Hoàng Quân (32 tuổi) đang làm việc tại một ngân hàng thương mại ở TP HCM, cho biết có thu nhập 24,5 triệu đồng mỗi tháng, không thấp so với mặt bằng lương chung nhưng chẳng thấm là bao với mức phí sinh hoạt đắt đỏ của TP HCM. Dù tiết kiệm từ khi ra trường, đến nay, Quân vẫn chọn ở trọ với lý do mua nhà không nổi.

“Một căn hộ bình dân ở thành phố có giá đến 3 tỷ đồng, muốn mua phải vay ít nhất 2 tỷ đồng và 15-25 năm tới, mỗi tháng phải dành hơn 60% thu nhập trả nợ. Phấn đấu trong nợ nần thì thà ở trọ cả đời dành dụm tiền về già dưỡng lão”, anh cho hay.

Quân không phải cá biệt, rất nhiều bạn trẻ dù đã nỗ lực từng ngày mong sớm có mái ấm ở TP HCM, nhưng đã từ bỏ, chọn cách thuê nhà ở các đô thị lớn.

Thùy Chi (35 tuổi) công tác tại một tổ chức tín dụng ở TP HCM, cho biết từ khi ra trường đã bắt đầu tích lũy cho kế hoạch mua nhà tuổi 30. Dù tuổi tác đã cách xa mục tiêu 5 năm, Chi vẫn đang ở trọ. Với mức thu nhập 22 triệu đồng mỗi tháng, Chi thuê căn phòng giá 4 triệu đồng (chưa tính điện, nước…), trung bình mỗi tháng, cô tiêu tốn ít nhất 13 triệu đồng cho phí sinh hoạt, mua sắm và tiết kiệm nhiều nhất 5 triệu đồng.

Hiện cô chỉ tiết kiệm được 700 triệu đồng, mua căn nhà vài tỷ đồng ở thành phố là điều quá xa vời. Do đó, cô chấp nhận thuê nhà ở trọ để bớt phải lo nghĩ, dành tiền vào việc khác.

Tương tự, Kim Anh (28 tuổi) nhân viên cho một công ty truyền thông ở quận 1, chia sẻ thu nhập loanh quanh ở mức 16-18 triệu mỗi tháng, làm cả đời cũng không mua được nhà ở TP HCM. Hơn nữa cô cũng không thấy quá nhiều lợi ích khi mua nhà ở thành phố nên “thà cứ ở trọ, dùng tiền trả lãi mua nhà đi học thêm kiến thức, kỹ năng mới để phát triển công việc”.

Nghiên cứu mới đây từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Tương tự, kết quả khảo sát từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy, xu hướng tìm thuê nhà gia tăng gần 22% trong năm 2024. Nhóm khách hàng trong độ tuổi 25-34 tìm thuê cao nhất (gần 62%), ngay cả nhóm thu nhập cao từ 21-40 triệu đồng mỗi tháng cũng có tỷ lệ tìm thuê nhà đến 42% trong năm qua.

Lý giải, Vars cho rằng giá nhà tăng cao, không có ưu đãi lãi suất là rào cản khiến nhiều người khó mua nhà, đẩy họ vào thị trường thuê. Giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng tăng lần lượt 72%, 50% và 34% trong 5 năm qua, còn thu nhập trung bình của người dân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm và ở mức rất thấp (từ 6,8-8,9 triệu đồng mỗi tháng). Trung bình vay 1,5-2 tỷ đồng mua nhà, hàng tháng người mua phải trả tiền gốc và lãi từ 25-60 triệu đồng, cao hơn 5-10 lần chi phí thuê nhà.

Còn theo Batdongsan, hơn 41% người đi thuê cho biết không đủ tài chính mua, không muốn ràng buộc vì khoản vay mua nhà và giá thuê nhà giá thấp hơn trả lãi suất hàng tháng. Với mức GDP bình quân đầu người ước tính khoảng 9,5 triệu đồng mỗi tháng (2024), một người trẻ (25-40 tuổi) phải tích lũy từ 26 năm để sở hữu căn hộ diện tích 60 m2, giá khoảng 3 tỷ đồng (trong điều kiện lãi suất huy động giả định là 4,5%/năm).

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, nhận định việc vay mua nhà với người trẻ vẫn gặp “muôn vàn khó khăn”. Vay là đồng nghĩa phải trả nợ trong 15-25 năm, hoặc phải “bóp mồm bóp miệng” cắt giảm nhiều khoản chi tiêu khác để có thời gian trả nợ ngắn hơn. Chưa kể, lãi suất thả nổi khó dự báo cũng làm nhiều người trẻ không dám vay, chọn ở trọ thay vì sở hữu tài sản.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan nhận định, bên cạnh vấn đề tài chính, tư duy về sở hữu nhà cũng dần thay đổi, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Hiện có khoảng 28% ngưởi thuê nhà cho biết, chọn ở trọ vì thích sự linh hoạt từ việc thay đổi môi trường sống.

Xu hướng gia tăng nhu cầu thuê khiến mảng cho thuê tại Việt Nam ngày càng tiềm năng. Dù vậy, thị trường cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành một giải pháp thay thế hoàn toàn cho việc sở hữu nhà.

Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết, phần lớn nguồn cung nhà cho thuê do cá nhân sở hữu và quản lý, chưa có sự tham gia của các chủ đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, tại các nước phát triển, mô hình “build-to-rent” (xây dựng để cho thuê) đã trở nên phổ biến, giúp người thuê có nhiều lựa chọn hơn với giá cả hợp lý và dịch vụ tốt hơn.

Việt Nam cũng chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá, khiến người thuê phải đối mặt với rủi ro về sự ổn định và quyền lợi. Việc thuê nhà chỉ có thể trở thành một lựa chọn phổ biến khi thị trường cho thuê được phát triển chuyên nghiệp hơn và có sự hỗ trợ từ chính sách tài chính.

Đơn vị này đề xuất nên có quy định pháp luật cụ thể bảo vệ quyền lợi người thuê như giới hạn mức tăng giá thuê mỗi năm và khuyến khích hợp đồng thuê dài hạn. Còn Hiệp hội bất động sản TP HCM mới đây cũng đề xuất, để tăng khả năng sở hữu nhà của người dân, nên có chính sách tín dụng ưu đãi với nhóm người mua nhà lần đầu.

Phương Uyên

Theo báo cáo từ hãng tư vấn bất động sản Knight Frank Việt Nam, quý I, thị trường căn hộ TP HCM ghi nhận sự trầm lắng cả cung lẫn cầu. Nguồn cung mới xuống mức thấp nhất trong 5 năm và thanh khoản cũng sụt giảm so với quý trước đó.

Cụ thể, 3 tháng đầu năm, toàn thành phố chỉ ghi nhận 689 căn hộ được bán ra thành công. Tỷ lệ hấp thụ đạt 16%, giảm gần 47% so với mức tiêu thụ trung bình ghi nhận năm 2024 và quay về bằng với sức mua thời điểm đầu năm ngoái (khi thị trường còn trầm lắng).

Không chỉ sức hấp thụ của thị trường thấp, quý vừa qua, TP HCM cũng có số lượng sản phẩm mở bán mới thấp nhất kể từ năm 2020 đến nay. Thành phố chỉ có 619 căn hộ mở bán mới (chủ đầu tư mở bán lần đầu) cùng với hơn 3.600 sản phẩm tồn kho từ các đợt mở bán trước đó, tổng nguồn cung sơ cấp vào khoảng 4.200 căn hộ.

Diễn biến tương tự cũng được ghi nhận bởi Công ty tư vấn thị trường DKRA Group. Theo đơn vị này, trong quý I, TP HCM có khoảng hơn 6.800 căn hộ mở bán sơ cấp (gồm sản phẩm mới và hàng tồn kho), nhưng chỉ có khoảng 1.000 căn hộ được chào bán thành công, tỷ lệ tiêu thụ đạt 15% trên tổng nguồn cung. Con số này giảm gần 60% so với lượng tiêu thụ ghi nhận ở quý IV/2024. Phần lớn sức mua rơi vào các dự án mở bán mới, trong khi rổ hàng tồn kho tiếp tục bị “chê” do giá bán cao và phần nhiều là căn diện tích lớn, vị trí không đẹp.

Lý giải yếu tố khiến thanh khoản căn hộ TP HCM giảm sâutrong quý I, các đơn vị nghiên cứu cho là do rổ hàng mở bán đầu năm kém đa dạng, phần lớn là sản phẩm cũ với giá cao khiến người mua chưa thực sự hào hứng.

Theo Knigh Frank, quý vừa qua 80% sản phẩm bán thành công rơi vào rổ hàng mới, ra mắt lần đầu tiên. Trong khi đó, giỏ hàng tồn kho chỉ tiêu thụ được khoảng 11%. Ngoài ra hơn 90% rổ hàng tồn kho chào bán sơ cấp trong quý thuộc loại trung cao cấp, phân khúc bình dân (dưới 55 triệu đồng mỗi m2) chỉ chiếm 10%.

Ông Sơn Hoàng, Phó giám đốc định giá và tư vấn Knight Frank Việt Nam, cho biết nguồn cung căn hộ TP HCM quý vừa qua phần lớn đều thuộc phân khúc giá cao, bình quân khoảng 3.648 USD mỗi m2 (hơn 91 triệu đồng), tăng 12% so với cùng kỳ. “Người mua nhà có xu hướng tìm kiếm các lựa chọn hợp túi tiền hơn trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động khiến phân khúc giá cao khó bán hơn”, ông Sơn Hoàng cho hay.

Cùng quan điểm, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định bên cạnh yếu tố thời điểm (quý I rơi vào đợt nghỉ Tết Nguyên đán), sức mua căn hộ TP HCM giảm do tác động từ giá và sự kém đa dạng nguồn hàng.

Theo ông Thắng, 73% (tương đương hơn 5.000 căn) căn hộ mở bán tại TP HCM trong 3 tháng đầu năm thuộc phân khúc cao cấp, giá trên 75 triệu đồng mỗi m2; 22% có giá từ 40-70 triệu đồng mỗi m2 và chưa đến 5% có giá dưới 40 triệu đồng mỗi m2, vượt tài chính số đông. Người mua nhà ở TP HCM có xu hướng dạt về tỉnh để tìm kiếm các bất động sản vừa túi tiền, trong bối cảnh nhà ở đô thị này không còn dành cho người thu nhập trung bình, thấp.

Dự báo về thị trường căn hộ TP HCM 3 quý tới, Knight Frank cho biết thành phố dự kiến đón thêm khoảng 5.900 căn hộ mới gia nhập. Từ nay đến năm 2028, nguồn cung căn hộ sẽ đạt hơn 63.000 căn. Trong đó, TP Thủ Đức dẫn dắt nguồn cung với 40% thị phần, còn khu Nam và Tây chiếm 17% mỗi khu vực. Đến năm 2028, giá bình quân căn hộ TP HCM có thể đạt 4.300 USD mỗi m2 (tương đương 110 triệu đồng).

Xét về thanh khoản, các quý tới, thanh khoản căn hộ TP HCM sẽ hồi phục tốt hơn, nhờ được thúc đẩy bởi khuôn khổ pháp lý mới cũng như sự tăng nhiệt từ nhiều dự án hạ tầng trọng điểm. Dù vậy khó có đột phá do nguồn cung hạn chế và sự cạnh tranh bởi rổ hàng giá rẻ từ các thị trường lân cận.

DKRA Group cũng nói nguồn cung có thể vẫn sẽ thiếu hụt, giá tiếp tục tăng trong năm nay, qua đó người mua nhà đổ về tìm cơ hội an cư ở các dự án cũ, giá cạnh tranh. Giao dịch thứ cấp (người mua nhà rao bán lại) căn hộ dự báo sôi động, đặc biệt ở các dự án được tháo gỡ pháp lý và rổ hàng giá trên dưới 4 tỷ đồng.

Phương Uyên

Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã chứng khoán: HBC) năm ngoái giảm được gần 1.500 tỷ đồng nợ phải trả. Dù vậy, áp lực nợ vẫn đè nặng lên doanh nghiệp từng trong nhóm đầu ngành xây dựng khi khoảng 91% tổng nợ 13.660 tỷ đồng là các khoản ngắn hạn.

Riêng các khoản vay ngắn hạn ngân hàng và trái phiếu đến hạn trả cho các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán đã xấp xỉ 3.820 tỷ đồng. Hai chủ nợ lớn nhất của Hoà Bình là BIDV và VietinBank với dư nợ lần lượt 1.860 tỷ đồng và 1.293 tỷ đồng. Cả hai khoản vay đều để bổ sung vốn lưu động và đáo hạn ngay năm nay.

Trong tài liệu họp cổ đông thường niên, công ty do ông Lê Viết Hải làm chủ tịch dự kiến phát hành tối đa 200 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng, cao gần gấp rưỡi thị giá. Toàn bộ 2.000 tỷ đồng huy động được sẽ dùng để trả nợ ngân hàng. Công ty cho hay sẽ phát hành cổ phiếu trực tiếp cho không quá 10 nhà đầu tư và yêu cầu họ hạn chế chuyển nhượng trong một năm.

Trước đó, đơn vị kiểm toán cho rằng việc lỗ lũy kế gần 2.300 tỷ đồng và một số khoản nợ quá hạn là dấu hiệu dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của Hòa Bình.

Hòa Bình năm ngoái ghi nhận doanh thu 6.425 tỷ đồng, giảm mạnh hơn 1.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Tuy nhiên, công ty có lợi nhuận gộp tốt hơn, cộng thêm giảm chi phí lãi vay và quản lý doanh nghiệp nên báo lãi sau thuế gần 963 tỷ đồng.

Lãnh đạo công ty cho rằng điều này thể hiện khả năng kiểm soát chi phí và khả năng thu hồi công nợ từ khách hàng ngày càng tốt. Kết quả cũng giúp họ chấm dứt chuỗi lỗ hai năm liên tiếp.

Trước đó, Hòa Bình lỗ tổng cộng khoảng 3.680 tỷ đồng trong giai đoạn 2022-2023. Đây là giai đoạn công ty trải qua “nội chiến” trong Hội đồng quản trị, sau đó phải đối mặt với những khó khăn lớn trong kinh doanh khi lĩnh vực bất động sản đi xuống, nhất là phân khúc du lịch nghỉ dưỡng. Ông Lê Viết Hải vốn đã từ nhiệm chức Chủ tịch Hội đồng quản trị để lui về phía sau, song phải quay trở lại vị trí này để chèo lái doanh nghiệp.

Ông Hải từng nói “rất buồn” khi Hòa Bình trải qua nhiều sóng gió. Tuy nhiên, từ năm ngoái, ông khẳng định công ty đã vượt qua tình thế bĩ cực, ngàn cân treo sợi tóc. Năm nay, công ty dự kiến doanh thu lên mức 9.000 tỷ đồng và lãi sau thuế 360 tỷ đồng.

Cổ phiếu HBC hiện giao dịch trên sàn chứng khoán ở vùng giá 6.300 đồng, giảm sâu so với mức 32.000 đồng trước khi công ty trải qua biến động nhân sự thượng tầng.

Phương Đông

Báo cáo thị trường bất động sản TP HCM và vùng phụ cận (Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh) của DKRA Group công bố mới đây cho thấy 3 tháng đầu năm, giá sơ cấp (chủ đầu tư bán) và thứ cấp (nhà đầu tư mua đi, bán lại) đất nền các tỉnh phía Nam ghi nhận đà tăng trở lại sau nhiều quý giảm và đi ngang.

Cụ thể, mức tăng trung bình trên thị trường sơ cấp là 2-6% và thị trường thứ cấp là 20-30% .

Xét theo khu vực, Bình Dương và TP HCM là hai thị trường có giá sơ cấp đất nền tăng mạnh nhất 3 tháng qua. Cụ thể, giá đất nền Bình Dương thấp nhất là 12 triệu đồng mỗi m2, cao nhất gần 90 triệu đồng, tăng trung bình từ 33% so với mức giá thấp nhất ghi nhận trong quý IV/2024.

Tương tự, đất nền tại TP HCM cũng có giá thấp nhất ghi nhận trong quý vừa qua là 15,3 triệu đồng và cao nhất 140 triệu đồng mỗi m2, tăng trung bình 9,2% so với quý trước. Với các thị trường còn lại, Long An ghi nhận mức giá tăng nhẹ khoảng 2-5%, còn Bà Rịa – Vũng Tàu và Tây Ninh vẫn giữ nguyên.

Với thị trường thứ cấp, làn sóng tăng giá lan rộng hầu hết địa phương. Theo DKRA Group, giá thứ cấp đất nền Đồng Nai, TP HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu trung bình tăng 20-30%. Tại Đồng Nai, đất nền khu vực huyện Nhơn Trạch, Long Thành có giá sang tay tăng từ 25-40%, thậm chí hơn 50% và có hiện tượng sốt ảo. Còn tại Bà Rịa – Vũng Tàu, đất nền tại huyện Phú Mỹ, Hắc Dịch, Châu Đức tăng trung bình 15-25% so với cuối năm 2024. Các thị trường Bình Dương và Long An không xuất hiện tình trạng nóng sốt nhưng cũng tăng từ 10-12%.

Diễn biến tương tự về giá cũng được ghi nhận bởi chuyên trang Batdongsan. Theo số liệu từ đơn vị này, trong tháng 3, trung bình giá đất Đồng Nai đã tăng 18-48% so với cùng kỳ, lượt tìm mua tăng 25-40% so với đầu năm. Còn tại TP HCM, đất nền huyện Cần Giờ tăng 107%, Củ Chi tăng 32%, Hóc Môn tăng 7%, Nhà Bè tăng 10%…. Nhu cầu mua đất cũng tăng 45-50%.

Các tỉnh còn lại như Bà Rịa – Vũng Tàu, giá đất nền thứ cấp tăng 20-45%, nhu cầu mua tăng trung bình 20-30%. TP Thuận An, Dĩ An (Bình Dương) hiện giá nhà đất tăng 6-14%, nhu cầu mua tăng 23-26%.

Không chỉ giá tăng, cả nguồn cung và lực cầu đất nền cũng có cải thiện trong các tháng đầu năm. Theo DKRA, trong quý I, TP HCM và các tỉnh phía Nam có 102 dự án, với hơn 6.530 sản phẩm đất nền chào bán sơ cấp, tăng 5,3% so với cùng kỳ. Nguồn cung mới phân bố chủ yếu tại Long An (2.000 nền), Bình Dương (1.800 nền) và Đồng Nai (1.450 nền), TP HCM (300 nền)…

Thanh khoản tại các tỉnh này cũng có sự cải thiện với 430 nền đất được giao dịch, tỷ lệ tiêu thụ đạt 6,6%. Dù còn khiêm tốn, so với mức tiêu thụ năm ngoái (74 nền), con số này đã tăng gấp 6 lần.

Lý giải đà tăng giá đất nền thời gian qua, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết làn sóng săn đất ăn theo thông tin hạ tầng và sáp nhập tỉnh đang khiến giá leo thang ở cả sơ cấp và thứ cấp, đặc biệt các khu vực sáp nhập với đô thị lớn là TP HCM.

Bên cạnh đó, đầu năm, một số tỉnh thành đẩy mạnh tiến độ phát triển hạ tầng giao thông cùng hàng loạt dự án đô thị, khu công nghiệp của các tập đoàn lớn triển khai xây dựng, phần nào kích thích tâm lý đầu tư trở lại thị trường. Các chủ đầu tư mạnh dạn triển khai giai đoạn mới với giá bán tăng cao hơn, nhà đầu tư thứ cấp cũng tranh thủ thoát hàng với mức giá kỳ vọng tăng so với năm trước đó.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam – cho hay đà tăng giá chóng mặt của đất nền một số tỉnh thành thời gian gần đây có nhiều nơi là “tăng ảo”. Các đối tượng cơ hội lợi dụng thông tin sáp nhập tỉnh, thành để thổi phồng tiềm năng, nắm bắt tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) để kích thích nhu cầu mua bất động sản, tạo sóng tăng giá ảo.

Ông Đính cảnh báo nhà đầu tư cần thận trọng trước các “cơn sốt ảo” đất nền. Các thông tin mang tính đầu cơ, tạo nên cơn sốt ảo” như hiện nay có thể để lại nhiều hệ lụy, thua lỗ, chôn vốn cho những người mua cuối cùng – bao gồm nhà đầu tư “đu đỉnh” và người dân địa phương, hai nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất.

Người mua cần tìm hiểu kỹ mặt bằng giá đất khu vực dự kiến đầu tư và nắm rõ tiến độ thay đổi quy hoạch để đánh giá rủi ro”, ông khuyến nghị.

Phương Uyên