Thông tin này được Chính phủ nêu trong báo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chính phủ cho biết thủ tục cấp giấy phép xây dựng sẽ được quy định đơn giản hóa tối đa tại Nghị định hướng dẫn, sau khi Luật Xây dựng (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực. Theo đó, thủ tục này sẽ được thực hiện trực tuyến (online) toàn bộ, hồ sơ cũng đơn giản hóa. Trách nhiệm của đơn vị tư vấn thiết kế được nâng cao để đảm bảo an toàn công trình.

Thời gian cấp phép tối đa giấy phép xây dựng dự kiến giảm xuống còn 7-10 ngày. Theo tính toán của Chính phủ, các thủ tục này sẽ giúp giảm 30% thời gian, chi phí.

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 24/11, Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng giải thích thêm rằng hồ sơ xin cấp phép xây dựng sẽ được đơn giản hóa thông qua sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan tới xây dựng, đất đai và dân cư. Theo ông, việc rút ngắn thời gian, chi phí khi người dân thực hiện thủ tục qua dịch vụ công trực tuyến, chuyển đổi số.

Ông cũng khẳng định các nội dung thẩm định, cấp giấy phép xây dựng được đơn giản hóa, nhưng trách nhiệm quản lý nhà nước vẫn được đảm bảo.

Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà riêng) 20 ngày và công trình cấp I, II tối đa 30 ngày kể từ khi cơ quan quản lý nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trước đó, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo luật theo hướng đơn giản thủ tục xin cấp phép xây dựng và mở rộng diện công trình được miễn giấy phép này. Trong đó, dự kiến chỉ miễn với nhà ở tại nông thôn (nhà riêng lẻ, dưới 7 tầng); công trình sửa chữa, cải tạo không ảnh hưởng đến kết cấu.

Tại các phiên thảo luận ở tổ và hội trường, một số đại biểu đề xuất mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng cho nhà ở tại đô thị dưới 7 tầng và giao Bộ Xây dựng đưa ra quy chuẩn, tiêu chuẩn chi tiết. Thay vì cấp phép cho từng hộ gia đình ở đô thị, nhà quản lý có thể giao các đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm, qua đó giúp người dân tiết kiệm công sức, chi phí.

Thời gian qua, nhiều phản ánh cũng cho thấy thủ tục cấp phép xây dựng kéo dài, tốn kém dù nhiều nghị quyết đã dược ban hành nhằm cắt giảm thủ tục hành chính. Trước thực trạng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhiều lần chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tăng cường hậu kiểm.

Góp ý tại phiên họp sáng nay, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết ủng hộ việc cắt giảm thủ tục, thời gian cấp giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, ông lưu ý Chính phủ cần bổ sung việc công khai thiết kế công trình trên hệ thống thông tin quốc gia để người dân giám sát và phản biện.

Về miễn xin giấy phép xây nhà ở dưới 7 tầng tại nông thôn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định diện tích cụ thể, ví dụ nhà dưới 500 m2 hoặc không nằm trong hành lang giao thông, di sản.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải góp ý Chính phủ tiếp thu rõ hơn một số nội dung tại dự thảo luật, trong đó làm rõ phương thức hậu kiểm (kiểm tra theo xác suất, từng phần hay toàn bộ). Theo bà Hải, việc hậu kiểm nếu chỉ thực hiện sau khi công trình hoàn thành sẽ rất khó khăn và tốn kém khi trong trường hợp phát hiện sai phạm.

Liên quan quy định bỏ thẩm định thiết kế, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng việc giao quyền tự thẩm định và nghiệm thu lớn cho chủ đầu tư có thể tạo ra rủi ro lớn nếu họ không đủ năng lực hoặc cố tình vi phạm.

Dự Luật Xây dựng sửa đổi sẽ được Quốc hội biểu quyết, thông qua ngày 11/12.

Anh Tú

Thông tin này được HoREA nêu khi góp ý dự thảo Nghị quyết thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản. Theo Hiệp hội, dự thảo quy định trung tâm gồm 5 bộ phận chuyên môn từ tiếp nhận hồ sơ thuế, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến tư vấn, hỗ trợ người dân. Mỗi bộ phận đều phải bố trí nhân sự, dẫn tới khả năng tăng tổ chức và chi phí không cần thiết.

Ngoài ra, chức năng của đơn vị này có thể trùng lặp với bộ phận một cửa tại các trung tâm hành chính công cấp tỉnh, xã và Sở Xây dựng. Trong khi đó, nhiều thủ tục đã được thực hiện qua sàn giao dịch, môi giới, văn phòng công chứng hoặc thông tin công khai trên hệ thống của Bộ Xây dựng.

“Mô hình trung tâm giao dịch bất động sản có thể tạo ra đơn vị sự nghiệp công lập mới, tăng biên chế công chức, viên chức và làm phát sinh ngân sách”, văn bản của HoREA nêu, đồng thời cho rằng chưa nên lập trung tâm này.

Thay vào đó, nhà chức trách cần bổ sung quy định bắt buộc chủ đầu tư công khai đầy đủ, chính xác thông tin bất động sản, gồm nhà có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật… trên hệ thống thông tin của Bộ Xây dựng, UBND cấp tỉnh và website doanh nghiệp. Trường hợp không công bố đầy đủ thông tin hoặc giao dịch khi chưa đủ điều kiện pháp lý được đề nghị xử phạt nghiêm.

Phần lớn giao dịch bất động sản thời gian qua được thực hiện tại các sàn do doanh nghiệp quản lý, chủ yếu ở thị trường sơ cấp.

Để thúc đẩy thị trường địa ốc phát triển lành mạnh, an toàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Xây dựng đẩy mạnh việc thành lập trung tâm giao dịch nhà và quyền sử dụng đất của Nhà nước. Đầu năm nay, Bộ được giao nghiên cứu mô hình thí điểm hoạt động trung tâm này từ 2026-2027. Trong đó, người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện liên thông thủ tục từ cung cấp thông tin, xác lập giao dịch đến cấp giấy chứng nhận trên nền tảng dữ liệu điện tử.

Theo Luật Đất đai 2024, mô hình hệ thống thông tin quốc gia về đất đai cần đảm bảo tập trung, kết nối liên thông cả nước và sử dụng đa mục tiêu. Luật quy định trách nhiệm của Bộ Xây dựng, địa phương trong đảm bảo vận hành hệ thống này.

Cũng tại góp ý, HoREA kiến nghị cần sớm sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, nhằm tăng minh bạch, lành mạnh hóa thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chủ đầu tư và các bên tham gia giao dịch.

Phương Uyên

Bộ Xây dựng vừa có công văn yêu cầu các địa phương chấn chỉnh việc nộp hồ sơ mua, bán nhà ở xã hội. Bộ cho biết thời gian qua, một số dự án loại nhà ở này khi được chủ đầu tư mở bán xuất hiện tình trạng tập trung đông người, chen lấn, giành chỗ xếp hàng. Nhiều người dân xếp hàng xuyên đêm, tự lập danh sách số thứ tự để giữ suất.

Điều này tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp gây mất an ninh trật tự, phát sinh “cò hồ sơ”, gây bức xúc và ảnh hưởng đến hiệu quả chính sách của Nhà nước. Bộ nhìn nhận nếu không chấn chỉnh kịp thời, đây sẽ là môi trường thuận lợi để các loại “cò mồi” nhận tiền lo hồ sơ, rao bán “suất ngoại giao” trái phép, ảnh hưởng đến lòng tin của người dân và gây khó khăn cho việc quản lý.

Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương kiểm tra, xử lý hành vi môi giới trái phép, “cò mồi” thu tiền đặt chỗ, thu phí “bảo đảm hồ sơ trúng”, rao bán suất ngoại giao. Các tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị công bố công khai để cảnh báo người dân. Địa phương cũng cần tăng hậu kiểm, thu hồi căn hộ với trường hợp kê khai gian dối, chuyển nhượng sai quy định.

Với trường hợp nộp hồ sơ mua nhà xã hội trực tiếp, Bộ yêu cầu các chủ đầu tư bố trí nhiều điểm tiếp nhận, phân chia theo khung giờ hoặc theo khu dân cư, tránh tập trung tại một thời điểm. Họ cũng phải có phương án dự phòng khi số lượng người nộp hồ sơ vượt quá khả năng tiếp cận.

Bộ khuyến khích ứng dụng công nghệ số, tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, xếp hàng điện tử, phát hồ sơ online để giảm tải lượng người đến trực tiếp.

Theo ghi nhận của VnExpress, tình trạng xếp hàng xuyên đêm chờ đăng ký mua nhà ở xã hội diễn ra phổ biến tại Thủ đô thời gian qua khi nhiều dự án bắt đầu mở bán. Đơn cử tại nhà ở xã hội CT3 Kim Chung (xã Đông Anh) mở bán từ ngày 17/11, sau hai ngày đã có 2.500 người bấm nút và nhận lịch hẹn nộp hồ sơ. Mới đây, đơn vị này đã tăng số lượng hồ sơ giải quyết mỗi ngày từ 50 lên 80 từ ngày 25/11 và 100 hồ sơ từ 1/12.

Tháng trước, thời điểm khu nhà xã hội tại xã Đông Anh của Tổng công ty 319 nhận hồ sơ, hàng trăm người cũng đổ về xếp hàng từ tối hôm trước, chấp nhận thức cả đêm để chờ đến lượt.

Theo nhiều chuyên gia, tình trạng nhiều người “chen chân” mua nhà xã hội diễn ra trong bối cảnh thị trường thiếu nhà vừa túi tiền, trong khi dự án thương mại giá nhảy vọt lên quanh 100 triệu đồng một m2.

Ngọc Diễm