Theo SCMP, trong bối cảnh doanh số và giá nhà lao dốc mạnh trong năm ngoái, một đợt suy giảm sâu hơn với lĩnh vực này có thể khiến nhiều chủ đầu tư, người lao động, ngân hàng Trung Quốc đối mặt rủi ro lớn hơn.

Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho thấy trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị bất động sản mới được bán tại Trung Quốc đại lục đạt 7.500 tỷ nhân dân tệ (tương ứng khoảng 1.070 tỷ USD). Mức này giảm hơn 11% so với cùng kỳ 2024.

Doanh số bán nhà cũng sụt 11,2% – vượt mức dự báo trước đó của Fitch Ratings (7%). Tổng diện tích sàn nhà ở mới hoàn thành tại Trung Quốc giảm 7,8%, xuống còn khoảng 787 triệu m2.

“Nếu bất động sản tiếp tục lao dốc, hiệu ứng lan tỏa sẽ tác động sang nhiều ngành khác”, Yin Ran, nhà đầu tư bất động sản tại Thượng Hải nhận định. Theo ông, khi doanh số bán nhà không đủ mạnh, hàng triệu doanh nghiệp như các hãng sản xuất đồ gia dụng gặp khó trong việc duy trì hoạt động.

Bất động sản và các ngành liên quan như đồ gia dụng, vật liệu xây dựng hiện đóng góp khoảng 25% vào tổng giá trị nền kinh tế Trung Quốc. Riêng bất động sản và xây dựng chiếm 13% GDP và tạo ra hơn 70 triệu việc làm.

Tính đến đầu tháng 12/2025, lượng tồn kho nhà ở đã hoàn thiện của Trung Quốc chỉ giảm 1% so với cuối năm 2024. Trong khi đó, diện tích nhà bán ra trong 11 tháng đầu năm 2025 hạ 8,1% so với cùng kỳ, theo NBS.

“Điều này cho thấy quá trình giảm tồn kho diễn ra chậm hơn so với đà co hẹp của doanh số”, Fitch viết trong báo cáo công bố tuần trước. Tổ chức này cũng dự báo lượng tồn kho cao tiếp tục gây áp lực giảm giá nhà tại Trung Quốc năm 2026.

Theo NBS, giá bán trung bình nhà ở xây mới từ đầu năm đến hết tháng 11/2025 hạ 3,3% so với cùng kỳ năm trước đó. Con số này cũng cao hơn mức giảm 2% mà Fitch dự tính.

Cuối năm 2024, Bắc Kinh công bố loạt ưu đãi thuế nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các môi giới cho biết phần lớn người mua vẫn giữ tâm lý thận trọng khi họ kỳ vọng giá nhà còn tiếp tục đi xuống. Theo quy định mới, cá nhân bán nhà ở trong vòng hai năm kể từ khi mua chỉ chịu thuế giá trị gia tăng 3%, giảm 2% so với mức trước.

“Người mua cho rằng các biện pháp kích thích hiện tại chưa đủ để đảo chiều thị trường”, You Liangzhou, chủ một công ty môi giới bất động sản tại Thượng Hải, nói. Ông cho rằng người mua tiếp tục chờ đợi cho đến khi có những gói hỗ trợ mạnh hơn.

Giá nhà cũ tại 70 thành phố lớn của Trung Quốc đại lục đến tháng 11/2025 giảm 5,7% so với cùng kỳ năm 2024, theo NBS. Dù năm ngoái, nhiều thành phố lớn đã nới lỏng các quy định nhằm khuyến khích sở hữu nhà.

Tại Thượng Hải, cư dân địa phương có thể sở hữu không giới hạn số căn hộ nằm ngoài vành đai ngoài – khu vực chiếm khoảng hai phần ba quỹ nhà ở của thành phố. Trước đây, mỗi người dân Thượng Hải chỉ được sở hữu tối đa hai căn nhà.

Tương tự, ở Bắc Kinh, cả người dân địa phương và không thường trú đều có thể tự do mua nhà mới và cũ bên ngoài khu vực vành đai 5.

Theo Yu Xiangrong, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc đại lục tại Citigroup, các biện pháp kích thích mạnh hơn là cần thiết để chặn đà suy giảm của thị trường bất động sản. Gói hỗ trợ có thể gồm hạ lãi suất, giảm thuế, tiếp tục nới lỏng điều kiện mua nhà và mua lại quỹ đất bỏ hoang nhằm giúp vực dậy ngành bất động sản.

Giá nhà giảm cũng khiến người tiêu dùng Trung Quốc, trong đó có khoảng 400 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, dè dặt hơn trong chi tiêu, từ mua ôtô đến quần áo. Ba quý đầu năm 2025, NBS thống kê tổng mức bán lẻ của Trung Quốc tăng 4,5% so với cùng kỳ, đạt 36.600 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, mức tăng chi tiêu tiêu dùng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP 5,2% trong cùng giai đoạn.

Tú Anh (theo SCMP)

Chiều 14/1, tại xóm 5 Nam Lĩnh, xã Đại Huệ, trước đây thuộc huyện Nam Đàn, con đường bê tông dẫn vào khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh không còn xe cộ qua lại. Hai bên là ruộng trũng bỏ không, cỏ mọc xen bùn nước. Khung cảnh này trái ngược một tuần trước, khi ôtô nối hàng dài, liên tục ra vào để mua đất đấu giá.

Khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh nằm giữa cánh đồng rộng, gồm 55 lô đất ở, diện tích mỗi lô 248-309 m2. Đầu tháng 12/2025, khu đất này được đưa ra đấu giá, có 53 lô trúng với giá từ 2 tỷ đồng trở lên, trong đó lô cao nhất hơn 3,2 tỷ đồng.

Cơn sốt đất đấu giá ở xã Đại Huệ xuất hiện đầu tháng 1, sau khi lan truyền thông tin một doanh nghiệp đề xuất tỉnh Nghệ An xây khu công nghiệp tại đây. Mỗi lô đất đấu giá khi đó được môi giới đẩy giá tăng khoảng một tỷ đồng so với trước.

Bà Tiến, 52 tuổi, trú phường Trường Vinh, làm nghề môi giới bất động sản, cho biết đã dừng việc tìm mua, gom đất tại Rú Cụp – Nam Lĩnh. “Giá bị đẩy lên quá nhanh, trong khi thông tin quy hoạch chưa rõ ràng. Khách hỏi ngày càng ít, không ai dám xuống tiền nên chúng tôi rút hết”, bà Tiến nói, cho hay hiện chỉ theo dõi thị trường từ xa.

Ông Bảo, một môi giới tự do từng có mặt liên tục tại khu đấu giá trong những ngày cao điểm đầu tháng 1, cho biết nhóm môi giới từ các phường trước đây thuộc TP Vinh và các địa bàn lân cận đã rời đi sang vùng khác tìm lô đất mới đầu tư. Theo ông Bảo, phần lớn các giao dịch trước đó chỉ mang tính “lướt cọc”, ăn theo thông tin quy hoạch. “Khi rủi ro tăng lên, nếu giữ hàng là kẹt vốn ngay”, ông nói.

Anh Nguyễn Hồng Quân, một môi giới bất động sản lâu năm ở Nghệ An, cho rằng giao dịch tại khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh chủ yếu là hoạt động “lướt sóng” giữa các nhà đầu cơ. Khu vực này không có nhu cầu ở thực, vị trí không thuận lợi, hạ tầng khu công nghiệp chưa đủ lực để tạo giá trị đầu tư. Khác với một số khu đất gần TP Vinh (cũ) có giao thông thuận tiện, có thể xây nhà trọ, nhà nghỉ phục vụ người lao động, Rú Cụp thiếu nền tảng để hình thành giá trị sử dụng thực.

Theo anh Quân, khu đất vừa xảy ra hiện tượng “sốt” gần như chưa có hạ tầng, xung quanh là đồng ruộng, giáp núi, dân cư thưa thớt nên giá trúng đấu giá từ 2 đến hơn 3 tỷ đồng mỗi lô hồi tháng 12/2025 đã vượt xa giá trị thực.

“Đây là đầu cơ, chứ không phải đầu tư”, anh Quân nói, cho hay khi “sóng” không có thật, môi giới rút lui, nhà đầu cơ không thể lướt sóng nên bỏ cọc. Trong khi ở những nơi hạ tầng đã hình thành, đầu cơ vẫn đan xen với đầu tư, tại xã Đại Huệ, mức giá quá cao và bất thường khiến thị trường nhanh chóng nguội lạnh.

Sự hạ nhiệt của thị trường diễn ra trong bối cảnh các cơ quan chuyên môn của tỉnh Nghệ An bày tỏ quan điểm thận trọng với đề xuất khảo sát khu công nghiệp tại khu vực liên quan đến không gian Khu du lịch quốc gia Kim Liên. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho rằng Kim Liên là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, việc bố trí khu công nghiệp quy mô lớn có thể tác động đến không gian văn hóa, lịch sử, môi trường và cảnh quan.

Ông Nguyễn Đình Thế, Phó chủ tịch xã Đại Huệ, cho biết khu vực doanh nghiệp đề xuất khảo sát với diện tích hơn 331 ha trên địa bàn xã Kim Liên có liên quan trực tiếp đến ranh giới và không gian nghiên cứu của hồ sơ Khu du lịch quốc gia Kim Liên, đồng thời có khả năng chồng chéo với các quy hoạch, quyết định đã được Chính phủ phê duyệt.

Trong khi đó, đến nay người trúng đấu giá tại khu đất Rú Cụp – Nam Lĩnh vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các giao dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu là mua bán “trao tay”, dựa trên quyết định trúng đấu giá hoặc hình thức “lướt cọc”.

Trước diễn biến trên, UBND xã Đại Huệ đã phát đi thông báo cảnh báo rủi ro sốt đất, khuyến nghị người dân và nhà đầu tư thận trọng, kiểm chứng thông tin quy hoạch tại cơ quan chức năng, chỉ thực hiện giao dịch khi pháp lý đầy đủ.

Chính quyền địa phương cho rằng các cơn sốt đất theo thông tin quy hoạch từng xuất hiện ở nhiều nơi và thường để lại hệ lụy khi thị trường hạ nhiệt, khi không ít nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao rồi phải chôn vốn hoặc cắt lỗ.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên rộng hơn 205 ha, nằm trên địa bàn xã Kim Liên, là quần thể không gian văn hóa, lịch sử gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khu vực này được xác định là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, định hướng phát triển theo mô hình du lịch văn hóa – lịch sử, ưu tiên bảo tồn không gian di sản, cảnh quan và môi trường.

Đức Hùng

Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. Theo thông báo mới nhất của một chi nhánh Vietcombank tại TP HCM, lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố đã có giấy chứng nhận hoặc hợp đồng mua bán, cũng như tái tài trợ khoản vay, hiện thấp nhất từ 9,6% mỗi năm. So với cùng kỳ năm ngoái, khi lãi suất vay mua nhà tại ngân hàng này chỉ khoảng 6% cố định cho 12 tháng và 7% cho 24 tháng, mặt bằng hiện nay đã tăng lên đáng kể.

Không riêng Vietcombank, các ngân hàng quốc doanh khác cũng có động thái tăng lãi suất. VietinBank đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12% mỗi năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Trước đó, lãi suất ngân hàng này chỉ dao động 6,5-8% cho các kỳ hạn.

Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.

Tại khối ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mua nhà tiếp tục neo ở mức cao và tăng dần theo thời gian vay. MB Bank áp dụng lãi suất phổ biến 9-9,5% cho gói vay cố định 12-24 tháng; VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn. ACB cho vay khoảng 9,5-10,5%, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.

Nhiều ngân hàng tư nhân khác cũng điều chỉnh tăng lãi suất bình quân, dù mức tăng nhẹ hơn, như LPBanK, BVBank, Sacombank… tăng 1,2-2 điểm phần trăm. Lãi suất thả nổi tại nhóm này hiện dao động khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ưu đãi.

Như vậy, các gói lãi suất cho vay mua nhà của nhóm ngân hàng quốc doanh hiện nay lên ngang ngửa và thậm chí cao hơn so với các nhà băng tư nhân. Đây là hiện tượng lạ so với diễn biến thông thường khi lãi suất của nhóm ngân hàng có vốn nhà nước được biết đến là thấp nhất thị trường.

Nói với VnExpress, lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh lý giải động thái họ tăng cao lãi suất cho vay mua nhà nhằm theo định hướng chính sách. Hạn mức tăng trưởng tín dụng cho bất động sản năm nay hạn chế. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Tại hội nghị nhà đầu tư mới đây, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Ngân hàng Quân đội (MB), cũng cho biết những ngành có mức độ rủi ro cao sẽ không thể áp dụng lãi suất thấp, tuy nhiên nhìn tổng thể, mặt bằng lãi suất của nền kinh tế cần được giữ ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa huy động vốn và kích thích đầu tư, tiêu dùng.

Ông đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay sẽ được duy trì hợp lý với từng ngành được ưu tiên. Gần đây, lãi suất tiết kiệm cũng tăng trên diện rộng, trong đó có ngân hàng quốc doanh tăng mạnh lên cao nhất hai năm. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên 17-19%, sau đó hạ nhiệt, nhưng cũng được giới chuyên gia dự báo mặt bằng sẽ duy trì ở mức cao hơn trước ít nhất đến hết quý I năm nay.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một nhà băng lớn cũng nhận xét, thanh khoản sẽ là vấn đề khó khăn với ngành trong năm nay.

Nhận định về diễn biến này, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết tốc độ điều chỉnh lãi suất trong thời gian ngắn vừa qua là rất nhanh. Chỉ cách đây khoảng 4-5 tháng, nhiều ngân hàng vẫn áp dụng lãi suất cố định hai năm quanh 6,5% mỗi năm. Tuy nhiên, mức này đã tăng dần qua các mốc 7,3%, 8,4%, 9%, 9,8% và hiện phổ biến ở mức 13-14%. Một số ngân hàng thậm chí rút ngắn thời gian cố định xuống còn 12-18 tháng thay vì 24 tháng như trước.

Theo ông Thắng, lãi suất vay tăng đã khiến chi phí trả nợ hàng tháng của người vay bị đội lên đáng kể. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, khoản vay 1 tỷ đồng ở mức quanh 14% tạo áp lực trả lãi tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất còn 6,5% trước đây. Dù số tiền vay không đổi, nghĩa vụ tài chính thực tế đã tăng lên gần gấp đôi, tăng gánh nặng chi trả của phần lớn người vay mua nhà.

Ông Phan Thành Chương, Giám đốc Công ty bất động sản TC Land, nói lãi suất vay đã được điều chỉnh tăng dần từ giữa năm 2025, song mức tăng nhỏ nên chưa tạo tác động rõ rệt. Từ tháng 11 năm ngoái đến nay, mặt bằng lãi suất tăng nhanh hơn, khiến thanh khoản thị trường tiếp tục suy giảm. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hàng kéo dài thời gian cân nhắc, trì hoãn ký hợp đồng hoặc chờ tín hiệu ổn định hơn từ lãi suất và chính sách tín dụng.

Theo ông, thu nhập của người lao động khó theo kịp tốc độ điều chỉnh của lãi suất, trong khi nghĩa vụ trả nợ ngày càng lớn. Ngay cả nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực cũng thận trọng hơn trong quyết định mua nhà, do lãi suất thường khó giảm trong ngắn hạn 1-3 tháng.

“Khi bất động sản không còn là lĩnh vực được ưu tiên phân bổ vốn, việc phải chịu mức lãi suất cao hơn là điều tất yếu”, ông Thắng nói.

Theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất hiện nay sẽ đẩy nhanh quá trình sàng lọc của thị trường. Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn có xu hướng rút lui, trong khi người mua nhà để ở buộc phải cân nhắc kỹ hơn giữa thu nhập, khả năng trả nợ và giá trị thực của sản phẩm. Lãi suất cao không phải là dấu chấm hết của thị trường, nhưng gần như khép lại giai đoạn đầu cơ dễ dãi. Thị trường được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng chậm hơn, bền vững hơn và khó xuất hiện những đợt tăng giá nóng như trước.

Phương Uyên – Quỳnh Trang