Trong báo cáo thị trường quý I, Bộ Xây dựng cho biết giao dịch nhà ở và đất nền có nhiều biến động so với quý trước do thông tin sáp nhập các tỉnh, thành. Cả nước có gần 33.600 giao dịch nhà ở riêng lẻ, tăng 32% theo quý. Phân khúc đất nền cũng ghi nhận hơn 101.000 giao dịch, tăng hơn 16%.

Về giá bán, Bộ cho biết các tỉnh, thành có thông tin là nơi đặt cơ quan hành chính mới, mặt bằng giá đất bị đẩy lên cao. Ví dụ, tại Phú Thọ, một số khu dân cư, thậm chí cả khu đô thị bị bỏ hoang tại các phường Vân Phú, Trưng Vương, Thọ Sơn, Thanh Miếu, Gia Cẩm được rao bán với giá đất tăng 20-30% so cùng kỳ năm trước. Tại Hải Phòng, đất nền tại Kiến Thụy, An Đồng, Thủy Nguyên được chào giá tăng 15-20%.

Tương tự, ở phía Nam, giá bán đất nền một số khu vực thuộc Nhơn Trạch (Đồng Nai) tăng khoảng 20-30%, có nơi tăng trên 40% so cùng kỳ năm 2024.

“Đà tăng về giá và lượng giao dịch đất nền có yếu tố đầu cơ, tiềm ẩn nhiểu rủi ro cho thị trường”, Bộ Xây dựng đánh giá và cho biết cơ quan quản lý tại nhiều địa phương đã cảnh báo tình trạng trên đồng thời tăng cường kiểm soát, quản lý thị trường.

Theo ghi nhận của VnExpress, ngay đầu năm, bất động sản nhiều địa phương có thông tin sáp nhập, được đặt trung tâm hành chính có dấu hiệu nóng cục bộ. Giá bán đất nền tại nhiều nơi như TP Hưng Yên, huyện Văn Giang (Hưng Yên), TP Việt Trì, TP Ninh Bình, TP Bắc Giang… đã rục rịch tăng 5-15% so với cuối năm ngoái. Thậm chí nhiều chủ đất còn rao giá tăng hơn 30% để hưởng lợi từ “sóng” sáp nhập.

Tại khu vực phía Nam, mức độ quan tâm và giá bán của các khu vực như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Nhơn Trạch (Đồng Nai) cũng có xu hướng tăng nhanh. Dữ liệu của kênh Batdongsan cho thấy giá bán một số khu vực có dấu hiệu “nóng” khi leo thang 20-30% so với cuối năm ngoái.

Giá đất nhanh chóng hạ nhiệt sang đầu quý II, khi tin đồn không thành hiện thực ở một số địa phương. Điển hình như thị trường nhà đất Đồng Nai xuất hiện tình trạng bỏ cọc bởi nhà đầu tư không kịp xoay xở vốn dù đến hạn thanh toán.

Dữ liệu của công ty dịch vụ bất động sản DKRA Group cho thấy từ tháng 4, nhu cầu mua ở Nhơn Trạch, Long Thành bắt đầu hạ nhiệt 20-30%, đà tăng giá chững lại và xuất hiện tình trạng bỏ cọc bởi các địa phương này không sáp nhập về TP HCM như “tin đồn” trước đó.

Tình cảnh đầu tư thua lỗ theo “sóng” tin đồn từng được nhiều chuyên gia cảnh báo trước đó. Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property, cho biết chạy theo cơn “sốt đất” khiến nhà đầu tư dễ rơi vào cảnh mua cao bán thấp, thậm chí mất thanh khoản, chôn vốn nhiều năm.

Nhớ lại thời điểm 17 năm, trước khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội được Quốc hội bấm nút, tình trạng giá đất “nhảy nhót”, nhà nhà đổ xô đi mua đất từng càn quét thị trường này một thời. Hàng loạt phân khúc từ đất thổ cư, đất nền đến đất dịch vụ, đất vườn… đều bị đẩy cao gấp 2-3 lần sau nửa năm. Tuy nhiên, khi thông tin sáp nhập chính thức có hiệu lực, tâm lý mua bán theo kỳ vọng cũng xuống rất nhanh.

Ông Toản cho hay những khu vực từng được dự đoán là nơi “đón sóng” mạnh nhất có thời điểm phải giảm giá sâu để thanh khoản được. Không ít nhà đầu tư mạo hiểm dùng đòn bẩy để lao vào cơn sốt đất, sau đó chật vật “cắt lỗ” để nhanh chóng rút tiền về, không thì mất tài sản.

Tại cuộc họp với các bộ ngành mới đây, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cũng nhận xét thị trường bất động sản còn nhiều dấu hiệu bất ổn. Ông chỉ ra tốc độ tăng giá bất động sản ở Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng giảm. Đây là thực trạng đáng lo ngại.

Phó thủ tướng cho rằng cần nghiên cứu đánh thuế với đất hoang hóa, dự án chậm triển khai. Tuy nhiên, ông lưu ý việc này cần phân biệt rõ nhu cầu ở thực với đầu cơ, nhằm tránh tình trạng đánh thuế trùng, ảnh hưởng tới người dân sử dụng nhà đất hợp pháp.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ cùng các bộ, ngành nghiên cứu đề án thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý. Giải pháp này được kỳ vọng tăng cường tính công khai, minh bạch của giao dịch địa ốc.

Cơ quan này cũng kiến nghị Bộ Tài chính đề xuất chính sách thuế nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ, trong đó nghiên cứu phương án thu thuế phần chênh lệch giữa các lần giao dịch.

Ngọc Diễm

Đầu tháng 3, một doanh nghiệp bất động sản tại Bình Dương ra mắt giỏ hàng 250 nền đất, trong dự án quy mô 40 ha thuộc huyện Phú Giáo. Để thu hút khách mua, chủ đầu tư áp dụng nhiều chương trình khuyến mãi như tặng vàng, ôtô, xe máy, chiết khấu từ 10-15%… nhưng đến nay mới có 30 nền được khách xuống cọc. Sức mua yếu hơn dự kiến khiến chủ đầu tư phải dừng kế hoạch mở bán, xây dựng lại chính sách bán hàng.

Còn tại Đồng Nai, chị Ngọc Anh, quản lý kinh doanh tại một sàn giao dịch ở Biên Hòa, cho biết đang phân phối ba dự án đất nền tại Long Thành, Nhơn Trạch, nhưng đều trong tình trạng tiêu thụ chậm. Để kích cầu, chủ đầu tư tăng mức chiết khấu lên 15-20%, tặng tiền mặt, vàng cho khách hàng đặt mua sớm, thanh toán nhanh, tuy nhiên lực mua vẫn thấp.

“Nhiều đợt mở bán chỉ có vài khách tham dự, thậm chí không phát sinh giao dịch nào”, chị nói.

Tương tự, lãnh đạo một doanh nghiệp môi giới tại huyện Cần Giuộc, Long An cho hay tình trạng giao dịch những tháng qua rất ảm đạm. Công ty ông mở bán 1.200 sản phẩm đất nền, nhưng từ cuối năm 2024 đến nay mới tiêu thụ được khoảng 100 nền.

Giao dịch ế ẩm, doanh số bán hàng thấp hơn kỳ vọng khiến nhiều chủ đầu tư đất nền phải tạm dừng mở bán, tiết giảm chi phí vận hành.

Báo cáo thị trường bất động sản TP HCM và vùng phụ cận của DKRA Group, cho thấy trong quý I, khu vực phía Nam có 102 dự án với hơn 6.530 nền đất được chào bán sơ cấp, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, lượng tiêu thụ chỉ đạt 430 nền, tương đương tỷ lệ hấp thụ 6,6%. Mặc dù cải thiện hơn so với quý I/2024 (74 nền), con số này vẫn rất thấp so với phân khúc từng được mệnh danh là kênh đầu tư “vua” của thị trường.

Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Bất động sản Dat Xanh Services cũng ghi nhận, quý I, toàn miền Nam có hơn 20.000 sản phẩm nhà đất mở bán, trong đó đất nền chiếm 21%, tương đương 4.200 sản phẩm. Tỷ lệ hấp thụ dao động 10-15%, với khoảng 600 sản phẩm bán thành công. Đáng chú ý, các dự án ghi nhận thanh khoản tích cực chủ yếu tập trung tại khu vực Tây Nam Bộ, trong khi TP HCM và các đô thị vệ tinh ghi nhận sức mua yếu.

Lý giải tình trạng thanh khoản kém của thị trường đất nền, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định thị trường đất nền hiện đã “đứt” hẳn dòng tiền từ giới đầu tư và đầu cơ, trong khi nhu cầu ở thực với sản phẩm này rất thấp do đặc thù không thể sử dụng ngay.

Theo ông Thắng, sau những đợt siết tín dụng, lãi suất và giá đất tăng cao cùng tình trạng ‘tắc” thanh khoản từ 2022 khiến giới đầu tư chuyển từ thế “công” sang “phòng thủ”. Đất nền, phân khúc vốn không tạo ra dòng tiền và tiềm ẩn rủi ro chôn vốn lớn, bị đưa vào danh mục đầu tư kém hấp dẫn. Lực cầu từ đầu cơ đất nền suy yếu kéo theo thanh khoản phân khúc này lao dốc.

Đồng tình, ông Lưu Quang Tiến, Phó viện trưởng Datxanh Services, cho rằng thị trường đầu tư nói chung và phân khúc bất động sản nói riêng đều đang chịu tác động mạnh từ việc Mỹ áp dụng chính sách thuế đối ứng ở mức cao đối với Việt Nam. Tâm lý nhà đầu tư bất động sản từ mới chớm phục hồi đã lại quay về vùng thận trọng. Điều này khiến các phân khúc nặng tính đầu tư như biệt thự, nhà phố thương mại, bất động sản nghỉ dưỡng và đất nền cùng chịu tác động chung về thanh khoản.

Theo ông Tiến, nhà đầu tư bất động sản có tâm lý chờ đợi kết quả đàm phán và mức thuế quan chính thức được áp dụng. Điều này kéo theo các tháng tới đây, nhu cầu mua nhà đất vẫn rơi vào loại hình phục vụ ở thực; với đất nền và những sản phẩm thuần đầu tư sẽ khó có tăng trưởng tích cực về thanh khoản trong ngắn hạn.

Nói về triển vọng phục hồi của đất nền, ông Đoàn Quốc Duyệt nhìn nhận các chính sách bán hàng ưu đãi chưa đủ mạnh để kích thích làn sóng đầu tư mới. Muốn thị trường đất nền vùng ven hồi phục, cần đồng thời có sự cải thiện ở nhiều yếu tố như chính sách tín dụng nới lỏng, hạ tầng được đẩy nhanh tiến độ, pháp lý rõ ràng và đặc biệt là lấy lại niềm tin của nhà đầu tư.

Giới chuyên gia dự báo từ nay đến cuối năm, thị trường đất nền phía Nam có thể đón thêm khoảng 3.000-5.000 sản phẩm mở bán mới. Dù nguồn cung dồi dào, sức cầu sẽ chưa thể hồi phục ngay, sớm nhất phải đến quý IV khi các tỉnh, thành công bố bảng giá đất mới.

Phương Uyên