Cuối năm 2019, chị Kim Oanh đầu tư chung cư diện tích 66 m2 tại dự án ở TP Thủ Dầu Một, Bình Dương với giá 2,5 tỷ đồng (chưa thuế phí). Theo hứa hẹn của môi giới, thời điểm bàn giao (năm 2021) sẽ giúp chị sang tay lời ít nhất 10-15%.

Đến tháng 6/2022 sau khi chủ đầu tư bàn giao nhà, chị Oanh vẫn chưa bán ra được. Hiện tại, căn hộ này vẫn bị “ngộp” dù giá đã giảm mạnh, còn 2,2 tỷ đồng.

Chị Oanh cho biết sau khi hết thời gian ưu đãi vay, mỗi tháng chị phải đóng ngân hàng 20-22 triệu đồng tiền gốc và lãi. Căn hộ cho thuê giá 6 triệu đồng mỗi tháng, tức gánh được 30% tiền đóng ngân hàng, 70% còn lại được trích từ thu nhập của gia đình chị. “Tôi chấp nhận cắt lỗ để thoát hàng, không muốn tiếp tục ôm gánh nặng tài chính mỗi tháng”, chị Oanh nói.

Trường hợp rao bán cắt lỗ như chị Oanh không hiếm với các nhà đầu tư căn hộ vùng ven. Phần lớn nhóm này là những người đã có tài sản, muốn đầu tư ngắn hạn kiếm lời và dùng đòn bẩy tài chính.

Anh Tiến (TP Thủ Đức) cũng đầu tư căn hộ tại Bình Dương từ năm 2020, sau gần 5 năm, anh vừa chưa nhận được nhà mà cắt lỗ cũng không thành dù giảm giá gần nửa tỷ đồng.

Anh cho biết dự án này có giá khởi điểm 45 triệu đồng mỗi m2 (gồm thuế phí), cao hơn mặt bằng chung nhưng do tin vào cam kết của môi giới là sẽ thoát hàng sau một năm nên đã mạnh dạn vay 70% giá trị tài sản. Cuối năm 2020, dự án dừng thi công với lý do dịch bệnh. Đến 2022, dự án vẫn bất động, lãi ngân hàng tăng cao, nhà chưa được nhận, anh Tiến đã hai lần rao cắt lỗ, tổng giá trị gần 500 triệu đồng nhưng không có khách mua.

“Tôi đã đóng vào gần 2 tỷ đồng, nay chỉ muốn thu về 1,5 tỷ đồng để dứt nợ ngân hàng mà khó quá”, anh Tiến cho hay.

Cùng hoàn cảnh, anh Mạnh Hùng (quận 11, TP HCM) cắt lỗ chưa thành căn chung cư đầu tư ở Thuận An. Anh mua căn này theo diện sang tay từ một nhà đầu tư khác với giá 4,2 tỷ đồng, đắt hơn 200 triệu so với mức giá gốc chủ đầu tư, được quảng bá là vị trí đẹp nhất nhì dự án.

Anh cho biết môi giới từng cam kết giúp sang tay trong 6-8 tháng, lãi ít nhất là 5%, nếu giữ 2 năm sau nhận nhà, lợi nhuận 10-15%. Thực tế từ năm 2024 đến nay, nhà đã bàn giao nhưng không bán được, cho thuê chỉ 5-6 triệu mỗi tháng. “Tôi quyết định giảm 250 triệu so với giá gốc chủ đầu tư, cộng thêm khoản chênh phải trả, tức lỗ gần nửa tỷ đồng, để rao bán”, anh nói.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thị trường căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu) có khoảng hơn 12.000 căn chào bán sơ cấp, tỉnh Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn. Tỷ lệ hấp thụ của thị trường vẫn khá thấp, với 1.188 căn được tiêu thụ, (chưa đến 10%), trong đó tỉnh Bình Dương có 460 căn (tỷ lệ 9% trên nguồn cung). Thanh khoản căn hộ không có sự bứt phá, thậm chí đang chững lại ở thị trường thứ cấp (người mua rao bán lại).

Trước đó, số liệu nghiên cứu từ Savills Việt Nam cho thấy, cả năm 2024, Bình Dương có khoảng 7.000 nhà đất giao dịch thành công, tăng 200% so với cùng kỳ. Tuy nhiên 70% giao dịch đến từ nhà đầu tư ở TP HCM, mua để tích lũy chờ tăng giá rồi bán lại.

Thị trường căn hộ Bình Dương được nhận định là cung đang vượt cầu. Theo DKRA Group, năm 2024 tỉnh này cũng chiếm 40% nguồn cung chung cư khu vực phía Nam với gần 10.000 căn chào bán. Giai đoạn 2019 – 2022, nơi đây đã đón hơn 45.000 căn hộ, phần lớn có giá bán từ trên dưới 40 triệu đồng mỗi m2.

Trong 2 năm tới, nếu pháp lý thuận lợi, dự kiến Bình Dương sẽ có thêm 150.000 căn hộ mới triển khai với tầm giá từ 40-60 triệu đồng mỗi m2. Còn theo dự báo từ Savills Việt Nam, Bình Dương sẽ có ít nhất 20.000-24.000 căn hộ mở bán từ nay đến năm 2027, đa phần là dự án trung và cao cấp.

Chia sẻ với VnExpress về tình hình thanh khoản căn hộ Bình Dương, lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM cho biết từ 2020 đến nay, Bình Dương rơi vào trạng thái “ngộp” thanh khoản do rổ hàng thứ cấp quá dồi dào, giá bán cao và nhu cầu hạ nhiệt.

Việc sang tay khó khăn nên hiện tại Bình Dương vẫn không thiếu nhà đầu tư âm thầm rao cắt lỗ căn hộ, nhất là những dự án đã khởi động nhưng không xây dựng, triển khai dang dở hay vướng pháp lý và cạn tài chính mà bất động. Người này cho biết nếu giai đoạn 2022-2023 người bán chung cư cắt lỗ phần lớn là nhà đầu tư nhỏ lẻ, còn nay cắt lỗ vì muốn tái cấu trúc dòng tiền, thay vì tiếp tục chôn vốn lớn ở một thị trường mà tiềm năng không như kỳ vọng.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhiều dòng vốn đầu tư vào bất động sản tỉnh chủ yếu chạy theo “sóng”, không dựa trên nhu cầu thực. Các thị trường tỉnh như Bình Dương, Long An, Đồng Nai dư địa quỹ đất còn nhiều, không quá chật hẹp như TP HCM nên người dân vẫn có xu hướng chọn nhà liền thổ. Trong khi đó, Bình Dương mỗi năm đều có rất nhiều sản phẩm mới xuất hiện nhưng không đúng nhu cầu thực, dẫn đến tồn kho khá lớn. Giá căn hộ Bình Dương lại bị thổi lên quá cao, gần bằng giá căn hộ thứ cấp đã hoàn thiện đang bán ở vùng ven TP HCM, xa rời mức sống của người dân thì thị trường “ngộp” là không lạ.

Bàn về lý do Bình Dương bội thực nguồn cung, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý bộ phận nghiên cứu Savills TP HCM, cho rằng nhu cầu mua chung cư ở Bình Dương nặng về đầu tư, đầu cơ và ít tập trung vào ở thực. Nguồn cung đa dạng nhưng giá không phù hợp với thu nhập của số đông người dân địa phương, thêm vào đó thị trường đang khó khăn nên việc ra hàng càng khó.

Đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư, các chuyên gia cho rằng với sản phẩm căn hộ nếu không được bảo dưỡng kỹ thì càng ngày càng giảm chất lượng, mức giá trên thị trường thứ cấp. Dù là đầu tư căn hộ hay bất kỳ loại hình nào, nhà đầu tư nên tìm hiểu sức hấp thụ và nhu cầu của địa phương, không chạy theo trào lưu, làn sóng thị trường vì rất dễ gãy sóng, chôn vốn.

PhươngUyên

Chia sẻ tại tọa đàm “Nhà ở cho người trẻ” do báo Người Lao Động tổ chức ngày 3/4, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho biết thực trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở xã hội, nhà giá rẻ khiến lao động trẻ, công chức nhà nước làm việc trên địa bàn TP HCM rơi vào cảnh “xếp hàng chờ nhiều năm” vẫn không mua được nhà.

Theo ông Châu, năm ngoái TP HCM chỉ có 6.000 căn nhà ở xã hội và 1.600 căn nhà thương mại mở bán. Thành phố hiện không còn dự án nào giá bán dưới 35 triệu đồng mỗi m2. Nhóm được mua nhà ở xã hội, nhà giá rẻ như lực lượng vũ trang, cán bộ, công chức nhà nước, lao động trẻ phải chờ đợi nhiều năm để được mua nhà ở xã hội, nhà giá rẻ trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Chị Nguyễn Hoàng Vân, công chức đang làm việc tại TP HCM, cho biết gần 10 năm qua vẫn đang “xếp hàng” chờ đăng ký được suất mua nhà ưu đãi. Theo chị, năm nào Công đoàn cũng lấy thông tin đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, chưa có nhà ở để lập danh sách hỗ trợ an cư nhưng chỉ lấy thông tin rồi thôi, không có phản hồi gì sau đó. Bao năm nay chị mong muốn được mua một căn nhà mà đến giờ chưa hiện thực hoá được mong ước.

“Không biết phải chờ đến khi nào để công chức trẻ, chưa có nhà ở như tôi có thể mua được nhà ổn định cuộc sống”, chị Vân nói.

Ông Phạm Đăng Hồ, Trưởng phòng phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP HCM, cho biết theo thống kê của Sở, nhu cầu về nhà ở xã hội tại TP HCM từ nay đến năm 2030 là khoảng 850.000 căn hộ. Chỉ tiêu Chính phủ giao thành phố xây dựng đến thời điểm đó là 100.000 căn. Rõ ràng con số này chưa thấm vào đâu so với nhu cầu thực tế và rất nhiều người sẽ vẫn phải chờ cơ hội được an cư.

Ông nói chỉ riêng trong nhóm người trẻ, cũng có người thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhưng có nhiều người không thuộc diện chính sách. Với những người không nằm trong nhóm ưu tiên, buộc phải tiếp cận phân khúc nhà ở thương mại giá rẻ. Nhưng hiện nay, phân khúc này lại chưa có chính sách hỗ trợ cụ thể như với nhà ở xã hội và nguồn cung cũng đang hạn chế. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi về thuế, lệ phí và đặc biệt là chính sách tín dụng cho vay dành riêng cho các nhóm này.

“Tuy nhiên khâu mấu chốt nhất là phát triển nguồn cung phù hợp tài chính số đông người trẻ lại vẫn khó khơi thông”, ông Hồ nhấn mạnh.

Nói về khó khăn tiếp cận nhà ở của người trẻ, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho hay tính riêng trong quý I, các tỉnh phía Nam có gần 13.000 căn hộ chào bán, 85% trong đó có giá trên 75 triệu đồng mỗi m2. Đặc biệt, nguồn cung căn hộ bình dân giá dưới 40 triệu đồng mỗi m2 tại TP HCM chỉ còn khoảng 300 căn, từ 40-70 triệu đồng mỗi m2 có khoảng 1.000 căn, còn lại đều cao hơn mức này. Tốc độ tăng giá nhà từ 6-11% trong quý vừa qua khiến người trẻ, công viên chức ngạch lương nhà nước gần như khó có cơ hội sở hữu nhà.

Bàn giải pháp an cư cho người trẻ, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực II, nhận định vấn đề cốt lõi để giải quyết bài toán này nằm ở nguồn cung. Thành phố cần tăng cường phát triển phân khúc nhà ở xã hội song song với gia tăng nguồn cung nhà ở thương mại giá rẻ, nhà ở thương mại cho thuê, như một giải pháp căn cơ dành cho người trẻ chưa đủ điều kiện sở hữu nhà. Đặc biệt, việc cho thuê cũng là cách để hạn chế đầu cơ và tránh trục lợi chính sách. Như vậy người trẻ mới có cơ hội mua nhà ổn định cuộc sống, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế – xã hội.

Tiến sĩ Trương Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam, cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay là phải gia tăng nguồn cung nhà ở cho thị trường, đặc biệt là tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu của người trẻ và người thu nhập thấp đang rất cao. Song song đó, thành phố cần có chính sách ưu đãi riêng về nhà ở cho người trẻ, tương tự chính sách ưu đãi với nhà ở xã hội hiện nay.

“Nếu có một gói hỗ trợ lãi suất hợp lý, điều này sẽ tiếp thêm sức mạnh tài chính cho người trẻ trong hành trình sở hữu ngôi nhà đầu tiên”, ông Tuấn cho hay.

Tiếp thu các đóng góp từ chuyên gia, ông Vương Duy Dũng, Cục trưởng Cục quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, cho biết Chính phủ đang nghiên cứu gói tín dụng dành riêng cho phát triển nhà giá rẻ trong đó có nhà ở cho người trẻ. Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cũng đang được triển khai. Bên cạnh đó, Thủ tướng đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất thành lập Quỹ nhà ở, hướng đến việc phát triển nhà ở giá rẻ một cách bền vững.

Bộ Xây dựng hiện nghiên cứu và chuẩn bị trình Chính phủ, để tiếp tục trình Quốc hội một nghị quyết thí điểm về chính sách nhà ở xã hội, trong đó có nhiều ưu đãi hơn về thủ tục đầu tư, lãi suất vay cũng như mở rộng nhóm thụ hưởng. Đặc biệt, các quy trình liên quan sẽ được rút ngắn nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Bên cạnh đó, giới chuyên gia cũng góp ý, TP HCM hiện có 1.500 dự án đang chờ tháo gỡ. Nếu được giải quyết sẽ tạo ra một động lực rất tốt cho các doanh nghiệp phát triển, tạo nguồn cung lớn, khi đó vấn đề giá cả và lựa chọn sẽ dễ dàng hơn.

Phương Uyên