Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM vừa trình UBND TP phương án thu, nộp và quản lý lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo đó, đối với nhà đất trong địa giới hành chính thuộc TPHCM trước sắp xếp, Sở sẽ thu, kê khai và nộp ngân sách toàn bộ số thu lệ phí.

Sở giao Văn phòng Đăng ký đất đai TP là đơn vị trực thuộc thông báo phương pháp luân chuyển chứng từ giữa UBND phường, xã và hệ thống Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai, đảm bảo hiệu quả, hợp lý trên cơ sở sử dụng chứng từ điện tử và luân chuyển điện tử.

Đối với nhà đất trong địa giới hành chính thuộc tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trước sắp xếp, Sở  Nông nghiệp và Môi trường TPHCM đề xuất UBND phường xã sẽ thu, nộp và quản lý lệ phí.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu thực tế hiện nay tại TPHCM sau sắp xếp, lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) được quy định ở các Nghị quyết khác nhau.

Khu vực TPHCM (trước sắp xếp) do Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) thu lệ phí. Tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sắp xếp) không có điều khoản quy định về đơn vị tổ chức thu mà giao UBND tỉnh tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, tại Nghị quyết số 411 của HĐND TPHCM ngày 29/9 quy định mức thu lệ phí trong thực hiện thủ tục hành chính thông qua dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sắp xếp) bằng 0 đồng đối với 5 loại lệ phí, trong đó có lệ phí cấp sổ hồng.

Giá căn hộ tăng gấp 3 nhờ tuyến metro số 1

Sáng nay (19/11), hội thảo về Hành trình hiện thực hóa đô thị TOD Việt Nam được phối hợp tổ chức giữa DKRA Group và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

Nói tại hội thảo, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Tiếp thị dự án nhà ở CBRE Việt Nam – nói căn hộ dọc metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã tăng giá mạnh sau khi tuyến này đi vào vận hành. Mức độ tăng giá phổ biến khoảng 20-50%, một số dự án nằm gần nhà ga thậm chí tăng tới 150-200%.

Nhìn rộng ra câu chuyện thế giới, một số thị trường tương đồng như Singapore, Hong Kong, Seoul, Bangkok đều có giá căn hộ tăng cao sau khi vận hành tuyến metro. Lúc này, TOD (Transit-Oriented Development, mô hình phát triển đô thị nén, mật độ cao, đa chức năng xung quanh các nhà ga) được nhìn nhận đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển quy hoạch đô thị và quy hoạch dự án.

Ông Kiệt cho rằng có nhiều yếu tố tác động tới giá trị bất động sản quanh TOD, gồm tiết kiệm thời gian di chuyển; tiếp cận mọi dịch vụ mà không cần dùng xe; cho phép xây dựng mật độ cao, giúp chủ đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận; giá trị thương mại cao từ khách bộ hành; giảm nhu cầu và chi phí vận hành xe cá nhân…

Vị này cũng nói thêm sự thành công của mô hình TOD đến từ nhiều yếu tố, bao gồm pháp lý, nguồn vốn, thu hút đầu tư tư nhân và kết nối hoàn chỉnh. Trong đó, quy hoạch 1/500 phải công khai, minh bạch trước khi kêu gọi đầu tư để ngăn chặn đầu cơ; cần vốn giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch; môi trường pháp lý rõ ràng để thu hút nhà đầu tư có năng lực và tiềm lực tài chính…

Đặc biệt, ông Kiệt nhấn mạnh tới mô hình TOD phải thực sự hoàn chỉnh, đưa nhiều mô hình sản phẩm thương mại vào kinh doanh kết hợp với nhà ga; cần vỉa hè, cầu đi bộ kết nối để người dân có thể một bước tiếp cận nhà ga thay vì phải dùng các phương tiện cá nhân làm trung chuyển.

Ông cho rằng việc giá căn hộ dọc tuyến metro số 1 tăng cho thấy người dân sẵn sàng chấp nhận trả mức cao hơn để sử dụng và trải nghiệm những tiện ích từ hệ thống giao thông công cộng. Tiềm năng từ TOD khá rõ nên các doanh nghiệp cũng sẵn sàng chuẩn bị quỹ đất, mô hình phát triển dự án dọc các tuyến metro. Thậm chí nhiều chủ đầu tư lớn còn chủ động đề xuất làm các tuyến metro gắn với phát triển đô thị.

Ông Phạm Lâm –  Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc DKRA Group – nói xu hướng đô thị trong tương lai bắt buộc phải dịch chuyển sang mô hình TOD, giúp người dân tiếp cận nơi ở – làm việc trong phạm vi rộng hơn, thậm chí ở bán kính 50-200km quanh khu vực trung tâm mà không phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Mô hình TOD không chỉ giảm áp lực giao thông, hạn chế ô nhiễm mà còn tạo ra một lối sống mới cho cư dân đô thị. Trong bối cảnh giá nhà ngày càng tăng và người dân khó tiếp cận nhà ở, ông nhấn mạnh quy hoạch và hạ tầng giao thông sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển và cải thiện khả năng sở hữu nhà.

Làm sao để vận hành TOD hiệu quả?

Nêu quan điểm, TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nói 10 chiến lược quy hoạch theo mô hình TOD nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho các đô thị Việt Nam.

Theo đó, hệ sinh thái TOD cần được hình thành cho mọi nhóm đối tượng, đồng thời quy hoạch phải được tích hợp đa ngành ngay từ giai đoạn đầu. Chuyên gia nhấn mạnh vai trò của hợp tác công – tư, cũng như yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý cho việc lập kế hoạch tạo ngân sách từ quỹ đất TOD.

Bên cạnh đó, chiến lược cũng đặt trọng tâm vào mô hình quản lý xây dựng và vận hành gắn với hệ thống giao thông và đô thị TOD phù hợp; phát triển môi trường thân thiện – ứng dụng điều kiện làm việc TOD cho người đi bộ; tích hợp chiếu sáng cộng đồng trên các tuyến; ứng dụng công nghệ thông minh và tăng cường vai trò doanh nghiệp metro.

Các định hướng khác bao gồm phát triển linh hoạt theo từng giai đoạn và kết nối liên vùng theo mô hình TOD đa cực, đa trung tâm nhằm bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả khai thác của toàn hệ thống.

Dù TOD đã được đề cập suốt 1-2 thập kỷ trên thế giới nhưng tại Việt Nam, ông Nam Sơn cho biết đến năm 2022 mô hình này mới chính thức được đưa vào hệ thống quy hoạch quốc gia. So với nhiều quốc gia trong khu vực, Việt Nam vẫn còn khá thiếu kinh nghiệm, mới chỉ có khoảng 3 năm tiếp cận bài bản và đến nay chưa hình thành khu đô thị TOD đúng nghĩa.

Theo chuyên gia, Việt Nam chưa có khu đô thị TOD thực sự. Nhiều người lầm tưởng tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã hoàn thiện nhưng thực tế vẫn còn khoảng 2/3 đoạn tuyến chưa được triển khai đầy đủ. Vì vậy, kỳ vọng ông Sơn đặt ra là phải chuẩn bị song song: vừa hoàn thiện tuyến số 1 đúng chuẩn TOD, vừa xây dựng kế hoạch tham vọng cho mạng lưới 10 tuyến metro trong vòng 10 năm tới.

Chuyên gia giải thích dọc tuyến metro số 1 đã xuất hiện một vài dự án đầu tư theo mô hình TAD (phát triển lân cận tuyến giao thông), nhưng vẫn chưa chạm tới chuẩn TOD thực thụ. TOD đòi hỏi người dân có thể bước xuống tàu và đi bộ đến các chức năng thiết yếu: dịch vụ thương mại, cửa hàng, khu mua sắm, bệnh viện… Nghĩa là “Transit” mới chỉ hoàn thành, còn “OD” – các chức năng đô thị trong vùng ảnh hưởng của TOD – gần như chưa được định hình.

Theo đánh giá của ông Sơn, 2/3 chặng đường còn lại để hình thành TOD đúng nghĩa chính là khả năng thuyết phục được hàng trăm nghìn cư dân chuyển về sinh sống, làm việc, học tập… quanh các ga metro. Khi đó, lưu lượng giao thông nội đô mới có thể giảm đáng kể, tạo ra tác động tích cực đến toàn bộ cấu trúc đô thị.

Ông Sơn còn nhấn mạnh, cốt lõi của phát triển đô thị theo mô hình TOD nằm ở việc đổi mới tư duy. Nếu trước đây, các dự án metro được quy hoạch rồi mới kêu gọi đầu tư, xác định vùng ảnh hưởng hay định giá đất, thì cách tiếp cận này đã không còn phù hợp. Mô hình TOD đòi hỏi sự tham gia đa ngành và hợp tác công – tư ngay từ bước đầu tiên.

Ông cho rằng nhiều quy hoạch metro hiện nay được xây dựng trước cả khi TOD được đưa vào chủ trương quốc gia năm 2022. Nếu tiếp tục dựa trên những bản quy hoạch cũ này, các đô thị rất khó tạo ra lợi thế cạnh tranh, thậm chí có nguy cơ tụt hậu. Vì vậy, điều quan trọng là phải xem xét điều chỉnh hướng tuyến, vị trí nhà ga và các thông số cấu trúc đô thị ngay từ giai đoạn quy hoạch chi tiết.

Trong cách tiếp cận mới, nhà đầu tư chiến lược cần tham gia từ đầu để cùng Nhà nước thiết kế mô hình phát triển phù hợp. Khu vực công đảm nhiệm xây dựng khung chính sách, còn khu vực tư cung cấp nguồn lực tài chính, trên cơ sở có cơ chế minh bạch về khả năng sinh lời và phân chia lợi ích. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để hình thành hệ sinh thái TOD đúng nghĩa và thu hút được dòng vốn dài hạn.

Đêm 16/11, phóng viên Dân trí có mặt tại xã Thiên Lộc (Đông Anh, Hà Nội) để ghi nhận tình trạng người dân xếp hàng chờ nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội (NOXH).

Theo ghi nhận, mặc dù dự án CT3 khu đô thị Kim Chung mở nhận hồ sơ đợt 1 bắt đầu từ ngày 17/11 thì từ chiều ngày 16/11, nhiều người đã có mặt tại Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao xã Thiên Lộc để giữ chỗ.

Hai mẹ con chị N. (nhà ở quận Long Biên cũ), có mặt tại điểm tiếp nhận hồ sơ từ 18h ngày 16/11. Chị kể khi đến nơi đã thấy hàng chục người xếp hàng trước cổng, ngồi chờ ở quán nước trước. Hai mẹ con cũng đã chuẩn bị chiếc chiếu để có vị trí đẹp.

Về hồ sơ mua nhà, chị N. nói đã hoàn thiện nhưng chưa chắc chắn, nếu có yêu cầu gì sẽ bổ sung. “Mình cứ nộp hồ sơ trước đã, nếu mua được thì tốt”, chị nói.

Tương tự, anh Mạnh ở Nam Định sắp sửa một ít đồ dùng cá nhân và đi đến xã Thiên Lộc từ chiều 16/11. Anh nói mua được nhà là ước mơ của anh sau nhiều năm bươn chải tại Hà Nội, dù sẽ phải vay mượn. Đêm nay, anh sẽ thức trắng đêm để giữ chỗ.

Do xếp hàng quá đông, mọi người sau đó truyền tay nhau tờ giấy để tự ghi thông tin cá nhân theo số thứ tự. Đến khoảng 0h ngày 17/11, 2 người đại diện nhóm đứng trước cổng tiếp nhận hồ sơ để điểm danh. Nếu ai không có mặt, người đọc sẽ gạch bỏ tên.

Đại diện cho biết 4h sẽ điểm danh lại. Trong thời gian xếp hàng, công an xã Thiên Lộc cũng có mặt nhằm đảm bảo an ninh trật tự.

Đến khoảng 1h ngày 17/11, điểm danh lần 1 kết thúc. Mọi người di chuyển đi ăn uống và nghỉ ngơi. Nhiều hàng quán xung quanh đường vẫn sáng đèn.

Theo ghi nhận, lượng người đến điểm nộp hồ sơ mua nhà trong đêm tiếp tục tăng.

Dự án Đầu tư xây dựng khu NOXH tại ô đất CT3, CT4 khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) do liên danh Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội và Tổng Công ty Viglacera – CTCP làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 1.521 tỷ đồng.

Dự án được xây dựng trên diện tích đất là 35.759m2, trong đó diện tích ô đất CT3 là 24.000m2; diện tích ô đất CT4 là 11.759m2. Dự án gồm 4 tòa nhà, cao từ 9 tầng đến 12 tầng và 1 tầng hầm, 1 tum thang. Trong đó, ô đất CT3 có 3 công trình ký hiệu CT3A, CT3B, CT3C; ô đất CT4 có 1 công trình.

Tổng số căn hộ của dự án là 1.588 căn (CT3 có 1.104 căn; CT4 có 484 căn). Trong đó, 892 căn hộ NOXH để bán; 300 căn hộ NOXH để cho thuê; 128 căn hộ NOXH để cho thuê mua; 268 căn hộ bán thương mại.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, công trình trên ô đất CT4 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ quý IV/2021, với tổng số 484 căn hộ. Dự kiến, mở bán giai đoạn 2 tại tòa nhà CT3 với tổng số 1.104 căn hộ. Trong đó, 589 căn hộ NOXH bán; 212 căn hộ NOXH cho thuê; 128 căn hộ NOXH thuê mua; 175 căn hộ bán thương mại.

Giá bán căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 18,4 triệu đồng/m2. Giá cho thuê căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 91.700 đồng/m2/tháng. Giá thuê mua căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 312.860 đồng/m2/tháng và thời gian thuê mua là 5 năm.

Nhu cầu ở thực dẫn dắt thị trường

Trước lo ngại về việc thị trường bất động sản đang tăng giá quá mức, ông Nguyễn Quốc Anh – Phó tổng giám đốc PropertyGuru – nhận định chưa có cơ sở để khẳng định thị trường sắp xảy ra “bong bóng”. Bởi vì “bong bóng bất động sản” chỉ hình thành khi mặt bằng giá bị đẩy lên quá cao nhưng thị trường không có nhu cầu thực, và dòng tiền chủ yếu chảy vào các sản phẩm mang tính đầu cơ như đất nền hay bất động sản nghỉ dưỡng.

Trong giai đoạn hiện nay, ông Quốc Anh phân tích rằng dù mặt bằng giá bất động sản tăng trong vài năm trở lại đây, nhưng sự tăng trưởng này tập trung chủ yếu vào các loại hình phục vụ nhu cầu ở thực và có khả năng tạo dòng tiền như nhà riêng và chung cư.

Dữ liệu từ PropertyGuru cũng củng cố nhận định này khi lượng quan tâm đến chung cư và nhà riêng vẫn duy trì đà tăng, trái ngược với sự sụt giảm của đất nền. Cụ thể, chung cư tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt thị trường với 37% môi giới tham gia khảo sát ghi nhận lượng giao dịch tăng. Phân khúc nhà riêng cũng giữ nhịp độ tốt khi 26% môi giới báo cáo giao dịch tăng và hơn một nửa đánh giá thị trường ổn định.

Ở chiều ngược lại, đất nền và biệt thự có dấu hiệu giảm nhiệt với khoảng 40% môi giới cho biết giao dịch giảm. Nhà phố cũng rơi vào quỹ đạo chững lại khi 29% môi giới ghi nhận giao dịch giảm và một nửa cho biết thị trường đi ngang.

Chuyên gia cho rằng Hà Nội đang bật lên nhờ nhu cầu bất động sản ở thật trong nội đô kết hợp với hiệu ứng lan tỏa từ các tuyến vành đai, tạo lực kéo cho phân khúc chung cư và nhà riêng. Trong khi đó, thị trường bất động sản TPHCM được thúc đẩy bởi các dự án hạ tầng liên kết vùng và sự nổi lên của các đô thị vệ tinh, đáp ứng nhu cầu dịch chuyển ra ngoài trung tâm.

Cảnh báo rủi ro phân khúc cao cấp

Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho rằng thị trường bất động sản Việt Nam không phải là không có rủi ro. Một trong những kịch bản đáng lưu ý là nguy cơ hình thành “bong bóng” giá và “bong bóng” tài sản, trong trường hợp mặt bằng giá tiếp tục leo thang nhưng không đi kèm khả năng hấp thụ tương xứng của thị trường.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011, tín dụng bất ngờ bị siết chặt khiến thị trường rơi vào khủng hoảng và nhiều nhà đầu tư rơi vào tình trạng mắc kẹt. Theo ông, kịch bản tương tự hoàn toàn có thể tái diễn nếu giá bất động sản bị đẩy lên quá cao trong thời gian ngắn.

Theo chuyên gia, rủi ro hiện nay tập trung chủ yếu ở phân khúc cao cấp và hạng sang. Nguồn cung hạn chế khiến giá bị đẩy lên nhanh, trong khi giao dịch lại chủ yếu đến từ nhóm nhà đầu tư mua đi bán lại hoặc đầu cơ. Khi giá vượt quá khả năng sinh lời thực tế, người mua mới không sẵn sàng tham gia, còn người đang nắm giữ tài sản lại không muốn bán vì chưa đạt kỳ vọng lợi nhuận.

Ở chiều ngược lại, ông Kiệt đánh giá cao yếu tố tích cực đến từ sự chủ động của Chính phủ trong việc kiểm soát rủi ro thị trường. Thủ tướng đã nhiều lần yêu cầu bình ổn giá nhà và thể hiện quyết tâm theo sát diễn biến bất động sản. Một số công cụ tài khóa, trong đó có thuế bất động sản, dù chưa được áp dụng ngay trong năm nay nhưng đã được đưa vào kịch bản chính sách để sẵn sàng sử dụng khi cần thiết.

Theo ông, việc cơ quan quản lý sớm nhận diện rủi ro và chuẩn bị các phương án can thiệp cho thấy khả năng điều tiết thị trường đang được củng cố, qua đó giúp giảm bớt lo ngại về nguy cơ đổ vỡ mang tính hệ thống.