Anh Lê Phong, cư trú tại phường An Bình (TP HCM), cho biết hai năm gần đây, mỗi lần thông tin điều chỉnh bảng giá đất xuất hiện, thị trường gần như phản ứng ngay: chủ đầu tư nâng giá bán, nhà đầu tư đẩy giá thứ cấp, còn người mua ở thực dần hụt hơi.

Theo tính toán của anh, từ khi TP HCM áp dụng bảng giá đất theo Quyết định 79, giá nhà đã tăng bình quân 30-40% so với trước. Nếu bảng giá đất mới tiếp tục điều chỉnh, nguy cơ giá nhà leo thang thêm là điều khó tránh khỏi. Bởi khi giá bán sơ cấp bị đội lên, thị trường thứ cấp cũng có xu hướng tăng theo, tạo hiệu ứng dây chuyền.

Cùng quan điểm, chị Thục Vi, nhân viên ngân hàng, sống tại phường Đông Hòa, dẫn chứng năm nay, khi giá đất tại khu vực Bình Dương cũ còn tương đối ổn định, giá nhà đã tăng 40-50%; năm tới, nếu bảng giá tăng mạnh, nhà ở sẽ có nguy cơ leo thang.

Dự thảo bảng giá đất mới của TP HCM dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026, ghi nhận mức tăng 30-40% tại nhiều khu vực nội thành, riêng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, giá đất ở một số trục đường được đề xuất tăng tới 2-3 lần so với bảng giá hiện hành.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM, bảng giá đất mới về nguyên tắc chưa tác động lớn đến nhóm doanh nghiệp bất động sản vì tiền sử dụng đất hiện vẫn chủ yếu được xác định theo phương pháp thặng dư (tính trên doanh thu dự án trừ chi phí phát triển và lợi nhuận), không phụ thuộc hoàn toàn vào bảng giá.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng tác động sẽ xuất hiện rõ hơn ở giai đoạn thứ hai, tức thời điểm doanh nghiệp gom quỹ đất thông qua nhận chuyển nhượng từ người dân. Khi bảng giá tăng, tâm lý thị trường thường khiến kỳ vọng giá bán đất tăng theo. Chi phí giải phóng mặt bằng, mua lại đất để thực hiện dự án có khả năng đội lên đáng kể, và phần đội giá này cuối cùng vẫn được phản ánh vào giá nhà.

Lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM chia sẻ, tiền đất chiếm 40-50% tổng chi phí phát triển dự án, thậm chí tới 60% nếu quỹ đất được mua lại từ thị trường thứ cấp. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp phải bỏ ra lượng vốn lớn ngay từ đầu, sử dụng cả vốn tự có và vốn vay ngân hàng, chịu lãi suất trong suốt thời gian dự án chưa đưa ra thị trường.

“Giá bán buộc phải điều chỉnh tăng và điều này chắc chắn ảnh hưởng đến thanh khoản, nhất là với phân khúc nhà ở vừa túi tiền vốn hướng đến người mua ở thực” doanh nghiệp nói.

Một yếu tố khác đang được giới đầu tư và phát triển dự án quan tâm là hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc trong thực thi Luật Đất đai, tiền sử dụng đất sẽ được tính theo công thức: bảng giá đất nhân hệ số K, do UBND cấp tỉnh xác lập và điều chỉnh hằng năm từ ngày 1/1. Tức bảng giá đất mới chỉ là phần nền, trong khi mức nghĩa vụ tài chính thực tế doanh nghiệp phải nộp phụ thuộc lớn vào hệ số K – con số được xem như “ẩn số lớn nhất” của thị trường đất đai giai đoạn tới.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, cho biết hiện nay nhiều dự án vẫn áp dụng phương pháp thặng dư nên bảng giá đất tăng nhẹ, chưa tác động lớn ngay lập tức. Tuy nhiên, khi công thức “giá đất = bảng giá đất × hệ số K” triển khai, chi phí đất có thể cao hơn nhiều so với phương pháp thặng dư, thậm chí gấp hai, ba lần. “Giá bán căn hộ tại dự án đưa ra thị trường có thể bị đẩy lên cao, gây biến động mạnh mặt bằng giá nhà ở.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cũng cho rằng hệ số K vẫn đang chờ ban hành và có thể là điểm then chốt quyết định mức giá nhà ở tương lai. Nếu hệ số được thiết kế hợp lý (0,5), chi phí sử dụng đất sẽ “dễ thở”, còn hệ số vượt xa bảng giá tham chiếu (trên 1), áp lực chi phí sẽ truyền dẫn trực tiếp vào giá bán bất động sản.

Trước bài toán làm sao bảng giá đất tiệm cận thị trường để phục vụ quản lý Nhà nước, nhưng không đẩy giá nhà tăng cao phi lý, ông Châu đề xuất tách hệ số K thành ba nhóm: K1 điều chỉnh bảng giá đất cơ bản, K2 áp dụng cho bồi thường khi Nhà nước thu hồi, K3 tính nghĩa vụ tài chính tại các dự án thương mại. Nếu K3 được xác lập độc lập theo từng dự án, giá đất thương mại có thể phản ánh sát hơn với khả năng hấp thụ của thị trường. Ví dụ, với khu đất Nguyễn Xiển, nếu hệ số K1 là 1,4 nhưng K3 chỉ 0,4, bảng giá đất 80 triệu đồng mỗi m2 có thể giảm còn 32 triệu, phù hợp hơn với giá trị thực.

Dẫu vậy, theo ông Võ Hồng Thắng, việc kiểm soát giá nhà không thể chỉ trông chờ vào việc kìm hãm bảng giá đất. Chính sách dài hạn phải hướng vào tạo điều kiện cho thị trường mở rộng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội, minh bạch hóa giao dịch, hạn chế đầu cơ và áp thuế lũy tiến theo thời gian nắm giữ.

Song song đó, ông Thắng cho rằng việc hình thành hệ thống sàn giao dịch tập trung và thiết lập Quỹ Nhà ở quốc gia được đánh giá là cần thiết nhằm huy động vốn dài hạn từ ngân sách, trái phiếu nhà ở, quỹ đầu tư.

Phương Uyên

TS Đỗ Thị Loan, nguyên Phó chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản TP HCM, vừa có văn bản kiến nghị gửi UBND TP HCM cho phép chủ đầu tư được linh hoạt lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, phù hợp với quy hoạch và điều kiện cụ thể của từng dự án, thay vì ép buộc phải làm nhà ở xã hội trong quỹ đất 20% tại các dự án thương mại.

Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh lãnh đạo Sở Xây dựng TP HCM mới đây cho biết đang nghiên cứu, tham mưu UBND Thành phố ban hành một số chế tài buộc doanh nghiệp tuân thủ nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội trong quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại.

Các biện pháp được đề xuất gồm không cho phép bán nhà ở hình thành trong tương lai, không chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mới, không gia hạn tiến độ hoặc thu hồi quỹ đất 20% với các dự án chưa thực hiện nghĩa vụ.

Theo TS Đỗ Thị Loan, những thông tin này đang tạo tâm lý lo ngại trong cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh cơ chế thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội đã có sự thay đổi căn bản theo các quy định pháp luật mới. Theo quy định hiện hành, chủ đầu tư có ba hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội gồm bố trí quỹ đất trong dự án, bố trí quỹ đất tại vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất phải dành.

Cụ thể, Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 không còn quy định bắt buộc tất cả dự án nhà ở thương mại phải dành 20% quỹ đất tại chỗ để xây dựng nhà ở xã hội. Thay vào đó, việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội được giao cho UBND cấp tỉnh quyết định ngay từ giai đoạn lập và phê duyệt quy hoạch đô thị, có thể thực hiện trong dự án, tại khu vực kế cận hoặc tại các khu nhà ở xã hội tập trung.

Từ thực tiễn triển khai, bà Loan cho rằng việc buộc xây dựng nhà ở xã hội xen cài trong các dự án nhà ở thương mại cao cấp, quy mô lớn đã bộc lộ nhiều bất cập. Chi phí quản lý, vận hành tại các khu căn hộ hạng sang thường vượt khả năng chi trả của người thu nhập thấp, trong khi việc tồn tại song song hai chế độ quản lý trong cùng một dự án dễ phát sinh mâu thuẫn giữa các nhóm cư dân.

Bên cạnh đó, môi trường sống xung quanh các dự án cao cấp thường gắn với hệ sinh thái dịch vụ có chi phí cao như giáo dục, y tế, thương mại, khiến người thu nhập thấp khó thích nghi lâu dài. Theo bà Loan, điều này làm giảm hiệu quả an sinh xã hội và khiến mục tiêu phát triển nhà ở xã hội khó đạt như kỳ vọng.

Không chỉ từ góc nhìn chuyên gia, nhiều doanh nghiệp bất động sản trên địa bàn TP HCM cũng cho biết rơi vào trạng thái lúng túng sau các thông tin liên quan đến đề xuất siết chế tài của Sở Xây dựng. Đại diện một chủ đầu tư cho biết, các dự án nhà ở thương mại hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt trong bối cảnh bảng giá đất mới được ban hành.

Tại nhiều tuyến đường trung tâm, giá đất bình quân đã ở mức 50-80 triệu đồng mỗi m2. Nếu xây dựng nhà ở xã hội trên mặt bằng giá này, giá thành sản phẩm có thể lên tới 70-100 triệu đồng mỗi m2, vượt xa khả năng chi trả của người thu nhập thấp. Ngay cả khi chủ đầu tư bàn giao một phần quỹ đất trong dự án để làm nhà ở xã hội, các khu đất này cũng có nguy cơ bị “đóng băng” do giá bán quá cao, không phù hợp với đối tượng thụ hưởng. Thực tế này khiến việc phát triển nhà ở xã hội tại chỗ khó khả thi, đặc biệt tại các dự án quy mô lớn, vị trí trung tâm.

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội thông qua, TS Đỗ Thị Loan kiến nghị UBND TP HCM cho phép chủ đầu tư được linh hoạt lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, phù hợp với quy hoạch và điều kiện cụ thể của từng dự án. Theo đó, Thành phố có thể xem xét cơ chế hoán đổi, cho phép doanh nghiệp chuyển giao quỹ đất sạch tại vị trí khác để Nhà nước tổ chức phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Bên cạnh đó, bà đề xuất áp dụng cơ chế nộp tiền trên cơ sở xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, bổ sung nguồn lực cho Quỹ phát triển nhà ở TP HCM nhằm đầu tư các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn do Nhà nước điều phối. Với một số dự án đặc thù, nghĩa vụ này có thể được thực hiện theo hình thức kết hợp giữa đất và tiền.

Theo bà Loan, việc chuyển từ cách làm “ép buộc tại chỗ” sang cơ chế linh hoạt không chỉ phù hợp với khung pháp lý mới mà còn giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để TP HCM chủ động hơn trong phát triển nhà ở xã hội theo hướng tập trung, hiệu quả và bền vững.

Phương Uyên

Theo số liệu Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS), mức giảm giá nhà tháng cuối 2025 tương đương tháng 11/2025. So với cùng kỳ 2024, giá nhà mới tại Trung Quốc giảm 3%. Chỉ có 6 trên 70 thành phố tại Trung Quốc ghi nhận giá bất động sản mới tăng trong tháng cuối năm ngoái.

Áp lực giảm giá vẫn rất lớn, theo Li Yujia, Trưởng nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chính sách nhà ở Quảng Đông. Yujia nói rằng các yếu tố nền tảng của nền kinh tế, nhất là việc làm và tiêu dùng tiếp tục làm suy yếu khả năng, cũng như tâm lý chi trả của các hộ gia đình. Việc này cũng kìm hãm kỳ vọng phục hồi của thị trường.

Bắc Kinh đã triển khai hàng loạt biện pháp nhằm chặn đà lao dốc của thị trường nhà ở nhưng hiệu quả còn hạn chế. Năm ngoái, nhiều địa phương đã ban hành các chính sách hỗ trợ, trong đó Bắc Kinh nới lỏng hạn chế mua nhà từng được áp dụng trong giai đoạn thị trường bùng nổ. Đầu tháng này, Thiên Tân cũng yêu cầu các doanh nghiệp địa ốc hạn chế việc giảm giá sâu để kiềm chế đà giảm của thị trường.

Trong báo cáo vừa công bố, Morgan Stanley dự báo doanh số bán nhà tại Trung Quốc tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn năm 2026, trong đó có lý do lượng tồn kho cao và tâm lý người mua suy yếu.

Ở thời kỳ đỉnh cao, bất động sản từng đóng góp khoảng một phần tư vào GDP Trung Quốc. Tuy nhiên, lĩnh vực này rơi vào suy thoái từ cuối 2020.

Tại 4 thành phố hạng nhất (nhóm đô thị phát triển nhất với nhu cầu nhà ở cao) giá nhà mới giảm 0,3% trong tháng 12/2025, thấp hơn so với mức 0,5% của tháng trước đó. Thượng Hải là thành phố duy nhất ghi nhận giá tăng theo tháng, với 0,2%. Trong khi đó, giá tại Bắc Kinh, Quảng Châu, Thâm Quyến lần lượt giảm 0,4%, 0,6% và 0,5%. Giá nhà mới tại các thành phố hạng hai và hạng ba đều hạ 0,4% trong tháng cuối năm ngoái.

Thị trường địa ốc Trung Quốc rơi vào khó khăn sau khi nước này áp dụng chính ba lằn ranh đỏ, nhằm siết chặt tài chính với các chủ đầu tư và hạ nhiệt thị trường. Việc thiếu thanh khoản khiến nhiều doanh nghiệp không thể hoàn thiện các dự án đã bán trước. Họ cũng gặp khó trong trả nợ, làm suy giảm niềm tin của người mua và kéo doanh số đi xuống.

Năm 2025, tổng giá trị giao dịch nhà mới tại Trung Quốc khoảng 7.300 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1.000 tỷ USD). Con số này giảm 55% so với năm 2021.

Cuộc khủng hoảng đã kéo theo sự lao dốc của hàng loạt doanh nghiệp bất động sản tư nhân, từ Evergrande đến Country Garden – những cái tên từng dẫn đầu thị trường.

Tú Anh (theo SCMP)

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) ngày 11/2 đề nghị các chi nhánh tạm dừng trình trụ sở chính tiếp cận mới các dự án, phương án kinh doanh bất động sản của khách hàng doanh nghiệp cho đến khi có thông báo hoặc văn bản mới thay thế.

Động thái này nhằm thực hiện theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng với lĩnh vực bất động sản năm 2026 không quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung.

Với nhóm khách hàng cá nhân vay mua nhà, cả 4 ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank gần đây cũng tăng mạnh lãi suất cho vay mới lên ngang, thậm chí cao hơn so với nhà băng tư nhân.

Tương tự, lãnh đạo một trong bốn nhà băng quốc doanh cho biết hạn mức tăng trưởng tín dụng bất động sản năm nay được hạn chế theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng, và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước cho biết tín dụng toàn nền kinh tế tăng ở mức rất cao, hơn 19%, đạt dư nợ 18,58 triệu tỷ đồng. Riêng với dư nợ kinh doanh bất động sản, theo số liệu của Bộ Xây dựng, đạt khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Theo giới phân tích, tín dụng bất động sản gia tăng nhanh trong năm 2025 phản ánh dòng vốn quay trở lại thị trường sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Tuy nhiên, việc tín dụng địa ốc tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ nền kinh tế cũng gây lo ngại về an toàn hệ thống. Giới phân tích cảnh báo rủi ro mất cân đối dòng vốn và nợ xấu có thể xuất hiện nếu tín dụng tiếp tục dồn vào các phân khúc đầu cơ trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa hồi phục tương xứng.

Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát dòng vốn vào bất động sản là cần thiết, trong đó ưu tiên tín dụng cho các phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực, nhà ở xã hội và phát triển đô thị bền vững. Đồng thời, dòng vốn cần được phân bổ hài hòa hơn sang các lĩnh vực sản xuất, công nghệ cao và kinh tế xanh, thay vì tập trung quá lớn vào bất động sản, nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Quỳnh Trang