Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Bộ Xây dựng mới đây, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Việt Hùng cho biết cơ quan này sẽ nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, Bộ tập trung tháo gỡ các khó khăn cho doanh nghiệp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, để thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản, tạo nguồn cung nhà ở xã hội. Sau khi được Quốc hội thông qua, Bộ sẽ tiếp tục xây dựng các văn bản hướng dẫn hai luật trên.

Giải pháp này được kỳ vọng góp phần kéo giảm giá nhà trong bối cảnh thị trường nhà ở liên tục tăng nóng thời gian qua. Ông Hùng nhìn nhận giá nhà đất có xu hướng tăng dần theo năm nhưng “chưa phản ánh đúng giá trị thực” do còn hiện tượng găm hàng, nâng giá, đầu cơ, gây mất cân đối cung – cầu. Cùng đó, cơ cấu sản phẩm ngày càng lệch pha, thiếu sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân. Tiến độ triển khai nhiều dự án vẫn chậm do vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai và quy hoạch.

Báo cáo của Bộ chỉ ra vài năm gần đây, giá chung cư, liền kề, biệt thự và đất nền tăng cao, bình quân 10-15% mỗi năm, cá biệt có giai đoạn tăng đến 30%. Tương tự, giá các loại hình khác như bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng, khu công nghiệp… đều tăng theo các năm.

Tại Hà Nội, quý III, phân khúc chung cư dao động trung bình mỗi m2 khoảng 70-80 triệu đồng, trong khi liền kề, biệt thự lên ngưỡng 100-200 triệu. Tương tự ở TP HCM, giai đoạn 2018-2024, giá căn hộ tăng từ 35 triệu lên hơn 91 triệu đồng một m2.

Liên quan nguồn vốn, Thứ trưởng Nguyễn Việt Hùng cũng cho rằng có nhiều khó khăn trong việc kiểm soát dòng vốn tín dụng gián tiếp vào lĩnh vực bất động sản. Chênh lệch tỷ lệ vốn tín dụng vào nhà đất cao hơn nhiều so với tỷ lệ tăng trưởng toàn ngành, tiềm ẩn không ít rủi ro.

Ngoài sửa đổi hai luật quan trọng, ông Hùng cho hay Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất giải pháp kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản. Cơ quan này dự kiến hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà đất vào năm sau, đảm bảo kết nối liên thông từ Trung ương tới địa phương, giúp minh bạch thông tin thị trường.

Ngoài ra, Bộ cũng đẩy mạnh kiểm tra, đẩy nhanh tiến độ triển khai đề án xây dựng ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội đến 2030. Trong năm 2025, cả nước đã vượt kế hoạch đặt ra khoảng 2% với hơn 102.000 căn hoàn thành. Lũy kế đến hết năm nay, có gần 657.400 căn đang triển khai, đạt khoảng 62% chỉ tiêu của đề án.

Ngọc Diễm

Mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc tới Việt Nam cần lập “Quỹ nhà ở quốc gia” để phát triển nhà giá rẻ tại đô thị lớn. Đây cũng là giải pháp để thúc đẩy đô thị trở thành động lực tăng trưởng quốc gia.

Tại họp báo Chính phủ ngày 5/3, Cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) Tống Thị Hạnh cho biết tại phiên họp Chính phủ thường kỳ sáng nay, Bộ trưởng Tài chính kiến nghị giao Bộ Xây dựng nghiên cứu việc này.

“Đến nay, Bộ Xây dựng đã giao đơn vị chuyên môn khẩn trương nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, rà soát các quy định và đề xuất giải pháp về thành lập Quỹ nhà ở quốc gia để phát triển nhà ở giá rẻ tại các đô thị lớn”, bà Hạnh nói.

Theo đó, các đơn vị chuyên môn của Cục được giao nghiên cứu từ khâu quy hoạch, kế hoạch chương trình phát triển nhà ở đến việc triển khai thực hiện dự án. “Việc này để sau khi có chỉ đạo chính thức của Chính phủ và cấp có thẩm quyền, Bộ Xây dựng sẽ sớm xây dựng đề án, bảo đảm tiến độ và chất lượng”, bà Hạnh cho biết.

Thị trường đang thiếu hụt nguồn cung nhà ở vừa túi tiền. Trước đó, nhiều cơ quan, tổ chức đề xuất lập một số quỹ nhằm giúp người dân có cơ hội sở hữu nhà ở. Chẳng hạn, Hội môi giới bất động sản từng đề xuất Chính phủ nghiên cứu thành lập quỹ nhằm hỗ trợ phát triển và duy trì nguồn cung căn hộ giá rẻ. Quỹ này có thể được bổ sung từ ngân sách nhà nước và từ các nhà đầu tư tư nhân.

Năm ngoái, tại Chỉ thị 34 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới, Ban Bí thư chỉ thị nghiên cứu hình thành quỹ phát triển nhà ở xã hội hoặc mô hình định chế tài chính phù hợp để phát triển nhà ở xã hội dài hạn, bền vững. Trước đó, lãnh đạo Chính phủ giao một số bộ ngành nghiên cứu phương án thành lập quỹ về nhà ở xã hội, cho phép doanh nghiệp thế chấp tài sản hình thành trên đất để vay vốn tín dụng.

Ngoài lập quỹ nhà ở, Việt Nam đặt mục tiêu có 1 triệu căn nhà ở xã hội vào 2030. Từ 2021 đến nay, theo số liệu của Bộ Xây dựng, cả nước có 655 dự án nhà ở xã hội được triển khai với quy mô 593.428 căn. Trong đó, chỉ có 103 dự án được hoàn thành với quy mô hơn 66.755 căn. 137 dự án đã khởi công với trên 114.618 căn. Còn lại 415 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ cung cấp thêm hơn 412.200 căn nếu xây xong.

Tống số tiền giải ngân theo Chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là 2.845 tỷ đồng. Số này gồm 2.580 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 20 dự án, 265 tỷ đồng cho người mua nhà tại 15 dự án.

Theo Cục trưởng Tống Thị Hạnh, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đã được đưa vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, theo Chỉ thị 34 của Ban Bí thư. Đến nay có 10 địa phương thực hiện việc này. Cùng với đó, khoảng 30 địa phương đã ban hành kế hoạch triển khai Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội. Các địa phương quy hoạch 1.309 vị trí, quy mô 9.737 ha đất làm nhà ở xã hội.

Phương Dung