Tổ chức, cá nhân phải cung cấp thông tin sở hữu nhà ở

Đề xuất trên được đưa ra trong dự thảo Nghị định quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thay thế Nghị định 94/2024 của Chính phủ, đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến. 

Theo đó, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài sẽ phải cung cấp thông tin nhận diện (họ tên, số định danh, giấy tờ pháp lý); loại hình nhà sở hữu, địa chỉ, diện tích, số lượng; thời hạn và hình thức sở hữu; tình trạng pháp lý.

Dự thảo cũng bổ sung thông tin về thụ hưởng chính sách, hỗ trợ nhà ở gồm thông tin định danh, loại hình thụ hưởng (nhà xã hội, nhà ở cho người có công, nhà cho người nghèo, cận nghèo…), số lượng và thời gian thụ hưởng. Người dân thuộc nhóm được mua nhà xã hội cần cung cấp thông tin định danh cá nhân, hình thức đăng ký (mua, thuê, thuê mua) và dự án sẽ đăng ký.

Với nhà ở thuộc tài sản công, tổ chức, cá nhân sẽ cung cấp số lượng tài sản, diện tích, mục đích sử dụng, tình trạng quản lý và đơn vị được giao quản lý.

Trước đó, Nghị định 94 về cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản chưa có quy định chi tiết về thông tin sở hữu nhà của tổ chức, cá nhân. Lý giải đề xuất này, Bộ Xây dựng cho biết quy định mới giúp nâng cao chất lượng dữ liệu được thu thập, từ đó làm minh bạch thông tin, điều tiết thị trường, đáp ứng nhu cầu chính đáng của xã hội.

Bộ Xây dựng cũng đề xuất tạo mã số bất động sản và quản lý trên hệ thống thông tin. Mỗi dự án bất động sản sẽ được gắn tự động một mã số duy nhất, bảo đảm tính định danh và không thay đổi trong suốt vòng đời dữ liệu.

Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh sẽ khởi tạo mã số này trên địa bàn tại thời điểm dự án được chấp thuận, phê duyệt đồng thời tiếp tục liên kết, cập nhật dữ liệu với từng sản phẩm trong dự án đó.

Trường thông tin cấu thành mã số dự án bất động sản gồm chủ đầu tư, vị trí, quy mô, tổng vốn đầu tư, thời hạn hoạt động, tiến độ cùng các văn bản pháp lý (chấp thuận đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, quy hoạch chi tiết, giấy phép xây dựng…).

Bên cạnh nhóm nhà ở thương mại, nhà xã hội, dữ liệu này còn gồm nhiều loại hình đặc thù như nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp, nhà ở công vụ, nhà tái định cư, nhà ở cho lực lượng vũ trang, nhà cho thuê do hộ gia đình hoặc doanh nghiệp đầu tư, cũng như nhà ở bán cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Dự kiến lộ trình thực hiện

Bộ Xây dựng đề xuất giai đoạn chuẩn bị từ quý IV năm nay, gồm triển khai thí điểm tại 5 thành phố gồm Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Hai quý đầu năm 2026 sẽ là giai đoạn triển khai kỹ thuật và cập nhật dữ liệu. Cơ quan quản lý sẽ tích hợp dữ liệu để đồng bộ với Hệ thống thông tin quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản. Việc thu thập thông tin, cập nhật và lưu trữ dữ liệu sẽ được triển khai trong giai đoạn này, đảm bảo tính kịp thời và bảo mật.

Từ quý III/2026, hệ thống thông tin dự kiến được vận hành thử nghiệm trong phạm vi nội bộ và vận hành chính thức từ quý IV năm sau. Cơ quan quản lý sẽ đánh giá định kỳ kết quả triển khai, hoàn thiện và duy trì hệ thống từ 2027 trở đi.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ đầu tư, nâng cấp hoặc thuê dịch vụ hệ thống hạ tầng, kỹ thuật công nghệ để đáp ứng việc kết nối với các đơn vị và địa phương. Cơ quan này cũng chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, quản lý nguồn vốn được bố trí để điều tra, xây dựng cơ sở dữ liệu. 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ cùng phối hợp để kết nối, chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. UBND các tỉnh, thành được giao xây dựng và ban hành Quy chế phối hợp về chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu nhà ở trên địa bàn. 

Còn các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản đúng thời hạn. Khi hệ thống phần mềm dùng chung được hoàn thiện, người dân sẽ cung cấp thông tin theo hình thức trực tuyến.

Theo các chuyên gia bất động sản, bước sang năm 2026 và các năm tiếp theo, khi Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) không còn dừng lại ở những kỳ vọng trên giấy mà đang trở thành hiện thực, đây sẽ là biến số quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến thị trường bất động sản tại Đà Nẵng và TPHCM

Hạ tầng trọng điểm kích hoạt thị trường Đà Nẵng

Trong quy hoạch chiến lược, Đà Nẵng đang được định hình trở thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) quy mô khu vực với tổng diện tích khoảng 300ha. Điểm đặc biệt của quy hoạch này là sự phân bố linh hoạt tại nhiều phân khu chức năng, thay vì tập trung cục bộ. Đáng chú ý nhất là quỹ đất phía Tây Bắc đường dẫn lên cầu Thuận Phước và đặc biệt là dự án lấn biển quy mô 282ha đối diện trục đường huyết mạch Nguyễn Tất Thành.

Giới phân tích đánh giá, lợi thế cốt lõi của thị trường nhà ở Đà Nẵng hiện nay nằm ở quỹ đất sạch và khả năng quy hoạch đồng bộ. Địa phương này đang sở hữu một hệ sinh thái hạ tầng trọng điểm có tính kết nối cao, bao gồm cảng biển nước sâu Liên Chiểu, Khu thương mại tự do (FTZ) thí điểm và kế hoạch mở rộng sân bay quốc tế.

Sự cộng hưởng của các đại dự án này đang kiến tạo nên một cực tăng trưởng mới tại phía Tây Bắc thành phố. Hệ quả tất yếu là sự dịch chuyển của dòng vốn và nguồn nhân lực. Làn sóng chuyên gia, kỹ sư và lao động chất lượng cao đổ về làm việc tại các khu vực này đang trực tiếp kích hoạt nhu cầu nhà ở thực, mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho bất động sản khu vực Liên Chiểu và vùng phụ cận.

Các con số thống kê mới nhất đã phản ánh rõ nét tác động của hạ tầng lên thị trường. Báo cáo từ DKRA cho thấy, tính đến cuối năm 2025, thị trường nhà ở Đà Nẵng đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ nhất trong 2 năm qua.

Điểm sáng nhất thuộc về phân khúc căn hộ sơ cấp. Đây là phân khúc đạt mức tăng trưởng ấn tượng nhất trong 5 năm, với nguồn cung tăng vọt 84% và lượng tiêu thụ tăng tới 94% so với cùng kỳ. Giá bán sơ cấp cũng thiết lập mặt bằng mới, tăng trung bình 10-15%, chủ yếu nhờ sự xuất hiện của các dòng sản phẩm hạng sang và cao cấp.

Ở phân khúc đất nền, nguồn cung sơ cấp tăng 79% và sức cầu cải thiện đột biến với lượng tiêu thụ gấp 6 lần cùng kỳ. Tuy nhiên, thanh khoản vẫn có sự phân hóa, tập trung chủ yếu tại các dự án mới mở bán thuộc khu vực trung tâm cũ. DKRA dự báo trong năm nay, nguồn cung đất nền mới sẽ duy trì mức khan hiếm (khoảng 500-600 sản phẩm), trong khi phân khúc căn hộ dự kiến bùng nổ với khoảng 6.000-7.000 căn mới.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhận định giai đoạn 2025-2027, thị trường sẽ đón nhận hơn 12.000 căn hộ mới. Những đột phá về hạ tầng và chính sách không chỉ tác động đến kinh tế, du lịch mà còn là động lực để bất động sản Đà Nẵng phát triển bền vững, thu hút các nhà đầu tư dài hạn.

Bài học quốc tế và kỳ vọng tái định vị giá tại TPHCM

Nếu Đà Nẵng đang ở giai đoạn khởi tạo hạ tầng, thì câu chuyện của TPHCM với quy hoạch IFC tại Thủ Thiêm (quy mô gần 900ha) lại được soi chiếu rõ nét qua lăng kính của các mô hình thành công trên thế giới. Bài toán đặt ra là: Một trung tâm tài chính sẽ tác động thế nào đến định giá bất động sản?

Chuyên gia bất động sản Nguyễn Quốc Anh dẫn chứng bài học điển hình từ Seoul (Hàn Quốc). Trước năm 2000, Jung-gu là trung tâm cũ, đối mặt với quá tải hạ tầng. Năm 2003, Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt phát triển IFC mới tại Yeouido (phía Nam), cách trung tâm cũ 6km. Với các chính sách ưu đãi mạnh mẽ như hỗ trợ 70% chi phí thuê văn phòng, khu vực này sau đó đã thu hút hơn 1.000 định chế tài chính và tạo ra hơn 100.000 việc làm.

Điểm mấu chốt mà nhà đầu tư cần quan tâm chính là “độ trễ” của giá trị. Ông Quốc Anh chỉ ra rằng, trong giai đoạn xây dựng (2007-2013), giá bất động sản tại Yeouido chỉ tăng nhẹ 6%, thấp hơn mức tăng 9% của khu vực ngoài trung tâm. Lý do là bởi công trường còn ngổn ngang và tiện ích chưa đồng bộ.

Tuy nhiên, “điểm rơi” lợi nhuận thực sự xuất hiện khi trung tâm đi vào vận hành. Từ năm 2013 đến 2025, giá nhà tại khu vực trung tâm mới này đã tăng tốc phi mã gấp 2,2 lần, tạo ra mức chênh lệch giá khoảng 13-15% so với khu vực ngoài trung tâm.

Kịch bản tương tự cũng diễn ra tại Lục Gia Chủy (Thượng Hải, Trung Quốc). Tính đến năm 2022, giá bất động sản tại đây cao hơn khu vực ngoài trung tâm khoảng 25%. Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự khan hiếm nguồn cung nhà ở tại lõi trung tâm trong khi GDP và tầng lớp thu nhập cao tiếp tục tăng trưởng.

Quay trở lại Việt Nam, việc hình thành IFC tại Thủ Thiêm được kỳ vọng sẽ tái định vị hoàn toàn mặt bằng giá bất động sản khu vực này. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM, cho rằng thành phố đang sở hữu nền tảng vững chắc để vận hành IFC.

Khác với các cơn sốt đất dựa trên đầu cơ, IFC khi hoạt động sẽ tạo ra nhu cầu thực lớn đối với văn phòng hạng A và nhà ở cao cấp phục vụ giới chuyên gia tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng nhấn mạnh, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở quy hoạch hạ tầng phần cứng, mà phụ thuộc lớn vào cơ chế chính sách đặc thù như ưu đãi thuế và môi trường kinh doanh để thu hút “đại bàng” tài chính về làm tổ.