Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về phát triển nhà ở xã hội ngày 6/3, Chủ tịch Tập đoàn Kim Oanh đề xuất mở rộng diện tích và phân khúc nhà ở xã hội. Ví dụ, Singapore xây nhà ở xã hội 3-4 phòng ngủ, phù hợp gia đình đa thế hệ, phân loại theo thu nhập.

“Những căn nhà này ở Singapore bền vững 2-3 thế hệ, giá trị tăng dần”, bà Oanh nói.

Việc xây dựng cũng nên theo nhu cầu, tức là đăng ký trước, xây dựng sau để tránh lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, nhà điều hành cần hỗ trợ tài chính linh hoạt với lãi suất ưu đãi 1-2% cho người thu nhập thấp, phù hợp từng nhóm.

Để tăng nguồn cung nhà ở xã hội, bà Oanh cho rằng Việt Nam có thể áp dụng mô hình nhà bêtông lắp ghép. Ưu điểm của mô hình này là thi công nhanh, tiết kiệm chi phí, bền vững 50 năm, phù hợp địa chất yếu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng có thể tổ chức cuộc thi thiết kế kiến trúc nhà ở xã hội, để có các mẫu nhà phù hợp điều kiện, cảnh quan, văn hóa, khí hậu từng vùng miền, nhu cầu người sử dụng. Ông gợi ý nghiên cứu việc xây dựng nhà ở xã hội bằng lắp ghép cấu kiện bêtông cốt thép.

Nhà lắp ghép (hay nhà tiền chế) là công trình được chế tạo trước một phần hoặc phần khung được sản xuất trước tại xưởng, sau đó mang đến lắp ghép tại địa điểm công trình. Gần đây, nhiều gia đình bắt đầu lựa chọn nhà lắp ghép như một giải pháp kinh tế.

Theo các chuyên gia, mô hình này được sử dụng nhiều hơn bởi tối ưu thời gian thi công. Chi phí đầu tư, thi công nhà lắp ghép thấp hơn nhà bêtông cốt thép truyền thống vì trọng lượng và khối lượng công trình nhẹ hơn. Kết cấu móng cũng được giảm thiểu, từ đó giảm chi phí.

Mặt khác, phần khung xương công trình đa phần được hoàn thiện tại xưởng, thi công tại công trường chỉ cần thao tác móng, lắp dựng khung xương, thi công vách. Điều này làm rút ngắn thời gian, từ đó giảm được chi phí nhân công.

Trên thế giới, gần đây Hawaii (Mỹ) định sản xuất nhà lắp ghép để giải quyết nhu cầu cho 29.000 người đang chờ có nhà. Sở Đất đai Người Hawaii (DHHL) tính toán nhà lắp ghép có chi phí thấp hơn và thời gian nhanh hơn, với kỳ vọng xuất xưởng 40 căn mỗi tháng.

Việt Nam đặt mục tiêu có 1 triệu căn nhà ở xã hội vào 2030. Từ 2021 đến nay, theo số liệu của Bộ Xây dựng, cả nước có 655 dự án nhà ở xã hội được triển khai với quy mô 593.428 căn. Trong đó, chỉ 103 dự án được hoàn thành với quy mô hơn 66.755 căn. 137 dự án đã khởi công với trên 114.618 căn. Còn lại 415 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ cung cấp thêm hơn 412.200 căn nếu xây xong.

Tổng số tiền giải ngân theo Chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là 2.845 tỷ đồng. Số này gồm 2.580 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 20 dự án, 265 tỷ đồng cho người mua nhà tại 15 dự án.

Theo bà Oanh, thách thức lớn nhất trong phát triển nhà ở xã hội là giải ngân vốn vay. Bởi nhiều dự án của tập đoàn này hoàn thiện sớm nhưng ngân hàng chậm giải ngân, gây lãng phí và khó khăn cho doanh nghiệp, người mua.

Bà kiến nghị cơ quan quản lý đảm bảo chương trình tín dụng cho vay 120.000 tỷ đồng với lãi suất ổn định 10 năm, tạo cơ chế hỗ trợ quỹ đất, đặc biệt tại TP HCM.

“Kim Oanh sẵn sàng đầu tư với nguồn lực hiện có, mong nhận hỗ trợ vay ưu đãi để đẩy nhanh tiến độ”, bà nói, cho biết tập đoàn này đặt mục tiêu phát triển 40.000 căn từ nay đến 2028.

Còn theo đại diện Tập đoàn Phú Cường, quỹ đất tại TP HCM không còn nhiều nhưng có nhiều khu bỏ hoang trong thời gian dài vì vướng mắc pháp lý. Do đó, ông đề xuất nhà chức trách có chính sách, thủ tục gọn nhẹ để doanh nghiệp có thể đầu tư dự án tại đây.

“Chẳng hạn, Bộ Xây dựng trình Chính phủ cho dự án thí điểm với thủ tục nhanh gọn, được làm song song với thực hiện dự án”, ông nói.

Phương Dung

Thông tin này được Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nêu trong báo cáo phục vụ phiên họp Ban chỉ đạo điều hành giá liên quan đến giá đất quý II/2025.

Theo Cục, việc bỏ khung giá đất cùng với những quy định về bảng giá đất đã giúp quản lý đất đai, phát triển thị trường địa ốc được mở ra trên cơ sở minh bạch, tiệm cận hơn với thị trường. “Giá đất tăng sẽ có lợi cho ngân sách, tạo sự đồng thuận với người dân thuộc diện thu hồi đất”, đơn vị này nêu.

Tuy nhiên, nhà quản lý cho rằng trong thời gian thực hiện bảng giá đất vừa qua, một số địa phương chưa kịp thời theo dõi biến động giá đất phổ biến trên thị trường để điều chỉnh bảng giá đất cho phù hợp với tình hình thực tế. Việc này dẫn đến tình trạng giá đất trong bảng tại một số địa phương còn thấp hơn nhiều giá đất thực tế trên địa bàn.

Cục Quản lý đất đai cho biết thời gian tới, nhiều địa phương sẽ ban hành bảng giá đất mới, sẽ có sự biến động lớn về mức giá được điều chỉnh. “Mỗi địa phương sẽ có biên độ điều chỉnh khác nhau nên thị trường bất động sản sẽ chịu nhiều tác động”, cơ quan của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo.

Bảng giá đất được dùng để xác định giá bồi thường, giá tái định cư, tính thuế chuyển nhượng, phí và lệ phí liên quan đến đất đai.

Thực tế từ quý cuối năm ngoái đến nay, một số địa phương ban hành bảng giá đất điều chỉnh và cũng có sự gia tăng lớn so với mức áp dụng từ năm 2019. Ví dụ ở Hà Nội, theo bảng giá có hiệu lực từ 20/12/2024 đến 31/12/2025, giá đất ở cao nhất lên tới 695,3 triệu đồng một m2 với các thửa mặt đường tại loạt phố của quận Hoàn Kiếm. Mức này gấp gần 3,7 lần bảng giá cũ.

Còn đất ở mặt đường thuộc các tuyến phố của ba quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Tây Hồ tăng bình quân 225%. Tương tự, vị trí này ở 5 quận Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm cũng được điều chỉnh cao hơn bình quân 210%. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, nhìn chung, giá đất ở theo bảng mới tăng bình quân 150 – 270%.

Với bảng giá vừa được UBND TP Đà Nẵng ban hành sẽ có hiệu lực từ 7/7, giá đất ở đô thị tăng mạnh nhất tại quận Ngũ Hành Sơn (172%), Cẩm Lệ (154%), các quận khác tăng 125-140%. Đất ở nông thôn Hòa Vang tăng 170%, còn các tuyến đường chưa đặt tên tăng 126-160%.

Tại TP HCM, giá đất tại bảng điều chỉnh áp dụng đến hết năm 2025 cũng tăng từ 4 đến 38 lần (chưa tính hệ số K), nhưng vẫn thấp hơn thị trường khoảng 25-50%. Tuy nhiên, nó cũng tồn tại một số bất cập. Mới đây, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường thành phố đã đề xuất tăng giá đất nông nghiệp lên bằng 65-70% giá đất ở, nhằm giảm gánh nặng tiền sử dụng đất cho người dân.

Bảng giá hiện hành đang ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp, khiến tiền sử dụng khi chuyển mục đích tăng vọt. Cụ thể, giá đất nông nghiệp tại TP HCM dao động 400.000 đồng đến 810.000 đồng mỗi m2 (tùy khu vực và vị trí), trong khi đất ở thấp nhất là 2,3 triệu và cao nhất lên đến 687 triệu đồng mỗi m2. Với mức chênh lệch lớn (khoảng 5-25 lần), tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể cao gấp 5-10 lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính đáng kể, đặc biệt với người thu nhập thấp.

Cục Quản lý đất đai đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát bảng giá đất đã ban hành theo Luật Đất đai năm 2013 để xem xét điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế và chuẩn bị điều kiện cần thiết cho xây dựng bảng giá mới có hiệu lực 1/1/2026.

Đơn vị này lưu ý trong quá trình điều chỉnh phải tập trung vào phân tích, đánh giá tác động, có lộ trình phù hợp, xác định khu vực, vị trí hợp lý đối với từng loại đất. Đồng thời, các tỉnh, thành phố cũng cần tổ chức lấy ý kiến các đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan để đảm bảo sự đồng thuận của cơ quan thẩm định và các đối tượng chịu tác động, hạn chế phản ứng bất bình trong xã hội.

Anh Tú