Dòng tiền dịch chuyển sôi động

Thời gian gần đây, thị trường căn hộ tại khu vực quận 9 cũ (nay là phường Long Bình, TPHCM) bất ngờ nhộn nhịp. Lượng giao dịch tăng nhanh, giá bán nhiều dự án có xu hướng leo thang trong thời gian ngắn. Theo ghi nhận từ một số môi giới, giá căn hộ 2 phòng ngủ tại khu vực này đã tăng từ mức 3-3,2 tỷ đồng/căn lên khoảng 3,8-3,9 tỷ đồng/căn, thanh khoản cải thiện rõ rệt.

Một số môi giới cho biết tình hình sôi động nhờ sự tham gia của các nhà đầu tư phía Bắc. Tuy nhiên, các giao dịch chủ yếu là mua sỉ, mỗi đợt từ 10 căn trở lên trực tiếp từ chủ đầu tư, thay vì mua bán trên thị trường thứ cấp.

Không chỉ ở các dự án đơn lẻ, làn sóng “Nam tiến” còn thể hiện rõ qua việc nhiều chủ đầu tư lớn có trụ sở phía Bắc đẩy mạnh hiện diện tại thị trường miền Nam. Song song đó, các doanh nghiệp môi giới phía Bắc cũng nhanh chóng mở rộng hệ thống chi nhánh, mang theo tệp khách hàng và hệ sinh thái dịch vụ đi kèm.

Dữ liệu từ Batdongsan.com.vn cho thấy, tỷ lệ người Hà Nội tìm kiếm bất động sản tại thủ đô đã giảm mạnh từ 81% trong quý đầu năm 2023 xuống còn 59% vào quý IV/2025. Ngược lại, mức độ quan tâm đối với bất động sản TPHCM tăng đáng kể, từ 6% lên 20% cùng thời gian trên.

Đại diện Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) nêu thống kê sơ bộ từ một số chủ đầu tư, cho thấy trong nửa đầu năm, khách hàng miền Bắc chiếm khoảng 20% tổng giao dịch tại thị trường phía Nam, gấp đôi cùng kỳ năm trước. Đến cuối quý III, tỷ lệ này đã tăng lên khoảng 30%, tiệm cận giai đoạn sôi động 2016-2020.

Bà Lê Thị Hằng, Tổng giám đốc Bất động sản Indochine, cho rằng thị trường bất động sản xuất hiện những chuyển động đáng chú ý về tâm lý của nhà đầu tư cả trong nước và ngoài nước. Với thị trường miền Bắc, bà ghi nhận nhịp phục hồi tích cực hơn so với các thị trường còn lại nhờ vào tâm lý và khẩu vị đầu tư.

Nhà đầu tư phía Bắc không chấp nhận để “tiền ngủ” và rất nhạy với các cơ hội thị trường. Lực cầu tại miền Bắc duy trì ổn định, tăng mạnh cục bộ tại một số khu vực hoặc dự án, với động lực tăng trưởng mạnh từ hạ tầng, đô thị hóa, các đô thị vệ tinh.

Vị này cũng chia sẻ có sự dịch chuyển dòng tiền đầu tư bất động sản từ Bắc vào Nam, khi chỉ trong 6 tháng cuối năm, riêng doanh nghiệp của bà đã tư vấn thành công cho khoảng 500 khách hàng miền Bắc vào miền Nam mua bất động sản.

Giá nhà Hà Nội lập đỉnh, dòng vốn tìm cơ hội mới

Theo VARS, giá căn hộ chung cư tại Hà Nội đã thiết lập mặt bằng mới, trung bình khoảng 95 triệu đồng/m2, cao hơn TPHCM. Đáng chú ý, hơn 43% nguồn cung mới trong quý III có mức giá trên 120 triệu đồng/m2. Giá nhà neo cao khiến biên độ tăng giá thu hẹp, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư, đồng thời vượt xa khả năng tài chính của nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Trong bối cảnh đó, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường có mặt bằng giá hợp lý hơn và dư địa tăng trưởng dài hạn tốt hơn. Khu vực phía Nam, đặc biệt là TPHCM và các địa phương vùng ven sau sáp nhập, được hưởng lợi khi giá bất động sản duy trì trạng thái tích lũy suốt 3 năm qua.

So với Hà Nội, mặt bằng giá tại nhiều khu vực vùng ven TPHCM cũ, bao gồm các địa phương sáp nhập, đã thấp hơn khoảng 30-40%, trong khi hạ tầng kết nối và tốc độ đô thị hóa đang tăng nhanh. Với cùng nguồn vốn 2-4 tỷ đồng, tại Hà Nội nhà đầu tư chỉ có thể mua căn hộ 1 phòng ngủ (PN) hoặc 1PN +1, thì tại TPHCM, lựa chọn đa dạng hơn, từ căn hộ đến nhà ở riêng lẻ. Một số dự án mở bán mới tại vùng ven TPHCM hiện có giá chỉ bằng khoảng 2/3 so với các khu vực ven đô Hà Nội, giúp biên độ tăng giá trong trung và dài hạn hấp dẫn hơn.

Ngoài ra, dòng vốn từ miền Bắc vào thị trường phía Nam không chỉ nhằm “săn giá rẻ” mà còn để đa dạng hóa danh mục và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn. Thị trường bất động sản TPHCM có sự phân hóa rõ rệt về phân khúc, từ căn hộ cao cấp, căn hộ hàng hiệu đến các dự án có pháp lý hoàn chỉnh, vị trí tốt, khả năng khai thác cho thuê cao.

Những sản phẩm này phù hợp với các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh, có nhu cầu tích lũy tài sản lâu dài, khi mang lại giá trị sinh lời kép, vừa có tiềm năng tăng giá trong dài hạn, vừa khai thác cho thuê hiệu quả với tỷ suất sinh lời tốt hơn Hà Nội.

Lợi thế càng được củng cố khi TPHCM tiếp tục giữ vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, dẫn đầu về thu hút FDI, tập trung đông đảo chuyên gia nước ngoài trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, tạo nhu cầu lớn đối với phân khúc nhà ở chất lượng cao.

Bên cạnh đó, một số dự án của các chủ đầu tư lớn tại miền Nam vẫn đang ở vùng giá thấp hơn đáng kể so với các dự án tương tự tại miền Bắc, nơi giá đã tăng gấp đôi trong những năm qua. Nhiều dự án được “đào lại” và ghi nhận mức tăng giá ngắn hạn, có nơi tăng khoảng 5% chỉ trong một tuần.

Cùng lý do dịch chuyển liên quan đến giá bất động sản, chuyên gia Đinh Minh Tuấn cho rằng mặt bằng giá nhà, đất tại Hà Nội đã vượt ngưỡng hấp dẫn và dư địa tăng giá ngắn hạn thu hẹp, họ có xu hướng tìm đến những thị trường có mức giá “mềm” hơn, đồng thời sở hữu tiềm năng tăng trưởng cao hơn trong trung và dài hạn.

Đồng thời, hiệu ứng lan tỏa từ các chủ đầu tư lớn phía Bắc mở rộng hoạt động tại TPHCM, kéo theo nhóm khách hàng trung thành và các sàn phân phối chiến lược, qua đó thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển một cách tự nhiên.

Hạ tầng và quy hoạch tạo lực đẩy

Một động lực khác cho “con sóng” dịch chuyển khác đến từ yếu tố hạ tầng. Các chuyên gia cho rằng chính sách phát triển hạ tầng và động lực quy hoạch vùng sau khi TPHCM mở rộng không gian đô thị đã mở ra cơ hội tăng trưởng. Nhiều dự án mới bám theo các tuyến metro, đường vành đai, trục giao thông chiến lược được đầu tư, nâng cao khả năng kết nối liên vùng và gia tăng giá trị tài sản trong trung – dài hạn.

Trong khi làn sóng “Nam tiến” của dòng tiền đầu tư bất động sản đang ngày càng rõ nét thì TPHCM và khu vực lân cận dần trở thành điểm đến mới nhờ mặt bằng giá hợp lý, hạ tầng bứt tốc và khung pháp lý được cải thiện. TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định trong dòng chảy vốn, nhà đầu tư ưu tiên các dự án nằm trong khu đô thị trung tâm, được phát triển bởi những chủ đầu tư uy tín.

Tuy nhiên, chuyên gia của VARS khuyến nghị nhà đầu tư cần chọn lọc kỹ phân khúc, cân nhắc khả năng tài chính và ưu tiên chiến lược dài hạn. Trong bối cảnh nguồn cung gia tăng nhanh, việc sử dụng đòn bẩy tài chính quá lớn có thể khiến nhà đầu tư rơi vào thế bị động nếu lãi suất tăng hoặc thanh khoản suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và niềm tin.

Ngày 29/1 vừa qua, bảng điện tử tại thị trường chứng khoán Hong Kong và Trung Quốc đại lục chứng kiến một sắc xanh đầy phấn khích (màu tăng điểm tại thị trường quốc tế). Những cái tên từng ngập trong khủng hoảng như China Aoyuan hay Logan Group bất ngờ bứt phá ngoạn mục.

Động lực thị trường đến từ một thông tin được truyền thông địa phương loan báo: Các doanh nghiệp bất động sản không còn phải báo cáo dữ liệu liên quan đến chính sách “3 lằn ranh đỏ”.

Sau nhiều năm thị trường chìm trong băng giá, động thái này của Bắc Kinh được ví như việc tháo bỏ chiếc vòng kim cô. 

Khi “chiếc vòng kim cô” âm thầm được nới lỏng

Để hiểu được tầm quan trọng của sự kiện này, cần nhìn lại thời điểm năm 2020. Khi đó, Bắc Kinh, với quyết tâm hạ nhiệt cơn sốt đất và giảm thiểu rủi ro tài chính, đã tung ra bộ quy tắc “ba lằn ranh đỏ”. Đây là bộ ba tiêu chí khắt khe nhằm giới hạn tỷ lệ nợ trên tiền mặt, nợ trên tài sản và nợ trên vốn chủ sở hữu. Mục tiêu rất rõ ràng: Chặn đứng thói quen dùng đòn bẩy tài chính vô tội vạ của các chủ đầu tư.

Thế nhưng, liều thuốc này dường như quá mạnh. Nó không chỉ kìm hãm đà tăng trưởng nóng mà còn vô tình kích hoạt một cuộc khủng hoảng thanh khoản diện rộng bắt đầu từ giữa năm 2021. Hàng loạt “tượng đài” sụp đổ, mà điển hình là sự tan rã của China Evergrande hay những khó khăn chồng chất của Country Garden.

Theo tờ Beijing News và các nguồn tin từ Bloomberg, việc gỡ bỏ chính sách này thực tế mang tính chất “hợp thức hóa” nhiều hơn là một cú quay xe đột ngột. Các nguồn tin thân cận tiết lộ rằng, nhiều doanh nghiệp địa ốc đã âm thầm ngừng nộp các báo cáo liên quan đến ba chỉ tiêu này từ đầu năm 2023. Điều này cho thấy, giới chức Trung Quốc đã nhận ra sự cứng nhắc của chính sách và từng bước nới lỏng âm thầm để cứu vãn tình thế trước khi công bố rộng rãi.

Phản ứng của thị trường tài chính là ngay lập tức và bùng nổ. Cổ phiếu của China Aoyuan tăng vọt gần 33%, Logan Group leo hơn 20%, và ngay cả một ông lớn đang chật vật như China Vanke cũng ghi nhận mức tăng 10% tại sàn Hong Kong. Chỉ số CSI 300 Bất động sản chạm mức cao nhất trong hai tháng.

Rõ ràng, tâm lý nhà đầu tư đang khao khát một tin vui, và việc chính thức xóa bỏ rào cản tâm lý mang tên “3 lằn ranh đỏ” chính là mồi lửa họ mong chờ.

Thực tế phũ phàng sau bảng điện tử xanh

Tuy nhiên, rời mắt khỏi bảng điện tử và nhìn vào thực tế kinh doanh, câu chuyện không “màu hồng” như những con số tăng trưởng kia. Giới phân tích và chính những người trong cuộc đều giữ thái độ thận trọng, thậm chí là hoài nghi về tác động thực tế của động thái này.

Ông Liu Shui, một chuyên gia phân tích kỳ cựu tại China Index Holdings, nhận định trên Bloomberg rằng việc tiếp tục thực thi chính sách này thực tế “không còn nhiều ý nghĩa”.

Lý do rất chua chát: Hầu hết các doanh nghiệp mở rộng quá mức, những đối tượng mà chính sách này nhắm tới, đều đã vỡ nợ hoặc đang trong quá trình tái cơ cấu đau đớn. Những người còn trụ lại được đã tự động chuyển dịch sang mô hình phát triển an toàn hơn, không còn dám chạy theo quy mô bằng mọi giá.

Vấn đề cốt lõi hiện nay không còn nằm ở việc Chính phủ cho phép vay bao nhiêu, mà là ở việc ai dám cho vay và ai dám đi vay.

Một lãnh đạo cấp cao của một công ty địa ốc tư nhân tại Thượng Hải chia sẻ với Reuters trong sự bất lực. Doanh nghiệp của ông, dù đã nỗ lực đưa ra tài sản thế chấp và dù chính phủ đã có nhiều văn bản khuyến khích tín dụng, vẫn không thể tiếp cận dòng vốn mới từ ngân hàng. “Tôi không thấy các doanh nghiệp tư nhân có thể sống sót bằng cách nào”, vị lãnh đạo này cay đắng thừa nhận.

Ông Cusson Leung, Giám đốc đầu tư của KGI Asia, cũng đồng tình với quan điểm này. Theo ông, việc gỡ bỏ “3 lằn ranh đỏ” chủ yếu giải quyết vấn đề tâm lý. Nó phát đi tín hiệu rằng chính sách của chính phủ đã bớt hà khắc hơn. Nhưng với các ngân hàng thương mại, quyết định giải ngân vẫn dựa trên hồ sơ rủi ro.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn đang dò đáy, tài sản thế chấp sụt giảm giá trị, các tổ chức tài chính có lý do chính đáng để tiếp tục “đóng băng” hầu bao của mình. Họ thà đứng ngoài cuộc còn hơn là ném tiền vào một lĩnh vực chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.

Niềm tin – Mảnh ghép quan trọng vẫn còn thiếu

Cuộc khủng hoảng bất động sản Trung Quốc hiện nay không đơn thuần là khủng hoảng thanh khoản (thiếu tiền), mà đã chuyển sang khủng hoảng niềm tin (thiếu người mua).

Dữ liệu mới nhất cho thấy một bức tranh ảm đạm: Giá nhà mới tại Trung Quốc trong tháng 12/2025 tiếp tục giảm 2,7% so với cùng kỳ, mức giảm nhanh nhất trong 5 tháng. Đầu tư vào bất động sản cả năm 2025 bốc hơi 17,2%. Ngay cả những doanh nghiệp được coi là “con cưng” hay có nền tảng tốt như China Vanke cũng phải vất vả đàm phán để hoãn thanh toán nợ, tránh nguy cơ vỡ nợ trong gang tấc.

Ông John Lam, chuyên gia phân tích của UBS, cảnh báo rằng còn quá sớm để nói đến sự ổn định. Doanh số bán nhà mới vẫn yếu ớt bởi người dân Trung Quốc đang lo ngại về thu nhập và sự bất ổn của nền kinh tế. Khi niềm tin của người mua nhà chưa trở lại, dòng tiền từ bán hàng – nguồn máu chính của các doanh nghiệp địa ốc – sẽ tiếp tục tắc nghẽn. Việc nới lỏng quy định vay vốn lúc này giống như việc mở rộng cửa đập thủy điện nhưng lại không có nước ở thượng nguồn.

Thêm vào đó, tư duy điều hành của Bắc Kinh dường như cũng đã thay đổi. Theo ông Robert Ciemniak, CEO của Real Estate Foresight, định hướng hiện tại là “hỗ trợ nhưng không kích thích”.

Chính phủ muốn ổn định thị trường để tránh sụp đổ hệ thống, nhưng không muốn bơm tiền để thổi lại bong bóng giá nhà như trước kia. Các biện pháp như chính quyền địa phương mua lại quỹ đất hay chuyển đổi sang nhà ở xã hội được đánh giá là tích cực, nhưng quy mô và tốc độ triển khai vẫn chưa đủ để tạo ra cú hích lớn.

Việc xóa bỏ “3 lằn ranh đỏ” có thể được xem là dấu chấm hết cho một kỷ nguyên siết chặt kỷ luật tài chính hà khắc nhất lịch sử ngành địa ốc Trung Quốc. Nó mang lại một liều thuốc tinh thần quý giá, giúp cải thiện tâm lý nhà đầu tư chứng khoán và phát đi thông điệp thiện chí từ Bắc Kinh.

Tuy nhiên, để vực dậy cả một ngành công nghiệp đang “ngấm đòn” sâu sắc, chỉ một động tác cởi trói về mặt chính sách là chưa đủ. Các chuyên gia từ Goldman Sachs nhận định rằng giai đoạn tồi tệ nhất có thể đã qua, nhưng con đường phục hồi sẽ rất dài và gập ghềnh.