Thế khó của doanh nghiệp

Tại sự kiện gần đây, bà Nguyễn Thanh Hương – Giám đốc đầu tư Công ty Nam Long – thừa nhận một thực tế là giá đất tăng mạnh đã tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mua gom quỹ đất. Chi phí giá đất cao khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng mỏng, đặc biệt với những khu đô thị đa tiện ích đòi hỏi vốn đầu tư lớn.

Vì vậy, công ty buộc phải tái định vị sản phẩm theo từng phân khúc, phù hợp với chi phí đất gia tăng, đồng thời tìm kiếm cơ hội mở rộng quỹ đất thông qua đấu giá. Nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ đất sạch, bà Hương khẳng định năm nay doanh nghiệp sẽ quyết liệt hơn trong việc tham gia đấu thầu, nhất là khi các quy định của Nhà nước đang dần thông thoáng.

Giá nhà, đất tăng cũng khiến ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – bày tỏ nhiều băn khoăn, trăn trở. Ông kể rằng 15 năm trước, công ty ông phát triển một dự án ở Bến Cát (Bình Dương cũ), giá bán một căn nhà chỉ khoảng 300 triệu đồng. Người lao động, công nhân hay viên chức cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể sở hữu.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản chứng kiến nhiều biến động mạnh, đặc biệt là giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Trong khi thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm, giá nhà lại tăng 12-20%/năm trong suốt một thập kỷ. Sự chênh lệch kéo dài đã tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Ông Thành cho rằng thị trường phần lớn nghiêng về các sản phẩm cao cấp, diện tích lớn, vật liệu xa xỉ… dẫn đến giá cao. Trong khi đó, 70-80% nhu cầu thị trường hướng đến nhà ở thật, giá vừa túi tiền, lại thiếu thốn.

Một thách thức khác liên quan chi phí cấu thành đầu vào cao. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành.

Tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền

Ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh – Tổng giám đốc Nam Long – cho rằng thị trường vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Nhu cầu nhà ở thực tại Việt Nam rất lớn, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Bên cạnh đó, giá đất liên tục leo thang do kỳ vọng của người sở hữu, khiến nhiều doanh nghiệp trên thị trường khó có thể đưa ra mức giá bán “vừa túi tiền”. Ở TPHCM, các nhà phát triển buộc phải tập trung vào sản phẩm trung – cao cấp để đảm bảo lợi nhuận, còn phân khúc vừa túi tiền chỉ có thể triển khai ở khu vực vùng ven.

Ông Lucas nhận định trong giai đoạn tới, giá nhà sẽ khó tăng đột biến do các biện pháp kiểm soát hiệu quả của Nhà nước. Doanh nghiệp này sẽ tiếp tục kiên định phát triển các phân khúc trung cấp và vừa túi tiền, dù đối mặt nhiều khó khăn trong việc mua quỹ đất với giá hợp lý. Quỹ đất công ty tìm kiếm sẽ hướng đến xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng/m2, phục vụ nhóm mua để ở, góp phần đa dạng hóa thị trường.

Trả lời phóng viên báo Dân trí, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam – lý giải nguyên nhân giá nhà tăng, gốc rễ nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung và tầm thấp – những phân khúc giữ vai trò cân bằng nhu cầu. Trong khi đó, các chủ đầu tư cũng đối mặt với nhiều áp lực khi các loại chi phí đầu vào cao, đặc biệt là giá đất.

Vị này cho rằng giải pháp căn cơ là tăng nguồn cung ở các phân khúc vừa túi tiền, từ đó kéo giảm mặt bằng giá và giảm áp lực lên phân khúc cao cấp. Thực tế, hiện nay hơn 95% người lao động không đủ khả năng mua căn hộ có giá 10-12 tỷ đồng. Mặt bằng giá hiện tại đang phản ánh nhu cầu của nhóm khách hàng hạng sang và cao cấp, chứ không phản ánh thị trường đại chúng.

Các thị trường phát triển ở châu Á như Singapore, Thái Lan, Hong Kong hay Thượng Hải cũng vận hành theo mô hình tương tự: khu trung tâm có giá rất cao, trong khi các khu đô thị vệ tinh xa hơn, nhưng kết nối hạ tầng tốt, đóng vai trò hấp thụ nhu cầu ở mức giá phù hợp hơn. Mô hình TOD phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được đánh giá là hướng đi đúng để mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực giá nhà tại trung tâm.

Đồng quan điểm, ông Dương Long Thành kỳ vọng mô hình đô thị nén kết hợp TOD cần được quy hoạch để hướng đến người dân, nâng cao chất lượng sống.  Ngoài ra, Chính phủ cũng cần tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Các doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực, dự án cần đặt mục tiêu phục vụ cư dân và giá bán hợp lý.

Không còn là kịch bản xa vời, biến đổi khí hậu với những trận mưa lịch sử và triều cường dâng cao đang trở thành “phép thử” khắc nghiệt cho thị trường bất động sản. Khi những căn biệt thự đắt đỏ tại Hà Nội hay TPHCM chìm trong biển nước, cả chủ đầu tư và người mua nhà buộc phải thay đổi tư duy để thích ứng.

Thực tế thời gian qua đã vẽ nên một bức tranh tương phản đầy nghịch lý: Giữa những đô thị hiện đại, người dân vẫn phải vật lộn với cảnh ngập lụt, triều cường. Không khó để bắt gặp hình ảnh những khu biệt thự trị giá hàng triệu USD tại Hà Nội bị cô lập giữa mênh mông nước sau bão, hay những tuyến đường sầm uất tại TPHCM “thất thủ” mỗi khi triều lên.

Nói như ông Phạm Trung Quân, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm Công ty Nam Long tại một hội thảo mới đây, ngập nước không chỉ gây bất tiện về di chuyển mà đang tác động trực tiếp, bào mòn chất lượng sống và giá trị tài sản của từng hộ gia đình.

Theo các nghiên cứu về biến đổi khí hậu, mực nước biển toàn cầu đang dâng trung bình 0,3-0,4cm mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, tại TPHCM, các cơ quan địa chất ghi nhận tốc độ sụt lún nền đất lên tới 2-3 cm/năm.

Sự cộng hưởng giữa hai yếu tố này – nước dâng lên và đất lún xuống – đang khiến nguy cơ ngập lụt không chỉ gia tăng về tần suất mà còn nghiêm trọng hơn về mức độ tàn phá. Đây là bài toán sống còn mà các dự án bất động sản phải giải quyết nếu muốn phát triển bền vững.

Chia sẻ giải pháp trước thách thức này, đại diện Nam Long cho biết doanh nghiệp đã phải thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu để tự cứu mình trước khi chờ hạ tầng chung. Về cốt nền xây dựng, dù cơ quan Nhà nước đã quy định mức tối thiểu, công ty vẫn tính toán theo biên độ triều cường và kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật, từ đó nâng cốt nền cao hơn tiêu chuẩn yêu cầu. Mục tiêu là đảm bảo phần lớn dự án có khả năng chống chịu ngập trong nhiều năm khi đi vào vận hành.

Đồng quan điểm, bà Dương Thùy Dung – Giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam – nhận định rủi ro thiên tai hiện nay đã trở thành “mẫu số chung” của nhiều đô thị lớn trên thế giới, không riêng Việt Nam. Các nhà đầu tư bất động sản cũng đã nhận thức rất rõ xu hướng mực nước biển dâng và tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu đến tình trạng triều cường, ngập úng.

Từ góc độ quan sát và làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư, bà Dung nhận thấy phần lớn các doanh nghiệp phát triển dự án quy mô lớn đều đã chủ động xây dựng giải pháp chống ngập ngay từ giai đoạn quy hoạch ban đầu. Với những chủ đầu tư chưa triển khai hệ thống này, việc bổ sung là điều bắt buộc.

Cũng theo bà Dung, bản đồ ngập nước của TPHCM được cập nhật hàng năm và công bố công khai, cho thấy nhiều khu vực trước đây chưa từng bị ngập đang dần chuyển sang vùng rủi ro trong giai đoạn 2025-2030. Điều đó đặt ra yêu cầu các chủ đầu tư phải liên tục theo dõi dữ liệu mới để có phương án kỹ thuật phù hợp. Ngoài ra, hệ thống nước ngầm và nguy cơ sụt lún cũng là yếu tố quan trọng mà nhiều chủ đầu tư đã tính đến khi thiết kế nền móng cũng như hạ tầng dự án.

Từ phía Nhà nước, đại diện CBRE Việt Nam đánh giá Chính phủ đang đẩy mạnh các dự án quy mô quốc gia nhằm kiểm soát ngập và triều cường tại khu vực phía Nam. Trong đó, hệ thống cống kiểm soát triều với tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng là một trong những công trình trọng điểm đang được triển khai.

Ở góc độ người mua nhà, CBRE cho rằng mỗi cá nhân cũng cần chủ động nâng cao khả năng phòng vệ trước rủi ro ngập nước. Người mua nên trực tiếp tham khảo bản đồ ngập và dự báo tương lai để đánh giá vị trí dự án. Đồng thời, tiêu chí lựa chọn chủ đầu tư có năng lực và có giải pháp rõ ràng về hạ tầng chống ngập nên được đặt lên hàng đầu.

Chung cư cấm gửi xe điện

Đầu tiên, chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) phát đi thông báo tạm dừng và tiến tới ngừng hoàn toàn tiếp nhận, trông giữ xe máy điện và xe đạp điện tại các tầng hầm.

Theo ban quản lý chung cư, qua rà soát thực tế tại các hầm, lượng xe máy điện và xe đạp điện gia tăng nhanh khiến không gian hầm xe rơi vào tình trạng quá tải, tiềm ẩn nhiều rủi ro mất an toàn.

“Xe máy điện và xe đạp điện sử dụng pin – bộ phận có nguy cơ phát sinh cháy nổ cao nếu chập điện, va chạm hoặc thao tác sạc không đúng quy định”, văn bản nêu.

Tiếp đến, tòa nhà CT1 Thạch Bàn (phường Long Biên) cũng thông báo sẽ tạm dừng tiếp nhận, gửi trông giữ thêm các loại xe điện từ ngày 20/12. Các xe máy điện, xe đạp điện đã đăng ký gửi tại tầng 1 của tòa nhà trước đó vẫn được tiếp tục trông giữ.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo UBND phường Hoàng Liệt cho biết đã làm việc với Ban Quản lý chung cư HH Linh Đàm và chỉ đạo không được từ chối trông giữ xe điện.

Cơ quan chức năng cũng đề nghị ban quản lý chung cư thay vì cấm, phải đưa ra phương án bố trí khu vực sạc riêng cho xe điện, đồng thời tăng cường theo dõi, xử lý các sự cố phát sinh trong quá trình trông giữ phương tiện tại tầng hầm.

Người dân thuộc diện GPMB con đường “đắt nhất hành tinh” được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Ngày 3/2, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn ký ban hành văn bản đồng ý chủ trương bố trí nhà ở xã hội cho các hộ gia đình tại các phường Ô Chợ Dừa, Láng, Giảng Võ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng đường vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục).

UBND TP Hà Nội giao Sở Xây dựng chủ trì hướng dẫn UBND các phường Ô Chợ Dừa, Láng, Giảng Võ và các đơn vị liên quan thực hiện theo thẩm quyền và quy định; đảm bảo tiến độ hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng dự án theo chỉ đạo.

Trước đó, Sở Xây dựng Hà Nội có văn bản về việc đôn đốc giải quyết nhu cầu nhà ở xã hội cho các trường hợp phải di chuyển chỗ ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục) trên địa bàn các phường Ô Chợ Dừa, Láng, Giảng Võ.

Sở này yêu cầu các phường báo cáo, làm rõ từng trường hợp đặc thù, lý do đề xuất mua nhà ở xã hội.

Sau khi rà soát, Sở Xây dựng đề nghị thành phố xem xét cho các hộ dân khó khăn về nhà ở được mua nhà tại dự án nhà ở xã hội tại khu đất CT01, khu đô thị mới Hạ Đình thuộc phường Thanh Liệt. Hiện đã có khoảng 70 hộ đăng ký mua.

Hưng Yên mời doanh nghiệp đầu tư khu nhà ở xã hội 2.800 tỷ đồng

Sở Xây dựng Hưng Yên vừa công bố thông tin dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội tại đường Lê Văn Lương, phường Phố Hiến, mời các nhà đầu tư đăng ký tham gia.

Dự án có tổng diện tích theo quy hoạch là 38.995m2. Khối nhà ở xã hội có tổng diện tích 16.921m2, mật độ xây dựng tối đa 43%, chiều cao 25 tầng nổi, 1 tầng hầm.

Nhà ở thương mại thấp tầng có tổng diện tích 4.192m2, gồm 70 căn nhà ở liền kề, chiều cao tối đa 5 tầng. Ngoài ra, còn có diện tích đất công cộng, đất cây xanh, đất giáo dục, đất nhà văn hóa, đất hạ tầng kỹ thuật, đường giao thông…

Hiện trạng khu đất thực hiện dự án một phần là đất nông nghiệp, một phần đất đang do UBND phường Phố Hiến quản lý. Dự kiến, tổng mức đầu tư dự án là hơn 2.800 tỷ đồng, trong đó chi phí đầu tư xây dựng nhà ở xã hội hơn 2.400 tỷ đồng; chi phí đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thấp tầng hơn 76 tỷ đồng; còn lại là các chi phí khác.

Hà Nội giao hơn 7,5ha đất cho Him Lam làm nhà ở xã hội

UBND TP Hà Nội quyết định giao 7,5ha đất (đợt 1) tại phường Phúc Lợi cho Công ty cổ phần Him Lam để triển khai dự án khu nhà ở xã hội Him Lam Phúc Lợi.

Diện tích được giao đã hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng và sẽ được chủ đầu tư đưa vào triển khai theo tiến độ.

Trong quỹ đất được giao, khoảng 4,7ha sẽ được sử dụng để xây dựng khu nhà ở xã hội. Dù đây là diện tích đất Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất, Him Lam được miễn tiền sử dụng đất theo quy định. Thời hạn sử dụng kéo dài đến ngày 15/6/2068.

TPHCM sắp mở bán hơn 3.000 căn nhà ở xã hội

Sở Xây dựng TPHCM công bố thông tin mở bán nhà ở xã hội tại Dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội Hòa Phú, phường Bình Dương. Chủ đầu tư dự án là Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Công nghiệp Nam Kim.

Công trình nằm tại phường Bình Dương (trước đây là Hòa Phú, TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) với diện tích khu đất hơn 26,7ha, gồm các công trình nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, giáo dục, thương mại dịch vụ và các công trình hạ tầng kỹ thuật.

Trong tổng số 3.030 căn nhà ở xã hội của dự án, số lượng căn nhà liền kề là 1.376 và 1.654 căn hộ chung cư, được chia thành 4 dự án thành phần. Giá bán tạm tính thấp nhất từ 16,5 triệu đồng/m2 với nhà ở xã hội liền kề và gần 26,4 triệu đồng/m2 với nhà ở xã hội chung cư.

Thời gian nhận hồ sơ từ ngày 27/11 đến ngày 27/12, dự kiến mở bán chính thức vào ngày 28/12. 

Hà Nội “khai tử” khu đô thị treo gần 2 thập kỷ

UBND TP Hà Nội vừa ra quyết định chấm dứt hiệu lực văn bản liên quan đến việc giao Công ty Posco E&C lập quy hoạch chi tiết, lập dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị Ngọc Liệp – Đồng Trúc (Khu số 9).

Dự án nằm tại xã Kiều Phú, Hà Nội (trước đây là huyện Quốc Oai, huyện Thạch Thất, Hà Nội).

Lý do chấm dứt là Posco E&C không triển khai bất kỳ thủ tục đầu tư nào từ khi được giao nhiệm vụ lập quy hoạch, lập dự án; dự án không đáp ứng điều kiện chuyển tiếp theo Luật Đầu tư 2020 và các nghị định hướng dẫn. Bên cạnh đó, quyết định giao nhiệm vụ từ năm 2008 không còn phù hợp với quy định pháp luật về quy hoạch hiện hành.

Sáng 7/12, theo nguồn tin của phóng viên Dân trí, 28 lô đất liền kề và 20 lô biệt thự tại Dự án hạ tầng khu dân cư đô thị, thương mại và dịch vụ tổng hợp Đông Nam Kỳ Anh (giai đoạn 1) đã được Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với các đơn vị tổ chức đấu giá thành công.

Theo đó, 28 lô đất liền kề, diện tích 135-150m2, giá khởi điểm từ 975 triệu đồng đến 1,4 tỷ đồng/lô. Phiên đấu giá thu hút gần 400 hồ sơ đăng ký với hơn 200 người tham gia, mức giá trả cho mỗi lô đất vượt cao so với giá khởi điểm, số bước giá lớn.

Kết quả, 2 lô đất được trả vượt tới 50 bước giá (mỗi bước giá 60 triệu đồng), diện tích lần lượt 147,5m2 (khởi điểm hơn 1,1 tỷ đồng) và 135,5m2 (khởi điểm hơn 1,3 tỷ đồng), trúng đấu giá hơn 4 tỷ đồng mỗi lô, vượt tổng giá trị khởi điểm hơn 6 tỷ đồng.

Ngoài ra, 7 lô đất được trả vượt 25-29 bước giá, 5 lô khác vượt 30-35 bước giá, 100% lô đất đấu giá thành công.

Tổng số tiền thu về sau phiên đấu giá ngoài sức mong đợi, đạt hơn 75 tỷ đồng, vượt 43,5 tỷ đồng so với tổng giá trị khởi điểm.

Hôm 4/12, 20 lô đất biệt thự thuộc dự án nêu trên có diện tích lớn 459-523m2 cũng được đấu giá thành công, dự kiến thu về hơn 82,3 tỷ đồng, vượt tổng giá trị khởi điểm hơn 10 tỷ đồng.

Vào tháng 6, báo Dân trí có bài Dự án khu đô thị trăm tỷ gần 10 năm chưa bán được một lô đất phản ánh về thực trạng dự án này.

Dự án hạ tầng khu dân cư đô thị, thương mại và dịch vụ tổng hợp phía Đông Nam Kỳ Anh, được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt năm 2015 với tổng mức đầu tư gần 193 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng hơn 114 tỷ đồng và giải phóng mặt bằng lên đến 46 tỷ đồng.

Để triển khai dự án với 88 lô đất, hơn 17ha đất tại các xã Kỳ Thư, Kỳ Văn, Kỳ Tân (huyện Kỳ Anh cũ, nay thuộc 2 xã Kỳ Khang và Kỳ Hoa) đã được thu hồi. Đến cuối năm 2017, các hạng mục hạ tầng cơ bản như mương thoát nước, nền đường, đường ống nước sạch, hệ thống điện đã hoàn thành.

Sau khi hạ tầng hoàn thiện, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã phê duyệt đấu giá quyền sử dụng 88 lô đất, diện tích 130-523m2, với giá khởi điểm từ 960 triệu đồng đến 3,94 tỷ đồng.

Tuy nhiên, qua 5 đợt tổ chức đấu giá, không một hồ sơ nào được nộp, khiến dự án nằm tại vị trí đắc địa ven quốc lộ 1A “đắp chiếu” suốt gần 10 năm mà không bán được lô đất nào.

Trong thời gian dài, hạ tầng khu đô thị được đầu tư đồng bộ nhưng vắng bóng dân cư, biến nơi đây thành khu đất bỏ hoang. Cây dại mọc um tùm, các cấu kiện bê tông phơi nắng mưa, xuống cấp. Khuôn viên dự án trở thành nơi chăn thả gia súc, gia cầm của người dân địa phương.

Theo nguồn tin, nguyên nhân chính khiến dự án suốt nhiều năm trước không đấu giá thành công là do “giá khởi điểm cao”. Quá trình đấu giá bị đình trệ do những thay đổi trong Luật Đất đai và việc chờ đợi Thông tư hướng dẫn mới.

Sau khi thành lập vào tháng 5 vừa qua, để giải quyết tồn đọng trên, Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Hà Tĩnh (trực thuộc UBND tỉnh) đã phối hợp với chính quyền địa phương, các sở, ngành rà soát toàn bộ hồ sơ dự án, đánh giá lại hiện trạng để có giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn” và đưa khu đất trở lại sàn đấu giá.

Sự thay đổi của thị trường

Theo ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn chuyển giao với những quy định mới, thay đổi hoàn toàn tư duy của người mua và nhà đầu tư.

Trước hết, việc Chính phủ tiến tới xây dựng bảng giá đất hằng năm, áp dụng làm cơ sở tính thuế và các nghĩa vụ tài chính về đất đai, được dự báo sẽ tác động mạnh đến cách thị trường xác định giá trị bất động sản. Thay đổi quan trọng này buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại danh mục của mình một cách thận trọng hơn.

Câu chuyện thuế tài sản, dù Bộ Tài chính chưa áp dụng, vẫn là vấn đề khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy việc đánh thuế sở hữu bất động sản là xu hướng tất yếu nhằm kiểm soát đầu cơ và điều tiết thị trường. Vì vậy, khả năng Việt Nam triển khai sắc thuế này trong 3-5 năm tới được nhiều chuyên gia đánh giá là kịch bản hoàn toàn khả thi. Khi đó, tâm lý và chiến lược đầu tư chắc chắn sẽ có sự dịch chuyển đáng kể.

Song song đó, Chính phủ cũng đang siết chặt quản lý các dòng vốn đầu tư và cơ cấu sản phẩm trên thị trường. Những phân khúc từng được coi là “miền đất hứa” như đất nền phân lô đã bị siết chặt tại một số địa phương, cho thấy mức độ ảnh hưởng rất lớn của chính sách lên hành vi đầu tư của cá nhân. Kỳ vọng “nhân đôi tài sản” trong 6 tháng từ nguồn cung đất nền phân lô đã trở nên không thực tế.

Cùng quan điểm, TS Đinh Thế Hiển – Chuyên gia kinh tế – cho rằng việc Nhà nước đang có những điều chỉnh, kiểm soát lại và dòng vốn vào “lướt sóng” sẽ bị kiểm soát. Trong ngắn hạn, những dự án mở ra phục vụ nhu cầu các nhà đầu tư “đón sóng” sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, những dự án tốt vẫn tiềm năng thu hút vốn.

‏‏Theo quan sát và phân tích thị trường bất động sản của chuyên gia trong suốt 30 năm qua, giai đoạn mang lại lợi nhuận cao nhất, thậm chí là siêu lợi nhuận, được hình thành dựa trên 3 yếu tố nền tảng là pháp lý, vĩ mô và hạ tầng.

Tuy nhiên, khi các yếu tố này đã gần đạt tới ngưỡng, bản chất của thị trường sẽ có sự chuyển đổi lớn, dần chuyển đổi theo mô hình của các nước phát triển: Trở thành một kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước đây.

“Khẩu vị” mới trong đầu tư

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho rằng trong bối cảnh mới, nhà đầu tư cần chuyển đổi tư duy từ đầu tư “lướt sóng” sang đầu tư giá trị. Theo đó, nhà đầu tư cần tìm kiếm sản phẩm tạo dòng tiền ổn định, ưu tiên các tài sản cho thuê. Dòng tiền hàng tháng từ việc cho thuê sẽ bù đắp chi phí vốn, đồng thời chờ hưởng lợi từ tăng giá vốn trong tương lai.

‏Phân khúc tiềm năng của tương lai cần kết hợp giữa thu nhập và khai thác cũng là quan điểm TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh. Về thu nhập, người mua để ở hoặc đầu tư sẽ ra quyết định dựa trên thu nhập thực tế của họ. Một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính.

Về hiệu quả khai thác (cho thuê, vận hành), giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá thông qua tỷ suất sinh lời phải đạt khoảng 3-3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Không chỉ nhà đầu tư, hành vi và chiến lược của người mua bất động sản cũng đang thay đổi đáng kể trước những biến động về chính sách và xu hướng phát triển đô thị.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, giá nhà tại Hà Nội và TPHCM trong năm qua đều tăng mạnh. Người mua ở thực lẫn nhà đầu tư đều đặt yếu tố giá lên hàng đầu, tiếp theo là xu hướng lựa chọn các dự án ở giai đoạn mở bán sớm để hưởng lợi thế về giá và phương thức thanh toán.

Người mua cũng chấp nhận đi xa hơn để sở hữu không gian sống tốt hơn, thay vì cố bám lấy khu vực trung tâm với giá quá cao. Câu hỏi “cách trung tâm bao nhiêu km” dần được thay bằng “mất bao lâu để di chuyển”. 

Người mua cũng chú trọng nhiều hơn đến chất lượng vận hành, tiện ích và tiêu chuẩn sống. Điều này thúc đẩy các chủ đầu tư tập trung vào mô hình đại đô thị – xu hướng đã định hình rõ rệt tại Hà Nội và đang lan xuống phía Nam. Những dự án quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta, kết nối hạ tầng tốt, sẽ trở thành “điểm đến” chủ đạo của nguồn cung mới.

Cuối cùng, yếu tố pháp lý và uy tín chủ đầu tư trở thành ưu tiên hàng đầu. Những biến cố xảy ra trong 5 năm qua đã khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, xem pháp lý đầy đủ như “lá chắn” bảo vệ an toàn vốn và khả năng thanh khoản.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nhằm tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Luật Đất đai.

Theo dự thảo Nghị định, khi hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức giao đất ở của địa phương, mức thu tiền sử dụng đất chỉ bằng 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích.

Với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, người sử dụng đất phải nộp 50% chênh lệch. Trường hợp diện tích vượt trên một lần hạn mức, mức thu sẽ là 100% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và đất nông nghiệp.

Chính sách ưu đãi này chỉ áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất. Các lần chuyển đổi mục đích sau sẽ phải nộp 100% chênh lệch theo quy định.

Theo Luật Đất đai 2024, tiền chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở được tính bằng phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Điều đó đồng nghĩa người dân hiện phải nộp toàn bộ, tức 100% khoản chênh lệch này.

Thực tế, giá đất nông nghiệp thường rất thấp, trong khi bảng giá đất ở do nhiều địa phương công bố từ năm 2025 lại tăng mạnh. Vì vậy, không ít người dân gặp khó khăn, thậm chí không thể chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở.

Bộ Tài chính nhận định đây là vấn đề cấp bách, tác động trực tiếp đến an sinh và nhu cầu nhà ở của người dân, nên cần có giải pháp tháo gỡ sớm, trước khi Luật Đất đai 2024 được điều chỉnh. 

Tại cuộc họp với các bộ, ngành và 17 địa phương về sửa các quy định liên quan tính tiền sử dụng đất, quỹ phát triển đất (Nghị định 103 và 104) hồi tháng 8, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu sửa quy định tiền sử dụng đất theo hướng công bằng, khoan sức cho dân, tránh gây khó khi sửa Luật Đất đai 2024.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết Luật Đất đai 2024 đã có bước cải cách mạnh mẽ, xuất phát từ thực tiễn và nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, nếu các nghị định hướng dẫn không đủ rõ ràng, dễ hiểu, sẽ rất khó triển khai thống nhất tại địa phương. Ông đề nghị các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định phù hợp với đặc thù từng vùng.