Chiều 14/1, tại xóm 5 Nam Lĩnh, xã Đại Huệ, trước đây thuộc huyện Nam Đàn, con đường bê tông dẫn vào khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh không còn xe cộ qua lại. Hai bên là ruộng trũng bỏ không, cỏ mọc xen bùn nước. Khung cảnh này trái ngược một tuần trước, khi ôtô nối hàng dài, liên tục ra vào để mua đất đấu giá.

Khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh nằm giữa cánh đồng rộng, gồm 55 lô đất ở, diện tích mỗi lô 248-309 m2. Đầu tháng 12/2025, khu đất này được đưa ra đấu giá, có 53 lô trúng với giá từ 2 tỷ đồng trở lên, trong đó lô cao nhất hơn 3,2 tỷ đồng.

Cơn sốt đất đấu giá ở xã Đại Huệ xuất hiện đầu tháng 1, sau khi lan truyền thông tin một doanh nghiệp đề xuất tỉnh Nghệ An xây khu công nghiệp tại đây. Mỗi lô đất đấu giá khi đó được môi giới đẩy giá tăng khoảng một tỷ đồng so với trước.

Bà Tiến, 52 tuổi, trú phường Trường Vinh, làm nghề môi giới bất động sản, cho biết đã dừng việc tìm mua, gom đất tại Rú Cụp – Nam Lĩnh. “Giá bị đẩy lên quá nhanh, trong khi thông tin quy hoạch chưa rõ ràng. Khách hỏi ngày càng ít, không ai dám xuống tiền nên chúng tôi rút hết”, bà Tiến nói, cho hay hiện chỉ theo dõi thị trường từ xa.

Ông Bảo, một môi giới tự do từng có mặt liên tục tại khu đấu giá trong những ngày cao điểm đầu tháng 1, cho biết nhóm môi giới từ các phường trước đây thuộc TP Vinh và các địa bàn lân cận đã rời đi sang vùng khác tìm lô đất mới đầu tư. Theo ông Bảo, phần lớn các giao dịch trước đó chỉ mang tính “lướt cọc”, ăn theo thông tin quy hoạch. “Khi rủi ro tăng lên, nếu giữ hàng là kẹt vốn ngay”, ông nói.

Anh Nguyễn Hồng Quân, một môi giới bất động sản lâu năm ở Nghệ An, cho rằng giao dịch tại khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh chủ yếu là hoạt động “lướt sóng” giữa các nhà đầu cơ. Khu vực này không có nhu cầu ở thực, vị trí không thuận lợi, hạ tầng khu công nghiệp chưa đủ lực để tạo giá trị đầu tư. Khác với một số khu đất gần TP Vinh (cũ) có giao thông thuận tiện, có thể xây nhà trọ, nhà nghỉ phục vụ người lao động, Rú Cụp thiếu nền tảng để hình thành giá trị sử dụng thực.

Theo anh Quân, khu đất vừa xảy ra hiện tượng “sốt” gần như chưa có hạ tầng, xung quanh là đồng ruộng, giáp núi, dân cư thưa thớt nên giá trúng đấu giá từ 2 đến hơn 3 tỷ đồng mỗi lô hồi tháng 12/2025 đã vượt xa giá trị thực.

“Đây là đầu cơ, chứ không phải đầu tư”, anh Quân nói, cho hay khi “sóng” không có thật, môi giới rút lui, nhà đầu cơ không thể lướt sóng nên bỏ cọc. Trong khi ở những nơi hạ tầng đã hình thành, đầu cơ vẫn đan xen với đầu tư, tại xã Đại Huệ, mức giá quá cao và bất thường khiến thị trường nhanh chóng nguội lạnh.

Sự hạ nhiệt của thị trường diễn ra trong bối cảnh các cơ quan chuyên môn của tỉnh Nghệ An bày tỏ quan điểm thận trọng với đề xuất khảo sát khu công nghiệp tại khu vực liên quan đến không gian Khu du lịch quốc gia Kim Liên. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho rằng Kim Liên là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, việc bố trí khu công nghiệp quy mô lớn có thể tác động đến không gian văn hóa, lịch sử, môi trường và cảnh quan.

Ông Nguyễn Đình Thế, Phó chủ tịch xã Đại Huệ, cho biết khu vực doanh nghiệp đề xuất khảo sát với diện tích hơn 331 ha trên địa bàn xã Kim Liên có liên quan trực tiếp đến ranh giới và không gian nghiên cứu của hồ sơ Khu du lịch quốc gia Kim Liên, đồng thời có khả năng chồng chéo với các quy hoạch, quyết định đã được Chính phủ phê duyệt.

Trong khi đó, đến nay người trúng đấu giá tại khu đất Rú Cụp – Nam Lĩnh vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các giao dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu là mua bán “trao tay”, dựa trên quyết định trúng đấu giá hoặc hình thức “lướt cọc”.

Trước diễn biến trên, UBND xã Đại Huệ đã phát đi thông báo cảnh báo rủi ro sốt đất, khuyến nghị người dân và nhà đầu tư thận trọng, kiểm chứng thông tin quy hoạch tại cơ quan chức năng, chỉ thực hiện giao dịch khi pháp lý đầy đủ.

Chính quyền địa phương cho rằng các cơn sốt đất theo thông tin quy hoạch từng xuất hiện ở nhiều nơi và thường để lại hệ lụy khi thị trường hạ nhiệt, khi không ít nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao rồi phải chôn vốn hoặc cắt lỗ.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên rộng hơn 205 ha, nằm trên địa bàn xã Kim Liên, là quần thể không gian văn hóa, lịch sử gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khu vực này được xác định là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, định hướng phát triển theo mô hình du lịch văn hóa – lịch sử, ưu tiên bảo tồn không gian di sản, cảnh quan và môi trường.

Đức Hùng

Nội dung này vừa được UBND TP HCM báo cáo HĐND Thành phố trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà đầu tư dự án tại phường Bình Quới.

Theo UBND Thành phố, trong thời gian tiếp nhận hồ sơ đề xuất, chỉ có một liên danh gồm Công ty cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long và Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời nộp hồ sơ đăng ký tham gia.

Trước đó, dự án Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa được HĐND TP HCM đưa vào danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cuối năm 2025, với diện tích khoảng 406 ha. Tuy nhiên, sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung một số cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98, dự án này được xác định đủ điều kiện áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư chiến lược.

UBND TP HCM cho biết khu vực nghiên cứu dự án có diện tích phù hợp quy hoạch khoảng 423 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 98.000 tỷ đồng và nằm trong khu vực trọng điểm phát triển đô thị theo Quy hoạch chung TP HCM đã được Thủ tướng phê duyệt.

Hồ sơ đề xuất của liên danh Sun Group được Sở Tài chính tiếp nhận ngày 16/1. Sau thời hạn quy định, không có thêm nhà đầu tư nào đăng ký tham gia. Ngày 4/2, Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM thống nhất xác định Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa là dự án chiến lược, đồng thời chấp thuận chủ trương lựa chọn liên danh Sun Group làm nhà đầu tư theo cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép.

Trên cơ sở đó, UBND TP HCM xác định việc lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án Bình Quới – Thanh Đa sẽ được thực hiện theo hình thức chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, thuộc thẩm quyền quyết định của UBND Thành phố. UBND TP HCM cho biết, việc lựa chọn và triển khai dự án Bình Quới – Thanh Đa sẽ tiếp tục được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật và các cơ chế đặc thù áp dụng cho TP HCM.

Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa nằm tại phường Bình Quới, TP HCM, trên khu đất gần 406 ha thuộc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa, được bao bọc bởi sông Sài Gòn và cách trung tâm Thành phố khoảng 6,5 km. Đây là một trong số ít khu vực còn quỹ đất lớn chưa khai thác trong bán kính 10 km từ trung tâm.

Quy hoạch chung TP HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, khu vực này được định hướng phát triển theo mô hình đô thị sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với chức năng công viên ngập nước và các khu chức năng tổng hợp gồm nhà ở, dịch vụ, thương mại, du lịch, cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật – xã hội đồng bộ. Dự án được quy hoạch từ năm 1992 nhưng suốt hơn 30 năm qua vẫn chưa triển khai, trở thành một trong những dự án treo kéo dài nhất TP HCM dù đã nhiều lần điều chỉnh quy hoạch và thay đổi nhà đầu tư.

Sun Group thành lập năm 2007, là một trong những tập đoàn tư nhân hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực bất động sản, du lịch nghỉ dưỡng và giải trí, sở hữu chuỗi Sun World cùng nhiều khu nghỉ cao cấp như InterContinental Danang và JW Marriott Phú Quốc.

Tại TP HCM, Sun Group đang đầu tư loạt dự án quy mô lớn trong lĩnh vực hạ tầng, dịch vụ và nhà ở gồm: Khu Liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc (187 ha) và đề xuất làm dự án Công viên lịch sử văn hóa dân tộc (395 ha), đường ven sông và tuyến metro dài 40 km tại Củ Chi… Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh đầu tư tại nhiều địa phương như Ninh Bình, Bắc Giang, Đà Nẵng, Đồng Nai, Lâm Đồng…

Phương Uyên

Cuối tháng 6, một dự án chung cư quy mô gần 1.300 căn hộ tại phường Lái Thiêu (TP HCM) được chủ đầu tư thông báo “bán hết 90%” ngay trong ngày mở bán đầu tiên. Tuy nhiên, sau sự kiện, hàng chục sàn môi giới vẫn liên tục chào hàng với giỏ sản phẩm gần như đầy đủ, từ tầng thấp đến căn góc. Một số sàn thừa nhận đang “ôm” lượng hàng lớn nhưng chưa thể thoát do phần lớn lượng giữ chỗ trước chưa chuyển thành giao dịch thật, giá cao hơn quảng cáo.

Tại khu vực Vũng Tàu cũ, một dự án nghỉ dưỡng từng gây chú ý khi công bố gần 6.000 lượt đặt mua, kèm thông tin toàn bộ sản phẩm thấp tầng đã “cháy hàng”, căn hộ chỉ còn vài suất cuối. Tuy nhiên, khi khách hàng liên hệ, các sàn vẫn sẵn sàng cung cấp nhiều lựa chọn với đa dạng vị trí, diện tích và mức giá. Theo một số đơn vị phân phối, lượng hàng thực tế còn lại không hề khan hiếm như quảng cáo.

Kịch bản này cũng lặp lại ở khu Đông TP HCM. Một dự án chung cư cao cấp hơn 2.500 căn hộ thương mại mở bán từ đầu tháng 7 công bố gần 5.000 lượt booking và khoảng 90% giỏ hàng đã có chủ. Ngay sau đợt công bố này, giá bán thực tế được điều chỉnh 3-5 triệu đồng mỗi m2, trong khi các sàn vẫn tiếp tục tìm khách cho nhiều block chưa tiêu thụ.

Theo một đơn vị phân phối dự án, tỷ lệ khách mua thật chỉ chiếm một phần nhỏ so với số lượng booking đã được công bố do đến thời điểm ký hợp đồng, không ít khách rút lui. “Phần lớn đặt cọc chỉ nhằm “giữ suất” chờ sóng giá, không có nhu cầu mua ở thực, khiến dự án liên tục được quảng bá là cháy hàng trong khi giao dịch thực diễn ra chậm”, một sàn môi giới chia sẻ.

Không chỉ dừng ở con số booking, nhiều sàn còn lan truyền hình ảnh chuyển khoản, thông báo “đặt chỗ thành công” trên mạng xã hội để tạo hiệu ứng đám đông. Một số trường hợp được phản ánh là tự chuyển tiền giữa các tài khoản nội bộ với nội dung đặt cọc mua căn hộ, nhằm đánh vào tâm lý người mua rằng dự án đang thu hút lượng quan tâm lớn. Thực tế, đến cuối năm, các dự án này vẫn tiếp tục được rao bán giỏ hàng sơ cấp từ chủ đầu tư.

Những thông báo “cháy booking”, “sold out 90-100% giỏ hàng” xuất hiện dày đặc trong các đợt mở bán dự án tại TP HCM vào nửa cuối năm, tạo cảm giác thị trường bất động sản đã sôi động trở lại. Không ít dự án quy mô 1.000-2.000 căn hộ chỉ sau một đến hai tháng mở bán đã ghi nhận 3.000-4.000 lượt đặt mua và liên tục thông báo bán hết giỏ hàng. Cùng lúc, giá bán thực tế lại được tăng thêm hàng triệu đồng mỗi m2 so với mức quảng cáo ban đầu, với lý do “nhu cầu cao”.

Tuy nhiên, phía sau các con số được công bố là thực tế hoàn toàn trái ngược: nhiều dự án vẫn âm thầm tìm khách, hàng tồn chưa thoát, thanh khoản thấp hơn xa so với kỳ vọng. Theo báo cáo từ CBRE Việt Nam, năm nay lệ hấp thụ căn hộ của TP HCM chỉ mức 62% đến 73%, kém xa so với giai đoạn sôi động trước Covid 19. Còn theo DKRA Consulting, tỷ lệ hấp thụ căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và Long An cũ) năm nay trung bình chỉ khoảng 54%, có thời điểm chỉ đạt 20-30% trên tổng rổ hàng mở bán.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại TP HCM cho rằng chiêu tạo “sóng ảo” qua booking đã xuất hiện nhiều năm nhưng hiện được đẩy lên mức tinh vi hơn. “Có dự án công bố đã bán 95% nhưng sau đó vẫn rao bán kéo dài nhiều tháng. Thực chất, sàn bỏ tiền ký quỹ giữ chỗ rồi tìm người mua thật để sang tay và thu hồi tiền cọc”, ông nói.

Theo vị này, thông tin booking vượt xa rổ hàng thường được lý giải là ưu tiên khách đặt trước theo thứ tự, nhưng thực tế bị phóng đại nhằm tạo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO), thúc đẩy người mua xuống tiền nhanh. Một số chủ đầu tư nhận giữ chỗ từ nhiều đơn vị cùng lúc, miễn đủ tiền, không phân biệt giao dịch thật hay không. Có dự án chỉ khoảng 500 căn hộ nhưng ghi nhận tới 5.500 lượt đặt mua trước, tạo cảm giác cầu lớn để nâng giá bán. Booking vì thế không còn là bước thăm dò nhu cầu mà trở thành công cụ tạo sốt ảo, đẩy giá lên cao.

“Cách mua bán này nếu không siết lại, người mua nhà thật sẽ khó tiếp cận sản phẩm, thị trường kém minh bạch và lành mạnh”, vị này nhấn mạnh.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang cho rằng booking chỉ phản ánh mức độ quan tâm ban đầu, không đại diện cho giao dịch thành công. Trong điều kiện thị trường bình thường, tỷ lệ chuyển đổi từ booking sang giao dịch thực chỉ khoảng 10–30%. Với những dự án có lượng đăng ký gấp đôi rổ hàng như hiện nay, số giao dịch thật có thể chỉ đạt 5-10%, thậm chí thấp hơn.

Theo ông, thị trường đang có tín hiệu phục hồi nhưng chưa trở lại giai đoạn sôi động. Việc nhiều chủ đầu tư công bố bán hết 100% sản phẩm trong thời gian ngắn là thiếu cơ sở. Trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư và người mua ở thực vẫn thận trọng, ông Quang đánh giá các chiêu tạo sóng ảo vì vậy chỉ làm gia tăng biến động và rủi ro cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng.

Ở góc độ quản lý, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng để thị trường phát triển lành mạnh cần tăng cường giám sát và công khai dữ liệu giao dịch. Các sàn môi giới phải tuân thủ pháp luật, tránh tiếp tay cho việc thổi giá, tạo sốt ảo. Đồng thời, Nhà nước cần có cơ chế kiểm soát thông tin nhằm bảo vệ người tiêu dùng và ổn định thị trường.

Ông Châu cảnh báo, nếu các hành vi thao túng tâm lý người mua không được kiểm soát trong giai đoạn đầu chu kỳ phục hồi, hệ quả lâu dài sẽ là mất cân đối cung – cầu và cản trở sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Theo quyết định của UBND TP Đà Nẵng, giá đất được xác định tại thời điểm 12/6/2025, căn cứ theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt trước đó.

Cụ thể, đất ở đô thị tại dự án có diện tích hơn 806.854 m2, được xác định giá 15,4 triệu đồng mỗi m2. Đất xây dựng công trình sự nghiệp rộng 95.245 m2, giá hơn 5 triệu đồng mỗi m2.

Đất thương mại và dịch vụ du lịch có diện tích 305.398 m2, giá 7,1 triệu đồng mỗi m2. Ngoài ra, đất công trình dịch vụ du lịch khác rộng hơn 1,3 triệu m2, được phê duyệt giá 1,15 triệu đồng mỗi m2. Mức giá đất nêu trên là cơ sở để xác định nghĩa vụ tài chính của dự án.

Thành phố giao Văn phòng Đăng ký đất đai chuyển thông tin địa chính sang cơ quan thuế để làm căn cứ tính nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư. Cục Thuế thành phố Đà Nẵng sẽ thông báo tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với Công ty Cổ phần Vinpearl, đơn vị thực hiện dự án. Chủ đầu tư có trách nhiệm nộp đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Dự án Khu phức hợp đô thị nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp Làng Vân có quy mô hơn 512 ha, do Tập đoàn Vingroup đầu tư với tổng vốn hơn 44.000 tỷ đồng. Trước đó, ngày 20/11/2024, dự án được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư. TP Đà Nẵng cũng điều chỉnh quy hoạch, giảm diện tích từ hơn 1.067 ha xuống còn hơn 512 ha.

Đây là một trong những dự án trọng điểm của thành phố, dự kiến hoàn thiện và đưa vào vận hành các hạng mục đầu tiên từ năm 2027. Lãnh đạo địa phương kỳ vọng dự án sẽ tạo thêm động lực cho phát triển du lịch, dịch vụ và đô thị khu vực Tây Bắc, đồng thời góp phần khai thác tiềm năng kinh tế vùng, mở rộng các hoạt động nghỉ dưỡng, thương mại và logistics.

Sau sáp nhập, thị trường bất động sản Đà Nẵng được đánh giá bước vào giai đoạn mở rộng không gian phát triển khi quỹ đất, đường bờ biển và dư địa đô thị tăng đáng kể. Việc kết nối hạ tầng giữa Đà Nẵng và khu vực Quảng Nam cũ giúp hình thành trục phát triển liên hoàn từ trung tâm đến phía Nam, tạo động lực cho các dự án đô thị quy mô lớn, bất động sản nghỉ dưỡng và khu công nghiệp.

Phương Uyên

Anh Quang (33 tuổi, TP HCM) cho biết từng lên kế hoạch vay mua căn hộ cũ tại phường Thạnh Mỹ Tây, song đã phải dừng khi lãi suất ưu đãi tăng từ 7,6% lên gần 12%. Theo anh, mức trả nợ hàng tháng sau khi tính toán vượt quá khả năng chi trả, trong khi rủi ro lãi suất còn tiếp tục tăng khiến gia đình không dám mạo hiểm. “Chỉ cần lãi suất nhích thêm là áp lực tài chính sẽ rất lớn”, anh nói.

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, chỉ trong vài tuần gần đây, lượng booking tại nhiều dự án giảm mạnh so với giai đoạn trước. Đại diện một doanh nghiệp phát triển nhà ở tại TP HCM cho biết, nếu như cuối năm ngoái, mỗi tuần doanh nghiệp này ghi nhận khoảng 40-50 lượt khách đặt chỗ, hiện chỉ còn hơn 10.

“Khách hàng vẫn hỏi thông tin, nhưng phần lớn dừng lại ở mức tham khảo, rất ít người quyết định ký hợp đồng”, ông nói.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều dự án đang triển khai trên thị trường. Đại diện một sàn giao dịch nhà đất phường Bình Trưng cho hay từ tháng 1, khi lãi suất điều chỉnh, nhiều khách hàng trước đó đã đặt cọc xin hoãn ký hợp đồng. Nguyên nhân chủ yếu do lo lãi vay quá cao làm tăng gánh nặng chi trả.

“Cách đây vài tháng, lãi suất cố định hai năm còn quanh mức 6,5%, nay đã lên 13%, với khoản vay trên 1 tỷ đồng, người mua đều phải cân nhắc lại”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy, lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại nhiều ngân hàng quốc doanh thời gian gần đây đã tăng từ 6,5-8% lên 13-14%.

Động thái này được các nhà băng lý giải là nhằm kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực bất động sản khi tín dụng địa ốc năm 2025 tăng khoảng 22%, cao hơn mức 19% của toàn hệ thống; riêng cho vay kinh doanh bất động sản tăng 28%, trong khi vay mua nhà chỉ tăng 14%.

Bên cạnh yếu tố điều tiết, lãnh đạo các ngân hàng cho rằng chi phí vốn đầu vào cũng neo cao: lãi suất tiết kiệm quanh 7% mỗi năm, cộng chi phí dự trữ, bảo hiểm tiền gửi và vận hành đẩy tổng chi phí lên xấp xỉ 11%. Khi tính thêm biên lợi nhuận, mức cho vay 14% mỗi năm được cho là không quá bất thường. Ngoài ra, việc điều chỉnh tăng lãi suất cho vay địa ốc cũng nhằm phân bổ vốn sang lĩnh vực sản xuất kinh doanh (khu vực được ưu tiên) và đảm bảo cân đối lợi nhuận cũng như an toàn hệ thống.

Theo thống kê từ chuyên trang Batdongsan, từ tháng 11/2025 khi lãi suất vay mua nhà bắt đầu điều chỉnh, nhu cầu tìm kiếm bất động sản giảm 17% so với quý trước. Lượng giao dịch sụt giảm mạnh, nhiều chủ đầu tư tạm dừng kế hoạch bán hàng để điều chỉnh chính sách thanh toán. Nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính chịu tác động rõ nét nhất, với xu hướng trì hoãn hoặc dừng xuống tiền.

Nói về áp lực tín dụng đến thị trường địa ốc, ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long Group, cho rằng lãi suất luôn là yếu tố then chốt chi phối sức mua bất động sản. Lãi vay tăng thêm 0,5 điểm phần trăm hoặc tiệm cận 10% mỗi năm có thể khiến nhu cầu suy giảm; nếu tăng 5-6 điểm phần trăm, người mua khó tiếp cận vốn hơn, kéo theo áp lực bán hàng với chủ đầu tư gia tăng. Tín dụng hạn chế cũng khiến doanh nghiệp phải thu hẹp khả năng mở rộng quỹ đất, phát triển dự án mới và đối mặt rủi ro kép khi chậm triển khai dự án, bào mòn biên lợi nhuận, đặc biệt với đơn vị phụ thuộc vốn vay và dự án dài hạn.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nói ngay cả khi doanh nghiệp và người mua chấp nhận lãi suất cao, dư địa room tín dụng hạn chế khiến khả năng tiếp cận vốn của người mua nhà tiếp tục thu hẹp. Tăng trưởng tín dụng bị kiểm soát theo quý khiến nhiều ngân hàng không còn nhiều dư địa cho vay, kéo thanh khoản thị trường hạ nhiệt. Việc siết vốn đột ngột cũng làm doanh nghiệp khó chuẩn bị phương án vay mới, đảo nợ hay triển khai dự án, gia tăng nguy cơ đứt gãy dòng tiền.

Theo ông, sức chịu đựng của doanh nghiệp hiện khác xa các chu kỳ trước. Sau giai đoạn khó khăn 2022-2024, phần lớn chủ đầu tư đã bán bớt tài sản, chuyển nhượng dự án, thu hẹp quy mô, nên hiện nay dư địa xoay xở không còn nhiều. Nếu tín dụng tiếp tục bị siết nhanh, nhiều doanh nghiệp sẽ khó lòng thích ứng.

Trong khi đó, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết khoảng 64% giao dịch bất động sản hiện sử dụng đòn bẩy tín dụng. Việc lãi vay tăng nhanh trong thời gian ngắn, đặc biệt với các khoản vay từ 1-2 tỷ đồng trở lên, khiến quyết định mua nhà trở nên thận trọng hơn. Điều này không chỉ khiến dòng tiền đầu cơ mà cả nhu cầu ở thực cũng bị nén lại.

Dù vậy, ông Kiệt đánh giá việc điều chỉnh lãi suất ngắn hạn là hợp lý trong bối cảnh giá nhà đang tăng quá nhanh và nhu cầu mua đầu tư chiếm đa số. Theo ông, nếu lãi suất vay mua nhà quá thấp và kéo dài, dòng tiền dễ chảy mạnh vào đầu cơ, đẩy giá bất động sản tăng nóng, làm lệch hướng vốn khỏi sản xuất – kinh doanh, gia tăng rủi ro nợ xấu và tiềm ẩn nguy cơ bong bóng tài sản, từ đó gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

Ở góc nhìn dài hạn, chuyên gia bất động sản Đinh Thế Hiển nhìn nhận việc điều chỉnh lãi suất hiện nay là bước chuyển cần thiết để thị trường tái cấu trúc theo hướng bền vững. Ở tầm vĩ mô, lãi suất cao là công cụ kiểm soát lạm phát và ổn định tài chính; khi chi phí vốn không còn rẻ, cả người mua lẫn doanh nghiệp buộc phải cân nhắc kỹ dòng tiền và khả năng trả nợ, qua đó hạn chế đầu cơ và kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Quá trình sàng lọc này cũng giúp thị trường hình thành cấu trúc vốn lành mạnh hơn, rủi ro được kiểm soát tốt hơn, dù trong ngắn hạn mức 14-15% vẫn là lực cản lớn khiến giao dịch thận trọng. Doanh nghiệp có tài chính vững, đòn bẩy thấp và quỹ đất sạch sẽ chống chịu tốt hơn, trong khi các đơn vị tăng trưởng nóng, phụ thuộc vốn vay ngắn hạn dễ gặp áp lực chi phí. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp lại, ưu tiên dòng tiền, chấp nhận giảm lợi nhuận, tìm kiếm hợp tác đầu tư hoặc chuyển nhượng dự án để cân đối tài chính.

Bàn về hướng phát triển hài hòa trong giai đoạn hiện nay, theo giới chuyên môn, lãi suất nên được duy trì ở mức vừa đủ để sàng lọc rủi ro và ngăn đầu cơ, nhưng không quá cao kéo dài, nhằm vẫn hỗ trợ nhu cầu ở thực và các doanh nghiệp lành mạnh; sự cân bằng này phụ thuộc vào phối hợp giữa chính sách lãi suất, hạn mức tín dụng và giám sát rủi ro hệ thống.

Phương Uyên