Trong báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm, Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết số lượng chung cư thương mại giá bình dân ở Hà Nội và TP HCM vẫn rất hạn chế do các chủ đầu tư chủ yếu phát triển nhà cao cấp.

So với năm ngoái, nguồn cung căn hộ tiếp tục tăng với phần lớn dự án giá trên 80 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí số dự án giá hơn 100 triệu đồng một m2 có xu hướng mở rộng ra cả khu vực vùng ven.

Viện này cho biết giá chung cư tăng cao khiến số lượng căn hộ giá rẻ trên thị trường ngày càng ít, chủ yếu đến từ các dự án đã bàn giao lâu năm, xa trung tâm. Tại Hà Nội, tỷ trọng căn hộ chuyển nhượng dưới 2 tỷ đồng chỉ chiếm khoảng 3,9%, trong khi phân khúc trên 5 tỷ lên tới 55%.

Tại TP HCM, căn hộ trên 5 tỷ đồng cũng chiếm tỷ trọng lớn, hơn 47%. Khoảng 28% thị phần thuộc về phân khúc 3-5 tỷ đồng. Còn chung cư dưới 2 tỷ đồng chiếm khoảng 7% và cũng đang có xu hướng biến mất.

Diễn biến trên cũng được nhiều đơn vị nghiên cứu thị trường ghi nhận. Hãng tư vấn bất động sản CBRE cho biết 6 tháng đầu năm, tổng nguồn cung căn hộ mở bán mới ở Hà Nội đạt hơn 10.760 căn, cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây. Giá bán các dự án mới đều được chủ đầu tư để ở ngưỡng cao, trung bình 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, tại trung tâm TP HCM (trước sáp nhập), giá căn hộ đạt trung bình 82 triệu đồng mỗi m2, tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Các dự án mở bán mới ghi nhận mức tăng bình quân 10-13% so với giai đoạn trước.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết chủ đầu tư “kém mặn mà” làm chung cư bình dân bởi họ phải cân bằng bài toán lợi nhuận. Hiện các chủ đầu tư đối mặt với chi phí liên quan đất đai tăng đáng kể sau khi áp dụng bảng giá đất mới cộng với giá vật liệu xây dựng và thủ tục pháp lý kéo dài, làm tăng chi phí đầu vào.

“Điều này dẫn đến giỏ hàng sơ cấp dưới 3 tỷ đồng ngày càng hiếm tại hai đô thị lớn, kéo theo chung cư cũ dưới 2 tỷ đồng cũng dần biến mất”, bà An cho hay.

Giá bán liên tục tăng tạo áp lực đến khả năng hấp thụ của thị trường. Viện Kinh tế Xây dựng cho biết tỷ lệ hấp thụ nguồn cung căn hộ tại Hà Nội và TP HCM đều sụt giảm, lần lượt 13% và 7% so với cùng kỳ năm trước. Trên thị trường chuyển nhượng, lượng giao dịch chung cư tại Thủ đô cũng hạ gần 8%.

Tương tự, CBRE cho biết tổng lượng giao dịch chung cư tại Hà Nội trong quý II đạt gần 5.200 căn, giảm 27% so cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ nguồn cung mới đạt trung bình 60% trong khi cùng kỳ năm ngoái, nhiều dự án do đơn vị này tham gia kinh doanh có mức thanh khoản hơn 90% sau mở bán.

Theo một khảo sát mới đây của VnExpress với hơn 7.400 độc giả, hơn một nửa người tham gia chia sẻ rằng họ không muốn mua chung cư trong nửa cuối năm vì giá quá cao. Trong khi 65% người tham gia chỉ đủ khả năng mua căn hộ dưới 3 tỷ đồng.

Về lâu dài, câu chuyện tăng giá bất động sản nếu không được can thiệp sớm, sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy cho thị trường và xã hội. Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng giá nhà liên tục tăng khiến người thu nhập trung bình và thấp ngày càng khó tiếp cận giấc mơ an cư.

“Nếu không kiểm soát kịp thời, nguy cơ bong bóng bất động sản có thể xảy ra khiến thị trường đối mặt rủi ro đổ vỡ dây chuyền, ảnh hưởng đến nền kinh tế”, ông Đính nói.

Ngọc Diễm

Quốc lộ 13 – trục giao thông dài hơn 60 km nối TP HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, bắt đầu từ cầu Bình Triệu (TP HCM), đi qua Thủ Dầu Một, Bến Cát, Tân Uyên (Bình Dương cũ), Bàu Bàng (Tây Ninh) và kết thúc tại cửa khẩu Hoa Lư (Bình Phước). Hiện đoạn qua tỉnh Bình Dương cũ đã hoàn thành mở rộng, trong khi đoạn TP Thủ Đức (hơn 6 km) thường xuyên ùn tắc do chưa đầu tư đồng bộ.

Mới đây, TP HCM đã phê duyệt dự án mở rộng đoạn từ cầu vượt Bình Phước đến nút giao Hàng Xanh (dài 6,3 km), nâng lên 10 làn xe, xây thêm đường song hành và tuyến trên cao dài 2,3 km. Dự án có tổng vốn hơn 21.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào 2028, giúp giảm ùn tắc và kết nối nhanh hơn từ trung tâm đến Bình Dương cũ.

Thông tin mở rộng Quốc lộ 13 và việc Bình Dương nhập về TP HCM đã khiến nhiều chủ đầu tư tái khởi động các dự án quanh trục đường này, tạo nên cuộc đua về nguồn cung và giá bán.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy, hiện khu vực dọc Quốc lộ 13, đoạn từ cầu Bình Triệu về đến Thủ Dầu Một, có trên 17 dự án bất động sản đang hoặc sắp triển khai. Một số tên tuổi đáng chú ý gồm Urban Green, Lavita Thuận An, La Pura, The Emerald 68, Ehome 4, Sycamore… cùng loạt dự án mới như: Diamond Sky (Van Phuc Group), Hồ Gươm Xanh, Symlife, Happy One…

Giá bất động sản quanh khu vực này cũng liên tục tăng trong vài năm qua. Giá đất mặt tiền Quốc lộ 13 đoạn từ Hiệp Bình đến Bình Triệu hiện phổ biến 100-180 triệu đồng mỗi m2, tăng hơn gấp đôi sau 5 năm. Các tuyến nội khu cách mặt tiền 300-500 m2 lên 60-80 triệu đồng mỗi m2, tăng gấp 2 lần. Các biệt thự, nhà liền thổ quanh đây có giá từ hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng mỗi căn.

Không riêng nhà đất, các dự án chung cư quanh trục này cũng tăng tốc ra hàng với mặt bằng giá cao hơn nhiều năm trước. Chẳng hạn, Van Phuc Group trong tháng 8 sẽ khởi công phân khu cao tầng Diamond Sky. Đây là sản phẩm căn hộ đầu tiên tại dự án Van Phuc City, dự kiến chào bán với giá khoảng 130 triệu đồng mỗi m2.

Dự án Urban Green cũng trở lại quanh mức 80-90 triệu đồng mỗi m2 thay mức 60 triệu đồng cách đây 2 năm; dự án Hồ Gươm Xanh vừa khởi công tháng 6 dự kiến mở bán với giá khoảng 65 triệu đồng mỗi m2. Loạt chung cư khác là Lavita Thuận An, La Pura hay The Habitat sắp ra mắt đều có giá từ 45-55 triệu đồng mỗi m2. Riêng The Orchard thuộc khu đô thị Sycamore đang chào bán từ 55 triệu đồng mỗi m2, còn Midori Park giữ mức 59 triệu đồng mỗi m2, trung bình tăng 10-15%.

Dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan chỉ ra trong quý I, thời điểm TP HCM công bố tiến độ giải phóng mặt bằng dự án mở rộng Quốc lộ 13, nhu cầu tìm mua nhà đất quanh trục đường này tăng 32%. Riêng 6 tháng đầu năm, giá chung cư quanh Quốc lộ 13 tăng 20,5%, nhà riêng lẻ tăng 17% so với cùng kỳ. Ba năm qua, các chung cư tại đây có mức tăng giá trung bình 43%, nhà riêng lẻ là 47%.

Báo cáo từ Avison Young Việt Nam ghi nhận khu Đông TP HCM, đặc biệt là các trục hạ tầng lớn như Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 13, đang dẫn đầu thị trường về biên độ tăng trưởng giá và thanh khoản. Trong nửa đầu năm, giá nhà ở quanh các tuyến hạ tầng lớn có độ tăng trung bình 10-20%, riêng quý II, giá tiếp tục tăng thêm 4-6%.

Theo ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, giá nhà đất dọc Quốc lộ 13 đã bắt đầu xu hướng tăng từ năm 2023, khi có chủ trương mở rộng tuyến đường này. Đây cũng là khu vực có mặt bằng giá cao nhất Bình Dương cũ, với định hướng phát triển các sản phẩm cao cấp. Ngay khi có thông tin đầu tư hạ tầng lớn như mở rộng quốc lộ, tuyến metro hay vành đai, mức độ quan tâm tới bất động sản khu vực đó có thể tăng 20-30%. Nếu xuất hiện thêm các dự án lớn hoặc kế hoạch chỉnh trang đô thị, giá có thể tăng mạnh hơn.

Ông Tuấn cũng cho rằng bất động sản dọc các trục hạ tầng chiến lược thường tăng giá 10-15% mỗi năm trong ba năm đầu sau khi công trình hoàn thành, nhất là khi gắn với định hướng phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng (TOD). Vì vậy, giai đoạn này là thời điểm thị trường “tranh thủ” tăng tốc để đón đầu cơ hội.

Phó giám đốc R&D DKRA Group Võ Hồng Thắng nhận định tình trạng giá đất tăng sớm ngay khi có thông tin hạ tầng là hiện tượng “đi trước đón đầu” phổ biến của giới đầu tư. Hạ tầng là chỉ báo đi trước, còn giá bất động sản là yếu tố phản ứng. Ngay cả khi công trình chưa hoàn thiện, chỉ cần có kế hoạch mở rộng hoặc khởi công đã đủ để hình thành kỳ vọng tăng giá. Tuy nhiên, mức tăng bền vững chỉ xảy ra khi dự án thật sự đưa vào sử dụng và tạo ra lưu lượng người, xe, dòng tiền rõ rệt. Giá đất khu vực thường được “tái định vị”, có thể tăng 15-25% tùy vào mức độ kết nối và kỳ vọng thị trường.

Chung quan điểm, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nói hạ tầng là yếu tố tiên quyết thúc đẩy giá bất động sản, đặc biệt tại các đô thị lớn. Khi có thông tin quy hoạch hoặc khởi công tuyến metro, đường vành đai hay mở rộng trục giao thông chính, giá đất có thể tăng 10-20% sau một năm, thậm chí lên đến 30-40% nếu tiến độ triển khai nhanh. Những dự án nằm gần các tuyến như Metro số 1, Vành đai 3 hay Quốc lộ 13 mở rộng thường ghi nhận mức tăng cao hơn mặt bằng chung. Sự cải thiện khả năng kết nối giúp tăng giá trị bất động sản ngay từ giai đoạn khởi động, chưa cần chờ đến lúc hạ tầng hoàn thành.

Hiện nay, giá căn hộ quanh Quốc lộ 13 phổ biến từ 45-60 triệu đồng mỗi m2. Các chuyên gia nhận định khi toàn tuyến hoàn tất mở rộng, mặt bằng giá sẽ tiếp tục điều chỉnh theo hướng tăng, tương tự những gì đã diễn ra ở các khu vực trung tâm TP HCM sau khi hạ tầng cải thiện.

Phương Uyên

Theo báo cáo của Savills Việt Nam, quý II, TP HCM có hơn 600 căn nhà liền thổ (biệt thự, nhà phố liền kề) chào bán sơ cấp (chủ đầu tư mở bán), trong đó lượng hàng mở bán lần đầu chỉ khoảng 80 căn, còn lại là hàng cũ.

Dù nguồn cung không lớn, thanh khoản vẫn ghi nhận ở mức thấp với 100 căn giao dịch thành công, tỷ lệ hấp thụ chưa đến 15%. Tính chung nửa đầu năm, thành phố có khoảng 700 căn nhà liền thổ được đưa ra thị trường nhưng chỉ 170 căn có giao dịch thành công, tỷ lệ tiêu thụ dưới 24%.

Nghiên cứu từ Công ty tư vấn bất động sản DKRA Group cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong quý vừa qua, TP HCM và các địa phương lân cận (Tây Ninh, Đồng Nai) có khoảng 85 dự án nhà liền thổ chào bán, cung cấp gần 8.800 sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, giao dịch ghi nhận chỉ tầm 3.400 căn, tương đương tỷ lệ hấp thụ 39%. Riêng TP HCM có khoảng 100 căn mở bán thành công, sức tiêu thụ tầm 20-25% rổ hàng sơ cấp.

Bà Giang Huỳnh, Giám đốc bộ phận nghiên cứu và tư vấn Savills TP HCM, cho biết lý do chính khiến phân khúc nhà liền thổ thanh khoản trầm lắng là do nguồn cung kém đa dạng và giá bán quá cao. Trong quý vừa qua, hơn 87% nguồn hàng mở bán là hàng tồn kho, chủ yếu thuộc phân khúc cao cấp, với giá trung bình khoảng 330 triệu đồng mỗi m2. Đây phần lớn là các căn diện tích lớn, vị trí không đắc địa nên khó tiếp cận người mua ở thực lẫn nhà đầu tư.

Theo bà Giang, người mua ngày càng thận trọng và chọn lọc hơn, nhất là với sản phẩm giá trị cao như biệt thự, nhà phố. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, người dân có xu hướng tìm sản phẩm vừa túi tiền hơn, khiến những căn nhà giá cao càng khó bán.

Đồng quan điểm, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, cho biết mặt bằng giá bình quân nhà liền thổ tại TP HCM hiện dao động 183-250 triệu đồng mỗi m2, tăng 2-5% so với quý trước. Một số biệt thự tại khu đô thị Thủ Thiêm đang được chào bán với giá tiệm cận 1 tỷ đồng mỗi m2. Các dự án khác cùng địa bàn như The Rivus Elie Saab, The Global City, Vạn Phúc City, Khang Điền… cũng đều neo giá trong khoảng 250-300 triệu đồng mỗi m2, hướng đến nhóm khách hàng đặc thù, không dành cho đại đa số người mua.

“Giá bán cao trong khi nguồn hàng kém đa dạng là yếu tố khiến thanh khoản nhà liền thổ khó có đột phá”, ông David Jackson cho hay.

Dự báo về nguồn cung tương lai, Savills cho biết từ nay đến năm 2027, thị trường TP HCM chỉ có khoảng 3.600 căn nhà liền thổ được mở bán, chủ yếu ở các khu vực ngoại thành có hạ tầng phát triển. Giá bán tại khu lõi TP HCM vẫn sẽ cao trong bối cảnh quỹ đất phát triển nhà thấp tầng ngày càng khan hiếm, chi phí sử dụng đất gia tăng và nhu cầu với nhà liền thổ vẫn còn khá lớn.

Còn theo DKRA Group, nguồn cung nhà phố, biệt thự quý tới dự kiến đạt 2.000-3.000 căn, chủ yếu tại Tây Ninh và TP HCM (khu vực Bình Dương cũ). Giá sơ cấp được dự báo vẫn duy trì ở mức cao do nguồn cung chưa cải thiện, trong khi ở thị trường thứ cấp, thanh khoản có thể tăng trưởng nhẹ nhờ giá bán cạnh tranh.

Theo các chuyên gia, bất động sản thấp tầng tại TP HCM vẫn sẽ bị chi phối bởi các dự án cao cấp, với giá bán từ 300-400 triệu đồng mỗi m2. Việc thiếu vắng các dự án phù hợp với khả năng tài chính của số đông khiến nhu cầu tiếp tục dạt về các khu vực sáp nhập như Bình Dương cũ hoặc các tỉnh vệ tinh như Tây Ninh, Đồng Nai – nơi quỹ đất còn dồi dào và giá cả dễ tiếp cận hơn.

Phương Uyên