả lại cho người đi tìm tổ ấm một quyền rất giản dị: được an tâm khi biết rõ mình đang mua cái gì, trong toàn bộ vòng đời của nó, không phải qua cảm tính mà bằng dữ liệu khách quan và đáng tin cậy.

Tô Kiên