Thời gian qua, mua bán sáp nhập bất động sản liên quan đến khối ngoại lộ diện nhiều thương vụ lớn, chủ yếu đến từ nhà đầu tư châu Á. Đơn cử, UOA Group, tập đoàn bất động sản lớn của Malaysia, đã chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Một nhà đầu tư khác đến từ Malaysia là Skyworld cũng chi khoảng 34 triệu USD để mua lại quỹ đất hơn 9.400 m2 ở khu vực phường Lái Thiêu. Doanh nghiệp có kế hoạch xây chung cư cao cấp 40 tầng với hơn 1.200 sản phẩm.

Tại diễn đàn về mua bán sáp nhập mới đây, đại diện Gamuda Land Việt Nam cho biết đơn vị đã hoàn tất 6 thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) thông qua hợp tác hoặc nhận chuyển nhượng dự án từ các doanh nghiệp địa phương. Hồi tháng 5, doanh nghiệp mua thêm quỹ đất ở Hải Phòng để xây chung cư đồng thời mở rộng tìm kiếm quỹ đất sạch tại Đồng Nai, Tây Ninh và Hưng Yên. Đến nay, đại gia đến từ Malaysia đã đầu tư hơn 5 tỷ USD và dự kiến rót thêm hàng tỷ USD vào Việt Nam.

Bên cạnh các nhà đầu tư ngoại, thị trường M&A bất động sản còn chứng kiến nhiều thương vụ quy mô lớn từ nhóm trong nước, tập trung vào nhà ở cao cấp, khu đô thị, nghỉ dưỡng và bất động sản công nghiệp. Một số thương vụ nổi bật như CapitaLand Tower bỏ ra gần 685 triệu USD mua lại khu phức hợp số 2, quy mô 154 ha tại dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ từ Công ty cổ phần đô thị du lịch Cần Giờ. Trong khi đó SonKim Land hoàn tất thâu tóm khu đất vàng gần 10 ha trên trục Mai Chí Thọ – nơi từng triển khai dự án Saigon Broadway do Novaland làm chủ đầu tư.

Ở phân khúc nghỉ dưỡng, hai công ty liên quan đến MIK Group đã mua gần 99 triệu cổ phiếu VCR, trở thành cổ đông lớn của chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina. Đây là dự án trọng điểm của Vinaconex ITC từ khi lên sàn vào năm 2010 nhưng vẫn trong trạng thái đình trệ sau nhiều năm.

Tiếp nối đà khởi sắc từ 2025, thị trường mua bán sáp nhập bất động sản được dự báo sôi động trong năm nay. Ông Michael Piro, Tổng giám đốc Indochina Capital, cho biết chính sách pháp lý thông thoáng là yếu tố thúc đẩy thị trường, điển hình là Nghị quyết 171 cho phép nhà đầu tư mở rộng loại đất làm dự án nhà ở thương mại. Cùng với đó, chính sách tiền tệ ổn định với mức lãi suất cho vay trung bình 7-9%, thấp hơn so với giai đoạn những năm trở lại đây, đã tạo ra môi trường thuận lợi cho việc tiếp cận vốn.

“Lãi suất ưu đãi không chỉ giúp cân bằng khả năng cạnh tranh giữa nhà đầu tư trong nước và quốc tế mà còn khuyến khích dòng vốn dài hạn đổ vào thị trường địa ốc”, ông Michael cho hay.

Ngoài ra, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp cũng đóng vai trò then chốt thúc đẩy thị trường M&A. CEO Indochina Capital cho biết nhiều công ty trong nước từng đối mặt thách thức thanh khoản và nợ xấu tích tụ từ giai đoạn tăng trưởng “nóng” 2020-2022, buộc họ tìm kiếm các giải pháp M&A để tái tổ chức tài chính và hoàn thiện pháp lý dự án.

Cùng quan điểm, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Services, cho hay nhiều chủ đầu tư đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc và đang bước sang nhịp triển khai dự án. Khi các vướng mắc pháp lý dần được tháo gỡ, họ chủ động tìm kiếm quỹ đất thông qua M&A. Diễn biến này thúc đẩy nguồn cung ngày càng dồi dào và tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn đầu năm 2026.

Ngoài phân khúc nhà ở, bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn và công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, thu hút nhiều nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Ông Michael Piro đánh giá tỷ suất sinh lời đầu tư khách sạn đạt khoảng 6-7,5% trong năm 2025, tiến gần hơn mức kỳ vọng lợi nhuận 8-9% của các nhà đầu tư. Việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý tồn tại lâu năm cũng khuyến khích dòng vốn trong và ngoài nước, khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phục hồi bền vững của phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng – khách sạn.

Cùng với đó, bất động sản công nghiệp duy trì sức hút dòng vốn FDI khi nhiều nhà đầu tư ngoại đẩy mạnh mở rộng quỹ đất, phát triển dự án. Thời gian qua, hàng loạt dự án trọng điểm như cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi (Hà Nội – nối Bắc Ninh, Hưng Yên), sân bay quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh) và tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang được thúc đẩy triển khai, tạo kết nối liên vùng và quốc tế. Cải cách hành chính và trao quyền phê duyệt cho địa phương cũng giúp rút ngắn đáng kể tiến độ dự án. Đây là yếu tố tăng cường sức hút với doanh nghiệp sở hữu tài sản lớn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các chuyên gia cho rằng triển vọng M&A bất động sản 2026 khá tích cực, nhờ loạt động lực quan trọng như việc cải tiến Luật Đất đai và thủ tục đầu tư, thị trường trái phiếu minh bạch hơn cùng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dòng vốn vào vật liệu, công nghiệp và sản xuất xuất khẩu.

Công ty kiểm toán KPMG Việt Nam dự báo dòng vốn ngoại duy trì sự hiện diện mạnh mẽ, đặc biệt từ Singapore, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc – nhóm dẫn dắt nhiều thương vụ lớn nhất trong năm qua. Các thương vụ lớn có thể tiếp tục tập trung vào bất động sản, vật liệu, tài chính và y tế. Một số thương vụ trị giá 1-1,5 tỷ USD đang trong giai đoạn hoàn tất, dự kiến tạo cú hích mới cho giai đoạn 2026-2027.

Ngọc Diễm

Nghiên cứu của Savills Việt Nam cho thấy 62% dự án sản xuất mới trong năm lựa chọn RBF – mức cao nhất tính từ 2018 đến nay. Tại phía Nam, con số này khoảng 70%, còn miền Bắc ở mức 56%. Tỷ lệ lấp đầy các dự án nhà xưởng xây sẵn hiện đã vượt 80%, phản ánh hiệu suất khai thác rất tốt, đặc biệt với nhóm nhà đầu tư FDI.

Báo cáo của Cushman & Wakefield cho thấy tỷ lệ lấp đầy nhà xưởng xây sẵn tại khu vực phía Nam hiện đạt 92%. Các địa phương trọng điểm như Đồng Nai, TP HCM mới và Tây Ninh duy trì tỷ lệ lấp đầy 90-93%, chủ yếu đến từ nhóm doanh nghiệp công nghệ cao, sản xuất linh kiện điện tử, bo mạch và phụ kiện – những ngành đòi hỏi hạ tầng đạt chuẩn để nhanh chóng vận hành.

Hoạt động giao dịch cho thuê cũng cho thấy xu hướng chuyển dịch từ mô hình nhà kho sang nhà xưởng xây sẵn ngày càng phổ biến. Việc ưu tiên tốc độ, chi phí được xem là động lực chính đẩy phân khúc RBF tăng trưởng mạnh.

Ông Neil McGregor, Tổng giám đốc Savills Việt Nam, cho biết xu hướng chuyển dịch từ thuê đất sang thuê nhà xưởng xây sẵn đã hình thành vài năm trở lại đây, nhưng chỉ đến 2024 – 2025 mới tăng tốc và tạo sức lan tỏa mạnh. Làn sóng này được củng cố khi nhiều doanh nghiệp không còn muốn chờ quỹ đất sạch hoặc tự xây nhà máy mất vài năm. Thay vào đó họ ưu tiên triển khai vận hành nhanh, giảm chi phí ban đầu.

“Nếu doanh nghiệp có thể bắt tay sản xuất nhờ thuê RBF, họ sẽ chọn ngay”, ông nói tại sự kiện “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp 2025 – Bước chuyển để tăng trưởng”, tổ chức ngày 10/12.

Xu hướng này cũng góp phần nâng tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp phía Nam lên gần 90%, tăng 7 điểm phần trăm so với năm trước. Các chủ đầu tư khu công nghiệp cũng thay đổi hướng phát triển. Thay vì chỉ phân lô và cho thuê đất, nay doanh nghiệp chuyển sang xây sẵn nhà xưởng chuẩn chỉnh: hệ thống phòng cháy chữa cháy tích hợp, phòng sạch, điện nước công suất lớn… sẵn sàng bàn giao ngay. Cách làm này tạo nên một sân chơi mới, nơi tiêu chuẩn, tốc độ và khả năng mở rộng linh hoạt quan trọng hơn nhiều so với quyền sở hữu đất dài hạn.

Cushman & Wakefield dự báo trong 3 năm tới, khu vực phía Nam sẽ có thêm hơn 1 triệu m2 diện tích RBF, nhưng nguồn cung mới này có thể vẫn chưa theo kịp làn sóng đầu tư gia tăng.

Bên cạnh nhu cầu chuyển đổi thuê, ông John Campbell, Giám đốc bộ phận bất động sản công nghiệp Savills TP HCM, đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Chi phí và nhân công giá rẻ không còn là lợi thế duy nhất. Thay vào đó, các tập đoàn sản xuất toàn cầu bắt đầu tìm điểm đến có tiêu chuẩn ESG rõ – giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng, ưu tiên năng lượng tái tạo và có chứng nhận quốc tế.

“Họ ưu tiên khu công nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xanh hơn là giá thuê thấp nên ESG sẽ là ‘giấy thông hành’ trong chu kỳ mới”, ông John Campbell dự báo.

Đánh giá về tiềm năng bất động sản công nghiệp Việt Nam, chuyên gia Savills cho rằng triển vọng đến năm 2026 của thị trường vẫn khả quan. Dòng vốn FDI dự kiến tiếp tục chảy mạnh vào bất động sản công nghiệp. Nếu trước đây khu công nghiệp phần lớn do doanh nghiệp trong nước phát triển, thì nay xuất hiện thêm nhiều nhà đầu tư ngoại, thậm chí liên doanh mô hình tương tự VSIP. Các tên tuổi mới như ESR (Trung Quốc) hay Logos Lo (Australia) đang tham gia, báo hiệu sức hút thị trường tăng rõ.

Theo giới chuyên môn, hạ tầng tiếp tục là chìa khóa quan trọng, quyết định nhà đầu tư chọn điểm đến nào. Miền Bắc dẫn ưu thế trong thời gian dài nhờ kết nối cảng biển – cao tốc – logistics, nhưng miền Nam đang bước vào giai đoạn bứt tốc. Giai đoạn 2025-2026 sẽ là thời điểm hoàn thiện loạt hạ tầng liên vùng và đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành giai đoạn một. Khi sân bay và Vành đai 3 vận hành, miền Nam sẽ cải thiện mạnh năng lực trung chuyển, logistics được tối ưu hơn, từ đó hút dòng vốn vào sản xuất điện tử, R&D và các ngành cần tốc độ lưu chuyển hàng hóa lớn.

“Đây có thể là cú hích quan trọng để Việt Nam nâng vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực, không chỉ là điểm đến của dòng vốn mà là mắt xích có giá trị cao”, ông McGregor nhận xét.

Tuy vậy, để tăng tốc, Việt Nam cần xử lý ba thách thức lớn: năng lượng, quỹ đất và giá đất công nghiệp. Với ngành chip, sản xuất công suất cao hay trung tâm dữ liệu, điện là nền tảng sống còn. Việt Nam đặt mục tiêu thị trường bán dẫn đạt 16-17 tỷ USD vào năm 2030; trong khi đó, công suất data center có thể đạt 100 MW vài năm tới. Nếu nguồn điện không ổn định, việc thu hút dự án công nghệ cao sẽ gặp khó. “Không thể nói đến bán dẫn hay dữ liệu khi điện không đảm bảo”, ông Campbell nhấn mạnh.

Quỹ đất tại các địa bàn trọng tâm đang dần thu hẹp, giá thuê tăng nhanh. Xu hướng dịch chuyển đầu tư có thể hướng sang các tỉnh mới với quỹ đất lớn hơn và dư địa phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào tiến độ triển khai hạ tầng kết nối và chính sách năng lượng.

Theo các chuyên gia, tầm nhìn xa hơn, đến 2050, mục tiêu của Việt Nam không chỉ là thu hút FDI mà giữ lại giá trị sản xuất trong nước, hình thành năng lực công nghệ cốt lõi.

Phương Uyên