Chính phủ vừa ban hành Nghị định 261 sửa đổi, bổ sung một số điều về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.

Cụ thể, từ ngày 10/10, mức trần thu nhập để được xét mua, thuê mua nhà ở xã hội sẽ nâng lên 20 triệu đồng/tháng đối với cá nhân, 40 triệu đồng/tháng đối với vợ chồng và 30 triệu đồng/tháng với trường hợp cá nhân độc thân nhưng đang nuôi con dưới tuổi thành niên.

Cá nhân gồm người thu nhập thấp tại đô thị, cán bộ, công chức, viên chức, người độc thân. Thu nhập được tính theo bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị đối tượng làm việc xác nhận.

Cùng với đó, UBND cấp tỉnh được phép điều chỉnh hệ số thu nhập phù hợp với thực tế địa phương và ban hành chính sách khuyến khích đối với hộ gia đình có từ 3 người phụ thuộc trở lên.

Theo quy định cũ, mức thu nhập tối đa để mua nhà ở xã hội là 15 triệu đồng/tháng với người độc thân và 30 triệu đồng/tháng với hộ gia đình.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng giảm lãi suất cho vay ưu đãi với cá nhân mua nhà ở xã hội từ 6,6% xuống còn 5,4%, lãi suất quá hạn bằng 130% lãi cho vay. Với các khoản vay đã ký trước ngày 10/10 tại Ngân hàng Chính sách xã hội, người dân được điều chỉnh hợp đồng để áp dụng mức lãi suất mới cho cả dư nợ gốc và dư nợ quá hạn.

Một điểm mới trong quy định là thay đổi cơ quan xác nhận thu nhập với người không có hợp đồng lao động. Từ ngày 10/10, người thu nhập thấp ở đô thị không có hợp đồng lao động sẽ xin xác nhận ở công an cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú thay vì UBND cấp xã, phường như trước đây.

Chia sẻ tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản sáng ngày 11/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh nhà ở xã hội không chỉ là nhà cao tầng mà còn có thể là nhà thấp tầng.

Nhà ở xã hội cũng không phải nằm ở nơi “khỉ ho cò gáy”, “đầu thừa đuôi thẹo” mà phải đầy đủ hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông, xã hội, y tế, văn hóa, giáo dục…

Thủ tướng cũng cho rằng “không có tỉnh nào không có nhu cầu”, vấn đề là phải có cách làm, nhà ở phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh từng địa phương, từng vùng và cân đối cung – cầu.

Đến nay, theo số liệu báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước đang đầu tư xây dựng 132.616 căn nhà ở xã hội, trong đó 9 tháng đầu năm khởi công mới là 73 dự án với quy mô là 57.815 căn hộ.

Loạt dự án hạ tầng trọng điểm đồng loạt triển khai, chủ đầu tư đeo bám

Vừa qua, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn quanh TPHCM đã chính thức được khởi công, gồm cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Long Hưng (Đồng Nai 2) và tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương). Các công trình này hình thành mạng lưới kết nối đa tầng, từ ven biển, liên vùng, liên tỉnh đến nội đô, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế – đô thị của TPHCM và các địa phương lân cận.

Trong đó, cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 được xem là những dự án mang tính bước ngoặt đối với khu Nam TPHCM. Còn tại khu Đông, cầu Cát Lái và cầu Long Hưng được kỳ vọng sẽ cải thiện mạnh mẽ khả năng kết nối liên vùng giữa TPHCM với Đồng Nai, mở rộng không gian phát triển đô thị và thị trường bất động sản.

Song song với hệ thống đường bộ, mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang được đẩy nhanh. Ngoài việc khởi công tuyến metro số 2, TPHCM dự kiến phát triển thêm nhiều tuyến quan trọng như Thủ Thiêm – Long Thành, metro Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, Bến Thành – Cần Giờ.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2030, thành phố sẽ hoàn thành 6 tuyến với khoảng 187km; giai đoạn 2030-2035 triển khai thêm 8 tuyến với 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến vào khai thác sử dụng, tương đương khoảng 462km đường sắt đô thị.

Ngoài ra, nhiều tuyến đường dọc theo các trục giao thông huyết mạch cũng được xác định như Quốc lộ 22, Quốc lộ 13, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51, cao tốc Bắc – Nam phía Tây và Vành đai 4. Trong đó, TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13, phấn đấu hoàn thành dứt điểm việc bồi thường, thu hồi đất trong quý đầu năm nay.

Đu theo “sóng hạ tầng”, nhiều doanh nghiệp bất động sản phía Nam đã bắt tay ngay vào bán hàng, giới thiệu sản phẩm ven các khu vực trọng điểm để hút khách.

Dọc tuyến Quốc lộ 13, Quốc lộ 1K và cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn, Tập đoàn Bcons ra mắt Bcons Uni Valley liền kề làng đại học, TBS Land giới thiệu dự án Green Skyline, Lê Phong khởi công khu căn hộ The Emerald Boulevard… 

Mới nhất, tập đoàn Bất động sản Vạn Phúc dự kiến bán các sản phẩm nhà ở thấp tầng, bao gồm nhà phố, shophouse tại Khu đô thị Vạn Phúc City (phường Hiệp Bình, TPHCM) mặt tiền Quốc lộ 13. Thay vì tự bán hàng của chính mình như cách truyền thống lâu nay, doanh nghiệp dự kiến lần đầu tiên mở cơ hội phân phối sản phẩm với các sàn bên ngoài.

Ở phía Tây Nam TPHCM, phân khu Dragon Park thuộc dự án Dragon Eden cũng được Công ty cổ phần Tandoland đã phối hợp cùng Công ty cổ phần Mai Bá Hương mở bán gần đây. Dự án này hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng giao thông liên vùng gồm Vành đai 3, Vành đai 4, Võ Văn Kiệt nối dài…

Theo số liệu từ một viện nghiên cứu, TPHCM và khu vực lân cận ghi nhận nguồn cung mới tập trung dọc các trục giao thông liên vùng. Cụ thể, khu vực Vành đai 2 có gần 7.000 sản phẩm nhà ở đang triển khai; Vành đai 3 ghi nhận 11.066 sản phẩm; tuyến Vành đai 4 khoảng 15.469 sản phẩm. Riêng trục Quốc lộ 13 cũng đã có hơn 11.000 sản phẩm đang triển khai. Bên cạnh đó, hàng chục nghìn căn hộ khác đang được phát triển quanh tuyến Quốc lộ 1K, cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn và tuyến metro số 2 (Bình Dương cũ)…

Hạ tầng tạo điểm tựa cho bất động sản

Đánh giá tác động đối với thị trường bất động sản, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng hạ tầng luôn giữ vai trò then chốt. Hạ tầng phát triển đến đâu thì bất động sản sẽ dịch chuyển theo đến đó.

Ngược lại, khi hạ tầng chậm tiến độ, thị trường cũng khó tăng trưởng bền vững. Sau giai đoạn chững lại hậu Covid-19, đầu tư hạ tầng tại TPHCM và khu vực phía Nam đã có sự cải thiện rõ rệt và được dự báo sẽ tiếp tục là ưu tiên trong ít nhất 5 năm tới.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, việc đồng loạt khởi công, phê duyệt các dự án giao thông trọng điểm như cầu, đường, cao tốc, hầm chui… sẽ tạo ra cú hích quan trọng cho thị trường bất động sản. Kế hoạch này mang tính đồng bộ, bởi nếu quá trình sáp nhập không đi kèm với phát triển hạ tầng thì khó tạo ra giá trị tích cực. Ngược lại, khi các chính sách sáp nhập, đầu tư hạ tầng và giãn dân đô thị được triển khai song song, thị trường bất động sản sẽ được hưởng lợi rõ rệt.

Cũng theo phân tích của chuyên gia, trước sáp nhập, tại TPHCM, người dân khó tìm được các sản phẩm căn hộ có mức giá khoảng 40-60 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, khi thành phố mở rộng, với sự tham gia của nhiều chủ đầu tư đến từ Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, mặt bằng giá đã được điều chỉnh xuống mức dễ tiếp cận hơn. Người mua có thêm nhiều lựa chọn về sản phẩm phù hợp với khả năng tài chính hơn.

Song, bà Dung lưu ý rằng điều này chỉ thực sự khả thi khi hạ tầng kết nối được cải thiện. Khi các công trình giao thông trọng điểm được hoàn thiện, việc sinh sống tại TPHCM cũ nhưng sở hữu nhà ở tại các khu vực thuộc TPHCM mở rộng sẽ trở nên thuận lợi hơn nhờ thời gian di chuyển được rút ngắn.

Theo ông Phạm Lâm, Phó Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam, để phát triển bền vững, hạ tầng phải đóng vai trò động lực. Khi đó, người dân có thể sinh sống tại các khu vực theo địa giới hành chính cũ như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Long An nhưng vẫn thuận tiện làm việc, học tập tại trung tâm TPHCM nhờ hệ thống giao thông liên vùng.

Còn chuyên gia của Savills cho rằng nguồn cầu bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển từ TPHCM ra các khu vực lân cận, trong bối cảnh khu vực trung tâm khan hiếm sản phẩm và giá neo cao. Các đô thị vệ tinh, đặc biệt là khu Đông TPHCM và các địa phương kết nối qua trục Quốc lộ 13, đang thu hút người mua nhờ mặt bằng giá hợp lý hơn và tầm nhìn dài hạn về hạ tầng.

Không còn là kịch bản xa vời, biến đổi khí hậu với những trận mưa lịch sử và triều cường dâng cao đang trở thành “phép thử” khắc nghiệt cho thị trường bất động sản. Khi những căn biệt thự đắt đỏ tại Hà Nội hay TPHCM chìm trong biển nước, cả chủ đầu tư và người mua nhà buộc phải thay đổi tư duy để thích ứng.

Thực tế thời gian qua đã vẽ nên một bức tranh tương phản đầy nghịch lý: Giữa những đô thị hiện đại, người dân vẫn phải vật lộn với cảnh ngập lụt, triều cường. Không khó để bắt gặp hình ảnh những khu biệt thự trị giá hàng triệu USD tại Hà Nội bị cô lập giữa mênh mông nước sau bão, hay những tuyến đường sầm uất tại TPHCM “thất thủ” mỗi khi triều lên.

Nói như ông Phạm Trung Quân, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm Công ty Nam Long tại một hội thảo mới đây, ngập nước không chỉ gây bất tiện về di chuyển mà đang tác động trực tiếp, bào mòn chất lượng sống và giá trị tài sản của từng hộ gia đình.

Theo các nghiên cứu về biến đổi khí hậu, mực nước biển toàn cầu đang dâng trung bình 0,3-0,4cm mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, tại TPHCM, các cơ quan địa chất ghi nhận tốc độ sụt lún nền đất lên tới 2-3 cm/năm.

Sự cộng hưởng giữa hai yếu tố này – nước dâng lên và đất lún xuống – đang khiến nguy cơ ngập lụt không chỉ gia tăng về tần suất mà còn nghiêm trọng hơn về mức độ tàn phá. Đây là bài toán sống còn mà các dự án bất động sản phải giải quyết nếu muốn phát triển bền vững.

Chia sẻ giải pháp trước thách thức này, đại diện Nam Long cho biết doanh nghiệp đã phải thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu để tự cứu mình trước khi chờ hạ tầng chung. Về cốt nền xây dựng, dù cơ quan Nhà nước đã quy định mức tối thiểu, công ty vẫn tính toán theo biên độ triều cường và kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật, từ đó nâng cốt nền cao hơn tiêu chuẩn yêu cầu. Mục tiêu là đảm bảo phần lớn dự án có khả năng chống chịu ngập trong nhiều năm khi đi vào vận hành.

Đồng quan điểm, bà Dương Thùy Dung – Giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam – nhận định rủi ro thiên tai hiện nay đã trở thành “mẫu số chung” của nhiều đô thị lớn trên thế giới, không riêng Việt Nam. Các nhà đầu tư bất động sản cũng đã nhận thức rất rõ xu hướng mực nước biển dâng và tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu đến tình trạng triều cường, ngập úng.

Từ góc độ quan sát và làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư, bà Dung nhận thấy phần lớn các doanh nghiệp phát triển dự án quy mô lớn đều đã chủ động xây dựng giải pháp chống ngập ngay từ giai đoạn quy hoạch ban đầu. Với những chủ đầu tư chưa triển khai hệ thống này, việc bổ sung là điều bắt buộc.

Cũng theo bà Dung, bản đồ ngập nước của TPHCM được cập nhật hàng năm và công bố công khai, cho thấy nhiều khu vực trước đây chưa từng bị ngập đang dần chuyển sang vùng rủi ro trong giai đoạn 2025-2030. Điều đó đặt ra yêu cầu các chủ đầu tư phải liên tục theo dõi dữ liệu mới để có phương án kỹ thuật phù hợp. Ngoài ra, hệ thống nước ngầm và nguy cơ sụt lún cũng là yếu tố quan trọng mà nhiều chủ đầu tư đã tính đến khi thiết kế nền móng cũng như hạ tầng dự án.

Từ phía Nhà nước, đại diện CBRE Việt Nam đánh giá Chính phủ đang đẩy mạnh các dự án quy mô quốc gia nhằm kiểm soát ngập và triều cường tại khu vực phía Nam. Trong đó, hệ thống cống kiểm soát triều với tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng là một trong những công trình trọng điểm đang được triển khai.

Ở góc độ người mua nhà, CBRE cho rằng mỗi cá nhân cũng cần chủ động nâng cao khả năng phòng vệ trước rủi ro ngập nước. Người mua nên trực tiếp tham khảo bản đồ ngập và dự báo tương lai để đánh giá vị trí dự án. Đồng thời, tiêu chí lựa chọn chủ đầu tư có năng lực và có giải pháp rõ ràng về hạ tầng chống ngập nên được đặt lên hàng đầu.