Nội dung trên được Bộ Tài chính đưa ra sau khi đề xuất phương thức đánh thuế 20% trên chênh lệch giá mua và bán bất động sản theo từng lần chuyển nhượng tại hồ sơ dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân (thay thế).

Bộ này thừa nhận việc thu thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp 20% trên lãi chuyển nhượng cần có lộ trình phù hợp. Việc này nhằm đảm bảo đồng bộ với quá trình hoàn thiện các chính sách liên quan (đất đai, nhà ở), hay mức độ sẵn sàng của cơ sở dữ liệu, hạ tầng công nghệ thông tin về đăng ký, chuyển nhượng đất đai, bất động sản.

“Qua đó, có thể tạo điều kiện cho cơ quan thuế có đủ thông tin và cơ sở pháp lý liên quan đến hoạt động chuyển nhượng bất động sản để thu đúng số tiền thuế phải nộp”, Bộ Tài chính nêu.

Ở khía cạnh này, các chuyên gia cũng cho rằng để thực hiện hiệu quả chính sách đánh thuế 20% trên lãi chuyển nhượng, yêu cầu tiên quyết là hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai. Chẳng hạn, Nhà nước cần xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản minh bạch, liên thông thủ tục hành chính liên quan đến giá, giao dịch bất động sản (công chứng, thuế…) trên nền tảng điện tử. Đồng thời, cơ quan quản lý cần có chế tài đủ mạnh để xử lý các trường hợp kê khai sai giá trị giao dịch.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là một nguồn thu quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân. Từ năm 2015, theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Thuế thu nhập cá nhân, mức thu thống nhất là 2% trên giá chuyển nhượng bất động sản.

Cũng theo Bộ Tài chính, phương án tính thuế 20% trên lãi mua bán bất động sản được họ đưa ra sau khi tiếp thu các ý kiến góp ý về việc cần nghiên cứu quy định để đảm bảo đúng theo bản chất giao dịch kinh tế.

Bộ này tính toán so với mức thuế 2% trên giá chuyển nhượng đang áp dụng, việc thu thuế 20% trên thu nhập sẽ điều tiết thuế ở mức tương đương. Thậm chí, trong một số trường hợp chênh lệch giữa giá bán và mua ít hơn, không phát sinh thu nhập hoặc bị lỗ, việc thu 20% trên thu nhập sẽ có lợi hơn cho cá nhân.

Trong khi đó, theo các chuyên gia, việc áp thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản thể hiện rõ định hướng điều tiết hoạt động đầu cơ, “lướt sóng” – nguyên nhân góp phần đẩy giá nhà đất tăng nóng thời gian qua.

Ngoài phương thức đánh thuế 20% trên lãi, tại hồ sơ dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), nhà điều hành cũng đề xuất tỷ lệ thu thuế với bất động sản theo thời gian nắm giữ để hạn chế đầu cơ. Cụ thể, trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế tính theo giá bán và thời gian sở hữu, với thuế suất dao động 2-10%.

Theo Bộ Tài chính, kinh nghiệm một số quốc gia cho thấy các công cụ thuế thu nhập cá nhân được sử dụng để tăng chi phí và giảm sức hấp dẫn của hành vi đầu cơ bất động sản trong nền kinh tế. Một số nước còn áp dụng thuế với phần lãi từ giao dịch phù hợp với tần suất, thời gian mua bán lại bất động sản.

Hiện Bộ này lấy ý kiến các bộ ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân về hồ sơ dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế). Họ cho biết tiếp tục tham khảo kinh nghiệm của các nước có điều kiện tương đồng để có đề xuất phù hợp với Việt Nam, trước khi báo cáo các cấp có thẩm quyền quyết định.

Phương Dung

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được vừa chỉ đạo UBND các quận, huyện và TP Thủ Đức phối hợp các sở ngành và chủ đầu tư, tổ chức rà soát toàn diện các dự án trên địa bàn, nhằm phân loại, kiểm tra tiến độ thực tế.

Theo đó, các dự án không đưa, chậm đưa đất vào sử dụng, dừng thi công sẽ bị xem xét thu hồi nếu không đáp ứng tiến độ. Mục tiêu của chỉ đạo này là tăng cường công tác quản lý nhà nước với các dự án nhà ở trên địa bàn, tránh tình trạng đất đai bị lãng phí, sử dụng sai mục đích hoặc gây ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan đô thị.

Lãnh đạo thành phố cũng nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ quy định nghiệm thu phòng cháy chữa cháy. Các công trình chưa hoàn tất thủ tục nghiệm thu sẽ không được đưa vào sử dụng hoặc bàn giao cho người dân. Công an TP HCM được giao tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, kể cả với những dự án đã có người vào ở nhưng chưa đủ điều kiện phòng cháy.

Ngoài ra, các dự án có dấu hiệu sai phạm trong hoạt động đầu tư xây dựng, bàn giao nhà khi chưa nghiệm thu hoàn thành hoặc chưa đầu tư hạ tầng kỹ thuật cũng sẽ bị rà soát, xử lý.

Theo báo cáo từ Sở Tài nguyên và Môi trường, năm 2024, TP HCM có 176 dự án đất đai thuộc diện phải điều chỉnh hoặc hủy bỏ do không thực hiện đúng kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện. Qua rà soát tại 19 quận, huyện, thành phố tổng hợp được 112 dự án không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ.

Nguyên nhân được cho là do các quy định pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng liên tục thay đổi, dẫn đến việc tổ chức thực hiện thủ tục gặp nhiều khó khăn, vướng mắc thực tế.

Bên cạnh đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài trong khi giá đất liên tục biến động và tăng nhanh. Do đó, các dự án kéo dài càng gặp khó khăn trong thỏa thuận bồi thường, giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, một số chủ đầu tư thiếu vốn, năng lực hạn chế cũng là nguyên nhân khiến tiến độ triển khai dự án bị chậm trễ.

Phương Uyên

Tọa đàm đối thoại chính sách về tăng trưởng kinh tế ngày 3/6, PGS.TS Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhìn nhận Việt Nam đang đối mặt các đợt sốt giá bất động sản, ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững giai đoạn tới.

Theo ông, các đợt lên giá địa ốc khiến giới đầu tư trong nước có xu hướng tìm kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá trên thị trường tài sản, thay vì rót tiền vào sản xuất để tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Việc này còn làm tăng chênh lệch giàu nghèo trong xã hội, kéo giá dịch vụ như tiền thuê nhà, hàng hóa, dịch vụ… tăng theo và giảm năng lực cạnh tranh quốc gia.

“Việt Nam nên cân nhắc đánh thuế căn nhà thứ hai trở đi bởi nhiều lợi ích mà sắc thuế này có thể đem lại”, ông Thế Anh đề xuất.

Theo Bộ Xây dựng, trong quý đầu năm, lượng giao dịch bất động sản căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ, đất nền tăng 16-32% so với quý trước, trong khi giá các loại hình bất động sản tiếp tục có xu hướng đi lên. Tại cuộc họp tháng trước, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà thừa nhận thực trạng đáng lo ngại là tốc độ tăng giá bất động sản ở Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng giảm. Thị trường địa ốc cũng đang mất cân đối cung và cầu, cơ cấu sản phẩm bất hợp lý.

Chuyên gia Phạm Thế Anh cho rằng việc đánh thuế với căn nhà thứ hai sẽ hạn chế đầu cơ và găm giữ bất động sản, vốn đang tạo ra các “đô thị ma” và tình trạng khan hiếm nguồn cung trên thị trường thứ cấp, đẩy giá nhà đất lên cao phi lý.

“Khi chi phí sở hữu căn nhà thứ hai tăng lên do thuế, những người găm giữ sẽ có xu hướng sử dụng hiệu quả hơn bằng cách cho thuê, đưa vào sản xuất kinh doanh, hoặc buộc phải bán bớt”, ông phân tích. Điều này, theo ông Thế Anh, sẽ làm tăng nguồn cung, góp phần hạ nhiệt giá nhà, giúp thị trường lành mạnh và tránh lãng phí tài nguyên.

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn tới để trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045. Do đó, Việt Nam cần có đủ nguồn lực tài chính cho các dự án hạ tầng lớn – yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu tăng trưởng này.

Ở khía cạnh này, theo PGS.TS Phạm Thế Anh, thuế bất động sản cũng là một trong những khoản thu bền vững mới để tái đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng tại địa phương như công viên, đường sá, bệnh viện, trường học. Hơn nữa, nguồn thu này cũng mở ra cơ hội để Việt Nam cắt giảm các loại thuế khác như thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân – những sắc thuế đang làm giảm động lực sản xuất kinh doanh và tiêu dùng.

Thực tế, đây không phải lần đầu giải pháp đánh thuế bất động sản thứ hai được đưa ra nhằm hạ giá nhà. Cách đây 8 năm, Chính phủ từng đề xuất thí điểm đánh thuế bất động sản thứ hai tại TP HCM, nhưng sau đó không được thông qua. Có nhiều ý kiến phản biện, một trong số đó cho rằng thời điểm đánh thuế khi đó còn quá sớm.

Năm ngoái, Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cũng đưa ra đề xuất này trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng, chưa có tín hiệu giảm, nhất là phân khúc chung cư. Chuyên gia đề xuất chính sách thuế bất động sản áp cho hai đối tượng, gồm người mua căn nhà thứ hai trở lên và chủ sở hữu bỏ hoang dự án. Mức thuế sẽ tăng dần với giao dịch mà người bán có thời gian sở hữu ngắn.

Tuy nhiên, việc sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường gặp không ít thách thức. Giới chuyên môn cho rằng để sử dụng hiệu quả công cụ thuế, cơ quan quản lý cần xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, thông tin về thị trường bất động sản. Từ đó, việc xác định nhà thứ hai, ba… và giá trị của chúng mới công khai, minh bạch. Các mức thuế suất cũng cần nghiên cứu kỹ, tránh trùng lặp, thuế chồng thuế khiến người dân bị “kiệt quệ” sức mua.

Phương Dung

UBND TP HCM vừa chỉ đạo Sở Xây dựng thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và tiến tới đạt 100.000 căn vào năm 2030, theo quyết định của Thủ tướng chính phủ.

Theo đó, Sở Xây dựng được yêu cầu khẩn trương bố trí chủ đầu tư cho các quỹ đất phát triển nhà ở xã hội chưa triển khai hoặc đã bàn giao nhưng chưa có nhà đầu tư. Đồng thời, chủ đầu tư các dự án phải hoàn tất thủ tục và khởi công trong 12 tháng kể từ khi được giao đất.

Ngoài ra, Sở Xây dựng phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và hoàn thiện quy trình, thủ tục phát triển nhà ở xã hội trong tháng 8; đồng thời ban hành cơ chế hỗ trợ nhằm đẩy nhanh tiến độ, cũng như xác định quỹ đất dành cho lực lượng vũ trang và công nhân trước cuối năm.

Sở Xây dựng cũng sẽ làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đảm bảo dự án thi công đúng tiến độ, hướng tới các mục tiêu năm 2025 và 2030; tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội trong tháng 8.

Theo chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được Chính phủ giao, đến năm 2030, TP HCM (cũ) phải hoàn thành 100.000 căn nhà ở xã hội. Báo cáo của Sở Xây dựng cho thấy, giai đoạn 2021-2025, TP HCM chỉ hoàn thành 5.619 căn nhà ở xã hội; đến cuối năm 2025 dự kiến bổ sung thêm 2.874 căn, nâng tổng lên 6.000 căn. Đến nay, thành phố mới hoàn thành và đưa vào sử dụng 5 dự án nhà ở xã hội với hơn 2.300 căn hộ, cùng một phần dự án nhà lưu trú công nhân quy mô 368 căn.

Để đạt chỉ tiêu đã đăng ký, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu mỗi năm hoàn thành từ hơn 9.400 đến hơn 28.000 căn nhà ở xã hội. Về nguồn lực đất đai, TP HCM dự kiến khoảng 1.400 ha để phát triển nhà ở xã hội, trong đó 661 ha đang triển khai 116 dự án, còn lại 739 ha đang được nghiên cứu phân bổ trong đồ án điều chỉnh quy hoạch chung.

UBND TP HCM yêu cầu các đơn vị liên quan sớm triển khai, theo dõi tiến độ dự án và báo cáo kịp thời các khó khăn để thành phố xem xét, quyết định, nhằm tạo điều kiện thuận lợi phát triển nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp và các nhóm ưu tiên trên địa bàn.

Phương Uyên