Dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của nghị quyết Quốc hội về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đang được lấy ý kiến.

Theo đó, dự thảo đề xuất hai phương án áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiền sử dụng đất, thuế và chi phí của người dân, doanh nghiệp.

Bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành, làm căn cứ tính tiền sử dụng đất, thuế, phí, bồi thường… Hệ số K là tỷ lệ điều chỉnh tăng hoặc giảm giá đất trong bảng giá, áp dụng theo từng khu vực, vị trí cụ thể. Hiện nay, trong nhiều trường hợp, bảng giá đất được sử dụng độc lập, không kèm hệ số K.

Dự thảo nghị định đang xem xét mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi áp dụng hệ số này.

Phương án 1 là mở rộng áp dụng hệ số K. Bảng giá đất và hệ số K sẽ được áp dụng đồng thời cho 14 trường hợp, nhiều hơn 3 trường hợp so với Luật Đất đai hiện hành.

Phương án này bổ sung áp dụng hệ số K cho các trường hợp: Doanh nghiệp được Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá, đấu thầu; Tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Nếu áp dụng, chi phí đất đai trong nhiều trường hợp có thể tăng hoặc giảm linh hoạt hơn, tùy hệ số do địa phương quyết định, thay vì “cứng” theo bảng giá.

Với phương án 2 sẽ tách riêng 9 trường hợp chỉ áp dụng bảng giá đất: tính tiền khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất với hộ gia đình, cá nhân; tính các khoản thuế liên quan đến đất đai, thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất; lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai và tiền xử phạt vi phạm hành chính.

Ngoài ra, theo phương án này, bảng giá đất còn làm căn cứ tính tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý, sử dụng đất; tính tiền sử dụng, thuê đất khi công nhận quyền sử dụng theo hình thức giao đất có thu tiền hoặc cho thuê đất thu tiền một lần; xác định giá khởi điểm đấu giá với các khu đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật; tính tiền sử dụng đất khi bán nhà ở thuộc tài sản công cho người đang thuê.

8 trường hợp còn lại sẽ sử dụng đồng thời bảng giá đất và hệ số K gồm: tính tiền sử dụng, thuê đất khi Nhà nước giao, cho thuê không qua đấu giá; giao, cho thuê đất với nhà đầu tư trúng thầu; công nhận quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích, gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn sử dụng, điều chỉnh quy hoạch chi tiết, chuyển hình thức sử dụng đất…

Nhìn chung, cả hai phương án trên đều giúp địa phương linh hoạt hơn so với việc phải sử dụng giá đất cụ thể cho từng dự án.

Trong đó, việc áp dụng bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh giúp giảm phụ thuộc vào phương pháp định giá cụ thể cho từng thửa đất, vốn mất nhiều thời gian, thủ tục và chi phí. Cách làm này cũng tạo điều kiện cho các trường hợp giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, gia hạn thời hạn sử dụng đất hay điều chỉnh quy hoạch, qua đó đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án và giải ngân đầu tư.

Với các địa phương, nhất là những nơi có nhiều dự án và biến động đất đai, việc áp dụng bảng giá và hệ số K cũng giúp giảm tải cho bộ máy, thay vì phải thuê tư vấn định giá hoặc tổ chức hội đồng thẩm định cho từng trường hợp.

Nghị định này dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2026 nếu được thông qua.

Anh Tú

Thông tin này được Chính phủ nêu trong báo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chính phủ cho biết thủ tục cấp giấy phép xây dựng sẽ được quy định đơn giản hóa tối đa tại Nghị định hướng dẫn, sau khi Luật Xây dựng (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực. Theo đó, thủ tục này sẽ được thực hiện trực tuyến (online) toàn bộ, hồ sơ cũng đơn giản hóa. Trách nhiệm của đơn vị tư vấn thiết kế được nâng cao để đảm bảo an toàn công trình.

Thời gian cấp phép tối đa giấy phép xây dựng dự kiến giảm xuống còn 7-10 ngày. Theo tính toán của Chính phủ, các thủ tục này sẽ giúp giảm 30% thời gian, chi phí.

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 24/11, Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng giải thích thêm rằng hồ sơ xin cấp phép xây dựng sẽ được đơn giản hóa thông qua sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan tới xây dựng, đất đai và dân cư. Theo ông, việc rút ngắn thời gian, chi phí khi người dân thực hiện thủ tục qua dịch vụ công trực tuyến, chuyển đổi số.

Ông cũng khẳng định các nội dung thẩm định, cấp giấy phép xây dựng được đơn giản hóa, nhưng trách nhiệm quản lý nhà nước vẫn được đảm bảo.

Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà riêng) 20 ngày và công trình cấp I, II tối đa 30 ngày kể từ khi cơ quan quản lý nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trước đó, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo luật theo hướng đơn giản thủ tục xin cấp phép xây dựng và mở rộng diện công trình được miễn giấy phép này. Trong đó, dự kiến chỉ miễn với nhà ở tại nông thôn (nhà riêng lẻ, dưới 7 tầng); công trình sửa chữa, cải tạo không ảnh hưởng đến kết cấu.

Tại các phiên thảo luận ở tổ và hội trường, một số đại biểu đề xuất mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng cho nhà ở tại đô thị dưới 7 tầng và giao Bộ Xây dựng đưa ra quy chuẩn, tiêu chuẩn chi tiết. Thay vì cấp phép cho từng hộ gia đình ở đô thị, nhà quản lý có thể giao các đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm, qua đó giúp người dân tiết kiệm công sức, chi phí.

Thời gian qua, nhiều phản ánh cũng cho thấy thủ tục cấp phép xây dựng kéo dài, tốn kém dù nhiều nghị quyết đã dược ban hành nhằm cắt giảm thủ tục hành chính. Trước thực trạng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhiều lần chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tăng cường hậu kiểm.

Góp ý tại phiên họp sáng nay, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết ủng hộ việc cắt giảm thủ tục, thời gian cấp giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, ông lưu ý Chính phủ cần bổ sung việc công khai thiết kế công trình trên hệ thống thông tin quốc gia để người dân giám sát và phản biện.

Về miễn xin giấy phép xây nhà ở dưới 7 tầng tại nông thôn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định diện tích cụ thể, ví dụ nhà dưới 500 m2 hoặc không nằm trong hành lang giao thông, di sản.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải góp ý Chính phủ tiếp thu rõ hơn một số nội dung tại dự thảo luật, trong đó làm rõ phương thức hậu kiểm (kiểm tra theo xác suất, từng phần hay toàn bộ). Theo bà Hải, việc hậu kiểm nếu chỉ thực hiện sau khi công trình hoàn thành sẽ rất khó khăn và tốn kém khi trong trường hợp phát hiện sai phạm.

Liên quan quy định bỏ thẩm định thiết kế, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng việc giao quyền tự thẩm định và nghiệm thu lớn cho chủ đầu tư có thể tạo ra rủi ro lớn nếu họ không đủ năng lực hoặc cố tình vi phạm.

Dự Luật Xây dựng sửa đổi sẽ được Quốc hội biểu quyết, thông qua ngày 11/12.

Anh Tú

Nội dung này được nêu trong văn bản Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Dự kiến tới đây, chính quyền địa phương sẽ được tổ chức hai cấp, gồm cấp tỉnh và xã; bỏ cấp huyện.

Hiện chi nhánh các văn phòng đăng ký đất đai được đặt tại cấp huyện. Do đó, để thuận lợi cho người dân khi đơn vị hành chính được cơ cấu lại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất chuyển các chi nhánh này về xã, phường. Việc sắp xếp này, theo Bộ, sẽ góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và tăng hiệu quả quản lý Nhà nước về đất đai.

Bộ này cũng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, tăng phân cấp để tránh chồng chéo, gián đoạn trong quản lý đất đai khi sáp nhập các tỉnh, thay đổi mô hình chính quyền địa phương.

Trước đó, Bộ nông Nghiệp và Môi trường kiến nghị giao thẩm quyền cấp sổ đỏ cho cấp xã. Đồng thời, Bộ đề xuất không bắt buộc người dân phải chỉnh lý hồ sơ đất đai khi sắp xếp lại tổ chức chính quyền địa phương. Việc cập nhật thông tin sẽ được thực hiện đồng thời với các thủ tục hành chính liên quan (chuyển nhượng, cấp sổ, tách thửa…) hoặc theo nhu cầu của người dân, nhằm giảm phiền hà trong bối cảnh thay đổi mô hình quản lý.

Theo nghị quyết 60 ngày 12/4, Ban Chấp hành Trung ương đồng ý chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố).

Các đơn vị hành chính cấp huyện (khoảng 696 quận, huyện) sẽ kết thúc từ 1/7 sau khi nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 (sửa đổi) có hiệu lực.

Phương Uyên