Trong dự thảo sửa đổi Nghị định 103 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất vừa gửi Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất hai phương án tính tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở. Ngoài phương án giữ nguyên quy định hiện hành, tức phải nộp toàn bộ phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp theo bảng giá mới, Bộ đề xuất áp dụng lại cơ chế tính theo tỷ lệ phần trăm như trước đây.

Cụ thể, với những trường hợp chuyển đổi phần đất là vườn, ao nằm trong cùng thửa đất có nhà ở, hoặc có nguồn gốc liền kề nhà ở (nhưng bị tách thửa do yếu tố kỹ thuật từ trước năm 2004), Bộ Tài chính đề xuất thu tiền sử dụng đất theo tỷ lệ phần trăm thay vì toàn bộ chênh lệch. Mức thu là 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và đất nông nghiệp nếu diện tích nằm trong hạn mức giao đất ở. Với phần vượt hạn mức, người dân sẽ nộp 50% phần chênh lệch.

Theo Bộ Tài chính, nhóm đất vườn, ao liền kề nhà ở vốn được xem là “đất dự trữ để ở”, thường phát sinh khi người dân có nhu cầu tách hộ, xây nhà mới nhưng chưa được công nhận đất ở. Trước đây, những trường hợp này được áp dụng cơ chế tính tiền ưu đãi, giúp người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, quy định này bị bãi bỏ. Người dân phải nộp toàn bộ phần chênh lệch, tính trên toàn bộ diện tích chuyển đổi và thời gian sử dụng đất còn lại, không phân biệt nguồn gốc sử dụng đất hay hoàn cảnh cụ thể.

Trong khi đó, bảng giá đất mới tại nhiều địa phương được xây dựng tiệm cận với giá thị trường, khiến số tiền sử dụng đất mà hộ dân phải nộp tăng vọt. Có trường hợp, tiền sử dụng đất sau chuyển mục đích cao gấp nhiều lần so với trước đây, gây khó khăn lớn cho người dân, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng ven đô thị, nơi nhu cầu tách hộ và hợp thức hóa nhà ở rất cao.

Bộ Tài chính cho rằng, trong bối cảnh chưa thể sửa đổi ngay luật, việc khôi phục cách tính cũ theo tỷ lệ phần trăm sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, giảm áp lực tài chính cho người dân. Đồng thời, phương án này vẫn bảo đảm được nguyên tắc tài chính đất đai và dễ thực hiện vì đã từng áp dụng ổn định trong thời gian dài.

Tuy nhiên, cơ chế đề xuất chỉ áp dụng cho các trường hợp có đất vườn, ao liền kề hoặc trong cùng thửa đất có nhà ở. Những trường hợp chuyển đổi từ đất nông nghiệp thuần túy như đất trồng trọt, canh tác sang đất ở vẫn phải nộp toàn bộ phần chênh lệch theo bảng giá đất mới, không thuộc diện ưu đãi.

Để có cơ sở đánh giá tác động chính sách, Bộ Tài chính đã có văn bản đề nghị các địa phương báo cáo nhanh về tình hình thực tế khi tính tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng. Qua tổng hợp, nhiều địa phương bày tỏ đồng thuận với phương án áp dụng lại cơ chế tính theo tỷ lệ phần trăm, cho rằng phương án này vừa giảm nghĩa vụ tài chính cho người dân, vừa không ảnh hưởng đến việc quản lý đất đai.

Chính phủ đang xem xét các phương án để quyết định ban hành trong thời gian tới. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng kiến nghị cơ quan soạn thảo Luật Đất đai, sửa đổi bổ sung nội dung này vào luật, nhằm đảm bảo thống nhất giữa quy định ở cấp luật và nghị định, đồng thời tạo hành lang pháp lý phù hợp với thực tiễn sử dụng đất của người dân.

Trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, người dân khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở thường chỉ phải nộp một phần tiền sử dụng đất, tính theo tỷ lệ phần trăm chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Với diện tích trong hạn mức, mức thu là 30%; nếu vượt hạn mức, mức thu là 50%. Nhờ cách tính này, nhiều hộ dân, đặc biệt là ở nông thôn hoặc ven đô, có thể dễ dàng chuyển đổi đất vườn, ao liền kề nhà ở sang đất ở với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, kể từ khi áp dụng luật mới, quy định này bị bãi bỏ. Người dân giờ đây phải nộp toàn bộ phần chênh lệch giữa giá đất nông nghiệp và giá đất ở, không còn được giảm theo tỷ lệ như trước, dù đất đã có nhà ở từ lâu. Bên cạnh đó, bảng giá đất mới tại nhiều địa phương lại tăng cao, khiến tiền sử dụng đất mà người dân phải nộp tăng đột biến, có trường hợp cao gấp nhiều lần so với trước đây. Điều này khiến không ít gia đình gặp khó khăn trong việc hợp thức hóa đất ở, nhất là khi nhu cầu tách hộ, xây nhà mới vẫn rất lớn.

Phương Uyên

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua sáng 10/12, thuế với chuyển nhượng bất động sản vẫn được duy trì, được tính bằng giá mua bán (x) thuế suất 2% như quy định hiện hành.

Trong báo cáo giải trình tiếp thu, Chính phủ cho biết luật sửa đổi chưa giải quyết được yêu cầu đặt ra về hoàn thiện chính sách thuế liên quan đến bất động sản nhằm khuyến khích sử dụng nhà, đất có hiệu quả, hạn chế đầu cơ ảnh hưởng đến thị trường.

Để tránh đầu cơ, Chính phủ đánh giá cần có giải pháp tổng thể nhiều chính sách và thuế không phải công cụ ưu tiên, tối ưu nhất. Hiện nhiều biện pháp như xây dựng nhiều dự án nhà ở xã hội, thành lập Quỹ nhà ở quốc gia… được đẩy mạnh, tăng cung và minh bạch thông tin thị trường.

Trước đó, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định theo hướng tăng thuế với việc chuyển nhượng bất động sản nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ. Các đại biểu cũng góp ý nên tính thuế trên lợi nhuận (giá bán trừ giá mua và chi phí) nếu có đầy đủ chứng từ hay có thể áp dụng thuế suất khác nhau theo thời gian nắm giữ (sở hữu càng lâu thuế suất càng thấp).

Chính phủ cho biết để thực hiện việc thu thuế trên phần lãi chuyển nhượng, nhà quản lý cần phải có thời gian để tổng kết, khảo sát làm dữ liệu đầu vào để đề xuất chính sách.

Việc thu thuế với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản cũng cần nghiên cứu tổng thể, đảm bảo đồng bộ với quá trình hoàn thiện một loạt chính sách khác liên quan đến đất đai, xây dựng, nhà ở để có giải pháp như tăng cung, giảm giá thành. Đồng thời, cơ sở dữ liệu, hạ tầng công nghệ thông tin về đăng ký, chuyển nhượng bất động sản cũng phải tương đồng. Theo Chính phủ, việc thu thuế chuyển nhượng bất động sản trên lợi nhuận có thể thực hiện khi đủ dữ liệu về số hóa đất đai gắn với dữ kiện về VNeID.

Chính phủ dự kiến thí điểm trung tâm giao dịch nhà đất online vào năm 2026-2027, nơi người dân có thể mua bán, chuyển nhượng, định giá bất động sản, theo kế hoạch của Bộ Xây dựng. Các loại hình được giao dịch tại trung tâm gồm nhà ở có sẵn, nhà hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản.

Theo dữ liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, tổng nguồn cung thị trường năm nay vượt 100.000 sản phẩm, tăng 22% so với năm ngoái. Riêng phân khúc chung cư, ngưỡng giá 80-200 triệu đồng một m2 chiếm tỷ trọng cao nhất, với 42% tổng nguồn cung tại Hà Nội. Trong khi đó, nhóm căn hộ bình dân gần như biến mất – chỉ chiếm 3% lượng hàng mở bán, và đều đến từ dự án nhà xã hội.

Một số chuyên gia cho rằng đà tăng nóng của giá bất động sản thực chất chỉ làm giàu cho một nhóm người đã nắm giữ tài sản từ trước. Bởi họ có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu nên ngày càng sở hữu thêm nhiều bất động sản như công cụ tích lũy và đầu cơ.

Anh Tú

UBND tỉnh Bình Định vừa phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 hai khu đô thị Trường An và Bình Phú tại thị xã Hoài Nhơn.

Khu đô thị Bình Phú thuộc phường Hoài Thanh Tây, có diện tích lập quy hoạch gần 74 ha, gồm đất ở, các công trình hạ tầng xã hội, kỹ thuật, dịch vụ… Quy mô dân số dự kiến của dự án này khoảng 3.593 người, với mật độ xây dựng tối đa 40%. Đất nhà ở liền kề của dự án này được quy hoạch xây tối đa 5 tầng. Trụ sở các cơ quan, biệt thự chỉ được xây cao tối đa 3 tầng.

Cũng thuộc thị xã Hoài Nhơn, khu đô thị Trường An nằm tại phường Hoài Thanh được xác định diện tích lập quy hoạch trên 23,7 ha. Dự án này có phía Bắc giáp tuyến đường quy hoạch mới kết nối đường ĐT.639, phía Nam và Đông giáp khu dân cư hiện hữu. Còn phía Tây của dự án giáp vườn dừa và khu dân cư hiện hữu.

Theo quy hoạch, dự án có diện tích đất ở khoảng 74.017 m2, hạ tầng xã hội 54.189 m2, dịch vụ 17.934 m2, còn lại là đất giao thông và hạ tầng kỹ thuật. Dự án có quy mô dân số khoảng 1.768 người.

Tương tự khu đô thị Bình Phú, nhà ở liền kề và biệt thự tại dự án Trường An chỉ được xây cao tối đa lần lượt 5 tầng và 3 tầng. Công trình dịch vụ được phép xây 9-12 tầng. Khu đất văn hóa, y tế và giáo dục có chiều cao xây dựng 3 tầng, với mật độ tối đa 40%.

Trước đó, Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Bình Định cũng chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Khu đô thị số 3 thuộc Khu đô thị phía Đông đầm Thị Nại. Dự án nằm tại xã Nhơn Hội (TP Quy Nhơn), diện tích sử dụng đất gần 24,6 ha, quy mô dân số dự kiến khoảng 3.000 người, và tổng mức đầu tư hơn 2.078 tỷ đồng.

Hồi đầu tháng 5, UBND tỉnh Bình Định công bố danh mục 364 dự án mời gọi đầu tư giai đoạn 2025-2030. Lĩnh vực bất động sản, dịch vụ, thương mại và du lịch có 198 dự án. Theo quy hoạch tới 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bình Định sẽ trở thành tỉnh phát triển thuộc nhóm dẫn đầu vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ.

Thu Hương