Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đề xuất bổ sung thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT trong dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ, xử lý vướng mắc đối với dự án BT chuyển tiếp.

Cụ thể, trường hợp dự án BT đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT cho Nhà nước và đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán thì thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán là thời điểm nhà đầu tư bàn giao công trình. Đề xuất nhằm vừa thực hiện nguyên tắc ngang giá, công bằng, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư dự án BT.

Ngoài ra, HoREA nêu dự thảo quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án BT chuyển tiếp trên phạm vi cả nước nên không chỉ bao gồm các dự án BT chuyển tiếp theo kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành; chỉ xem xét, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện kết luận thanh tra mà nguyên nhân dẫn đến vi phạm, sai phạm do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước hoặc do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư.

Đơn vị này đề xuất cần lưu ý đến các dự án BT chuyển tiếp không thuộc đối tượng có kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành, mà nhà đầu tư đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT nhưng chưa được xác định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT để thực hiện dự án khác (dự án đối ứng).

Hiệp hội nhận thấy, thực tế một số nhà đầu tư dự án BT không thuộc đối tượng có kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành, mà nhà đầu tư đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT nhưng chưa được xác định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT nên cần bổ sung trường hợp này vào dự thảo Nghị quyết để phù hợp với phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao trùm của cơ chế.

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ, xử lý vướng mắc đối với dự án BT chuyển tiếp. Trong đó, đối với dự án BT được xác định có hợp đồng ký kết theo đúng quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết, UBND tỉnh, thành phố tiếp tục thực hiện, thanh toán cho nhà đầu tư theo hợp đồng đã ký kết.

Theo dự thảo, thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất. Trừ các trường hợp hợp đồng BT có quy định về giá trị quỹ đất thanh toán hoặc thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán thì thực hiện theo quy định tại hợp đồng BT.

Theo quy định mới từ Nghị định số 286/2025 của Chính phủ, việc cho thuê nhà là tài sản công được thực hiện theo phương thức niêm yết giá cho các đối tượng ưu tiên thuê nhà.

Các đối tượng gồm tổ chức hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ theo văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền thuê để làm trụ sở làm việc trong trường hợp chưa có trụ sở làm việc.

Cơ sở thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường thuộc danh mục chi tiết các loại hình và đáp ứng tiêu chí quy mô, tiêu chuẩn do Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác đáp ứng các tiêu chí để được thụ hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước theo quy định tại Luật Hợp tác xã, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã thuê để làm trụ sở, nhà kho, cửa hàng mua bán, trưng bày, giới thiệu sản phẩm phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trình tự, thủ tục miễn, giảm tiền thuê nhà được thực hiện theo các bước. Thứ nhất, người được quyền thuê nhà thuộc đối tượng ưu tiên có đơn đề nghị miễn, giảm tiền thuê nhà kèm theo bản sao các hồ sơ, tài liệu chứng minh thuộc đối tượng ưu tiên, gửi tổ chức quản lý, kinh doanh nhà. 

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ quy định, tổ chức quản lý, kinh doanh nhà căn cứ chính sách ưu đãi (miễn, giảm) tiền thuê nhà do UBND cấp tỉnh ban hành, đơn đề nghị miễn, giảm tiền thuê nhà của tổ chức, cá nhân thuê nhà và hồ sơ, tài liệu kèm theo để xem xét, quyết định miễn, giảm tiền thuê nhà cho tổ chức, cá nhân thuê nhà.

Trường hợp Chính phủ quy định giảm tiền thuê đất cho một số đối tượng để thực hiện các biện pháp điều hành kinh tế – xã hội theo quy định tại khoản 2 Điều 157 Luật Đất đai năm 2024 thì UBND cấp tỉnh quyết định giảm tiền thuê nhà cho các đối tượng thuê nhà nhưng không vượt quá mức giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Sự kết nối hạ tầng thông suốt trở thành động lực thúc đẩy thị trường bất động sản địa phương bứt phá, hứa hẹn đưa Cần Thơ vươn lên vị thế điểm đến nổi bật của khu vực.

Thúc đẩy đầu tư hạ tầng liên vùng

Tiến độ xây dựng hạ tầng của khu vực miền Tây Nam Bộ đang có những nhịp chuyển mới, khi Bộ Xây dựng vừa thống nhất phương án xây dựng cầu Cần Thơ 2 sẽ kết hợp cùng với tuyến đường sắt vượt sông Hậu TPHCM – Cần Thơ. Đây là dự án quan trọng để đồng bộ với tuyến cao tốc TPHCM – Cần Thơ đã thông xe, và cao tốc Cần Thơ – Cà Mau dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025.

Trên thực tế, các cao tốc huyết mạch nối Cần Thơ với các khu vực khác cũng đang tăng tốc tiến độ, chẳng hạn như tuyến Châu Đốc – Sóc Trăng – Cần Thơ và đường vành đai phía Tây, kết nối Quốc lộ 91 và Quốc lộ 61C. Các trục đường bộ khi hoàn thành sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Cần Thơ và các tỉnh thành xung quanh, đồng thời mở ra dư địa phát triển đô thị – công nghiệp hai bên trục.

Đô thị Cần Thơ sau sáp nhập cũng được định hướng phát triển theo các chiều dọc của trục giao thông chính. Chẳng hạn như với cầu Cần Thơ 2, chủ trương là đường dẫn phía Vĩnh Long sẽ đi thấp để tiết kiệm chi phí, còn phía Cần Thơ đi cao nhằm tăng kết nối dân sinh, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị, khu công nghiệp, cảng bến và khai thác quỹ đất hai bên.

Không chỉ tăng tốc hoàn thiện kết nối hạ tầng đường bộ, Cần Thơ còn được mở rộng liên kết vùng bằng những hình thức kết nối giao thông khác, như tuyến đường sắt chiến lược kết nối với TPHCM, dự kiến dài hơn 175km trong giai đoạn 1. Dự án với công suất dự kiến 26 triệu tấn hàng hóa/năm và 18 triệu hành khách/năm, giúp Cần Thơ dễ dàng kết nối trực tiếp giao thương với vùng kinh tế sôi động nhất cả nước là khu vực Đông Nam Bộ, nơi tập trung nguồn vốn, lao động và công nghệ.

Hạ tầng hàng không và cảng biển cũng là mảnh ghép quan trọng biến Cần Thơ trở thành điểm đến quan trọng trong khu vực. Trong khi sân bay quốc tế Cần Thơ được nâng cấp từ năm 2021, hiện là 1 trong 3 sân bay lớn nhất miền Nam, hệ thống cảng Cái Cui, Trần Đề, Thốt Nốt, Trà Nóc còn giúp thành phố trở thành trung tâm logistics đường thủy.

Việc Cần Thơ sở hữu đa dạng phương thức kết nối với các khu vực khác, từ đường bộ, đường hàng không, đường sông cho đến cảng biển, trong tương lai sẽ là đường sắt giúp thủ phủ miền Tây hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, kết nối liên vùng tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.

Qua đó, Cần Thơ thu hút dòng tiền chảy về để tìm kiếm các dự án hưởng lợi từ đô thị có hạ tầng kết nối. Theo báo cáo của Batdongsan.com.vn, giá đất nền tại nhiều khu vực ở thị trường Cần Thơ đã tăng 10-40% trong 3 năm qua.

Bất động sản lõi trung tâm hưởng lợi

Trong tiến trình phát triển, một cực tăng trưởng mới dần hiện hữu tại Nam Cần Thơ – nơi được quy hoạch trở thành lõi phát triển mới của thành phố, nổi bật là khu đô thị Nam Long II Central Lake ở phường Cái Răng.

Với vị trí chiến lược chỉ cách trung tâm hành chính mới vài phút di chuyển, đồng thời nằm ngay trục Nam Sông Hậu, liền kề Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc đang triển khai, từ khu đô thị cư dân có thể dễ dàng kết nối trực tiếp với sân bay, cảng biển và đường sắt trong tương lai.

Hạ tầng liên vùng phát triển mạnh được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho dòng chảy thương mại – dịch vụ tại Tây Đô. Khi kinh tế tập trung và quy mô đô thị ngày càng mở rộng, Cần Thơ sẽ thu hút một lượng lớn dân cư mới, đặc biệt là giới trí thức, chuyên gia, doanh nhân và lực lượng lao động trẻ.

Trong bối cảnh đó, các sản phẩm shophouse xây sẵn trở thành lựa chọn để mở quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, trung tâm giáo dục hay văn phòng dịch vụ. Với nhu cầu thực tế cao và khả năng khai thác linh hoạt, loại hình này không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn gia tăng giá trị theo tiến độ hoàn thiện hạ tầng kết nối.

Việc hạ tầng hoàn thiện mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Cần Thơ, tái định hình bản đồ đầu tư toàn vùng. Trong chu kỳ phát triển mới của Tây Đô, những dự án có giá trị thực, bền vững như Nam Long II Central Lake sẽ là điểm đến cho dòng tiền, đồng thời khẳng định vị thế Cần Thơ trên bản đồ đô thị – kinh tế miền Tây Nam Bộ.

Thị trường bất động sản năm qua chứng kiến nhiều vụ đấu giá đất có giá trúng gấp nhiều lần giá khởi điểm, thậm chí cao hơn 18-20 lần. Thậm chí, có trường hợp tại Sóc Sơn, Hà Nội, người tham gia còn trả giá tới 30 tỷ đồng/m2 cho 3 thửa đất, sau đó rút lui ở vòng sau, khiến các lô đất không thể đấu giá thành công.

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng nhiều phiên đấu giá đất thời gian qua bị biến tướng, trở thành “sân chơi” của giới đầu cơ thay vì công cụ phân bổ đất đai công bằng, hiệu quả.

Nhiều nhà đầu tư tham gia không nhằm sử dụng thực tế mà để “thổi giá”, thông đồng dìm giá hoặc tạo mặt bằng giá ảo cho dự án khác. Sau đó, họ bỏ cọc, khiến đất bị bỏ hoang, thất thu ngân sách và gây nhiễu thị trường.

VARS IRE đề xuất siết chặt điều kiện tham gia đấu giá, yêu cầu người dự phải chứng minh năng lực tài chính, mục đích sử dụng rõ ràng và có bảo lãnh ngân hàng. Tỷ lệ đặt cọc nên nâng lên 20-30% giá trị khu đất để tăng tính ràng buộc.

Cơ quan này cũng kiến nghị tăng chế tài xử lý, cấm tham gia đấu giá 2-10 năm hoặc vĩnh viễn với hành vi thao túng, bỏ cọc, đồng thời xem xét xử lý hình sự nếu có dấu hiệu trục lợi có tổ chức.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện dữ liệu và quy định quản lý, kết nối với hệ thống định danh điện tử (VNeID) để ngăn “người ảo”, kiểm soát dòng vốn đầu cơ, đồng thời yêu cầu đất trúng đấu giá phải được đưa vào sử dụng đúng tiến độ, không sang nhượng sớm.

Cùng quan điểm trên, Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) nêu nhiều đề xuất góp ý với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về xử lý vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất.

Trong đó, hiệp hội đề xuất mở rộng lệnh cấm đối với cả cá nhân và tổ chức, áp dụng cho mọi trường hợp giao đất hoặc cho thuê đất với 2 hành vi vi phạm gồm bỏ cọc và không hoàn thành nghĩa vụ thanh toán. Vì nếu chỉ cấm cá nhân sẽ không bao quát hết thực tiễn, bởi các doanh nghiệp mới là nhóm tham gia nhiều và có tác động lớn đến thị trường.

Đồng thời, HoREA ủng hộ đề xuất nâng mức tiền đặt trước lên tối thiểu 20% và tối đa 50% giá khởi điểm, thay cho mức 10-20% hiện nay, nhằm sàng lọc nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính và ngăn người tham gia chỉ để đẩy giá rồi rút lui.

Gần đây, Bộ Tư pháp cũng đề xuất người bỏ cọc đấu giá đất còn bị cấm tham gia đấu giá theo thời hạn nhất định. Nếu trúng đấu giá mà không nộp tiền thì cấm từ 2 đến 5 năm, trúng đấu giá mà nộp tiền không đầy đủ thì cấm từ 6 tháng đến 3 năm.

Đơn vị này cũng đề xuất nâng mức tiền đặt cọc của cá nhân tham gia đấu giá đất lên tối thiểu 20%, tối đa 50%. Theo quy định hiện hành, mức tiền đặt trước khi đấu giá tối thiểu 5% nếu giao đất ở cho cá nhân và 10% nếu là dự án đầu tư, tối đa 20%. Bộ Tư pháp cho rằng đây là giải pháp giúp ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá để trả giá cao nhằm trục lợi rồi sau đó bỏ cọc.