Năm ngoái, Tập đoàn Vingroup (mã chứng khoán: VIC) thông báo thoái toàn bộ sở hữu tại Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thương mại SDI. Đây là đơn vị nắm trên 99% vốn điều lệ của Công ty Kinh doanh thương mại Sado – cổ đông lớn của Vincom Retail.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán 2024, Vingroup cho biết thương vụ này được thực hiện qua 3 giao dịch từ tháng 3 đến 9/2024. Tại lần đầu tiên, tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng chuyển nhượng 55% vốn tại SDI, thu về 21.249 tỷ đồng và lợi nhuận 12.372 tỷ. Từ sau giao dịch này, Vingroup không còn nắm quyền kiểm soát tại SDI, Sado và Vincom Retail. Thay vào đó, SDI và Vincom Retail trở thành công ty liên kết của tập đoàn.

Đến tháng 6/2024, Vingroup bán thêm 15,77% vốn tại SDI với giá 6.162 tỷ và lãi 3.165 tỷ đồng. Sau đó, họ bán nốt 29,23% còn lại với giá 11.422 tỷ đồng vào tháng 9. Khoản lãi từ giao dịch này là 5.796 tỷ đồng.

Như vậy, Vingroup ghi nhận giá phí chuyển nhượng 39.076 tỷ đồng khi thoái toàn bộ vốn tại SDI. Qua thương vụ này, họ lãi 21.333 tỷ đồng.

Thành lập năm 2012, Vincom Retail là mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái Vingroup để tái cấu trúc, quản lý mảng bất động sản bán lẻ. Công ty này cũng là một trong những pháp nhân đầu tiên sau khi doanh nghiệp của ông Phạm Nhật Vượng đổi mô hình hoạt động sang tập đoàn. Đến cuối năm ngoái, Vingroup còn nắm giữ 18,82% vốn tại Vincom Retail.

Chủ chuỗi trung tâm thương mại Vincom tiếp tục kế hoạch mở rộng sau khi Vingroup thoát bớt vốn. Trong tài liệu trình cổ đông tại phiên họp thường niên vào cuối tháng 4, doanh nghiệp này cho biết mở thêm 3 trung tâm thương mại mới, gồm 2 Mega Mall tại Ocean Park (Hưng Yên), Royal Island (Hải Phòng) và Vincom Plaza Vinh (Nghệ An), với gần 120.000 m2 mặt sàn bán lẻ. Ông lớn này cũng đặt mục tiêu giữ vững vị trí đứng đầu thị trường bất động sản bán lẻ về độ phủ và tổng diện tích mặt sàn.

Trên cơ sở này, Vincom Retail lên kế hoạch doanh thu năm nay đạt 9.520 tỷ đồng. Thu từ cho thuê và các dịch vụ liên quan tăng 15% lên mức 9.300 tỷ và thu từ chuyển nhượng bất động sản 220 tỷ đồng, tăng 26%.

Chủ chuỗi thương mại lớn nhất cả nước lên kế hoạch lãi sau thuế khoảng 4.700 tỷ đồng, tăng gần 15% so với 2024. Đây cũng là mức cao nhất trong 13 năm thành lập của Vincom Retail.

Kế hoạch này được ban lãnh đạo công ty đề xuất dựa trên kỳ vọng kinh tế ổn định, cũng như tăng trưởng của thị trường bán lẻ, tình hình cung-cầu mặt bằng. Trước đó, công ty đạt đỉnh lợi nhuận với hơn 4.400 tỷ đồng vào năm 2023.

Với 88 trung tâm thương mại hiện hữu, Vincom Retail sẽ đánh giá hiệu quả hoạt động, thực hiện các phương án cải tạo và nâng cấp định vị để tối ưu hiệu quả kinh doanh. Trong đó, chuỗi này sẽ tái định vị để đảm bảo cạnh tranh của các cơ sở Vincom tại Hà Nội (Bà Triệu, Royal City, Times City) và TP HCM (Đồng Khởi, Thảo Điền).

Anh Tú

Theo bảng công bố thông tin tài chính mới đây, Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng lãi sau thuế gần 2.089 tỷ đồng trong năm ngoái, sụt hơn 4,9% so với năm 2023. Đây là năm thứ 2 liên tiếp, lợi nhuận doanh nghiệp này suy giảm.

Tuy nhiên, con số trên vẫn cao hơn mặt bằng chung của nhiều chủ đầu tư địa ốc. Trung bình mỗi ngày, công ty lãi hơn 5,7 tỷ đồng.

Doanh nghiệp này không công bố phần giải trình biến động lợi nhuận. Thực tế trong năm 2024, họ đã triển khai mở bán dự án căn hộ cao cấp The Aurora và dự án nhà phố thương mại L’Arcade. Đây là hai dự án kinh doanh đầu tiên của công ty sau hai năm im ắng và cũng là nguồn hàng mới hiếm hoi trên thị trường bất động sản TP HCM.

Lợi nhuận sau thuế lũy kế đến cuối năm 2024 đạt hơn 10.794 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ 8,5%. Đây là nguyên nhân chính khiến vốn chủ sở hữu hạ 13,6% về gần 12.059 tỷ đồng.

Ở kỳ này, tổng nợ phải trả của Phú Mỹ Hưng tăng 1.886 tỷ lên hơn 20.810 tỷ đồng. Chủ yếu do tăng nợ vay ngân hàng từ khoảng 2.819 tỷ lên gần 4.024 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ vay từ phát hành trái phiếu giảm hơn 260 tỷ về còn gần 7.975 tỷ đồng.

Phú Mỹ Hưng phát hành 6 lô trái phiếu trong giai đoạn 2019-2021, đáo hạn lần lượt từ năm nay đến 2027. Trong đó, ba lô chào bán nội địa có tổng trị giá 2.000 tỷ đồng, lãi suất 7,15-8,8% mỗi năm. Còn lại họ huy động ngoại tệ 305 triệu USD và đưa ra lãi suất 1,43-2,58% mỗi năm.

Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng thành lập tháng 5/1993, là liên doanh giữa Công ty TNHH Một Thành Viên Phát Triển Công Nghiệp Tân Thuận (IPC) và Phú Mỹ Hưng Asia Holdings (tên cũ là tập đoàn CT&D, Đài Loan). Trong đó, Tân Thuận IPC góp 30% vốn, còn lại là vốn ngoại.

Công ty nổi danh khi là chủ đầu tư Khu đô thị Phú Mỹ Hưng (quận 7, TP HCM) – một trong những dự án nổi bật của thành phố khi biến vùng đầm lầy thành khu đô thị sầm uất. Họ muốn xây dựng nên khu đô thị đa chức năng, trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, khoa học, văn hóa, giáo dục, cư trú, giải trí… tạo động lực cho sự phát triển phía Nam và Đông Nam thành phố. Năm 2008, Bộ Xây dựng và UBND TP HCM công nhận đây là “khu đô thị kiểu mẫu” của Việt Nam.

Doanh nghiệp này xây dựng đại lộ Nguyễn Văn Linh có 10 làn xe, trở thành trục giao thông huyết mạch của khu Nam thành phố. Dọc theo đó, Phú Mỹ Hưng được giao phát triển năm cụm đô thị với tổng diện tích 774 ha. Hiện tại, công ty đã hoàn thành cụm thứ nhất – trung tâm đô thị mới, nổi bật với hồ Bán nguyệt, trung tâm thương mại Cresent Mall, khu nhà phố – biệt thự và loạt căn hộ chung cư đã bàn giao như Garden Plaza, Riverpark Residence, The Panorama, The Peak Midtown…

Năm nay, Phú Mỹ Hưng cho biết sẽ tung thêm giỏ hàng shop ở khối đế của The Horizon, The Crescent Residence 5 và Cardinal Court. Họ còn triển khai kế hoạch nâng cấp cho khu Hồ Bán Nguyệt với tổng ngân sách 11 triệu USD và trục đường Nguyễn Lương Bằng.

Tất Đạt

Tuần qua, trong đợt mở bán giai đoạn mới, dự án căn hộ Emerald 68 (Đại Lộ Bình Dương, TP Thuận An), chủ đầu tư Lê Phong và Coteccons công bố mức giá khoảng 55 triệu đồng mỗi m2. So với mức trung bình 48 triệu đồng/m2 trong tháng 11/2024, giá bán hiện ghi nhận tăng 13-15%.

CapitaLand cũng mới ra mắt 436 căn hộ cao cấp thuộc phân khu cao tầng Orchard Height nằm trong khu đô thị Sycamore (thành phố mới Bình Dương). Giá bán các căn hộ đợt này rơi vào khoảng 50-55 triệu đồng mỗi m2, tăng 8-10% so với giỏ hàng chào bán giai đoạn trước đó.

Phát Đạt Corporation đang lên kế hoạch khởi động bán hàng cho dự án Astral City (tên gọi mới La Pura) sau 5 năm dở dang. Giá dự kiến từ 60 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 20% so với mức giá từng rao bán năm 2020. Becamex Tokyu cũng đang rao bán 300 căn hộ thuộc dự án Midori Park The Ten (TP. Thủ Dầu Một) với giá từ 58 triệu đồng mỗi m2.

Trên khu vực TP Dĩ An, chủ đầu tư Bcons vừa ra mắt phân khu mới của dự án Bcons City với giá từ 45 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 13% so với giá bán trước đó vào quý II/2024.

Không riêng các chung cư hiện hữu tăng giá trong các đợt mở bán mới, nhiều dự án chuẩn bị ra mắt tại Bình Dương cũng công bố mức dự kiến cao chót vót.

TBS Group đang lên kế hoạch ra mắt dự án Green Tower với giá khoảng 68-70 triệu đồng mỗi m2. Tập đoàn An Gia nhận giữ chổ cho dự án The Gió với giá được các sàn môi giới “rumor” (giá đồn đoán) tầm 50 triệu đồng mỗi m2. So với mặt bằng chung khu vực này, The Gió đang có giá cao hơn trung bình 10%.

Số liệu từ DKRA Group cho thấy 2 tháng đầu năm, thị trường Bình Dương có gần 4.800 căn hộ mở bán, chiếm 40% tổng nguồn cung và 39% lượng tiêu thụ căn hộ khu vực phía Nam. Nguồn cung mới mở bán lần đầu vào khoảng 1.000 căn với 65% thuộc phân khúc giá cao, trên 40 triệu đồng mỗi m2. Trong 2 tháng đầu năm, giá chung cư Bình Dương dao động 40-65 triệu đồng mỗi m2 với rổ hàng mới và từ 30-55 triệu đồng mỗi m2 với sản phẩm thứ cấp sang nhượng lại.

Còn theo dữ liệu lịch sử giá từ chuyên trang Batdongsan, quý I, chung cư Bình Dương ghi nhận giá rao bán tăng 12-15% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng tăng này phân hóa theo khu vực, TP Thủ Dầu Một có mức tăng 14% so với cùng kỳ. Trung bình mỗi m2 căn hộ mở bán mới tại đây có giá khoảng 55 triệu đồng, thấp nhất 36 triệu đồng và cao nhất 67 triệu đồng.

TP Thuận An xếp vị trí tiếp theo với giá tăng 12,6%, mỗi m2 căn hộ trung bình vào khoảng 51 triệu đồng. TP Dĩ An cũng ghi nhận giá tăng 12,3%, trung bình 39-45 triệu đồng mỗi m2.

Lý giải yếu tố khiến mặt bằng giá chung cư Bình Dương liên tục tăng thời gian qua, ông Nguyễn Đình Phúc Nguyên, Tổng giám đốc Công ty bất động sản Phúc Nguyên, cho rằng sự áp đảo của nguồn cung cao cấp là yếu tố khiến giá bình quân căn hộ Bình Dương tăng cao. Năm qua, nhiều chủ đầu tư lớn trong và ngoài nước đổ về đây làm dự án, đa phần là nhà cao cấp. Ngay những thương hiệu từng tập trung phát triển nhà vừa túi tiền như Bcons, Vạn Xuân, Hưng Thịnh cũng dần dịch chuyển sang phân khúc trung – cao cấp.

Ngoài ra, tác động từ đà tăng giá của thị trường khu Đông TP HCM đang lan rộng ra những khu vực lân cận và Bình Dương là thị trường chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Đà tăng giá chung cư TP Thủ Đức tạo đà đẩy mặt bằng giá các dự án vị trí tiệm cận giữa hai thị trường tăng theo, với mức chênh lệch hiện tại chỉ khoảng 30-40%.

Bà Nguyễn Bảo Khuê, CEO DKRA Vega (Thành viên DKRA Group), cho rằng bên cạnh hiệu ứng “ăn theo” khu Đông TP HCM, còn nhiều yếu tố ảnh hưởng đến mặt bằng giá căn hộ Bình Dương.

Đầu tiên, theo bà là việc điều chỉnh giá đất tạo áp lực lên chi phí phát triển dự án, dẫn đến việc tăng giá bán căn hộ. Bên cạnh đó, thời gian gần đây tỉnh liên tục đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm có thể kể đến như mở rộng Quốc lộ 13, Vành đai 2 và 3, metro Bình Dương – TP HCM… tác động từ hạ tầng giúp bất động sản Bình Dương được quan tâm nhiều hơn và doanh nghiệp tự tin hơn khi thiết lập mặt bằng giá mới.

So với TP HCM, giá căn hộ Bình Dương vẫn ở mức hợp lý dù đang tăng mạnh. Với tốc độ phát triển đô thị nhanh chóng, nhu cầu mua, thuê nhà ở từ lực lượng lao động địa phương và khu vực lân cận thúc đẩy tiềm năng của bất động sản tỉnh.

Các chuyên gia dự báo thị trường sơ cấp sẽ phải tăng giá tiếp trong thời gian tới trước bối cảnh chi phí triển khai dự án gia tăng và nhiều đồn đoán về việc Bình Dương sẽ sáp nhập vào TP HCM. Thị trường thứ cấp với các sản phẩm cũ cũng dần thay đổi biểu giá để bắt kịp xu hướng chung, thu hẹp cơ hội sở hữu nhà ở của phần đông người dân.

Phương Uyên

– Từ đầu năm đến nay, dòng tiền bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển vào phía Nam. Theo ông, nguyên nhân của sự dịch chuyển này là gì?

– Hai năm qua, giá bất động sản tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc tăng nhanh, giá đất thổ cư ở Thủ đô leo thang mạnh, tăng tới 30%, chung cư vẫn tiếp tục sốt giá. Trong khi, bất động sản ở TP HCM và các tỉnh phía Nam ổn định hơn, giá đất thổ cư tại TP HCM chỉ tăng khoảng 3% sau gần hai năm, các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu cũng ghi nhận mức giá ổn định.

Rõ ràng, với mức giá tốt hơn ở phía Bắc, thị trường địa ốc phía Nam đang trở thành điểm đến của các nhà đầu tư, thúc đẩy sự dịch chuyển của dòng tiền bất động sản. Song song đó, loạt chính sách gỡ vướng pháp lý, khơi thông bất động sản đã thúc đẩy niềm tin cho nhà đầu tư trở lại với thị trường TP HCM và các vệ tinh lân cận có hạ tầng tốt.

Khi dòng tiền đổ vào các khu vực phía Nam, nhu cầu về nhà ở và đất đai sẽ tăng cao, đặc biệt là các đô thị mới như Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An, Bình Dương… nơi sở hữu nhiều yếu tố thuận lợi như hạ tầng giao thông phát triển, quỹ đất rộng, giá cả còn cạnh tranh và nhu cầu nhà ở tăng cao.

– Những yếu tố nào khiến các đô thị mới trở thành điểm đến của nhà đầu tư?

– Thực tế, giá bất động sản trung tâm tại các đô thị lớn ngày càng cao, buộc các nhà đầu tư có nguồn lực tài chính vừa phải tìm kiếm thị trường tiềm năng ở vùng ven. Gần đây, nhiều doanh nghiệp địa ốc cũng đã chủ động tìm kiếm, tích lũy quỹ đất sạch tại các khu vực gần trung tâm để triển khai dự án, tận dụng lợi thế giá đất còn “mềm” và tiềm năng tăng trưởng cao.

Các tỉnh, thành phố kề bên những đô thị lớn cũng cũng đang đẩy mạnh quy hoạch phát triển đô thị; ưu đãi thuế, thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn cùng các chính sách thu hút dân cư và lao động. Nhu cầu về nhà ở, căn hộ, trung tâm thương mại, văn phòng tại các địa phương cũng ngày càng lớn.

Ngoài ra, sự hoàn thiện của hạ tầng giao thông, gồm một số tuyến đường cao tốc, vành đai hay hệ thống giao thông công cộng, giúp rút ngắn thời gian kết nối giữa khu vực vệ tinh với trung tâm thành phố đã tạo ra giá trị gia tăng cho bất động sản.

Thêm vào đó, đối với dân số trẻ, họ ngày càng ưu tiên không gian sống xanh, môi trường sống trong lành – những điều rất khó tìm được ở các đô thị trung tâm lâu đời, quỹ đất hạn hẹp.

– Là một trung những thủ phủ du lịch khu vực Đông Nam Bộ, ông đánh giá như thế nào về thị trường địa ốc Bà Rịa – Vũng Tàu?

– Cách TP HCM chỉ khoảng 100 km, Bà Rịa – Vũng Tàu có thể xem là thị trường địa ốc mới đầy tiềm năng của khu vực Đông Nam Bộ. Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, phấn đấu đến năm 2030, Bà Rịa – Vũng Tàu cơ bản đủ tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc trung ương, đóng vai trò là một cực phát triển quan trọng trong hệ thống đô thị của vùng Đông Nam Bộ. Các đô thị mới được đầu tư gồm Bà Rịa, Vũng Tàu, Phú Mỹ, Long Điền, Long Hải. Đây là những tín hiệu để thị trường bất động sản địa phương vào “guồng đua”.

Về mặt địa lý, Bà Rịa – Vũng Tàu nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là cửa ngõ ra biển Đông của khu vực Đông Nam Bộ, giúp kết nối giao thương trong nước và quốc tế thuận lợi. Quỹ đất ở đây còn dồi dào để có thể phát triển khu dân cư, bất động sản thương mại, công nghiệp. Mặt khác, giá đất còn khá tốt so với các đô thị vệ tinh của TP HCM, kể cả so với Bình Dương, Đồng Nai.

Chưa kể, địa phương còn có lợi thế về du lịch từ lâu. Cộng hưởng các yếu tố này, Bà Rịa – Vũng Tàu nhiều tiềm năng trở thành trung tâm đầu tư bất động sản lớn của Đông Nam Bộ trong tương lai.

– Yếu tố nào sẽ thúc đẩy thị trường địa ốc Bà Rịa – Vũng Tàu, thưa ông?

– Một thập kỷ qua, hạ tầng cơ sở của Bà Rịa – Vũng Tàu đã được cải tiến mạnh, đây cũng là đòn bẩy mạnh mẽ cho thị trường bất động sản địa phương này. Tiêu biểu có các dự án đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, dự án cầu Phước An, tuyến đường vành đai 4 kết nối Bà Rịa – Vũng Tàu với TP HCM, Long An, Bình Dương và Đồng Nai.

Điểm mạnh của Bà Rịa – Vũng Tàu còn nằm ở cảng Cái Mép – Thị Vải và sân bay Long Thành. Trong đó, cảng Cái Mép – Thị Vải là cụm cảng nước sâu hàng đầu của cả nước, gắn với hành lang kinh tế Mộc Bài – TP HCM – Biên Hòa – Vũng Tàu và hành lang kinh tế xuyên Á, là cửa ngõ ra biển của khu vực Đông Nam Á. Lợi thế này sẽ giúp tỉnh thu hút nguồn vốn đầu tư FDI để kích thích công nghiệp phát triển. Cùng với đó, lượng lớn chuyên gia và lao động đổ về các khu công nghiệp sẽ kéo theo nhu cầu về nhà ở và không gian thương mại dịch vụ. Ngoài ra, sân bay Long Thành khi đi vào hoạt động, sẽ làm tăng sức hút của bất động sản nơi đây.

– Sản phẩm bất động sản nào sẽ thu hút nhà đầu tư thời gian tới?

– Sản phẩm bất động sản nhà ở và bất động sản khu công nghiệp nhiều tiềm năng trong tương lai. Riêng với Bà Rịa – Vũng Tàu, do địa thế cùng phong tục tập quán và cách sống của người dân, nhà ở thấp tầng, nhà ở riêng lẻ hứa hẹn thu hút nhà đầu tư cũng như khách hàng. Tuy nhiên, tùy theo mật độ dân số, nếu trong tương lai, mật độ tăng cao, nơi đây cũng sẽ đi theo xu hướng của các đô thị, xây thêm chung cư để hấp thụ được sự phát triển của thành phố còn tại thời điểm này, nhà ở thấp tầng có sức phát triển tốt hơn.

– Nhà đầu tư trước khi xuống tiền cần lưu ý gì, thưa ông?

– Thị trường bất động sản được nhìn nhận là ấm dần lên tuy nhiên vẫn chưa có sự bứt phá, có thể do giá bất động sản đang quá cao. Nhưng về lâu dài, bất động sản là lĩnh vực nên quan tâm và đầu tư. Chúng ta không thể chờ đợi khi giá xuống thấp vì nhu cầu ở thị trường này lúc nào cũng tương đối cao. Để bù trừ giá cao, nhà đầu tư cần tìm kiếm những bất động sản có tiềm năng sinh lời cao.

Ngoài ra, trong kinh doanh bất động sản, vị trí là yếu tố quan trọng khi đầu tư. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khu vực trung tâm thành phố lớn không còn nguồn cung, vì thế, những tỉnh thành lân cận hay các thị trường mới kết nối thuận tiện, giàu tiềm năng du lịch là lựa chọn phù hợp. Những dự án lớn vừa để ở vừa để nghỉ dưỡng theo mô hình đô thị du lịch quốc tế như Gold Coast Vũng Tàu sẽ thu hút nhà đầu tư.

Điểm nổi bật của dự án này là vị trí “nhất cận thị – nhị cận giang – tam cận lộ” khi nằm ngay giao lộ đường nối cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và quốc lộ 55. Đây không chỉ là vị trí cửa ngõ kết nối giữa TP Vũng Tàu và TP Bà Rịa, mà còn là trung tâm giao thương quan trọng trên hành lang phát triển kinh tế biển. Dự án cũng cách trung tâm Vũng Tàu 20 phút, cách Hồ Tràm, sân bay quốc tế Long Thành 30 phút cũng rất thuận lợi. Dự án đáp ứng yếu tố về vị trí – điều mà bất cứ nhà đầu tư bất động sản nào cũng cần quan tâm.

Trong bối cảnh thương mại hàng hải toàn cầu ngày càng phát triển và mở rộng, vị trí của Vũng Tàu nằm ngay trên bờ biển Thài Bình Dương đang đưa hai thành phố này vào tầm ngắm chiến lược của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Song Anh

Đề xuất trên được TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, nêu tại tọa đàm giải pháp đảm bảo có ít nhất một triệu căn nhà xã hội, ngày 1/4.

Trước đó, trong cuộc họp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào cuối tháng 2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhắc tới việc thành lập “Quỹ nhà ở quốc gia” nhằm phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị lớn. Đầu tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng yêu cầu Bộ Tài chính hoàn thành lập quỹ này để huy động nguồn lực phát triển nhà ở xã hội.

TS Cấn Văn Lực cho biết Quỹ nhà ở quốc gia có thể huy động từ 4 nguồn vốn gồm ngân sách, phát hành trái phiếu dành cho dự án nhà xã hội, huy động từ người mua nhà và các tổ chức tài chính trong, ngoài nước. Quỹ này sẽ cho vay với nhóm đủ điều kiện mua nhà xã hội và người trẻ dưới 35 tuổi như chỉ đạo của Thủ tướng. Theo ông, hai nhóm này phải có tích lũy và thu nhập ổn định. Họ có thể nộp một phần tiền tiết kiệm vào quỹ để đảm bảo dòng tiền mua nhà.

Ông nói, việc phát triển Quỹ nhà ở quốc gia cần tính toán đến cấu trúc nguồn vốn. Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, ông Lực cho rằng tỷ lệ cho vay người mua nhà và chủ đầu tư nên là 70-30.

Trước quan ngại Quỹ nhà ở quốc gia có thể “hết tiền” vì chưa rõ ràng nguồn thu, ông Lực cho rằng cần phát triển theo nguyên tắc “lấy mỡ nó rán nó”. Tức là quỹ cần có cơ chế phát triển vốn bền vững, không chỉ dừng ở việc chi. Nguồn thu này có thể lấy từ chính phí bảo lãnh chủ đầu tư, người mua nhà hoặc từ cho vay với lãi suất ưu đãi bằng 50-70% mức lãi thị trường.

Hiện nhóm ngân hàng quốc doanh (Agribank, Vietcombank, Vietinbank và BIDV) cho vay mua nhà với lãi suất ưu đãi 5,5-6%, áp dụng cho 6-12 tháng đầu. Sau giai đoạn ưu đãi, lãi suất thả nổi được tính bằng lãi suất huy động 12 tháng cộng biên độ 3,5-4%. Còn nhóm ngân hàng cổ phần cho vay lãi suất thả nổi khoảng 10-11% một năm. Như vậy, với đề xuất lãi vay bằng 50-70% thị trường, lãi ưu đãi của Quỹ nhà ở quốc gia vào khoảng 5-7%.

Cùng quan điểm ông Lê Văn Bình, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng Quỹ nhà ở quốc gia nếu chỉ dùng để xây nhà xã hội sẽ “không đủ”. Bởi vốn cấp cho quỹ từ ngân sách mang tính chất là “vốn mồi”, khó đáp ứng quy mô phát triển nhà xã hội với mục tiêu ít nhất 1 triệu căn đến 2030.

“Quỹ nhà ở quốc gia cần xây dựng cơ chế thu chi rõ ràng, có thể ứng trước chi phí giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư sau đó thu lại”, ông Bình cho hay.

Ông Chử Văn Hải, Trưởng phòng Phát triển và Quản lý nhà ở xã hội, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết Bộ này đang đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính ngoài ngân sách do Thủ tướng thành lập, hoạt động không vì lợi nhuận.

Theo ông, đây sẽ quỹ của Nhà nước dành phát triển nhà cho thuê, học tập từ mô hình của nhiều quốc gia trên thế giới. Quỹ nhà ở này sẽ hỗ trợ cấp bù lãi suất chênh lệch cho chủ đầu tư.

Liên quan đề xuất tăng mức lợi nhuận xây nhà ở xã hội lên 13%, đại diện Bộ Xây dựng cho hay ý tưởng trên dựa trên kiến nghị của nhiều địa phương và chủ đầu tư nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích. Việc tăng định mức lợi nhuận có thể khuyến khích các doanh nghiệp tham gia phát triển dự án, tuy nhiên ông Hải lưu ý “giá bán nhà xã hội có thể tăng theo”.

Góp ý đề xuất trên của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý bất động sản, cho rằng “nên giữ định mức 10%” như quy định cũ. Ông nói, đặt trong bối cảnh trước đây, doanh nghiệp xây nhà xã hội gặp nhiều vướng mắc pháp lý, tốn chi phí. Quy định yêu cầu hạch toán tổng thể dự án nên chủ đầu tư chỉ được hưởng 10% lợi nhuận trên toàn quỹ đất.

Hiện nay, với những đột phá về chính sách phát triển nhà xã hội, ông Đỉnh cho rằng mức trần lợi nhuận 10% là phù hợp. Bởi lãi định mức chỉ tính cho quỹ đất xây nhà xã hội, còn lại phần 20% làm thương mại dịch vụ được miễn tiền thuê đất và doanh nghiệp được hưởng toàn bộ lợi nhuận phần này. Nếu làm nhà ở thương mại, chủ đầu tư sẽ phải nộp tiền thuế đất.

Theo đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội tới 2030, đến năm 2024 cả nước phát triển 130.000 căn. Tuy nhiên, báo cáo từ Bộ Xây dựng cho thấy dù nỗ lực, các địa phương chỉ hoàn thành được 21.000 căn, tương ứng hơn 16% kế hoạch.

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc đầu tháng 3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết việc phát triển nhà xã hội đã được bàn nhiều nhưng triển khai chưa hiệu quả. Thủ tướng nói, có thể giao dự án trực tiếp cho doanh nghiệp, không cần qua đấu thầu, miễn đảm bảo công khai, minh bạch.

Trước đó, Thủ tướng đã giao chỉ tiêu cả nước cần xây xong hơn 100.000 căn nhà xã hội trong năm nay. Bắc Ninh và Hải Phòng có chỉ tiêu cao nhất, vượt 10.000 căn mỗi địa phương. Với Hà Nội và TP HCM, chỉ tiêu hoàn thành nhà xã hội năm nay lần lượt 4.670 căn và gần 2.900 căn.

5 năm tới, cả nước cần đạt mục tiêu hơn 995.000 căn hộ. Trong đó, Hà Nội cần hoàn thành gần 45.000 căn, còn TP HCM khoảng 67.000 căn.

Ngọc Diễm