Thị trường bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý “ngành du lịch ghi nhận những con số bứt phá kỷ lục, thì hạ tầng nghỉ dưỡng lại rơi vào trạng thái ngủ đông kéo dài”. Theo số liệu năm 2025, Việt Nam đã đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng hơn 20% so với năm trước đó) và 137 triệu lượt khách nội địa, đưa tổng thu từ du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Với đường bờ biển dài 3.260 km cùng những điểm đến lọt top thế giới như Phú Quốc, Nha Trang, Đà Nẵng, tiềm năng khai thác rất lớn.

Trái ngược diễn biến này, tại các “thủ phủ” du lịch, nhiều dự án sở hữu vị trí đắc địa, được đầu tư quy mô lớn nhưng nhanh chóng rơi vào tình trạng bỏ hoang hoặc hoạt động cầm chừng. Tại Phan Thiết, loạt dự án Aloha Beach Village, Golden Peak Resort, Đồi Sứ Resort, hay Feng Shui Resort dù đã vận hành nhiều năm, công suất khai thác luôn ở mức thấp báo động, không ít khu vực xuống cấp trầm trọng, thậm chí phải ngừng kinh doanh.

Tương tự, trên cung đường ven biển Đất Đỏ – Xuyên Mộc (TP HCM ) từng một thời “dậy sóng”, nay lại trầm lắng với những dự án như Hyatt Regency, The Sea Class, Edenia Resort hay Charm Resort Hồ Tràm. Nhiều phân khu triển khai rầm rộ trước đó, nay cũng rơi vào cảnh “đắp chiếu”, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy có tới hơn 99% nguồn cung sơ cấp trong năm 2025 thực chất là hàng tồn kho từ các dự án cũ. Tỷ lệ hấp thụ của phân khúc này vẫn duy trì ở mức thấp, khi niềm tin của nhà đầu tư bị xói mòn bởi lợi nhuận cam kết không như mong đợi và tính thanh khoản của thị trường thứ cấp gần như đóng băng.

Theo báo cáo từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, giai đoạn 2023-2025, giá chuyển nhượng thứ cấp bất động sản nghỉ dưỡng giảm trung bình 15-20%, cá biệt 40-50% nhưng vẫn khó thanh khoản.

Khó khăn của bất động sản nghỉ dưỡng, theo chuyên gia, không nằm ở nhu cầu du lịch suy giảm, tiềm năng khai thác hạn chế mà do thiếu chiến lược vận hành bài bản, chất lượng sản phẩm không đồng bộ và định hướng phát triển sai lệch.

Bà Hương Nguyễn, CEO Eras Land, nhận định cốt lõi dẫn đến thực trạng “chết yểu” của nhiều dự án nghỉ dưỡng bắt nguồn từ việc mang tư duy bán nhà ở đi làm dự án nghỉ dưỡng. Nhiều chủ đầu tư tập trung vào thiết kế, tiến độ và cam kết lợi nhuận để bán hàng, trong khi xem nhẹ khâu vận hành. Khi dự án đi vào hoạt động, công suất thấp, chi phí cao và chất lượng dịch vụ thiếu ổn định khiến dòng tiền không đủ duy trì, đẩy dự án nhanh chóng suy giảm.

Theo bà Hương, vận hành là “điểm mù” lớn nhất của doanh nghiệp nội địa, trong khi việc thuê thương hiệu quốc tế chỉ phù hợp giai đoạn đầu do chi phí cao, dễ bào mòn lợi nhuận trung và dài hạn. Áp lực càng lớn với các dự án bán sản phẩm cho nhà đầu tư thứ cấp rồi nhận lại quyền khai thác, khi đơn vị vận hành phải đồng thời đảm bảo lợi nhuận, chi trả cam kết và duy trì dòng tiền ổn định. Nếu sản phẩm không đạt chuẩn ngay từ đầu, bài toán hiệu quả gần như không có lời giải.

Bên cạnh đó, nhiều dự án phát triển thiếu tính đồng bộ và bản sắc riêng, quy hoạch manh mún, sản phẩm sao chép lẫn nhau, khiến chất lượng không đáp ứng tiêu chuẩn của các kênh phân phối du lịch quốc tế.

Đồng quan điểm, ông Mauro Gasparotti, Giám đốc cấp cao Savills Hotels khu vực Đông Nam Á, cho biết hơn 68% nguồn cung khách sạn – nghỉ dưỡng tại Việt Nam hiện do chủ đầu tư tự vận hành, trong đó không ít dự án chưa được đầu tư tương xứng cho trải nghiệm khách. Trong bối cảnh khách quốc tế có khả năng chi tiêu cao và tầng lớp trung lưu trong nước ngày càng ưu tiên sản phẩm chất lượng, các dự án thiếu khác biệt và vận hành kém đang ngày càng khó duy trì hiệu quả khai thác và chiến lược phát triển dài hạn.

Bàn về hướng phát triển của bất động sản nghỉ dưỡng những năm tới, ông Mauro Gasparotti nhận định cuộc cạnh tranh trên thị trường đang dịch chuyển từ số lượng sang chất lượng. Du lịch Việt Nam phục hồi mạnh nhưng dòng khách không phân bổ đồng đều, chủ yếu tập trung vào các dự án có chất lượng cao, thương hiệu rõ ràng và trải nghiệm khác biệt. Theo ông, trong bối cảnh yêu cầu lưu trú ngày càng khắt khe, những sản phẩm không tái định vị, chuẩn hóa vận hành và đầu tư chiều sâu sẽ tiếp tục gặp khó.

Cùng quan điểm, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, cho rằng tăng trưởng du lịch và nghỉ dưỡng sẽ nghiêng về phân khúc trung – cao cấp và hạng sang, thay vì mở rộng đại trà. Sự thay đổi trong hành vi của du khách quốc tế khiến các yếu tố chất lượng dịch vụ, trải nghiệm và câu chuyện thương hiệu trở thành tiêu chí then chốt, buộc chủ dự án phải đầu tư bài bản hơn ngay từ khâu thiết kế và định vị sản phẩm.

Ông đánh giá các loại hình nghỉ dưỡng gắn với wellness (kết hợp chăm sóc cả thể chất và tinh thần), retreat (chữa lành), detox (thanh lọc cơ thể) và du lịch chậm được dự báo tăng trưởng mạnh trong thời gian tới, đặc biệt tại các điểm đến ven biển và khu vực sinh thái. Do đó, các đơn vị phát triển dự án có thể lưu tâm đến mô hình này trong tương lai.

Từ góc nhìn chiến lược, bà Hương Nguyễn cho rằng bài toán bền vững của bất động sản nghỉ dưỡng nằm ở sự cân bằng giữa tiêu chuẩn dịch vụ và khả năng kiểm soát chi phí. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương hiệu quốc tế, các mô hình vận hành linh hoạt như nhượng quyền hoặc tự vận hành có kiểm soát giúp dự án duy trì chuẩn chất lượng cần thiết, đồng thời nâng cao hiệu quả tài chính dài hạn.

Bên cạnh đó, chất lượng và tính đồng bộ của sản phẩm cần được duy trì xuyên suốt vòng đời dự án thông qua tái đầu tư và làm mới trải nghiệm. Khi được phát triển bài bản và gắn với bản sắc địa phương, bất động sản nghỉ dưỡng không chỉ cải thiện hiệu quả khai thác mà còn góp phần nâng tầm du lịch Việt Nam; ngược lại, tư duy ngắn hạn sẽ khiến thị trường khó tránh khỏi những chu kỳ “bùng lên rồi lụi tàn”.

Phương Uyên

Lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng đang nhích lên, đặc biệt ở nhóm khoản vay sau thời gian ưu đãi, khiến người mua nhà lo lắng. Không ít khách vay phản ánh chi phí trả nợ tăng thêm vài triệu đồng mỗi tháng, buộc phải cân nhắc hoãn kế hoạch sở hữu nhà hoặc bán tài sản để giảm áp lực tài chính.

Vợ chồng anh Huy chị Phương (phường Tân Phong, TP HCM) quyết định vay ngân hàng 1,6 tỷ đồng năm 2023 để mua căn hộ hai phòng ngủ gần trường con học. Khi ký hợp đồng, lãi suất ưu đãi cố định hai năm đầu là 7,4% mỗi năm, nên khoản trả hàng tháng hơn 13-14 triệu đồng, phù hợp với thu nhập ổn định gần 45 triệu đồng của cả hai.

Từ quý IV năm nay, ngân hàng thông báo lãi suất thả nổi dự kiến 12,8% khi hết ưu đãi. Nếu giữ khoản vay như hiện tại, số tiền phải trả hàng tháng có thể tăng lên 19-20 triệu đồng. Chênh gần 6 triệu đồng mỗi tháng khiến ngân sách gia đình đảo lộn đáng kể. “Lãi suất lên mọi khoản chi lớn như học phí con, viện phí hay tích lũy đều phải tính lại. Trả nhà thì không muốn mà áp lực tài chính cũng quá lớn, mong lãi sớm hạ nhiệt”, chị Phương nói.

Chị Hoa (phường Xuân Hòa, TP HCM) cũng vay gần 2 tỷ đồng để đầu tư căn hộ tại phường Thạnh Mỹ Tây, với kỳ vọng tiền thuê mỗi tháng sẽ đủ bù lãi vay. Sau năm ưu đãi lãi suất đầu tiên giúp bài toán dòng tiền khá cân bằng, nhưng đến tháng 12 này khoản vay sẽ chuyển sang lãi thả nổi khoảng 13% một năm, cao hơn mức ước tính trước đó là 11%.

Theo tính toán của chị, khoản trả ngân hàng tăng từ 19-20 triệu lên gần 27-28 triệu đồng mỗi tháng, trong khi căn hộ hiện chỉ cho thuê được hơn 17 triệu đồng.

“Dòng tiền âm gần 10 triệu đồng mỗi tháng, thu nhập gia đình thì không tăng mà chi phí sinh hoạt lại đội lên, nên tôi đang đứng giữa lựa chọn tiếp tục gồng hay bán”, chị nói. Áp lực càng lớn khi chị cùng lúc đang trả nợ căn hộ thứ hai ở phường Đông Hòa trị giá gần 4 tỷ đồng, chủ yếu bằng vốn vay ngân hàng.

Không chỉ những người đã vay chịu áp lực, nhóm khách chuẩn bị mua nhà cũng phải tạm hoãn kế hoạch. Anh Quốc Huy (31 tuổi, TP HCM) dự định mua căn hộ cũ 2,4 tỷ đồng phường Cát Lái, có sẵn 800 triệu đồng và muốn vay phần còn lại trong 20 năm. Khi tìm hiểu từ đầu năm, lãi suất ưu đãi hai năm đầu khoảng 7% một năm, mỗi tháng anh chỉ phải trả khoảng 17-18 triệu đồng nên khá yên tâm.

Đến tháng 11, ngân hàng điều chỉnh lên 8,5-9% trong giai đoạn ưu đãi sau thả nổi (dự kiến 12%). Tính toán lại, số tiền phải trả hàng tháng có thể tăng lên 22-24 triệu đồng, vượt quá sức chịu đựng.

“Nếu lãi suất còn nhích thêm, tôi có thể mất khả năng trả nợ”, anh nói và quyết định dừng kế hoạch vay mua nhà để chờ tín hiệu ổn định hơn từ thị trường.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy ngoài nhóm ngân hàng lớn vẫn duy trì lãi huy động thấp, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã bắt đầu tăng. Ở kỳ hạn 3-6 tháng, một số nhà băng tăng khoảng 0,2-0,3 điểm phần trăm. Lãi vay mua nhà hiện phổ biến từ 6,8-9% mỗi năm trong thời gian ưu đãi 1-3 năm. BVBank áp dụng 8,5% cố định 12 tháng; VIB ưu đãi 6,9-8,9% trong 1-3 năm; ACB áp dụng 8,5-9,5% tùy kỳ hạn… sau ưu đãi thả nổi theo thị trường. Hiện nay mức lãi thả nổi vay mua nhà tại các ngân hàng thương mại phổ biến 11–14% một năm.

Một số khách vay phản ánh mức này đã tăng từ 12,2% trong tháng 9 lên khoảng 14% từ tháng 11. Với trường hợp trả lãi 6,5% trong hai năm đầu, khi chuyển sang thả nổi, chi phí hàng tháng tăng thêm vài triệu đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu. Một số ngân hàng từng triển khai gói lãi suất 5-5,5% cố định ba năm cho người dưới 35 tuổi cũng đã chấm dứt chương trình trong thời gian gần đây.

Ông Lê Quốc Kiên, chuyên gia tài chính và bất động sản, cho biết từ đầu năm đến nay lãi vay mua nhà đã tăng 1,5-2%. Với khoản vay 2 tỷ đồng cố định hai năm đầu, người vay trước đây trả khoảng 18-20 triệu đồng mỗi tháng, nay tăng lên 21-24 triệu đồng, tức thêm khoảng 3 triệu đồng. Ông Kiên dự báo từ nay đến cuối năm lãi suất khó giảm, thậm chí có thể nhích thêm 0,2-0,3% rồi mới ổn định.

Ông Kiên nhận định nhiều người vay mua nhà chưa lường hết chi phí thực tế do chỉ nhìn vào lãi suất ưu đãi ban đầu mà bỏ qua giai đoạn thả nổi sau đó. Đây mới là mức lãi phải trả trong nhiều năm và thường được tính theo lãi huy động cộng biên độ, nên dù giai đoạn đầu chỉ khoảng 10% mỗi năm, mức thực tế có thể tăng lên 12-13%. Nếu không tính trước khả năng chi trả dài hạn, người vay có thể rơi vào cảnh áp lực tài chính, thậm chí vỡ dòng tiền khi lãi suất biến động.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cảnh báo nhóm vay sắp hết ưu đãi sẽ đối mặt rủi ro lớn nếu lãi suất tăng vượt khả năng chi trả, có thể buộc bán tài sản hoặc xoay dòng vốn để tránh nợ xấu. Với nhà đầu tư, rủi ro càng rõ khi dự án chậm bàn giao, nguồn thu cho thuê không đủ trả lãi, dẫn đến bán ra thấp hơn giá mua để thu hồi vốn. Chi phí vốn tăng cũng có thể khiến chủ đầu tư điều chỉnh giá bán, tạo thêm áp lực lên thị trường và khiến thanh khoản ảnh hưởng.

Còn theo Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản VARS IRE, lãi vay tăng kéo theo tác động kép: người mua khó tiếp cận vốn, còn chủ đầu tư chịu chi phí tài chính cao hơn, buộc giãn tiến độ, bán bớt quỹ đất hoặc đàm phán với ngân hàng. Dòng tiền dự án chịu áp lực khi trái phiếu chưa phục hồi, lượng đáo hạn lớn, nguồn cung có thể thu hẹp trong trung hạn.

Áp lực chi trả lớn hơn khiến nhiều người cân nhắc kỹ hơn trước khi xuống tiền. Tuy vậy, theo chuyên gia tâm lý lo ngại giá nhà tiếp tục leo thang cũng khiến không ít người chốt giao dịch sớm dù chi phí vay tăng. Các chuyên gia khuyến nghị người mua để ở chỉ nên vay tối đa 40% giá trị tài sản nhằm đảm bảo an toàn tài chính. Nhà đầu tư cần tính kỹ dòng tiền, tiến độ bàn giao, khả năng khai thác cho thuê và hạn chế chạy theo tâm lý thị trường để tránh cảnh “dễ vào, khó thoát hàng”.

Phương Uyên