Christie’s International Real Estate (CIRE) là mạng lưới phân phối bất động sản cao cấp toàn cầu với hơn 30 năm kinh nghiệm. Hồi đầu năm, Christie’s International Real Estate công bố mở rộng thị trường tại Việt Nam thông qua liên doanh mới cùng S&S Group – S&S Christie’s International Real Estate (S&S CIRE). Dưới đây là chia sẻ của ông Ryan Leung, Phó giám đốc Khối Phát triển Kinh doanh khu vực EMEA và APAC của Christie’s International Real Estate về triển vọng thị trường bất động sản hạng sang và chiến lược lựa chọn thị trường Việt Nam của CIRE.

– CIRE đánh giá thế nào về tiềm năng của bất động sản hạng sang và siêu sang trong thập kỷ tới?

– Trong suốt quá trình phát triển, chúng tôi thấy bất động sản hạng sang và siêu sang đã chứng minh sức hút mạnh mẽ trên toàn thế giới. Trong 15 năm qua, nhu cầu đối với phân khúc hạng sang ngày càng tăng, trở thành xu hướng đầu tư nổi bật của những cá nhân sở hữu tài sản lớn trong chiến lược đa dạng hóa danh mục của họ, kéo theo đó là các chính sách phát triển và đầu tư cũng ngày càng được mở rộng để đáp ứng nhu cầu này.

Khi kết nối với khách hàng, chúng tôi cũng nhận thấy sự quan tâm ngày càng lớn đến các bất động sản tập trung vào sức khỏe và sự bền vững, tích hợp công nghệ tiên tiến. Một xu hướng khác là sự dịch chuyển sang các thị trường mới, khi các thị trường lớn đã bắt đầu bão hòa.

Chúng tôi tin rằng thị trường bất động sản hạng sang và siêu sang sẽ tiếp tục mở rộng và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thập kỷ tới, đặc biệt tại các khu vực đang trỗi dậy như Trung Đông, Đông Nam Á, nơi chúng tôi đang lựa chọn làm thị trường chiến lược, trong đó nổi bật là Việt Nam.

– Trên mạng lưới toàn cầu của CIRE, những thị trường nào đang dẫn đầu về giao dịch bất động sản?

– Trong hệ sinh thái của chúng tôi, những cái tên dẫn đầu về giao dịch bất động sản phải kể đến London, Miami, Dubai, Ras Al Khaimah, Arab Saudi, Bangkok và Los Angeles. Đây là những thủ đô của tầng lớp tinh hoa và điểm đến gắn liền với những giá trị văn hóa đặc sắc.

– Ông có thể chia sẻ lý do CIRE chọn Việt Nam là thị trường chiến lược mới?

– Với tầm nhìn dài hạn, CIRE nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một điểm đến đầu tư hấp dẫn mà còn có khả năng trở thành tâm điểm mới của phân khúc bất động sản hạng sang và siêu sang tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt là TP HCM, Đà Nẵng và Phú Quốc…

Kinh tế tăng trưởng ổn định, tầng lớp thượng lưu ngày càng mở rộng và gia tăng tài sản nhanh, nhà phát triển dự án có tầm nhìn quốc tế…. là những yếu tố khiến Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn trong phân khúc bất động sản đặc biệt này.

Ngoài kinh tế, vẻ đẹp cảnh sắc hay văn hóa cũng là yếu tố khiến Việt Nam trở nên độc đáo trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Quan trọng hơn, Việt Nam đang chứng kiến một sự thay đổi lớn về phong cách sống, điều mà chúng tôi đánh giá rất cao khi cân nhắc tiềm năng thị trường.

– Theo ông, Việt Nam cần lưu ý những gì để phát huy tiềm năng?

– Về khẩu vị đầu tư, quyết định của giới thượng lưu toàn cầu thường được thúc đẩy bởi sự ổn định kinh tế và tiềm năng tăng trưởng của thị trường để đảm bảo khoản đầu tư có nền tảng vững chắc. Tiềm năng gia tăng giá trị dài hạn và lợi suất cho thuê cũng là những yếu tố then chốt trong quá trình ra quyết định. Những điểm này Việt Nam đang có lợi thế và trở thành điểm đến lý tưởng, cần tiếp tục phát huy.

Về sản phẩm, vị trí luôn là yếu tố quan trọng nhất trong bất động sản. Các thành phố lớn và khu vực ven biển được ưu tiên vì đây là những nơi có giá trị bất động sản cao và thu hút nhiều nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, mỗi dự án cần có chiến lược phát triển rõ ràng. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu đóng vai trò quan trọng. Khách hàng thường tin tưởng vào những nhà phát triển dự án uy tín. Việc hợp tác với các thương hiệu danh tiếng để cùng phát triển sản phẩm chẳng hạn Marriott International, đóng vai trò lớn trong việc nâng cao giá trị của bất động sản cao cấp.

Ngoài ra, thiết kế, vật liệu xây dựng, tiện ích hiện đại, dịch vụ quản lý và ứng dụng công nghệ thông minh cũng cần được chăm chút tỉ mỉ để phục vụ phong cách sống của phân khúc khách hàng có tài sản lớn.

Đây là bài toán đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ bất động sản hàng hiệu thế giới.

– Để xuất hiện trên mạng lưới của CIRE, các dự án của đối tác như Masterise Homes cần đáp ứng những tiêu chí cụ thể nào?

– Các dự án như tòa Sea thuộc Grand Marina Saigon – khu căn hộ hàng hiệu đô thị (urban branded residences) đầu tiên của JW Marriott tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, dinh thự The Rivus hay nhà phố thương mại Soho tại The Global City được niêm yết trên mạng lưới của CIRE nhờ đáp ứng các tiêu chí về tiềm năng thị trường, vị trí, uy tín của các thương hiệu liên kết phát triển sản phẩm, thiết kế và chất lượng, tiện ích, dịch vụ và tính độc quyền.

Trước hết, các dự án này tọa lạc tại những vị trí đắc địa ở TP HCM như trung tâm thành phố với giá trị lịch sử hoặc địa thế thủy bao hiếm có, nơi có nhu cầu cao về bất động sản hạng sang và siêu sang và được công nhận quốc tế. Thứ hai, sự hợp tác với các thương hiệu danh tiếng như Marriott International, Elie Saab hay Foster+Partners nâng tầm giá trị từng sản phẩm.

Về thiết kế, các dự án này sở hữu kiến trúc tinh tế và tiêu chuẩn xây dựng vượt trội. Ngoài ra, Masterise Homes tích hợp hệ tiện ích, dịch vụ mang đến trải nghiệm sống thượng lưu đích thực. Tính độc quyền cũng được đảm bảo qua vị trí, thiết kế và số lượng sản phẩm. Nhìn chung, các dự án này đều có sức hút đối với các những cá nhân sở hữu tài sản lớn nhờ đáp ứng về phong cách sống lẫn tiềm năng đầu tư dài hạn, cả trong nước lẫn quốc tế.

Song Anh

Tại huyện Nhơn Trạch, từ đầu tháng 3, một số nhà đầu tư và môi giới đổ về đây tìm mua đất. Nhiều khu đô thị từng bỏ hoang trong thời gian dài và các lô đất thổ cư, phân lô thuộc các xã, phường như Phú Hữu, Phước Khánh, Vĩnh Thanh, Phước An, Đại Phước… được môi giới rao bán và sang tay với giá tăng từng ngày. Chỉ riêng 2 tuần gần đây, giá đất nền Nhơn Trạch đã tăng 20-30%, một số lô thậm chí được rao giá cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Diễn biến tương tự với bất động sản huyện Cần Giờ (TP HCM), nơi có đề án xây cầu nối đến Bà Rịa – Vũng Tàu, tuyến cao tốc metro cùng hàng loạt khu đô thị, cảng biển quy mô lớn sắp triển khai trong năm nay. Theo đó, giá đất thổ cư khu vực xã Cần Thạnh, Bình Khánh hiện tăng 20-30% so với đầu năm và gần gấp đôi so với thời điểm này năm ngoái. Nhiều môi giới nhà đất cho biết hiện nay với tài chính 5 tỷ đồng gần như không thể mua được đất tại đây. Trong khi cách đây nửa năm, khu vực này không thiếu sản phẩm 4-5 tỷ đồng.

Phía đối diện Cần Giờ là nhà đất Bà Rịa – Vũng Tàu, giá cũng đang tăng nhanh. Đất nền các huyện Phú Mỹ, Châu Đức, Long Điền… được rao bán với mức tăng 15-20% so với đầu năm. Còn thị trường Bình Dương không “sốt ảo” như Nhơn Trạch nhưng thông tin sẽ sáp nhập về TP HCM làm giá nhà đất khu vực Dĩ An, Thuận An, nơi tiếp giáp gần nhất với thành phố, tăng 5-10% chỉ trong 2 tuần qua.

Số liệu từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy kể từ khi thông tin sáp nhập lan truyền, mức độ quan tâm tìm kiếm và giá bất động sản tăng đáng kể tại một số địa phương thuộc tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM.

Cụ thể, trong tháng 3, trung bình giá đất Nhơn Trạch đã tăng 48% so với cùng kỳ 2024, lượt tìm mua tăng 41% so với đầu năm. Còn giá đất huyện Cần Giờ tăng 107% so với cùng kỳ, nhu cầu tìm mua cũng tăng 55%. Trong khi đó, giá đất huyện Phú Mỹ (Bà Rịa – Vũng Tàu) tăng 185%, Châu Đức tăng 137%, Long Điền, Xuyên Mộc tăng từ 15-30% so với cùng kỳ năm ngoái, nhu cầu mua cũng tăng trung bình 20-30%. TP Thuận An, Dĩ An (Bình Dương) hiện giá nhà đất tăng 6-14%, nhu cầu mua tăng 23-26%.

DKRA Group cũng thông tin, trong tháng 3, giá đất Nhơn Trạch tăng 20-30%, thậm chí nhiều dự án tăng 50% so với đầu năm. Khu vực huyện Cần Giờ, các xã Bình Khánh, Cần Thạnh cũng có giá nhà đất tăng gần gấp đôi. Diễn biến tương tự đang diễn ra với một số thị trường giáp ranh được đồn đoán sắp sáp nhập về TP HCM.

Giá tăng cao, nhưng theo ghi nhận của VnExpress cho thấy trên thực tế, giao dịch mua bán đất Nhơn Trạch, Long Thành, Phú Mỹ… trong mấy tuần qua chủ yếu là “chiêu trò” sang tay qua lại giữa nhà đầu tư với nhau, cò đất tiếp tay thổi giá. Phần nhiều giao dịch dừng lại ở việc xuống tiền cọc giữ đất, lượng giao dịch công chứng hợp đồng mua bán chính thức không nhiều.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại Nhơn Trạch cũng cho biết có những lô đất được sang tay qua 4-5 nhà đầu tư chỉ trong 2 tuần, mỗi lần sang tay giá lại tăng 10%. Trên thực tế, việc mua bán không qua hợp đồng công chứng sang tên mà chỉ lướt cọc. Tương tự, một số khu đô thị hoang phế nhiều năm đột nhiên sốt nóng, giao dịch hàng chục lô đất mỗi ngày nhưng không thấy hợp đồng nào được công chứng, toàn làm giấy tay sang nhượng lại.

Ông Bách, một nhà đầu tư bất động sản lâu năm cho hay tại Vũng Tàu, những người có đất đẹp không ai rao bán lúc này, họ đều muốn giữ tài sản để chờ thị trường thực sự tốt lên. Chỉ có một số khu vực, nhà đầu tư và cò đất sang tay qua lại để đẩy giá, đẩy giao dịch lên cao.

Nhìn nhận diễn biến trên, các chuyên gia cho rằng thông tin về việc sáp nhập TP HCM với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và thậm chí gồm cả huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai), cùng hàng loạt dự án hạ tầng lớn được đẩy mạnh triển khai, đã tạo sự quan tâm lớn trên thị trường bất động sản phía Nam thời gian qua. Lợi dụng tâm lý FOMO (Fear of Missing Out – sợ bỏ lỡ cơ hội) và giai đoạn thông tin còn mập mờ, chưa xác thực, các môi giới, đầu nậu, đầu cơ đất đua nhau kích giá, thu hút người mua.

Ông Đinh Tiến Dũng, Giám đốc Công ty tư vấn đầu tư Gia Hòa, nhìn nhận động thái “nóng sốt” bất động sản gần đây ít nhiều có sự tiếp tay của các nhóm đầu cơ, đầu nậu và cò đất. Thực tế, chỉ một số ít giao dịch thật được thực hiện, còn lại đa phần vẫn là cò đất và nhà đầu tư sang tay qua lại tạo hiệu ứng “sốt” đất. “Cơn sốt nóng hiện nay là “cuộc chơi” của giới đầu cơ, đầu nậu nhà đất”, ông Dũng nhìn nhận.

Đồng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, nói đợt tăng giá “nóng” nhà đất phía Nam lần này mang nặng yếu tố tâm lý, được kích thích bởi những nhóm đầu cơ và cò đất có sẵn hàng, hơn là phản ánh giá trị thực của bất động sản.

Ông Tuấn cảnh báo đợt tăng giá đột ngột này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các thông tin về việc sáp nhập tỉnh, thành phố hiện đều ở dạng tin đồn lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội, chưa có phương án chính thức và tiến trình sáp nhập cụ thể. Việc thay đổi về mặt hành chính khả năng các địa phương sẽ phải thực hiện điều chỉnh các quy hoạch sẵn có hoặc bổ sung các quy hoạch mới. Do đó, những lô đất được đánh giá có giá trị cao tại thời điểm này chưa chắc sẽ giữ giá trị sau khi sáp nhập. Ngoài ra, dù sáp nhập, giá trị bất động sản vẫn cần có yếu tố cơ sở hạ tầng và định hướng mới tăng bền vững. Các khu vực sáp nhập nhưng không có nhu cầu mua đất để ở, kinh doanh thì cũng chỉ tăng ảo.

Ông Tuấn khuyến cáo nhà đầu tư cần cẩn trọng với quyết định gom đất chờ thời. Quỹ đất trên các tỉnh thành không thiếu, nhất là sau khi sáp nhập. Chỉ nguồn cung tại Hà Nội và TP HCM mới không đáp ứng được nhu cầu. Vì vậy, người dân cần cảnh giác, đừng nghe theo các đầu nậu, cò đất thổi giá.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định không thể phủ nhận rằng việc sáp nhập tỉnh thành sẽ mở ra tiềm năng kinh tế cho nhiều địa phương giáp ranh được sáp nhập vào các thành phố lớn. Tuy nhiên ở chiều ngược lại, tại các địa phương là những tỉnh lỵ lâu đời, có thể phần nào bị mất đi sức hút vốn có sau khi địa giới hành chính được mở rộng, giảm bớt đi sự khan hiếm về quỹ đất.

“Người dân cần theo dõi biến động quy hoạch, đánh giá tiềm năng thực tế và tránh đầu tư theo tâm lý đám đông, đặc biệt tình trạng thổi giá của cò đất, môi giới”, một chuyên gia khuyên.

Phương Uyên

Theo bản công bố thông tin hôm 30/6 của Tổng công ty Du lịch Hà Nội (Hanoitourist), thương vụ đấu giá hơn 12,18 triệu cổ phần (tương ứng 51% vốn) tại Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình dự kiến diễn ra ngày 23/7.

Mức giá đấu khởi điểm từ 16.239 đồng một cổ phần. Như vậy, giá tối thiểu cho thương vụ trên gần 198 tỷ đồng.

Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình là chủ đầu tư dự án khách sạn 5 sao Pullman tại khu vực phía đông đường Võ Nguyên Giáp, xã Bảo Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (trước sáp nhập với tỉnh Quảng Trị), nay là phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Dự án có tổng mức đầu tư 600 tỷ đồng với 283 phòng khách sạn, 18 căn biệt thự tiêu chuẩn 5 sao quốc tế mang thương hiệu Pullman do Tập đoàn Accor quản lý.

Theo tiến độ được phê duyệt trước đây, khách sạn này được duyệt hoàn thành và vận hành trước ngày 31/12/2023. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa về đích.

Theo bản công bố thông tin của Hanoitourist, dự án vẫn còn một số gói thầu về lắp đặt, thi công nội thất chưa thực hiện. Công ty dự kiến hoàn thành gói thầu cuối cùng của dự án vào tháng 6/2026.

Việc Hanoitourist chuyển nhượng vốn tại công ty là chủ đầu tư khách sạn Pullman Quảng Bình nhằm tái cơ cấu lại tổng công ty theo kế hoạch đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt.

Đến hết tháng 3, Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình có tổng tài sản khoảng 372 tỷ đồng. Doanh nghiệp này chưa phát sinh doanh thu do đang trong giai đoạn xây dựng dự án khách sạn Pullman 5 sao Quảng Bình. Đơn vị này ghi nhận lỗ lần lượt 3,3 tỷ và 4,2 tỷ năm 2023, 2024.

Hanoitourist thành lập năm 1963, tiền thân là Công ty Du lịch Hà Nội. Đến nay, Hanoitourist có hơn 22 đơn vị thành viên, hoạt động chính trong lĩnh vực lữ hành, khách sạn, cho thuê văn phòng thương mại với hơn 3.500 nhân viên. Tại Hà Nội, họ nắm cổ phần tại các khách sạn nổi tiếng như Sofitel Legend Metropole Hanoi, Pullman Hanoi và Hotel De L’Opera.

Ngoài Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình, đến hết năm nay, Hanoitourist cũng cần thoái vốn tại 5 doanh nghiệp khác gồm Công ty cổ phần Thương mại Du lịch Hà Nội, Công ty Du lịch Hà Nội – Hạ Long, Hanoitourist Taxi, Công ty Khách sạn và Du lịch Bảo Việt, Công ty TNHH Làng Đoàn Kết.

Quảng Bình (trước sáp nhập) là một trong số địa phương được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển bất động sản nghỉ dưỡng, do nguồn cung dự án nghỉ dưỡng quy mô lớn khá khiêm tốn, nền giá thấp.

Anh Tú

Park Residence nằm trên các tuyến đường rộng 32-36m kết nối thẳng đến đường Điện Biên Phủ 68m, quốc lộ 1A, cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình. Dòng sản phẩm này cũng sở hữu lợi thế kế cận bốn công viên chủ đề quy mô lớn tại đô thị nghỉ dưỡng Sun Urban City, hứa hẹn đón dòng khách đa dạng.

Công viên nước khai trương ngày 10/5 cùng công viên thể thao 22 ha – trung tâm tổ chức các sự kiện thể dục – thể thao lớn nằm đối diện Park Residence. Trong khi đó, công viên sinh thái với tổ hợp Kid Universal là điểm đến hấp dẫn dành cho học sinh, sinh viên và các gia đình có trẻ nhỏ. Trong phạm vi 500 m, cư dân Park Residence còn dễ dàng tiếp cận công viên văn hóa với loạt trải nghiệm như đảo pháo hoa, nhà máy beer, sân golf…

Theo đó, Park Residence đón dòng khách từ các công viên này với đa dạng nhu cầu: lưu trú, mua sắm, ăn uống và giải trí. Đại diện đơn vị phân phối dự án cho biết, vị trí đắc địa trong đại đô thị Sun Urban City mang đến cơ hội sinh lời cho mô hình căn hộ dịch vụ, lưu trú ngắn hạn hoặc shophouse khối đế.

Căn hộ Park Residence là bước tiến mới trong hệ sinh thái căn hộ cao tầng tại Sun Urban City, phiên bản nâng cấp của dòng sản phẩm Art Residence. Điểm nhấn của dự án là thiết kế trần cao gần 5 m – thuận tiện biến tấu thêm tầng lửng, kết hợp cùng các khung cửa kính cao 4 m, tạo nên hiệu ứng mở đa chiều, gia tăng không gian và tối ưu ánh sáng tự nhiên.

Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sống mà còn gia tăng giá trị đầu tư. Những khung cửa kính rộng mở giúp định vị Park Residence trong phân khúc trung – cao cấp. Với tầm nhìn thoáng rộng hướng về các công viên, mỗi căn hộ tại đây vừa để ở, vừa có thể khai thác lưu trú.

Ngoài vị trí kết nối, quy hoạch đồng bộ, chuỗi tiện ích nội – ngoại theo tiêu chuẩn quốc tế cũng là điểm nhấn của dự án. Trong bán kính vài trăm mét, cư dân và khách thuê có thể tiếp cận Trung tâm chăm sóc sức khỏe – Sun Family Clinic hoạt động 24/7, công viên nước, trường học liên cấp và khu đô thị đại học Nam Cao – trung tâm giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học công nghệ quy mô lớn đang hình thành cạnh dự án.

Trong bối cảnh Hà Nam vươn lên là cực tăng trưởng mới tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô, được đầu tư mạnh về hạ tầng và quy hoạch đô thị, Sun Urban City với Park Residence góp phần thúc đẩy sự phát triển đô thị theo mô hình: kết nối – tiện ích – thương mại – dịch vụ.

Theo đại diện Sun Property, sự xuất hiện của các doanh nghiệp bất động sản lớn cùng loạt dự án quy mô đã thúc đẩy thị trường địa ốc Hà Nam với tỷ lệ hấp thụ cao và giao dịch cải thiện. Ngoài ra, sức hút của khu vực không chỉ đến từ quy hoạch đồng bộ mà còn nhờ xu hướng đầu tư, tìm kiếm sản phẩm có thể khai thác ngay, lợi nhuận ổn định.

Trong đó, các sản phẩm có thể kết hợp vừa ở vừa kinh doanh như Park Residence hứa hẹn tiềm năng tăng trưởng. “Với vị trí trung tâm, có thể khai thác thương mại và sở hữu hệ thống tiện ích đồng bộ, dự án phù hợp với nhà đầu tư hướng đến bài toán tài chính lâu dài”, đại diện Sun Property nói thêm.

Song Anh

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 103/2024 về thu tiền sử dụng và thuê đất. Theo đó, Bộ này vẫn giữ quy định về khoản thu bổ sung với thời gian chưa tính tiền sử dụng, thuê đất của dự án đã có quyết định giao, cho thuê đất. Khoản này được tính với lãi suất 5,4% mỗi năm trên số tiền chậm nộp. Thực tế đây là vướng mắc lâu nay của các chủ đầu tư dự án bất động sản.

Lãnh đạo một doanh nghiệp địa ốc tại Bình Dương cho rằng chủ đầu tư chịu “thiệt đơn, thiệt kép” khi bị truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định giá của cơ quan quản lý.

Ông cho biết doanh nghiệp có một dự án triển khai từ năm 2022, nhưng sau 3 năm mới được xác định tiền sử dụng đất. Ban đầu, họ dự kiến số tiền phải nộp khoảng 80 tỷ đồng, sau thẩm định mức nộp tăng lên hơn 200 tỷ. Ngoài ra, họ bị tính thêm khoản phạt chậm nộp, lên đến 30 tỷ đồng, tương đương 15% chi phí đầu tư dự án.

Theo ông, nhiều năm qua doanh nghiệp không thể nộp tiền sử dụng đất vì chưa được xác định giá, dẫn đến dự án đình trệ kéo dài do không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, bàn giao đất. “Chậm tính tiền sử dụng đất khiến chúng tôi không thể bán hàng, không có doanh thu, trong khi hàng năm vẫn phải trả lãi ngân hàng, chi phí hoạt động. Giờ còn chịu thêm khoản lãi phạt chậm nộp, mà lỗi không nằm ở phía doanh nghiệp”, ông nói.

Đại diện một doanh nghiệp đang triển khai dự án gần 2.000 căn hộ tại khu đông, TP HCM cũng cho biết phần lớn thời gian phát triển các dự án của họ trên 5 năm, thậm chí 7-10 năm. “Mệt mỏi nhất là việc chờ đợi xác định chính xác số tiền sử dụng đất phải nộp”, ông nêu.

Ông dẫn chứng một dự án triển khai từ năm 2017 được tạm tính tiền sử dụng đất hơn 1.200 tỷ đồng. Sau 8 năm, số này tăng gần gấp 3, lên 3.500 tỷ đồng, nhưng vẫn là tạm tính và có thể tăng tiếp theo bảng giá đất mới.

Thời gian chờ đợi kéo dài, cộng với khoản tiền lãi trả chậm hàng trăm tỷ đồng, tổng chi phí đầu tư của dự án bị đẩy lên cao, gây áp lực tài chính lớn cho doanh nghiệp. Do cần dòng tiền, chủ đầu tư này từng bán một số sản phẩm với giá dựa trên mức sử dụng đất tạm tính. Tuy nhiên, hiện khoản này tăng hơn 5 lần, khiến họ rơi vào tình thế khó xử “giữ giá cũ thì lỗ, điều chỉnh tăng lại khó bán vì không phù hợp sức mua của thị trường”.

“Chúng tôi chấp nhận mức tiền sử dụng đất cao, còn bị truy thu lãi phạt do chậm nộp trong khi không phải lỗi của mình là điều bất công”, đại diện doanh nghiệp nói.

Cách tính lãi chậm nộp hiện chưa hợp lý, nhất là thời điểm bắt đầu truy thu, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA). Ông phân tích nghĩa vụ tài chính chỉ phát sinh sau khi có thông báo của cơ quan thuế, nên việc truy thu từ lúc giao đất nhưng chưa định giá là thiếu công bằng, đặc biệt khi nguyên nhân chậm trễ đến từ phía cơ quan quản lý.

Chủ tịch HoREA cho rằng, doanh nghiệp chỉ sai khi không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn sau khi nhận thông báo từ cơ quan quản lý. “Việc áp lãi suất 5,4% cho toàn bộ thời gian chờ định giá, trong khi lỗi không thuộc về họ, sẽ gây thêm áp lực tài chính, cản trở nguồn cung trên thị trường”, ông Châu nói.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa cũng cho rằng quy định truy thu tiền sử dụng đất tạm tính là nghịch lý khi doanh nghiệp phải “gánh” trách nhiệm thay cho cơ quan quản lý.

Theo ông, doanh nghiệp tuân thủ đúng quy trình, phải chờ do chưa được nhà chức trách xác định giá đất thì không nên xem là chậm nộp để tính lãi. “Chính sách đất đai cần công bằng hai chiều. Nếu cơ quan nhà nước chậm trễ, không thể bắt doanh nghiệp chịu toàn bộ hậu quả”, ông Quang nói.

Tiền sử dụng đất thực chất là khoản tạm ứng đầu tư được tính vào giá bán, nếu doanh nghiệp bị truy thu, chi phí đó nhiều khả năng sẽ chuyển sang người tiêu dùng.

Ông Châu nói thêm việc nhiều doanh nghiệp phải nộp bổ sung số tiền không nhỏ nằm ngoài tính toán khiến họ cạn kiệt tài chính, không thể triển khai dự án. Ngoài ra, chi phí đầu vào tăng cao do các khoản bổ sung và lãi suất, khả năng hấp thụ sản phẩm sẽ giảm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và dòng vốn đầu tư.

Trước bất cập này, HoREA kiến nghị Bộ Tài chính bỏ quy định truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định trước ngày 1/8/2024 – thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Hiệp hội cũng đề xuất trừ 180 ngày – tương ứng thời hạn tối đa để UBND tỉnh ban hành quyết định giá đất theo Luật Đất đai 2024 – khỏi thời gian tính nghĩa vụ tài chính, tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Chuyên gia Trần Khánh Quang cho rằng cần có cơ chế giám sát và xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình định giá. Việc thiếu ràng buộc hai chiều khiến doanh nghiệp bị động, nhưng vẫn phải gánh toàn bộ rủi ro phát sinh từ sự chậm trễ của bộ máy hành chính. “Chính sách phải công bằng. Doanh nghiệp không nên chịu thiệt vì vướng mắc từ cơ quan quản lý, người mua nhà cũng không thể gánh hệ quả đó”, ông nói thêm.

Các chuyên gia cũng đề xuất, cần quy định rõ thời hạn và chế tài phù hợp trong khâu giải quyết hồ sơ xác định giá đất. Việc truy thu chỉ nên áp dụng với trường hợp chủ đầu tư cố tình chây ỳ, trì hoãn. Còn dự án tuân thủ quy trình cần được áp dụng cơ chế linh hoạt, miễn lãi hoặc phạt chậm nộp.

Phương Uyên