Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm

Thời gian qua, mua bán sáp nhập bất động sản liên quan đến khối ngoại lộ diện nhiều thương vụ lớn, chủ yếu đến từ nhà đầu tư châu Á. Đơn cử, UOA Group, tập đoàn bất động sản lớn của Malaysia, đã chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Một nhà đầu tư khác đến từ Malaysia là Skyworld cũng chi khoảng 34 triệu USD để mua lại quỹ đất hơn 9.400 m2 ở khu vực phường Lái Thiêu. Doanh nghiệp có kế hoạch xây chung cư cao cấp 40 tầng với hơn 1.200 sản phẩm.

Tại diễn đàn về mua bán sáp nhập mới đây, đại diện Gamuda Land Việt Nam cho biết đơn vị đã hoàn tất 6 thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) thông qua hợp tác hoặc nhận chuyển nhượng dự án từ các doanh nghiệp địa phương. Hồi tháng 5, doanh nghiệp mua thêm quỹ đất ở Hải Phòng để xây chung cư đồng thời mở rộng tìm kiếm quỹ đất sạch tại Đồng Nai, Tây Ninh và Hưng Yên. Đến nay, đại gia đến từ Malaysia đã đầu tư hơn 5 tỷ USD và dự kiến rót thêm hàng tỷ USD vào Việt Nam.

Bên cạnh các nhà đầu tư ngoại, thị trường M&A bất động sản còn chứng kiến nhiều thương vụ quy mô lớn từ nhóm trong nước, tập trung vào nhà ở cao cấp, khu đô thị, nghỉ dưỡng và bất động sản công nghiệp. Một số thương vụ nổi bật như CapitaLand Tower bỏ ra gần 685 triệu USD mua lại khu phức hợp số 2, quy mô 154 ha tại dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ từ Công ty cổ phần đô thị du lịch Cần Giờ. Trong khi đó SonKim Land hoàn tất thâu tóm khu đất vàng gần 10 ha trên trục Mai Chí Thọ – nơi từng triển khai dự án Saigon Broadway do Novaland làm chủ đầu tư.

Ở phân khúc nghỉ dưỡng, hai công ty liên quan đến MIK Group đã mua gần 99 triệu cổ phiếu VCR, trở thành cổ đông lớn của chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina. Đây là dự án trọng điểm của Vinaconex ITC từ khi lên sàn vào năm 2010 nhưng vẫn trong trạng thái đình trệ sau nhiều năm.

Tiếp nối đà khởi sắc từ 2025, thị trường mua bán sáp nhập bất động sản được dự báo sôi động trong năm nay. Ông Michael Piro, Tổng giám đốc Indochina Capital, cho biết chính sách pháp lý thông thoáng là yếu tố thúc đẩy thị trường, điển hình là Nghị quyết 171 cho phép nhà đầu tư mở rộng loại đất làm dự án nhà ở thương mại. Cùng với đó, chính sách tiền tệ ổn định với mức lãi suất cho vay trung bình 7-9%, thấp hơn so với giai đoạn những năm trở lại đây, đã tạo ra môi trường thuận lợi cho việc tiếp cận vốn.

“Lãi suất ưu đãi không chỉ giúp cân bằng khả năng cạnh tranh giữa nhà đầu tư trong nước và quốc tế mà còn khuyến khích dòng vốn dài hạn đổ vào thị trường địa ốc”, ông Michael cho hay.

Ngoài ra, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp cũng đóng vai trò then chốt thúc đẩy thị trường M&A. CEO Indochina Capital cho biết nhiều công ty trong nước từng đối mặt thách thức thanh khoản và nợ xấu tích tụ từ giai đoạn tăng trưởng “nóng” 2020-2022, buộc họ tìm kiếm các giải pháp M&A để tái tổ chức tài chính và hoàn thiện pháp lý dự án.

Cùng quan điểm, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Services, cho hay nhiều chủ đầu tư đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc và đang bước sang nhịp triển khai dự án. Khi các vướng mắc pháp lý dần được tháo gỡ, họ chủ động tìm kiếm quỹ đất thông qua M&A. Diễn biến này thúc đẩy nguồn cung ngày càng dồi dào và tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn đầu năm 2026.

Ngoài phân khúc nhà ở, bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn và công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, thu hút nhiều nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Ông Michael Piro đánh giá tỷ suất sinh lời đầu tư khách sạn đạt khoảng 6-7,5% trong năm 2025, tiến gần hơn mức kỳ vọng lợi nhuận 8-9% của các nhà đầu tư. Việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý tồn tại lâu năm cũng khuyến khích dòng vốn trong và ngoài nước, khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phục hồi bền vững của phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng – khách sạn.

Cùng với đó, bất động sản công nghiệp duy trì sức hút dòng vốn FDI khi nhiều nhà đầu tư ngoại đẩy mạnh mở rộng quỹ đất, phát triển dự án. Thời gian qua, hàng loạt dự án trọng điểm như cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi (Hà Nội – nối Bắc Ninh, Hưng Yên), sân bay quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh) và tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang được thúc đẩy triển khai, tạo kết nối liên vùng và quốc tế. Cải cách hành chính và trao quyền phê duyệt cho địa phương cũng giúp rút ngắn đáng kể tiến độ dự án. Đây là yếu tố tăng cường sức hút với doanh nghiệp sở hữu tài sản lớn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các chuyên gia cho rằng triển vọng M&A bất động sản 2026 khá tích cực, nhờ loạt động lực quan trọng như việc cải tiến Luật Đất đai và thủ tục đầu tư, thị trường trái phiếu minh bạch hơn cùng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dòng vốn vào vật liệu, công nghiệp và sản xuất xuất khẩu.

Công ty kiểm toán KPMG Việt Nam dự báo dòng vốn ngoại duy trì sự hiện diện mạnh mẽ, đặc biệt từ Singapore, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc – nhóm dẫn dắt nhiều thương vụ lớn nhất trong năm qua. Các thương vụ lớn có thể tiếp tục tập trung vào bất động sản, vật liệu, tài chính và y tế. Một số thương vụ trị giá 1-1,5 tỷ USD đang trong giai đoạn hoàn tất, dự kiến tạo cú hích mới cho giai đoạn 2026-2027.

Ngọc Diễm