Loạt dự án hạ tầng trọng điểm đồng loạt triển khai, chủ đầu tư đeo bám

Vừa qua, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn quanh TPHCM đã chính thức được khởi công, gồm cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Long Hưng (Đồng Nai 2) và tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương). Các công trình này hình thành mạng lưới kết nối đa tầng, từ ven biển, liên vùng, liên tỉnh đến nội đô, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế – đô thị của TPHCM và các địa phương lân cận.

Trong đó, cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 được xem là những dự án mang tính bước ngoặt đối với khu Nam TPHCM. Còn tại khu Đông, cầu Cát Lái và cầu Long Hưng được kỳ vọng sẽ cải thiện mạnh mẽ khả năng kết nối liên vùng giữa TPHCM với Đồng Nai, mở rộng không gian phát triển đô thị và thị trường bất động sản.

Song song với hệ thống đường bộ, mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang được đẩy nhanh. Ngoài việc khởi công tuyến metro số 2, TPHCM dự kiến phát triển thêm nhiều tuyến quan trọng như Thủ Thiêm – Long Thành, metro Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, Bến Thành – Cần Giờ.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2030, thành phố sẽ hoàn thành 6 tuyến với khoảng 187km; giai đoạn 2030-2035 triển khai thêm 8 tuyến với 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến vào khai thác sử dụng, tương đương khoảng 462km đường sắt đô thị.

Ngoài ra, nhiều tuyến đường dọc theo các trục giao thông huyết mạch cũng được xác định như Quốc lộ 22, Quốc lộ 13, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51, cao tốc Bắc – Nam phía Tây và Vành đai 4. Trong đó, TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13, phấn đấu hoàn thành dứt điểm việc bồi thường, thu hồi đất trong quý đầu năm nay.

Đu theo “sóng hạ tầng”, nhiều doanh nghiệp bất động sản phía Nam đã bắt tay ngay vào bán hàng, giới thiệu sản phẩm ven các khu vực trọng điểm để hút khách.

Dọc tuyến Quốc lộ 13, Quốc lộ 1K và cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn, Tập đoàn Bcons ra mắt Bcons Uni Valley liền kề làng đại học, TBS Land giới thiệu dự án Green Skyline, Lê Phong khởi công khu căn hộ The Emerald Boulevard… 

Mới nhất, tập đoàn Bất động sản Vạn Phúc dự kiến bán các sản phẩm nhà ở thấp tầng, bao gồm nhà phố, shophouse tại Khu đô thị Vạn Phúc City (phường Hiệp Bình, TPHCM) mặt tiền Quốc lộ 13. Thay vì tự bán hàng của chính mình như cách truyền thống lâu nay, doanh nghiệp dự kiến lần đầu tiên mở cơ hội phân phối sản phẩm với các sàn bên ngoài.

Ở phía Tây Nam TPHCM, phân khu Dragon Park thuộc dự án Dragon Eden cũng được Công ty cổ phần Tandoland đã phối hợp cùng Công ty cổ phần Mai Bá Hương mở bán gần đây. Dự án này hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng giao thông liên vùng gồm Vành đai 3, Vành đai 4, Võ Văn Kiệt nối dài…

Theo số liệu từ một viện nghiên cứu, TPHCM và khu vực lân cận ghi nhận nguồn cung mới tập trung dọc các trục giao thông liên vùng. Cụ thể, khu vực Vành đai 2 có gần 7.000 sản phẩm nhà ở đang triển khai; Vành đai 3 ghi nhận 11.066 sản phẩm; tuyến Vành đai 4 khoảng 15.469 sản phẩm. Riêng trục Quốc lộ 13 cũng đã có hơn 11.000 sản phẩm đang triển khai. Bên cạnh đó, hàng chục nghìn căn hộ khác đang được phát triển quanh tuyến Quốc lộ 1K, cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn và tuyến metro số 2 (Bình Dương cũ)…

Hạ tầng tạo điểm tựa cho bất động sản

Đánh giá tác động đối với thị trường bất động sản, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng hạ tầng luôn giữ vai trò then chốt. Hạ tầng phát triển đến đâu thì bất động sản sẽ dịch chuyển theo đến đó.

Ngược lại, khi hạ tầng chậm tiến độ, thị trường cũng khó tăng trưởng bền vững. Sau giai đoạn chững lại hậu Covid-19, đầu tư hạ tầng tại TPHCM và khu vực phía Nam đã có sự cải thiện rõ rệt và được dự báo sẽ tiếp tục là ưu tiên trong ít nhất 5 năm tới.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, việc đồng loạt khởi công, phê duyệt các dự án giao thông trọng điểm như cầu, đường, cao tốc, hầm chui… sẽ tạo ra cú hích quan trọng cho thị trường bất động sản. Kế hoạch này mang tính đồng bộ, bởi nếu quá trình sáp nhập không đi kèm với phát triển hạ tầng thì khó tạo ra giá trị tích cực. Ngược lại, khi các chính sách sáp nhập, đầu tư hạ tầng và giãn dân đô thị được triển khai song song, thị trường bất động sản sẽ được hưởng lợi rõ rệt.

Cũng theo phân tích của chuyên gia, trước sáp nhập, tại TPHCM, người dân khó tìm được các sản phẩm căn hộ có mức giá khoảng 40-60 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, khi thành phố mở rộng, với sự tham gia của nhiều chủ đầu tư đến từ Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, mặt bằng giá đã được điều chỉnh xuống mức dễ tiếp cận hơn. Người mua có thêm nhiều lựa chọn về sản phẩm phù hợp với khả năng tài chính hơn.

Song, bà Dung lưu ý rằng điều này chỉ thực sự khả thi khi hạ tầng kết nối được cải thiện. Khi các công trình giao thông trọng điểm được hoàn thiện, việc sinh sống tại TPHCM cũ nhưng sở hữu nhà ở tại các khu vực thuộc TPHCM mở rộng sẽ trở nên thuận lợi hơn nhờ thời gian di chuyển được rút ngắn.

Theo ông Phạm Lâm, Phó Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam, để phát triển bền vững, hạ tầng phải đóng vai trò động lực. Khi đó, người dân có thể sinh sống tại các khu vực theo địa giới hành chính cũ như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Long An nhưng vẫn thuận tiện làm việc, học tập tại trung tâm TPHCM nhờ hệ thống giao thông liên vùng.

Còn chuyên gia của Savills cho rằng nguồn cầu bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển từ TPHCM ra các khu vực lân cận, trong bối cảnh khu vực trung tâm khan hiếm sản phẩm và giá neo cao. Các đô thị vệ tinh, đặc biệt là khu Đông TPHCM và các địa phương kết nối qua trục Quốc lộ 13, đang thu hút người mua nhờ mặt bằng giá hợp lý hơn và tầm nhìn dài hạn về hạ tầng.

Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp bất động sản trên địa bàn tuân thủ nghiêm quy định pháp luật về công khai thông tin khi đưa dự án vào kinh doanh.

Đặc biệt, doanh nghiệp không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản.

Trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư dự án phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua.

Ngoài ra, Sở Xây dựng TPHCM đề nghị các doanh nghiệp công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh; công khai thông tin tình hình giao dịch bất động sản của dự án ngay sau khi phát sinh giao dịch theo đúng quy định, biểu mẫu.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản vi phạm quy định về kinh doanh bất động sản thì bị xử phạt.

Các hành vi sẽ bị đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản gồm chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án không đúng thủ tục quy định; chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án mà không đảm bảo đầy đủ các yêu cầu hoặc các điều kiện theo quy định; sử dụng vốn huy động của tổ chức, cá nhân hoặc tiền ứng trước của bên mua, bên thuê, bên thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai không đúng mục đích cam kết.

Sở Xây dựng nêu việc thông báo này nhằm quán triệt, thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, công điện của Thủ tướng Chính phủ về thị trường bất động sản và tạo điều kiện, hướng dẫn doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản trên địa bàn thành phố thực hiện đầy đủ trách nhiệm về công khai thông tin.

Giá bất động sản tăng cao đã và đang là câu chuyện được chú ý thời gian gần đây.

Nguồn cung hạn chế đẩy giá bất động sản tăng thêm

Savills Việt Nam mới đây có báo cáo chỉ số giá nhà ở Savills trong quý II ghi nhận, chỉ số nhà ở TPHCM tăng thêm 3 điểm theo quý và 8 điểm theo năm, đạt 134 điểm – mức cao nhất kể từ khi được công bố.

Cả thị trường sơ cấp và thứ cấp đều ghi nhận mức tăng giá, đặc biệt tại các dự án đã có sổ hồng hoặc hợp đồng mua bán. Giá bán sơ cấp tăng 7% theo năm, chủ yếu nhờ các dự án mới tại quận 2 và nguồn hàng hạng A được mở bán lại ở quận 1. Ở thị trường thứ cấp, giá tăng tại hầu hết quận, dẫn đầu bởi khu Đông và Nam TPHCM.

Báo cáo thị trường bất động sản mới công bố của JLL ghi nhận giá bán sơ cấp tại thị trường căn hộ phân khúc cao ở mức 5.065 USD/m2 (tương đương 132.219 triệu đồng/m2).

Còn mức giá sơ cấp của thị trường nhà liền thổ được ghi nhận ở mức 15.585 USD/m2 đất (tương đương 407.142 triệu đồng/m2). JLL nhận định, nhu cầu của người mua nhà và nhà đầu tư tạo ra đà tăng giá trên cả thị trường sơ và thứ cấp, dù giá đã ở mức cao.

Giá nhà trên thu nhập Việt Nam gấp hơn 1,6 lần bình quân thế giới

Theo nghiên cứu của Numbeo – nền tảng dữ liệu về chi phí sống Numbeo, trụ sở tại Serbia – cho thấy tỷ số giá nhà trên thu nhập bình quân của hộ gia đình (HPR) năm 2024 là 23,7 lần, tăng thêm 0,2 so với năm trước đó.

Trong khi đó, mức trung bình của chỉ số này trên thế giới giảm 0,5, xuống còn 14,6 lần trong năm ngoái. Như vậy, giá nhà trên thu nhập tại Việt Nam cao hơn mức trung bình của thế giới khoảng 1,62 lần.

Tổng hợp từ cơ sở dữ liệu của Numbeo, bộ phận nghiên cứu của Chứng khoán SHS trong báo cáo mới đây nhận định hệ số giá nhà so với thu nhập của Việt Nam đang ở mức cao nhất thế giới. Đến giữa năm 2025, chỉ số này đã chạm ngưỡng 27,3, tức giá một căn hộ trung bình cao gấp hơn 27 lần thu nhập bình quân của 1 hộ gia đình.

Trong thực tế, nếu tuân theo nguyên tắc an toàn tài chính là dành tối đa 1/3 thu nhập cho nhu cầu nhà ở, SHS ước tính hộ gia đình tại Việt Nam phải dành dụm đến 80 năm mới mua nổi căn nhà bình thường.

Căn cơ do đâu?

Các nhà phân tích đánh giá áp lực giá nhà đã trở thành vấn đề mang tính cấu trúc của nền kinh tế. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt cũng tăng và bào mòn khoản tiền có thể tiết kiệm để mua nhà.

Tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, Thủ tướng Chính phủ từng đặt câu hỏi: “Vì sao giá nhà chung cư liên tục tăng và cao mãi?” – cho thấy bài toán nhà ở tại các đô thị lớn, đặc biệt là TPHCM, vẫn còn nhiều thách thức.

Dưới góc nhìn thị trường, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý Cấp cao Bộ phận Nghiên cứu Savills Việt Nam, cho rằng: “Thị trường nhà ở TPHCM vẫn duy trì tăng trưởng nhờ nhu cầu ở thực bền vững và hạ tầng phát triển, nhưng những yếu tố nền tảng như quy hoạch, thủ tục pháp lý và cơ chế tài chính mới là chìa khóa quan trọng giúp cân bằng cung cầu và kiểm soát giá nhà trong dài hạn.”

Bà Hương nhận định, vấn đề sở hữu nhà không chỉ nằm ở khả năng chi trả của người mua, mà là câu chuyện hoạch định chính sách kinh tế – xã hội của quốc gia. Nhà nước không thể can thiệp trực tiếp vào giá bán của doanh nghiệp bất động sản, nhưng có thể tác động thông qua tháo gỡ pháp lý, quy hoạch vùng kinh tế mới và đầu tư hạ tầng để thúc đẩy đô thị hóa đồng đều, kéo giãn dân khỏi khu trung tâm.

Theo Savills Việt Nam, nguồn cung nhà ở tại TPHCM vẫn bị bó hẹp bởi các vướng mắc pháp lý, trong khi nhu cầu ở thực duy trì ở mức cao. Sự lệch pha cung – cầu khiến giá bán tiếp tục neo ở mức cao, dù thị trường không còn biến động mạnh. 

Chuyên gia kiến nghị gì?

Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng và phát triển các cực đô thị vệ tinh được xem là hướng đi căn cơ.

Thực tế, tuyến Metro Line số 1, vận hành từ tháng 3 năm nay, đã giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm TPHCM và Bình Dương xuống 20-30 phút, mở ra khả năng hình thành các khu dân cư  thương mại mới ngoài khu lõi trung tâm.

Bà Cao Thị Thanh Hương nhấn mạnh, bài học từ nhiều quốc gia cho thấy, muốn giãn dân thành công phải bắt đầu từ hạ tầng và quy hoạch kinh tế – xã hội. Quỹ đất ở được bố trí dọc các trục giao thông, nhà ở thương mại lẫn xã hội đều có thể triển khai nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung cho người mua.

Song song với quy hoạch và hạ tầng, chính sách tài chính được xem là trụ cột giúp người dân tiếp cận nhà ở dễ dàng hơn. Theo chỉ đạo của Chính phủ, Đề án thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia đang được nghiên cứu và dự kiến triển khai trong thời gian tới.

Bà Hương cho biết, mô hình này đã chứng minh hiệu quả tại Singapore và Hàn Quốc, nơi người dân được vay mua nhà với lãi suất thấp, thời hạn dài, còn doanh nghiệp phát triển nhà ở được hưởng ưu đãi đầu tư và tiếp cận quỹ đất quy hoạch.

Quan điểm của SHS Research cũng kiến nghị phải thay đổi cách tiếp cận, cần coi nhà ở như một phúc lợi xã hội cơ bản thay vì chỉ là kênh đầu tư. Cần gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội, đồng thời gắn với phát triển hạ tầng giao thông công cộng để mở rộng khả năng tiếp cận. Song song, việc cải thiện dịch vụ công cũng là điều kiện quan trọng để phân bổ lại dân cư, giảm áp lực dồn nén lên lõi đô thị….

Nhìn chung, theo chuyên gia, khi hạ tầng, quy hoạch và cơ chế tài chính được triển khai đồng bộ, TPHCM sẽ có điều kiện để giải quyết bài toán giãn dân, cân bằng cung – cầu và ổn định giá nhà ở dài hạn. Việc mở rộng không gian đô thị theo hướng kết nối vùng không chỉ giúp phân bổ lại mật độ dân cư, mà còn tạo dư địa phát triển cho các phân khúc nhà ở phù hợp với người mua ở thực.