2-3 năm trở lại đây, tình trạng khách thuê trả mặt bằng diễn ra phổ biến tại nhiều trung tâm thương mại ở Hà Nội. Không ít dự án từng là tâm điểm vui chơi, mua sắm tại Thủ đô một thời, nay rơi vào cảnh trống mặt bằng kéo dài, khách mua èo uột.

Theo ghi nhận của VnExpress, trung tâm thương mại Discovery Complex (quận Cầu Giấy) có đến 80% diện tích mặt bằng bán lẻ bị bỏ trống. Chỉ có tầng trệt và hai tầng trên cùng lác đác khách thuê. Còn lại các tầng đều tắt đèn, dừng phục vụ thang máy, thang cuốn.

Tương tự, một số dự án khác như Artemis (quận Thanh Xuân), Mipec Tower (quận Đống Đa) cũng trong cảnh vắng khách thuê dù nằm ở vị trí đắc địa tại khu đông dân cư.

Tuy nhiên, nhiều trung tâm thương mại vẫn đắt khách thuê, chủ yếu từ chủ đầu tư ngoại như Lotte, Aeon hay Central Retail. Hãng dịch vụ bất động sản Avison Young cho biết nhiều dự án có tỷ lệ lấp đầy khách thuê trên 95% như Lotte Mall West Lake, Aeon Mall Hà Đông, Aeon Mall Long Biên…

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết phần lớn những khu bán lẻ vắng khách thuê có quy hoạch, thiết kế gian hàng lạc hậu dù nằm ở “đất vàng”.

Bà nói, nhiều dự án đã hoạt động 7-10 năm, chủ yếu nằm ở khối đế của khu đô thị hoặc dự án chung cư, ít cải tạo và đổi mới trong trải nghiệm khách hàng. Ngoài gian hàng bán lẻ, việc thiếu hụt các hoạt động giải trí, sự kiện và trải nghiệm độc đáo khiến không gian mua sắm trở nên “nhàm chán”. Các khu này cũng thiếu những ngành hàng chủ chốt để giữ chân khách mua.

Cùng quan điểm, bà Hoàng Nguyệt Minh, Giám đốc bộ phận Cho thuê thương mại, Savills Hà Nội, cho rằng hiện nay khách thuê không chỉ dừng lại ở việc bán hàng tại cửa hàng vật lý mà còn mở rộng thêm quy mô hoạt động kết hợp các chiến dịch truyền thông hấp dẫn, cửa hàng pop-up, triển lãm… Nhiều thương hiệu nổi tiếng cũng tăng cường yếu tố đời sống vào trải nghiệm mua sắm dẫn đến sự gia tăng của mô hình “concept store” – mô hình bán lẻ có tính mở và thiên về phong cách sống.

Trong khi đó, phí mặt bằng cao tạo thách thức cho không ít khách thuê. CBRE cho biết trong năm 2024, giá thuê trung bình mặt bằng bán lẻ ở trung tâm đã leo thang 16%, tăng nhanh hơn khu vực ngoài trung tâm. Chưa kể một số dự án trong quá trình nâng cấp, sửa chữa, tái định vị còn có biến động về giá thuê. Điều này khiến cho nhiều khách thuê rút khỏi những gian hàng hoạt động kém hiệu quả, chuyển sang dự án có giá hợp lý hoặc dễ tiếp cận khách hàng hơn.

“Những bất lợi trên khiến cho nhiều khu bán lẻ cũ không đủ sức cạnh tranh với những trung tâm thương mại riêng biệt, mới ra mắt với đa dạng loại hình mua sắm, giải trí và dịch vụ thu hút khách thuê”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Giám đốc một doanh nghiệp chuyên môi giới mặt bằng thương mại ở trung tâm Hà Nội cho biết nhiều nơi quy hoạch gian hàng thiếu khoa học, không gắn kết được các nhãn hàng hoặc chỉ tập trung vào một nhóm phân khúc tầm trung – cao cấp. Điều này khiến nhiều dự án thu hẹp khả năng tiếp cận với đông đảo khách hàng trẻ, bình dân.

Vị này cho hay, các nhà bán lẻ cũng có mối quan hệ tương hỗ “buôn có bạn, bán có phường”. Một nhãn hàng lớn hiện diện tại khu vực này kéo theo đối thủ cạnh tranh hoặc nhãn hàng cùng lĩnh vực xuất hiện theo, tạo nên trải nghiệm mua sắm phong phú cho khách hàng. Thiếu sự gắn kết, tương trợ, không ít nhãn hàng phải chọn rút khỏi mặt bằng để sang “phường” khác.

Nhìn từ bài học thành công của nhiều “ông lớn” bán lẻ quốc tế, các chuyên gia cho rằng ưu điểm của họ là đầu tư kỹ từ khâu nghiên cứu thị trường, thiết kế mặt bằng, tránh bị lạc hậu sau vài năm hoạt động. Họ có chiến lược bố trí mặt bằng khách thuê hợp lý, giúp tối ưu lưu lượng khách hàng và trải nghiệm mua sắm với dịch vụ chăm sóc tinh tế, thống nhất. Đây là lợi thế “lấy lòng” người tiêu dùng trẻ, vốn là lực lượng chủ yếu tiếp cận các trung tâm thương mại hiện đại.

“Cùng với việc đầu tư mạnh cho các hoạt động quảng bá, những trung tâm thương mại mới dần trở thành tâm điểm vui chơi, giải trí, mua sắm của người dân Thủ đô”, bà Hoàng Nguyệt Minh cho hay.

Nhu cầu thay đổi từ cả thương hiệu bán lẻ và người tiêu dùng đặt ra yêu cầu phải nâng cấp và tái cơ cấu với các trung tâm mua sắm cũ. Thời gian qua, một số dự án đã nâng cấp chất lượng mặt bằng bán lẻ cho thấy kết quả tích cực.

Ví dụ, giữa năm 2023, Indochina Plaza Hanoi (quận Cầu Giấy) đã hoàn thành cải tạo và đổi tên thành The Loop Shopping Center do Takashimaya quản lý. Trong hai năm, trung tâm này đã thiết kế lại cảnh quan, bố trí nhiều không gian xanh, cải tạo nội, ngoại thất. Định vị thương hiệu cũng thay đổi, nhắm đến giới trẻ thay vì giới hạn cho cư dân như trước, giúp tỷ lệ lấp đầy hiện đạt 100%.

Mô hình chia sẻ doanh thu trong trung tâm thương mại cũng là một giải pháp để tăng khả năng thu hút khách thuê. Bà Hoàng Nguyệt Minh cho biết ưu điểm của mô hình là giá thuê linh hoạt, giúp giảm rủi ro tài chính cho các thương hiệu nhỏ hoặc mới gia nhập thị trường. Cả chủ trung tâm thương mại và khách thuê cùng chia sẻ khi doanh thu không đạt kỳ vọng, giúp nhãn hàng gắn bó với mặt bằng hơn.

Trong tương lai, thị trường bán lẻ vẫn có nhiều triển vọng phát triển. Theo Tập đoàn nghiên cứu thị trường Euromonitor International, doanh thu bán lẻ hàng hóa tại Việt Nam dự kiến tăng trưởng 12,6% mỗi năm trong ba năm tới. Chỉ số tiêu dùng mỗi hộ gia đình cũng dự báo tăng 38% trong giai đoạn 2024-2028, mở rộng cơ hội cho mặt bằng bán lẻ.

Avison Young dự báo nguồn cung bán lẻ Hà Nội có thể bổ sung gần 29.500 m2 diện tích cho thuê mới trong hai năm tới. Điều này sẽ làm tăng áp lực cạnh tranh cho các trung tâm thương mại đã hoạt động nhiều năm.

“Đây là thời điểm các chủ đầu tư cần xây dựng chiến lược định vị phù hợp, cải tạo không gian mua sắm để nâng tỷ lệ lấp đầy, tránh lãng phí ưu thế ‘đất vàng’ vốn có”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Ngọc Diễm

Trung tuần tháng 5, Chanel công bố kết quả kinh doanh năm 2024 giảm 4,3% so với 2023, còn 17,9 tỷ euro. Diễn biến này trái ngược kết quả tăng trưởng lần lượt 17% và 16% vào 2022 và 2023. “Sau thời kỳ tăng trưởng theo cấp số nhân, chúng tôi đã chứng kiến các điều kiện kinh tế vĩ mô đầy thách thức vào năm 2024”, Tổng giám đốc điều hành Chanel Leena Nair nói với Le Monde.

Thuộc sở hữu của anh em tỷ phú Pháp Alain Wertheimer và Gerard Wertheimer, Chanel chứng kiến bước đi lùi lớn hơn so với các thương hiệu thời trang và đồ da của LVMH, với doanh số trung bình giảm 1% năm ngoái. Phong độ của họ cũng kém xa Hermès, thương hiệu tăng trưởng 15% năm 2024, doanh số 15,1 tỷ euro.

Là thương hiệu xa xỉ lớn thứ hai thế giới sau Louis Vuitton – doanh số ước tính gần 24 tỷ euro năm 2024 – Chanel bị ảnh hưởng bởi sự chậm lại ở hai động lực chính của thị trường xa xỉ toàn cầu là Trung Quốc – nơi chi tiêu của người tiêu dùng đã chững lại kể từ đầu năm 2024 và Mỹ. Doanh số của Chanel giảm 7,1% ở châu Á – Thái Bình Dương và giảm 4,2% ở châu Mỹ, trong khi tăng 0,6% tại châu Âu.

Thoạt nhìn, nguyên nhân khiến tình hình kinh doanh của Chanel kém sáng sủa là do chiến lược giá quá “hung hăng”, theo cách gọi của Le Monde. Giá túi xách của hãng tăng vọt vào năm 2022 và 2023, với lý do chi phí nguyên liệu thô tăng cao.

Sau khi giá túi tăng 7% hồi 2023 và 3% năm ngoái, Chanel tuyên bố sẽ còn tăng giá năm nay để theo kịp lạm phát. Đến nay, mẫu chiếc túi da cừu chần bông cổ điển 11.12 được bán giá 10.300 euro so với mức 4.800 euro hồi 2019.

Giám đốc tài chính Blondiaux nói thêm rằng giá vàng leo thang cũng có thể dẫn đến giá đồ trang sức của hãng tăng lên. Vì vậy, giá leo thang liên tục có khả năng khiến Chanel mất một phần doanh số bán đồ da, đặc biệt là đối với những khách hàng có sức mua thấp hơn so với nhóm khách hàng lâu năm.

Thực tế, sức mua giảm đã ảnh hưởng đến lợi nhuận của Chanel. Biên lợi nhuận hoạt động năm ngoái là 24% so với 32,49% của 2023. Lợi nhuận hoạt động giảm 30%, xuống còn 4,3 tỷ euro vào cuối năm 2024.

Tuy nhiên, nhà mốt xa xỉ và nước hoa này cho rằng sự sụt giảm chủ yếu là do tăng cường đầu tư.”Năm ngoái là giai đoạn đầu tư kỷ lục khi chúng tôi ưu tiên mua bất động sản và nâng cao tay nghề”, Giám đốc tài chính Philippe Blondiaux giải thích. Tổng cộng, các khoản đầu tư này tăng 43% so với năm 2023, đạt 1,7 tỷ euro.

Trong đó, Chanel dành khoảng 600 triệu USD để gom các mặt bằng đẹp, bên cạnh việc mua cổ phần của các nhà cung cấp và đối tác gia công. Hai thương vụ đáng chú ý năm ngoái là mua lại hai địa điểm.

Thương vụ lớn nhất năm ngoái được cho là tòa nhà tại số 42 Đại lộ Montaigne ở Paris với giá trị không được tiết lộ và chi 133 triệu USD mua tòa nhà 23 phố Cambon nằm gần Vườn Tuileries, Quảng trường Concorde, không xa Cung điện Elysee, nơi ở chính thức của tổng thống Pháp. Một đại diện của Chanel cho biết, thương vụ này diễn ra vào tháng 9, “là một phần của mức đầu tư kỷ lục được thực hiện trong năm, bao gồm cả bất động sản”.

Đến nay, mạng lưới của Chanel có 644 điểm bán, trong đó 284 cửa hàng thời trang. Giống như các thương hiệu xa xỉ khác, Chanel tập trung mua bất động sản để giành quyền kiểm soát các vị trí đắc địa cho các cửa hàng của họ và đảm bảo sự ổn định lâu dài. Theo các chuyên gia, sở hữu bất động sản cho phép họ tự bảo vệ mình khỏi giá thuê biến động và tránh chi phí trang bị cao. Ngoài ra, sở hữu bất động sản giúp duy trì hình ảnh thương hiệu và kiểm soát môi trường bán lẻ, điều rất quan trọng đối với trải nghiệm xa xỉ mà họ hướng tới.

Sang 2025, công ty tư vấn Bain & Company cho rằng thị trường hàng xa xỉ toàn cầu sẽ tiếp tục gặp khó, dự báo suy giảm từ 2% đến 5%. “Biến động kinh tế vĩ mô và địa chính trị chắc chắn là thách thức đối với doanh nghiệp và chúng tôi đã thấy những điều kiện này tác động đến doanh số bán hàng ở một số thị trường”, Tổng giám đốc điều hành Leena Nair nhận định.

Tuy nhiên, Chanel vẫn kiên định chiến lược bơm tiền đầu tư cho mặt bằng và sản xuất. Tổng giám đốc Leena Nair tuyên bố mở rộng đầu tư lên 1,8 tỷ USD, bất chấp thời điểm không chắc chắn. Trọng tâm vẫn là tiếp cận thêm các mặt bằng đẹp.

Theo đó, tập đoàn dự kiến khai trương 48 cửa hàng mới, với gần một nửa ở Mỹ và Trung Quốc, cũng như ở Mexico, Ấn Độ và Canada. Trong đó, 25 cửa hàng chuyên về mỹ phẩm và nước hoa, 7 cửa hàng trang sức và đồng hồ, cùng 6 cửa hàng thời trang. Riêng Trung Quốc, nơi đối thủ Kering đang tái cơ cấu mạng lưới cửa hàng Gucci, sẽ là điểm đến quan trọng trong chiến lược mở rộng này với 15 cửa hàng Chanel mới.

Đồng thời, 600 triệu euro sẽ được dành để mua cổ phần từ các nhà cung cấp và đối tác gia công nhằm đảm bảo sản xuất các bộ sưu tập. Dù có thuế quan tại Mỹ, tập đoàn loại trừ khả năng chuyển sản xuất ra khỏi Pháp, Italy và Thụy Sĩ, nơi họ sản xuất trang phục, nước hoa, trang sức và đồng hồ.

Dù không ngại tiếp tục bơm tiền đầu tư, Chanel cũng tiến hành đồng thời các biện pháp tiết kiệm để bảo vệ tỷ suất lợi nhuận. Sau khi cắt giảm 70 vị trí hành chính tại chi nhánh Mỹ năm ngoái, Giám đốc tài chính Blondiaux cho biết nhân sự năm 2025 sẽ giữ nguyên. Hiện tập đoàn đang có 38.400 nhân viên.

Đây là những chuẩn bị cần thiết khi tình hình thương mại toàn cầu bất ổn và khó đoán. “Chúng tôi vẫn đang hoạt động trong bối cảnh hết sức không chắc chắn,” ông Philippe Blondiaux nói với Reuters.

Ông nhận thấy “những dấu hiệu tích cực về ổn định” tại Trung Quốc và Hong Kong, nhưng cho rằng vẫn còn “quá sớm để khẳng định” khu vực này đã vượt qua giai đoạn khó khăn, trong khi các cuộc đàm phán về thuế quan đang gây ra “rất nhiều bất ổn.”

Ngoài ra, Chanel sẽ phải đối mặt với những đối thủ đáng gờm sẵn sàng tranh giành thị phần, điển hình là Dior. Hoạt động mạnh trong các thị trường nước hoa, mỹ phẩm và đồng hồ, Dior được cho là sắp công bố bổ nhiệm giám đốc sáng tạo mới thay thế Maria Grazia Chiuri. Hay như LVMH, sau khi đối mặt với mức sụt giảm doanh số ước tính từ 8% đến 10% trong năm 2024, xuống còn khoảng 14 tỷ euro theo các nhà phân tích tài chính, tập đoàn đang chuẩn bị lấy lại phong độ.

Phiên An (theo Reuters, Le Monde)