2-3 năm trở lại đây, tình trạng khách thuê trả mặt bằng diễn ra phổ biến tại nhiều trung tâm thương mại ở Hà Nội. Không ít dự án từng là tâm điểm vui chơi, mua sắm tại Thủ đô một thời, nay rơi vào cảnh trống mặt bằng kéo dài, khách mua èo uột.

Theo ghi nhận của VnExpress, trung tâm thương mại Discovery Complex (quận Cầu Giấy) có đến 80% diện tích mặt bằng bán lẻ bị bỏ trống. Chỉ có tầng trệt và hai tầng trên cùng lác đác khách thuê. Còn lại các tầng đều tắt đèn, dừng phục vụ thang máy, thang cuốn.

Tương tự, một số dự án khác như Artemis (quận Thanh Xuân), Mipec Tower (quận Đống Đa) cũng trong cảnh vắng khách thuê dù nằm ở vị trí đắc địa tại khu đông dân cư.

Tuy nhiên, nhiều trung tâm thương mại vẫn đắt khách thuê, chủ yếu từ chủ đầu tư ngoại như Lotte, Aeon hay Central Retail. Hãng dịch vụ bất động sản Avison Young cho biết nhiều dự án có tỷ lệ lấp đầy khách thuê trên 95% như Lotte Mall West Lake, Aeon Mall Hà Đông, Aeon Mall Long Biên…

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết phần lớn những khu bán lẻ vắng khách thuê có quy hoạch, thiết kế gian hàng lạc hậu dù nằm ở “đất vàng”.

Bà nói, nhiều dự án đã hoạt động 7-10 năm, chủ yếu nằm ở khối đế của khu đô thị hoặc dự án chung cư, ít cải tạo và đổi mới trong trải nghiệm khách hàng. Ngoài gian hàng bán lẻ, việc thiếu hụt các hoạt động giải trí, sự kiện và trải nghiệm độc đáo khiến không gian mua sắm trở nên “nhàm chán”. Các khu này cũng thiếu những ngành hàng chủ chốt để giữ chân khách mua.

Cùng quan điểm, bà Hoàng Nguyệt Minh, Giám đốc bộ phận Cho thuê thương mại, Savills Hà Nội, cho rằng hiện nay khách thuê không chỉ dừng lại ở việc bán hàng tại cửa hàng vật lý mà còn mở rộng thêm quy mô hoạt động kết hợp các chiến dịch truyền thông hấp dẫn, cửa hàng pop-up, triển lãm… Nhiều thương hiệu nổi tiếng cũng tăng cường yếu tố đời sống vào trải nghiệm mua sắm dẫn đến sự gia tăng của mô hình “concept store” – mô hình bán lẻ có tính mở và thiên về phong cách sống.

Trong khi đó, phí mặt bằng cao tạo thách thức cho không ít khách thuê. CBRE cho biết trong năm 2024, giá thuê trung bình mặt bằng bán lẻ ở trung tâm đã leo thang 16%, tăng nhanh hơn khu vực ngoài trung tâm. Chưa kể một số dự án trong quá trình nâng cấp, sửa chữa, tái định vị còn có biến động về giá thuê. Điều này khiến cho nhiều khách thuê rút khỏi những gian hàng hoạt động kém hiệu quả, chuyển sang dự án có giá hợp lý hoặc dễ tiếp cận khách hàng hơn.

“Những bất lợi trên khiến cho nhiều khu bán lẻ cũ không đủ sức cạnh tranh với những trung tâm thương mại riêng biệt, mới ra mắt với đa dạng loại hình mua sắm, giải trí và dịch vụ thu hút khách thuê”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Giám đốc một doanh nghiệp chuyên môi giới mặt bằng thương mại ở trung tâm Hà Nội cho biết nhiều nơi quy hoạch gian hàng thiếu khoa học, không gắn kết được các nhãn hàng hoặc chỉ tập trung vào một nhóm phân khúc tầm trung – cao cấp. Điều này khiến nhiều dự án thu hẹp khả năng tiếp cận với đông đảo khách hàng trẻ, bình dân.

Vị này cho hay, các nhà bán lẻ cũng có mối quan hệ tương hỗ “buôn có bạn, bán có phường”. Một nhãn hàng lớn hiện diện tại khu vực này kéo theo đối thủ cạnh tranh hoặc nhãn hàng cùng lĩnh vực xuất hiện theo, tạo nên trải nghiệm mua sắm phong phú cho khách hàng. Thiếu sự gắn kết, tương trợ, không ít nhãn hàng phải chọn rút khỏi mặt bằng để sang “phường” khác.

Nhìn từ bài học thành công của nhiều “ông lớn” bán lẻ quốc tế, các chuyên gia cho rằng ưu điểm của họ là đầu tư kỹ từ khâu nghiên cứu thị trường, thiết kế mặt bằng, tránh bị lạc hậu sau vài năm hoạt động. Họ có chiến lược bố trí mặt bằng khách thuê hợp lý, giúp tối ưu lưu lượng khách hàng và trải nghiệm mua sắm với dịch vụ chăm sóc tinh tế, thống nhất. Đây là lợi thế “lấy lòng” người tiêu dùng trẻ, vốn là lực lượng chủ yếu tiếp cận các trung tâm thương mại hiện đại.

“Cùng với việc đầu tư mạnh cho các hoạt động quảng bá, những trung tâm thương mại mới dần trở thành tâm điểm vui chơi, giải trí, mua sắm của người dân Thủ đô”, bà Hoàng Nguyệt Minh cho hay.

Nhu cầu thay đổi từ cả thương hiệu bán lẻ và người tiêu dùng đặt ra yêu cầu phải nâng cấp và tái cơ cấu với các trung tâm mua sắm cũ. Thời gian qua, một số dự án đã nâng cấp chất lượng mặt bằng bán lẻ cho thấy kết quả tích cực.

Ví dụ, giữa năm 2023, Indochina Plaza Hanoi (quận Cầu Giấy) đã hoàn thành cải tạo và đổi tên thành The Loop Shopping Center do Takashimaya quản lý. Trong hai năm, trung tâm này đã thiết kế lại cảnh quan, bố trí nhiều không gian xanh, cải tạo nội, ngoại thất. Định vị thương hiệu cũng thay đổi, nhắm đến giới trẻ thay vì giới hạn cho cư dân như trước, giúp tỷ lệ lấp đầy hiện đạt 100%.

Mô hình chia sẻ doanh thu trong trung tâm thương mại cũng là một giải pháp để tăng khả năng thu hút khách thuê. Bà Hoàng Nguyệt Minh cho biết ưu điểm của mô hình là giá thuê linh hoạt, giúp giảm rủi ro tài chính cho các thương hiệu nhỏ hoặc mới gia nhập thị trường. Cả chủ trung tâm thương mại và khách thuê cùng chia sẻ khi doanh thu không đạt kỳ vọng, giúp nhãn hàng gắn bó với mặt bằng hơn.

Trong tương lai, thị trường bán lẻ vẫn có nhiều triển vọng phát triển. Theo Tập đoàn nghiên cứu thị trường Euromonitor International, doanh thu bán lẻ hàng hóa tại Việt Nam dự kiến tăng trưởng 12,6% mỗi năm trong ba năm tới. Chỉ số tiêu dùng mỗi hộ gia đình cũng dự báo tăng 38% trong giai đoạn 2024-2028, mở rộng cơ hội cho mặt bằng bán lẻ.

Avison Young dự báo nguồn cung bán lẻ Hà Nội có thể bổ sung gần 29.500 m2 diện tích cho thuê mới trong hai năm tới. Điều này sẽ làm tăng áp lực cạnh tranh cho các trung tâm thương mại đã hoạt động nhiều năm.

“Đây là thời điểm các chủ đầu tư cần xây dựng chiến lược định vị phù hợp, cải tạo không gian mua sắm để nâng tỷ lệ lấp đầy, tránh lãng phí ưu thế ‘đất vàng’ vốn có”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Ngọc Diễm

Mới đây, Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, mã chứng khoán: NVL) vừa đưa ra báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024. Trong đó, doanh nghiệp này đã công bố lương cũng như thù lao của các lãnh đạo.

Ông Dennis Ng Teck Yow, Thành viên Hội đồng quản trị Novaland nhận thù lao 200 triệu đồng trong năm 2024, gấp 3,3 lần so với năm trước đó. Tuy nhiên, doanh nhân người Malaysia này còn nhận gần 4,3 tỷ đồng tiền lương trong 10 tháng làm Tổng giám đốc của Novaland, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước đó.

Ông Ng Teck Yow không còn làm CEO của Novaland kể từ ngày 1/11/2024. Như vậy, người đàn ông này có thu nhập bình quân hơn 370 triệu đồng mỗi tháng trong năm ngoái.

Người thay thế ông Ng Teck Yow ở vị trí CEO là ông Dương Văn Bắc. Ông Dương Văn Bắc đã nhận hơn 678 triệu đồng trong hai tháng làm CEO, tương đương mỗi tháng nhận 340 triệu đồng.

Ngoài ra, giai đoạn tháng 1/2024 – tháng 10/2024, ông Dương Văn Bắc còn nhận 2,6 tỷ đồng tiền lương khi đảm nhiệm chức Phó tổng giám đốc kiêm Giám đốc Tài chính, tăng 62% so với năm trước đó. Tương ứng, doanh nhân này thu nhập bình quân 260 triệu đồng một tháng ở cương vị cũ.

Ngoài ông Ng Teck Yow và ông Dương Văn Bắc, các lãnh đạo còn lại của Novaland đều gia tăng thu nhập. Ông Bùi Thành Nhơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) công ty nhận 1,2 tỷ đồng tiền thù lao năm 2024, tăng 100 triệu đồng. Ông Hoàng Đức Hùng, Thành viên HĐQT độc lập có thù lao tăng 184%, đạt 600 triệu đồng.

Hai Phó tổng giám đốc mới được bổ nhiệm vào giữa tháng 11/2024 là bà Trần Thị Thanh Vân và ông Cao Trần Duy Nam thu nhập lần lượt 303 triệu đồng và 282 triệu đồng chỉ trong hơn một tháng.

Năm 2024, Novaland ghi nhận tổng doanh thu 9.079 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2023. Tuy nhiên, công ty này lỗ ròng 6.454 tỷ đồng trong năm qua. Đây là lần đầu tiên công ty này báo lỗ.

Novaland cho biết khoản lỗ trên phần lớn do trích lập dự phòng ở kỳ báo cáo bán niên theo quan điểm riêng của đơn vị kiểm toán liên quan đến tiền thuê, sử dụng đất phải nộp tính theo phương án giá đất năm 2017 của dự án Lakeview City (TP Thủ Đức, TP HCM).

Việt Hưng

Đầu tháng 2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các ngân hàng nghiên cứu gói tín dụng ưu đãi cho người trẻ từ 35 tuổi trở xuống. Ngay sau đó, một số đơn vị đã đồng loạt giới thiệu các chương trình vay được giới thiệu là “siêu rẻ” với lãi suất quanh mức 4 – 5%.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hay người mua nhà đều nhìn nhận các gói vay này chưa thực chất, lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong thời gian ngắn từ 3 tháng đến nửa năm, ngay sau đó sẽ được thả nổi. Thủ tục vay vốn tại một số ngân hàng cũng bị đánh giá còn khó khăn.

Đến nay – sau khoảng một tháng thực hiện, các đơn vị đã bắt đầu có những điều chỉnh sách theo chiều hướng có lợi hơn cho khách hàng. Hôm 28/3, Ngân hàng Quân đội (MB) công bố mở rộng gói vay “Dream Home” nhằm giảm áp lực tài chính cho người trẻ mua nhà. MB sẽ miễn trả nợ gốc trong vòng 5 năm đầu và chỉ cần trả tối thiểu 15% nợ gốc trong 5 năm tiếp theo.

Năm ngoái, khách hàng vay gói này của MB chỉ được miễn trả nợ gốc 24 tháng. Trong một năm qua, nhà băng này đã giải ngân trên 3.000 tỷ đồng cho hơn 2.000 khách hàng trẻ vay mua nhà.

Tương tự, ông lớn Big4 – BIDV vừa quyết định ân hạn nợ gốc 5 năm cho khách hàng dưới 35 tuổi. Cùng với đó, từ nay đến 31/12, ngân hàng áp dụng lãi suất cố định 5,5% một năm trong vòng 3 năm liền.

Từ năm thứ 4, lãi suất mới được tính bằng lãi tiền gửi kỳ hạn 24 tháng cộng biên độ 3%. Mỗi khách hàng được vay tối đa 5 tỷ đồng theo chính sách ưu đãi này của BIDV trong thời gian tối đa 40 năm. Như vậy, trong trường hợp vay 2 tỷ đồng, 3 năm đầu tiên, khách hàng chỉ phải trả hơn 9 triệu đồng mỗi tháng cho ngân hàng.

Ngân hàng Quốc tế (VIB) cũng mới có gói vay chỉ yêu cầu khách hàng trả 1 triệu đồng mỗi tháng cho 1 tỷ dư nợ. Mức này tương ứng 0,1% mỗi tháng, trong khi mức phổ biến trên thị trường 0,3-0,8%. Khách vay tại ngân hàng này có thể các gói lãi suất cố định 5,9% trong 6 tháng, 6,9% trong 12 tháng hoặc 7,9% trong 24 tháng. Tổng giá trị chương trình cho vay căn hộ, nhà phố của VIB năm nay khoảng 45.000 tỷ đồng.

Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 Nguyễn Đức Lệnh cho biết qua thống kê sơ bộ, các ngân hàng đã tích cực hưởng ứng yêu cầu của Thủ tướng về lập gói tín dụng hỗ trợ người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà. Theo ông Lệnh, điểm nổi bật của các gói vay này thời gian vay dài, giúp giảm áp lực trả nợ với số tiền trả mỗi kỳ thấp cùng mức lãi suất ưu đãi.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang đánh giá các chính sách ưu đãi tín dụng được triển khai gần đây đã “thực tế hơn” so với tháng trước khi lãi suất cho vay cao hơn lãi suất huy động 2-3%.

Theo ông Quang, việc gia tăng thời gian ân hạn nợ gốc để thu hút người vay mua nhà cũng là điểm tích cực trong bối cảnh thị trường bất động sản đang trong giai đoạn đầu phát triển trở lại, nhu cầu thực về mua nhà để ở tăng cao. Cùng với đó, thị trường bất động sản được ra vào thời điểm nhiều chủ đầu tư từ Bắc vào Nam đang bước vào cuộc đua bán hàng, nguồn cung bất động sản tại nhiều khu vực dự kiến sắp tăng mạnh. “Động thái mới từ các ngân hàng cũng mang lại cơ hội, kích thích cho thị trường bất động sản phục hồi”, ông Quang nói.

Trong báo cáo công bố tháng này, Chứng khoán MB (MBS) cũng dự báo các ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì lãi suất cho vay thấp năm 2025 để hỗ trợ khách hàng do áp lực cạnh tranh lớn trong việc thúc đẩy tín dụng. Năm ngoái, nguồn cung bất động sản hạn chế, kéo theo sự phục hồi chậm của các khoản vay mua nhà đã làm chậm lại tín dụng bán lẻ. Theo MBS, xu hướng này có thể tiếp tục trong nửa đầu năm nay, khiến lợi suất tài sản của các ngân hàng giảm thêm.

Anh Tú