Mới đây, UBND TP Hà Nội có tờ trình gửi HĐND TP Hà Nội đề nghị ban hành nghị quyết quy định điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng; tỷ lệ diện tích được sử dụng để xây dựng công trình trên đất nông nghiệp phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố.

Theo tờ trình, TP Hà Nội có diện tích tự nhiên 3.359km2, diện tích đất nông nghiệp có 1.886km2 (tương đương 188.600ha) chiếm 56,34% tổng diện tích đất tự nhiên.

Hiện, trên địa bàn thành phố có hơn 500 vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung với quy mô từ 10ha đến trên 100ha/vùng.

Qua khảo sát của UBND thành phố, nhiều tổ chức, cá nhân có nhu cầu xây dựng công trình trên đất nông nghiệp để phục vụ sản xuất. Các công trình được đề xuất xây dựng trên đất nông nghiệp bao gồm nhà chứa vật tư nông nghiệp, nhà sơ chế, bảo quản, nhà màng, nhà lưới, đường nội bộ…

Theo đó, UBND thành phố đề xuất loại công trình được xây dựng trên đất nông nghiệp gồm nhà chứa vật tư nông nghiệp, máy móc, dụng cụ lao động. Công trình dạng nhà có kết cấu móng, tường xây gạch 110 hoặc vách bằng vật liệu lắp ghép; nền lát gạch xi măng, gạch chỉ hoặc láng xi măng.

Công trình để sản xuất mạ khay có kết cấu móng, cột thép hoặc bê tông; vách bằng vật liệu lắp ghép, tường gạch 110 cao tối đa 40cm so với mặt đất. Công trình nhà ươm, nhà trồng cây nông nghiệp có kết cấu khung và bao quanh bằng màng chất dẻo, tấm nhựa phẳng hoặc các loại lưới;… và nhiều loại công trình khác.

UBND thành phố cũng đề xuất quy định tỷ lệ đất được sử dụng để xây dựng công trình trên đất nông nghiệp. Cụ thể, với công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp ở vùng sản xuất hoa, cây cảnh tập trung, khu đất có diện tích đất từ 2.000m2 trở lên được sử dụng không quá 1,5% diện tích để xây dựng một công trình; diện tích công trình tối đa 30m2.

Vùng sản xuất cây ăn quả tập trung có diện tích từ 1ha trở lên được sử dụng không quá 0,3% diện tích để xây dựng một công trình; diện tích công trình tối đa 30m2 .

Vùng nuôi trồng thủy sản tập trung có diện tích từ 5.000m2 trở lên được sử dụng không quá 0,6% diện tích để xây dựng một công trình, diện tích tối đa 30m2.

Các tổ chức, cá nhân được sử dụng tối đa 80% diện tích để xây dựng nhà ươm, nhà trồng cây nông nghiệp.

Vùng sản xuất lúa tập trung có diện tích tối thiểu từ 300ha được sử dụng không quá 0,02% diện tích để xây dựng công trình, diện tích công trình tối đa 700m2.

Dự kiến nội dung trên sẽ được HĐND TP Hà Nội xem xét, thông qua tại kỳ họp chuyên đề sắp tới.

Chung cư chủ yếu ở phân khúc giá cao

Trong báo cáo 9 tháng đầu năm về nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc vẫn duy trì ở mức cao và tiếp tục có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước.

Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp từ chủ đầu tư hiện dao động trung bình 70–80 triệu đồng/m², tăng gần 6% so với quý I và khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang còn được chào bán ở mức 150–300 triệu đồng/m².

Báo cáo mới đây của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho thấy giá chung cư Hà Nội quý vừa qua đạt bình quân 75,5 triệu đồng/m², tăng 7,7% so với quý trước. Nguyên nhân chính đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục đưa hàng tồn kho ra thị trường với mức giá cao, trong khi nguồn cung mới dự kiến chào bán trên 100 triệu đồng/m² lại tăng mạnh, dù thanh khoản vẫn trầm lắng.

Khảo sát thực tế của phóng viên Dân trí cho thấy, nhiều dự án mở bán gần đây đều nằm ở phân khúc cao cấp. Tại phường Đại Mỗ, giá căn hộ mở bán khoảng 80–120 triệu đồng/m². Một dự án ở đường Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm) niêm yết khoảng 130 triệu đồng/m², chưa bao gồm VAT và phí bảo trì.

Ở phường Việt Hưng, có dự án dự kiến giá vượt 120 triệu đồng/m²; tại khu vực Cầu Giấy, một dự án khác được đưa ra với giá từ 150 triệu đồng/m²; trong khi tại phường Xuân Đỉnh, một dự án mới cũng mở bán ở mức 100 triệu đồng/m².

Không chỉ thị trường sơ cấp, giá chung cư thứ cấp cũng leo thang vượt 100 triệu đồng/m². Chẳng hạn, dự án nằm trên trục đường Lê Quang Đạo từng được bán với giá 49–60 triệu đồng/m² vào năm 2020, nay đã được rao bán lại ở mức 100–120 triệu đồng/m².

Hay một dự án chung cư ở mặt đường Lê Văn Lương, thời điểm 2017, chủ đầu tư bàn giao căn hộ với giá từ 35 triệu đồng/m2, thì nay các căn hộ tại đây đều được rao bán trên 100 triệu đồng/m2.

Vì sao giá nhà leo thang?

Lý giải nguyên nhân giá chung cư tăng cao, bà Đỗ Thu Hằng – Giám đốc cao cấp Savills Hà Nội – cho biết thành phố đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thí điểm nhiều dự án nhà ở. Một số dự án mới dự kiến triển khai tại khu vực ngoài vành đai 3, khi hoàn tất thủ tục và đưa sản phẩm ra thị trường, sẽ góp phần điều chỉnh mặt bằng giá.

Theo bà Hằng, yếu tố then chốt vẫn là chi phí sử dụng đất, hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành căn hộ. Nếu được tính toán hợp lý, hài hòa lợi ích Nhà nước và doanh nghiệp, giá nhà có thể giảm về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả. Đồng thời, chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho phân khúc vừa túi tiền cũng rất cần thiết để phát triển dòng sản phẩm này.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia bất động sản Lê Đình Chung nhận định có nhiều nguyên nhân đẩy giá nhà tăng. Thứ nhất, quỹ đất nội thành khan hiếm, các chủ đầu tư có đất thường chọn phân khúc cao cấp. Thứ hai, chi phí nhân công, vật liệu, vốn đều leo thang, cộng thêm thủ tục pháp lý kéo dài làm chi phí vốn bị đội lên. Trong đó, tiền sử dụng đất là gánh nặng lớn nhất, trực tiếp đẩy giá nhà tăng vọt.

Ông Nguyễn Xuân Bình – Phó Tổng giám đốc Cienco 5 Land (Tập đoàn Mường Thanh) – cho rằng từ đầu 2023 đến nay, Hà Nội và TPHCM chứng kiến đợt tăng giá đột biến do thiếu nguồn cung nhà thương mại trong 4–5 năm qua. Quy định hiện hành chỉ cho phép làm dự án thương mại khi có quyền sử dụng đất ở đã khiến nhiều dự án bị đình trệ, dù chủ đầu tư có quỹ đất nhưng chưa đủ điều kiện pháp lý.

Ngoài ra, Luật Đất đai 2024 quy định xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường làm chi phí đất tăng mạnh. Thủ tục hành chính kéo dài, có dự án mất 5–10 năm mới hoàn tất giao đất và định giá, khiến chi phí tài chính và lạm phát tích tụ, đẩy giá thành sản phẩm lên cao.

Ông Bình nhấn mạnh, doanh nghiệp không muốn bán nhà giá cao bởi phân khúc cao cấp kén khách và rủi ro lớn. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào ngày càng đội lên, đặc biệt là tiền sử dụng đất, các chủ đầu tư ngại đầu tư phân khúc nhà ở giá rẻ.

Sở Tài chính TPHCM mới đây công bố kết quả thẩm định lại giá đất dự án Khu phức hợp Tháp quan sát Thủ Thiêm (tên thương mại Empire City). 

Cụ thể, Hội đồng Thẩm định giá đất Thành phố đã tổ chức thẩm định và thống nhất với phương án giá đất đối với Khu phức hợp Tháp quan sát (gồm các lô 2-13, 2-14, 2-15, 2-16, 2-17, 2-18, 2-19, 2-20, 2-21) thuộc Khu chức năng trong Khu Đô thị mới Thủ Thiêm. Phần đất được xác định phải nộp bổ sung đất hơn 5.000 tỷ đồng so với tính toán trước đó, nâng tổng nghĩa vụ tài chính lên 8.819 tỷ đồng.

Đây được đánh giá là một trong những trường hợp điều chỉnh cao nhất kể từ khi TPHCM tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án Thủ Thiêm.

Sở Tài chính TPHCM khẳng định toàn bộ quy trình đã được thực hiện đúng quy định, qua thẩm định của Sở Tài nguyên và Môi trường cùng Hội đồng thẩm định giá đất thành phố. Do đó, “chưa có cơ sở” để giải quyết kiến nghị. Ngoài dự án Empire City, đến nay, phía Hội đồng chưa ghi nhận thêm trường hợp nào khác.

Empire City do Liên doanh Thành phố Đế Vương phát triển, với sự tham gia của Tiến Phước, Trần Thái, Keppel Land (Singapore) và Gaw Capital Partners (Hong Kong). Dự án được công bố từ năm 2015 với tổng vốn đầu tư 1,2 tỷ USD, quy hoạch thành khu phức hợp hiện đại ven sông Sài Gòn, bao gồm trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng và khu căn hộ.

Điểm nhấn là tòa tháp 86-88 tầng dự kiến trở thành công trình cao nhất Việt Nam. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ, dự án mới chỉ hoàn thiện phần nhà ở, còn các hạng mục thương mại, khách sạn và tòa tháp biểu tượng vẫn chưa khởi động.

Trước đó, Công ty TNHH liên doanh Thành phố Đế Vương, chủ đầu tư dự án Empire City đã có văn bản gửi lãnh đạo UBND TPHCM, đề nghị xác định lại nghĩa vụ tài chính bổ sung đối với dự án này.

Trong văn bản gửi chủ tịch UBND TPHCM, doanh nghiệp này cho biết năm 2016 thành phố quyết định giao hơn 11ha đất tại Thủ Thiêm trong 50 năm để triển khai dự án Empire City.

Công ty nêu đã hoàn tất gần 3.600 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính vào đầu năm 2017. Quyết định giao đất ghi rõ chủ đầu tư không phải nộp thêm khi điều chỉnh từ thuê đất trả tiền một lần sang giao đất có thu tiền sử dụng đất. Trên cơ sở này, dự án đã xây dựng và bàn giao ba cụm công trình với khoảng 1.200 căn hộ cho cư dân.

Tuy nhiên, từ năm 2019 đến nay, dự án bị đình trệ do vướng kết luận của Thanh tra Chính phủ về nghĩa vụ tài chính bổ sung. Gần đây, cơ quan chức năng đề xuất thu thêm hơn 8.800 tỷ đồng. Phương án tính toán còn yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục nộp nếu sau này có kết luận khác từ cơ quan thẩm quyền.

Liên doanh này cho biết, nếu áp dụng cách tính này, tổng nghĩa vụ tài chính sẽ đội lên hàng tỷ USD, vượt xa khả năng cân đối của nhà đầu tư và có thể phát sinh tranh chấp quốc tế.

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai mới đây đã tổ chức buổi đối thoại với các hộ dân liên quan đến các dự án phát triển đô thị tại phân khu số 2, 4, 9, Khu kinh tế Nhơn Hội (Nhơn Hội New City). Nhiều nhà đầu tư đã bày tỏ sự bức xúc về việc chậm trễ bàn giao sổ đỏ và hạ tầng dự án chưa hoàn thiện.

Tại buổi làm việc, các nhà đầu tư đã chất vấn gay gắt chủ đầu tư là Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt (Công ty Phát Đạt) và đối tác phát triển dự án Công ty CP Đầu tư Danh Khôi Holdings (Công ty Danh Khôi Holdings) về những cam kết chưa được thực hiện.

Anh P.H.T. (Hà Nội) mua 6 lô đất tại dự án Nhơn Hội New City từ năm 2019 và đã đóng số tiền gần 9 tỷ đồng (tương đương 95% tổng giá trị). Tuy nhiên, sau 6 năm, anh vẫn chưa nhận được bất kỳ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu nào.

“Khi thị trường bất động sản sốt, có người thế chấp nhà để đầu tư “lướt sóng”. Nhưng chủ đầu tư không ra sổ, tiền lãi tăng theo thời gian khiến khách hàng không trả nổi, ngân hàng phải siết nhà”, anh T. chia sẻ.

Anh T. đề nghị các công ty liên quan phải sớm hoàn thiện hạ tầng và cấp sổ đỏ cho những người đã đóng đủ tiền, đồng thời cam kết cụ thể về tiến độ cho những người chưa thanh toán đủ.

Chị T.T.N.V. (Gia Lai) cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi mua 2 lô đất tại dự án vào năm 2022. Chị đã thanh toán 98% giá trị một lô và 35% lô còn lại. Tuy nhiên, hiện trạng dự án vẫn là bãi đất hoang, hạ tầng dang dở, xuống cấp.

Hàng trăm khách hàng khác cũng đã đóng 95-100% nhưng chưa nhận được sổ đỏ. “Giờ tôi chỉ muốn lấy lại tiền, không còn ý định xây nhà ở đây nữa”, chị V. bày tỏ sự thất vọng.

Đáp lại những bức xúc của khách hàng, ông Nguyễn Khắc Sinh, Phó tổng giám đốc Công ty Phát Đạt, cam kết hoàn thành hạ tầng cấp điện, nước tại dự án trước ngày 31/12. Ông Sinh cho biết công ty đang triển khai xây dựng và sửa chữa hạ tầng kỹ thuật của các phân khu 2, 4, 9.

Kết luận buổi đối thoại, ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó trưởng Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Gia Lai, yêu cầu Công ty Danh Khôi Holdings sớm hoàn thiện hồ sơ và nghĩa vụ tài chính để cấp 86 sổ đỏ cho người dân. Đối với những người dân đã nộp 95-100% số tiền, ông Nguyên yêu cầu công ty khẩn trương cấp sổ trước ngày 30/9.

Riêng với Công ty Phát Đạt, ông Nguyên đề nghị khẩn trương đầu tư, hoàn thành đồng bộ công trình hạ tầng kỹ thuật tại phân khu 2, 4, 9 trước ngày 30/9 theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Ngày 27/9, Sở Xây dựng Đồng Nai ban hành văn bản xác nhận Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng An Hưng Phát đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai đối với 275 căn hộ nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư và tái định cư Nhà ở xã hội NXH2 tại ấp Đồng (phường Phước Tân).

Dự án này có tổng diện tích gần 50ha, trong đó 20% quỹ đất dành xây dựng nhà ở xã hội với diện tích gần 4ha, quy mô hơn 1.100 căn hộ. Hiện, khối nhà A gồm 275 căn hộ đã hoàn thành, đáp ứng các điều kiện để đưa vào kinh doanh.

Chủ đầu tư dự kiến bàn giao nhà cho khách hàng vào tháng 12 tới. Sở Xây dựng Đồng Nai yêu cầu việc bán nhà ở xã hội phải đúng đối tượng theo quy định pháp luật và hướng dẫn của UBND tỉnh; trong đó ưu tiên những hộ dân bị giải tỏa, phá dỡ nhà để phục vụ dự án cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu nhưng không đủ điều kiện tái định cư, theo chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh.

Theo thông tin từ chủ đầu tư, giá bán căn hộ tại dự án này dự kiến hơn 19 triệu đồng/m2, đã bao gồm phí bảo trì và nội thất bếp. Người mua có thể dùng chính căn hộ để thế chấp vay ngân hàng; trường hợp ký hợp đồng vay và giải ngân trong năm 2025 sẽ được hưởng lãi suất 5,9%/năm.

UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, khi các dự án nhà ở xã hội được triển khai, hàng chục nghìn người dân sẽ có thêm cơ hội an cư, ổn định cuộc sống và đóng góp cho sự phát triển chung của địa phương. Đây cũng là tiền đề quan trọng để tỉnh tiếp tục tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hướng tới xã hội phồn vinh, nhân văn và bền vững.

Trong 8 tháng qua, Đồng Nai đã khởi công và triển khai xây dựng hơn 3.700 căn nhà ở xã hội. Theo dự thảo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030), mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh sẽ phát triển 66.700 căn nhà ở xã hội.

Cùng ngày, UBND tỉnh Đồng Nai phối hợp các chủ đầu tư tổ chức lễ khởi công, động thổ đồng loạt 7 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 7.000 căn hộ.

UBND phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa ngày 26/9 đã có thông báo thu hồi hơn 1.800m2 do Công ty TNHH Sovico Khánh Hòa đang sử dụng.

Theo UBND phường Nha Trang, lý do thu hồi bởi đất được nhà nước giao, cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn sử dụng theo quy định.

Chính quyền địa phương yêu cầu Công ty TNHH Sovico Khánh Hòa có trách nhiệm xử lý tài sản gắn liền với đất để hoàn trả mặt bằng cho nhà nước, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định trong suốt quá trình xử lý tài sản gắn liền với đất.

Theo hồ sơ, năm 1995, tỉnh Khánh Hòa cho doanh nghiệp thuê hơn 28.000m2 mặt đất và 10.000m2 mặt nước biển để xây khu nghỉ mát Evason Ana Mandara.

Khu nghỉ mát nằm bên bờ vịnh Nha Trang, phía đông đường Trần Phú, thuộc phường Nha Trang. Dự án chắn hướng nhìn ra biển, do vậy người dân Nha Trang mong muốn khu nghỉ mát sớm được di dời.

Năm 2018, tỉnh Khánh Hòa đã cho Công ty TNHH Sovico Khánh Hòa thuê khu đất rộng hơn 24.000m2 ở Bắc bán đảo Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa) để xây dựng địa điểm kinh doanh mới.

Năm 2020, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành quyết định thu hồi 10.000m2 mặt nước biển của khu nghỉ mát nêu trên, giao cho chính quyền địa phương làm bãi tắm công cộng.

Hai năm sau đó, UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản đề nghị Công ty TNHH Sovico Khánh Hòa ngừng đón khách tại khu nghỉ mát Evason Ana Mandara, tháo dỡ, di dời các hạng mục công trình để trả lại đất cho tỉnh.

Từ tháng 1/2024 đến giữa năm 2025, UBND tỉnh Khánh Hòa đã lần lượt ban hành các quyết định thu hồi hơn 26.200m2 của khu nghỉ mát Evason Ana Mandara giao chính quyền địa phương quản lý.

Cũng trong thời gian này, các hạng mục của khu nghỉ mát bị phá bỏ, trả lại mặt bằng. Hiện nay, chính quyền địa phương trưng dụng làm bãi đỗ xe, công viên ven biển.

Tập đoàn United Overseas Australia Ltd (UOA) chính thức công bố thương vụ thâu tóm một khu đất hơn 2.000m2 tại trung tâm TPHCM với tổng giá trị 68 triệu USD (tương đương khoảng 1.700 tỷ đồng).

Cụ thể, theo thông báo ngày 26/9, UOA đã mua lại toàn bộ Công ty cổ phần VIAS Hồng Ngọc Bảo thông qua ba công ty con sở hữu 100% vốn là UOA Vietnam Pte Ltd, UTD Vietnam Pte Ltd và UTM Vietnam Pte Ltd. 

Tổng vốn phát triển dự kiến của dự án văn phòng hạng A này là 120 triệu USD.

Khu đất nằm tại quận 1 cũ, được định hướng xây dựng thành tòa nhà văn phòng hạng A hiện đại với quy mô khoảng 20.000m2 sàn. Dự án dự kiến được khởi công quý IV năm nay và hoàn thiện vào quý II/2028.

UOA là một trong những đại gia bất động sản tại châu Á, thành lập từ năm 1987, hiện niêm yết trên cả hai sàn ASX (Australia) và SGX (Singapore). Hoạt động chủ lực của doanh nghiệp này tập trung tại Malaysia, đồng thời mở rộng sang Singapore, Việt Nam và Australia.

Sau thương vụ trên, số dự án bất động sản mà UOA đầu tư tại Việt Nam nâng lên con số 3. Ngoài dự án vừa công bố, UOA còn sở hữu UOA Tower và Millennial Tower tại Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, cũng như tham gia cùng CapitaLand phát triển dự án Sycamore tại Bình Dương (ra mắt tháng 3/2024).