Christie’s International Real Estate (CIRE) là mạng lưới phân phối bất động sản cao cấp toàn cầu với hơn 30 năm kinh nghiệm. Hồi đầu năm, Christie’s International Real Estate công bố mở rộng thị trường tại Việt Nam thông qua liên doanh mới cùng S&S Group – S&S Christie’s International Real Estate (S&S CIRE). Dưới đây là chia sẻ của ông Ryan Leung, Phó giám đốc Khối Phát triển Kinh doanh khu vực EMEA và APAC của Christie’s International Real Estate về triển vọng thị trường bất động sản hạng sang và chiến lược lựa chọn thị trường Việt Nam của CIRE.

– CIRE đánh giá thế nào về tiềm năng của bất động sản hạng sang và siêu sang trong thập kỷ tới?

– Trong suốt quá trình phát triển, chúng tôi thấy bất động sản hạng sang và siêu sang đã chứng minh sức hút mạnh mẽ trên toàn thế giới. Trong 15 năm qua, nhu cầu đối với phân khúc hạng sang ngày càng tăng, trở thành xu hướng đầu tư nổi bật của những cá nhân sở hữu tài sản lớn trong chiến lược đa dạng hóa danh mục của họ, kéo theo đó là các chính sách phát triển và đầu tư cũng ngày càng được mở rộng để đáp ứng nhu cầu này.

Khi kết nối với khách hàng, chúng tôi cũng nhận thấy sự quan tâm ngày càng lớn đến các bất động sản tập trung vào sức khỏe và sự bền vững, tích hợp công nghệ tiên tiến. Một xu hướng khác là sự dịch chuyển sang các thị trường mới, khi các thị trường lớn đã bắt đầu bão hòa.

Chúng tôi tin rằng thị trường bất động sản hạng sang và siêu sang sẽ tiếp tục mở rộng và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thập kỷ tới, đặc biệt tại các khu vực đang trỗi dậy như Trung Đông, Đông Nam Á, nơi chúng tôi đang lựa chọn làm thị trường chiến lược, trong đó nổi bật là Việt Nam.

– Trên mạng lưới toàn cầu của CIRE, những thị trường nào đang dẫn đầu về giao dịch bất động sản?

– Trong hệ sinh thái của chúng tôi, những cái tên dẫn đầu về giao dịch bất động sản phải kể đến London, Miami, Dubai, Ras Al Khaimah, Arab Saudi, Bangkok và Los Angeles. Đây là những thủ đô của tầng lớp tinh hoa và điểm đến gắn liền với những giá trị văn hóa đặc sắc.

– Ông có thể chia sẻ lý do CIRE chọn Việt Nam là thị trường chiến lược mới?

– Với tầm nhìn dài hạn, CIRE nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một điểm đến đầu tư hấp dẫn mà còn có khả năng trở thành tâm điểm mới của phân khúc bất động sản hạng sang và siêu sang tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt là TP HCM, Đà Nẵng và Phú Quốc…

Kinh tế tăng trưởng ổn định, tầng lớp thượng lưu ngày càng mở rộng và gia tăng tài sản nhanh, nhà phát triển dự án có tầm nhìn quốc tế…. là những yếu tố khiến Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn trong phân khúc bất động sản đặc biệt này.

Ngoài kinh tế, vẻ đẹp cảnh sắc hay văn hóa cũng là yếu tố khiến Việt Nam trở nên độc đáo trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Quan trọng hơn, Việt Nam đang chứng kiến một sự thay đổi lớn về phong cách sống, điều mà chúng tôi đánh giá rất cao khi cân nhắc tiềm năng thị trường.

– Theo ông, Việt Nam cần lưu ý những gì để phát huy tiềm năng?

– Về khẩu vị đầu tư, quyết định của giới thượng lưu toàn cầu thường được thúc đẩy bởi sự ổn định kinh tế và tiềm năng tăng trưởng của thị trường để đảm bảo khoản đầu tư có nền tảng vững chắc. Tiềm năng gia tăng giá trị dài hạn và lợi suất cho thuê cũng là những yếu tố then chốt trong quá trình ra quyết định. Những điểm này Việt Nam đang có lợi thế và trở thành điểm đến lý tưởng, cần tiếp tục phát huy.

Về sản phẩm, vị trí luôn là yếu tố quan trọng nhất trong bất động sản. Các thành phố lớn và khu vực ven biển được ưu tiên vì đây là những nơi có giá trị bất động sản cao và thu hút nhiều nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, mỗi dự án cần có chiến lược phát triển rõ ràng. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu đóng vai trò quan trọng. Khách hàng thường tin tưởng vào những nhà phát triển dự án uy tín. Việc hợp tác với các thương hiệu danh tiếng để cùng phát triển sản phẩm chẳng hạn Marriott International, đóng vai trò lớn trong việc nâng cao giá trị của bất động sản cao cấp.

Ngoài ra, thiết kế, vật liệu xây dựng, tiện ích hiện đại, dịch vụ quản lý và ứng dụng công nghệ thông minh cũng cần được chăm chút tỉ mỉ để phục vụ phong cách sống của phân khúc khách hàng có tài sản lớn.

Đây là bài toán đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ bất động sản hàng hiệu thế giới.

– Để xuất hiện trên mạng lưới của CIRE, các dự án của đối tác như Masterise Homes cần đáp ứng những tiêu chí cụ thể nào?

– Các dự án như tòa Sea thuộc Grand Marina Saigon – khu căn hộ hàng hiệu đô thị (urban branded residences) đầu tiên của JW Marriott tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, dinh thự The Rivus hay nhà phố thương mại Soho tại The Global City được niêm yết trên mạng lưới của CIRE nhờ đáp ứng các tiêu chí về tiềm năng thị trường, vị trí, uy tín của các thương hiệu liên kết phát triển sản phẩm, thiết kế và chất lượng, tiện ích, dịch vụ và tính độc quyền.

Trước hết, các dự án này tọa lạc tại những vị trí đắc địa ở TP HCM như trung tâm thành phố với giá trị lịch sử hoặc địa thế thủy bao hiếm có, nơi có nhu cầu cao về bất động sản hạng sang và siêu sang và được công nhận quốc tế. Thứ hai, sự hợp tác với các thương hiệu danh tiếng như Marriott International, Elie Saab hay Foster+Partners nâng tầm giá trị từng sản phẩm.

Về thiết kế, các dự án này sở hữu kiến trúc tinh tế và tiêu chuẩn xây dựng vượt trội. Ngoài ra, Masterise Homes tích hợp hệ tiện ích, dịch vụ mang đến trải nghiệm sống thượng lưu đích thực. Tính độc quyền cũng được đảm bảo qua vị trí, thiết kế và số lượng sản phẩm. Nhìn chung, các dự án này đều có sức hút đối với các những cá nhân sở hữu tài sản lớn nhờ đáp ứng về phong cách sống lẫn tiềm năng đầu tư dài hạn, cả trong nước lẫn quốc tế.

Song Anh

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 103/2024 về thu tiền sử dụng và thuê đất. Theo đó, Bộ này vẫn giữ quy định về khoản thu bổ sung với thời gian chưa tính tiền sử dụng, thuê đất của dự án đã có quyết định giao, cho thuê đất. Khoản này được tính với lãi suất 5,4% mỗi năm trên số tiền chậm nộp. Thực tế đây là vướng mắc lâu nay của các chủ đầu tư dự án bất động sản.

Lãnh đạo một doanh nghiệp địa ốc tại Bình Dương cho rằng chủ đầu tư chịu “thiệt đơn, thiệt kép” khi bị truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định giá của cơ quan quản lý.

Ông cho biết doanh nghiệp có một dự án triển khai từ năm 2022, nhưng sau 3 năm mới được xác định tiền sử dụng đất. Ban đầu, họ dự kiến số tiền phải nộp khoảng 80 tỷ đồng, sau thẩm định mức nộp tăng lên hơn 200 tỷ. Ngoài ra, họ bị tính thêm khoản phạt chậm nộp, lên đến 30 tỷ đồng, tương đương 15% chi phí đầu tư dự án.

Theo ông, nhiều năm qua doanh nghiệp không thể nộp tiền sử dụng đất vì chưa được xác định giá, dẫn đến dự án đình trệ kéo dài do không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, bàn giao đất. “Chậm tính tiền sử dụng đất khiến chúng tôi không thể bán hàng, không có doanh thu, trong khi hàng năm vẫn phải trả lãi ngân hàng, chi phí hoạt động. Giờ còn chịu thêm khoản lãi phạt chậm nộp, mà lỗi không nằm ở phía doanh nghiệp”, ông nói.

Đại diện một doanh nghiệp đang triển khai dự án gần 2.000 căn hộ tại khu đông, TP HCM cũng cho biết phần lớn thời gian phát triển các dự án của họ trên 5 năm, thậm chí 7-10 năm. “Mệt mỏi nhất là việc chờ đợi xác định chính xác số tiền sử dụng đất phải nộp”, ông nêu.

Ông dẫn chứng một dự án triển khai từ năm 2017 được tạm tính tiền sử dụng đất hơn 1.200 tỷ đồng. Sau 8 năm, số này tăng gần gấp 3, lên 3.500 tỷ đồng, nhưng vẫn là tạm tính và có thể tăng tiếp theo bảng giá đất mới.

Thời gian chờ đợi kéo dài, cộng với khoản tiền lãi trả chậm hàng trăm tỷ đồng, tổng chi phí đầu tư của dự án bị đẩy lên cao, gây áp lực tài chính lớn cho doanh nghiệp. Do cần dòng tiền, chủ đầu tư này từng bán một số sản phẩm với giá dựa trên mức sử dụng đất tạm tính. Tuy nhiên, hiện khoản này tăng hơn 5 lần, khiến họ rơi vào tình thế khó xử “giữ giá cũ thì lỗ, điều chỉnh tăng lại khó bán vì không phù hợp sức mua của thị trường”.

“Chúng tôi chấp nhận mức tiền sử dụng đất cao, còn bị truy thu lãi phạt do chậm nộp trong khi không phải lỗi của mình là điều bất công”, đại diện doanh nghiệp nói.

Cách tính lãi chậm nộp hiện chưa hợp lý, nhất là thời điểm bắt đầu truy thu, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA). Ông phân tích nghĩa vụ tài chính chỉ phát sinh sau khi có thông báo của cơ quan thuế, nên việc truy thu từ lúc giao đất nhưng chưa định giá là thiếu công bằng, đặc biệt khi nguyên nhân chậm trễ đến từ phía cơ quan quản lý.

Chủ tịch HoREA cho rằng, doanh nghiệp chỉ sai khi không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn sau khi nhận thông báo từ cơ quan quản lý. “Việc áp lãi suất 5,4% cho toàn bộ thời gian chờ định giá, trong khi lỗi không thuộc về họ, sẽ gây thêm áp lực tài chính, cản trở nguồn cung trên thị trường”, ông Châu nói.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa cũng cho rằng quy định truy thu tiền sử dụng đất tạm tính là nghịch lý khi doanh nghiệp phải “gánh” trách nhiệm thay cho cơ quan quản lý.

Theo ông, doanh nghiệp tuân thủ đúng quy trình, phải chờ do chưa được nhà chức trách xác định giá đất thì không nên xem là chậm nộp để tính lãi. “Chính sách đất đai cần công bằng hai chiều. Nếu cơ quan nhà nước chậm trễ, không thể bắt doanh nghiệp chịu toàn bộ hậu quả”, ông Quang nói.

Tiền sử dụng đất thực chất là khoản tạm ứng đầu tư được tính vào giá bán, nếu doanh nghiệp bị truy thu, chi phí đó nhiều khả năng sẽ chuyển sang người tiêu dùng.

Ông Châu nói thêm việc nhiều doanh nghiệp phải nộp bổ sung số tiền không nhỏ nằm ngoài tính toán khiến họ cạn kiệt tài chính, không thể triển khai dự án. Ngoài ra, chi phí đầu vào tăng cao do các khoản bổ sung và lãi suất, khả năng hấp thụ sản phẩm sẽ giảm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và dòng vốn đầu tư.

Trước bất cập này, HoREA kiến nghị Bộ Tài chính bỏ quy định truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định trước ngày 1/8/2024 – thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Hiệp hội cũng đề xuất trừ 180 ngày – tương ứng thời hạn tối đa để UBND tỉnh ban hành quyết định giá đất theo Luật Đất đai 2024 – khỏi thời gian tính nghĩa vụ tài chính, tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Chuyên gia Trần Khánh Quang cho rằng cần có cơ chế giám sát và xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình định giá. Việc thiếu ràng buộc hai chiều khiến doanh nghiệp bị động, nhưng vẫn phải gánh toàn bộ rủi ro phát sinh từ sự chậm trễ của bộ máy hành chính. “Chính sách phải công bằng. Doanh nghiệp không nên chịu thiệt vì vướng mắc từ cơ quan quản lý, người mua nhà cũng không thể gánh hệ quả đó”, ông nói thêm.

Các chuyên gia cũng đề xuất, cần quy định rõ thời hạn và chế tài phù hợp trong khâu giải quyết hồ sơ xác định giá đất. Việc truy thu chỉ nên áp dụng với trường hợp chủ đầu tư cố tình chây ỳ, trì hoãn. Còn dự án tuân thủ quy trình cần được áp dụng cơ chế linh hoạt, miễn lãi hoặc phạt chậm nộp.

Phương Uyên