UBND TPHCM vừa quyết định thành lập Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư TPHCM.

Hiệp hội này là tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức và hoạt động theo điều lệ được Chủ tịch UBND TP phê duyệt, tuân thủ quy định pháp luật, chịu sự quản lý nhà nước của Sở Xây dựng TP và các ngành có liên quan đến lĩnh vực hoạt động của hiệp hội.

Hiệp hội này cũng có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, tự bảo đảm kinh phí, trụ sở và phương tiện hoạt động.

Sự ra đời của hiệp hội là dấu mốc quan trọng, mở ra một tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực quản lý vận hành chung cư, nhà ở và bất động sản, nhằm hỗ trợ công tác quản lý vận hành và xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, bền vững cho cộng đồng cư dân đô thị. TPHCM cũng được xem là địa phương đầu tiên trên cả nước thành lập hiệp hội này.

Trước đó, vào cuối năm 2025, TPHCM cũng công nhận Ban vận động thành lập Hiệp hội quản lý vận hành nhà chung cư TPHCM. Ban vận động có nhiệm vụ vận động tổ chức, công dân đăng ký tham gia hiệp hội, đồng thời hoàn chỉnh hồ sơ xin phép thành lập hiệp hội gửi UBND TP (thông qua Sở Nội vụ) theo quy định của pháp luật.

TPHCM có hàng nghìn chung cư đáp ứng nhu cầu ở của người dân. Tuy nhiên trong quá trình vận hành, nhiều chung cư xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp giữa cư dân với ban quản trị hay cư dân với đơn vị quản lý, cung cấp dịch vụ vận hành.

Nhiều vụ việc tranh chấp kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống cư dân… Vì vậy, việc thành lập hiệp hội được cho là tất yếu, nhằm hỗ trợ, hòa giải các tranh chấp; giảm thiểu các khiếu kiện, khiếu nại đến các cơ quan quản lý nhà nước.

Giá căn hộ tăng mạnh

Bộ Xây dựng thừa nhận trong những năm gần đây, thị trường bất động sản tại nhiều tỉnh, thành – đặc biệt tại các đô thị lớn và khu vực đô thị hóa nhanh – đã xuất hiện nhiều diễn biến phức tạp, tiềm ẩn yếu tố bất ổn, gây khó khăn cho khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Theo báo cáo về nhà ở và thị trường bất động sản 9 tháng đầu năm, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc duy trì ở mức cao và tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm trước.

Tại Hà Nội, giá chung cư từ chủ đầu tư đạt trung bình 70-80 triệu đồng/m2, tăng gần 6% so với quý I và 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang được chào bán ở mức 150-300 triệu đồng/m2. Tại TPHCM, mặt bằng giá sơ cấp khoảng 75 triệu đồng/m2, ổn định so với đầu năm nhưng tăng 36% theo năm. Nhiều dự án cao cấp mở bán từ 150 triệu đồng/m2 trở lên.

Bộ Xây dựng cho rằng cần có giải pháp điều tiết phù hợp và kịp thời, đặc biệt về cơ cấu sản phẩm, giá giao dịch đất đai và nhà ở, nhằm đáp ứng nhu cầu ở thực, khắc phục bất cập và bảo đảm thị trường phát triển ổn định, lành mạnh, góp phần thực hiện mục tiêu an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.

Thị trường hướng ra vùng ven

Theo CBRE, tại Hà Nội và TPHCM, các dự án mở bán mới có giá trên 120 triệu đồng/m2 ngày càng nhiều, khiến thị trường nghiêng về phân khúc cao cấp, trong khi nguồn cung trung cấp thu hẹp, hạn chế lựa chọn của người mua ở thực.

Nguồn cung tại TPHCM vẫn khan hiếm, trong khi giá tiếp tục tăng, khiến các khu vực giáp ranh trở thành lựa chọn thay thế hợp lý cho người mua để ở. Dự báo cuối năm, TPHCM sẽ có thêm 4.300 căn hộ và 750 căn nhà thấp tầng mở bán mới.

Nếu tính cả Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, tổng nguồn cung mới năm nay dự kiến vượt 22.000 căn hộ và hơn 2.400 căn thấp tầng, cho thấy vai trò ngày càng lớn của vùng TPHCM mở rộng trong việc đáp ứng nhu cầu nhà ở.

Bà Dương Thuỳ Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nhận định dù nguồn cung mới tại TPHCM đã cải thiện trong quý III, thị trường vẫn khan hiếm so với nhu cầu thực, khiến giá bán tiếp tục chịu áp lực tăng ở cả thị trường sơ cấp lẫn thứ cấp. Các xu hướng chính sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường gồm khơi thông pháp lý và dịch chuyển ra vùng ven.

Tại Hà Nội, bà Đỗ Thu Hằng, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, nhận định đà phục hồi của thị trường căn hộ sẽ được củng cố nếu các yếu tố thuận lợi như nguồn cung, thanh khoản và chính sách hỗ trợ được duy trì.

Dữ liệu quý III từ Batdongsan.com.vn cũng cho thấy xu hướng dịch chuyển dòng tiền và nhu cầu bất động sản mạnh ra vùng ven. Tại miền Bắc, Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình và Bắc Giang chiếm tới 80% tổng mức quan tâm. Trong khi miền Nam, các khu vực vệ tinh của TPHCM như Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Long An chiếm 84% mức độ quan tâm toàn khu vực.

Thị trường bất động sản thời gian qua ghi nhận loạt thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) sôi động từ các doanh nghiệp trong nước, điển hình như Nam Long, Phát Đạt, Thaco, Vinaconex…

Tập đoàn Geleximco chuyển nhượng một phần dự án Ngôi sao An Bình 2 (An Bình City) cho Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco Group). Phần dự án chuyển nhượng nằm trên ô đất VP1 thuộc khu đô thị Thành phố Giao lưu (phường Phú Diễn, Hà Nội), giáp trụ sở Bộ Công an. Tổng mức đầu tư phần dự án chuyển nhượng khoảng 2.850 tỷ đồng.

Công ty Nam Long ký hợp đồng chuyển nhượng 15% vốn tại dự án Izumi City (Đồng Nai), lợi nhuận có thể sẽ được ghi nhận trong quý cuối năm. Tập đoàn DIC thông báo hoàn tất chuyển nhượng dự án Khu nhà ở Lam Hạ Center Point tại tỉnh Ninh Bình, giá chuyển nhượng hơn 1.327 tỷ đồng.

Công ty Bất động sản Phát Đạt chuyển nhượng bất động sản tại dự án Bắc Hà Thanh (Gia Lai) và Kỳ Đồng (TPHCM), ghi nhận doanh thu tăng trưởng trong quý III.

Một doanh nghiệp khác là Công ty cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) bán cổ phần Công ty Đầu tư Xây dựng Giải trí Đại Dương Vũng Tàu, giúp ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh. Doanh nghiệp này là chủ đầu tư dự án khu du lịch Đại Dương (tên thương mại Antares) tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).

Thương vụ đáng chú ý nữa là Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ 51% vốn tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (Vinaconex ITC) vào ngày 1/8. Vinaconex ITC là chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina có tổng diện tích hơn 172ha và tổng mức đầu tư gần 11.000 tỷ đồng tại Cát Bà, TP Hải Phòng.

Không chỉ trong nước, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tham gia vào quá trình mua bán dự án, quỹ đất tại Việt Nam. Nhà phát triển bất động sản SkyWorld Malaysia đã ký thỏa thuận mua quỹ đất tại phường Lái Thiêu, TPHCM với giá 136 triệu RM (864 tỷ đồng) từ Công ty TNHH MTV Vina An Thuận Phát. Khu đất rộng hơn 9.400m2, dự kiến xây dựng một tòa tháp căn hộ cao 40 tầng.

Một ông lớn khác của Malaysia là Tập đoàn UOA Group chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Theo kế hoạch, UOA sẽ phát triển dự án văn phòng hạng A tại đây.

Tuy nhiên, không phải thương vụ mua bán bất động sản nào cũng thành công. Hồi tháng 8, Công ty Cổ phần Dịch vụ Ôtô Hàng Xanh (Haxaco) thông báo đấu giá không thành công lô đất hơn 6.280m2 tại mặt tiền đường Võ Văn Kiệt, phường An Lạc, TPHCM do không có nhà đầu tư tham gia. Lô đất được chào giá khởi điểm hơn 1.130 tỷ đồng, tương đương khoảng 180 triệu đồng mỗi m2.

Nói về các giao dịch của khối nhà đầu tư trong nước, ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – nhận định thị trường M&A dự án gia tăng về số lượng từ đầu năm đến nay, chưa kể các thương vụ âm thầm diễn ra.

“Khẩu vị” đầu tư tập trung vào các dự án đã hoàn tất hoặc gần hoàn tất pháp lý, có thể triển khai ngay sau khi nhận chuyển nhượng. Lợi thế của những dự án này là doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian triển khai.

Còn ông Troy Griffiths – Phó tổng Giám đốc Savills Việt Nam – nhận định thị trường M&A bất động sản trong quý III ghi nhận mức tăng trưởng tích cực từ phía các nhà đầu tư nước ngoài nhưng về tổng thể vẫn chậm hơn một chút so với các năm trước. Ông kỳ vọng các thương vụ sẽ tăng mạnh vào quý cuối năm.

Lý do chậm lại là trong 5 năm gần đây, Việt Nam đã chứng kiến một số khoản đầu tư lớn, lên tới 4 tỷ USD vào các dự án năng lượng, khiến số liệu có phần biến động. Nếu loại trừ các khoản đầu tư đột biến này để nhìn nhận ở mức ổn định hơn, dòng vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 vẫn đang đi đúng hướng.

Về phía các nhà đầu tư, ông Troy Griffiths cho rằng những người đã có mặt trên thị trường sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động. Phần lớn họ sẽ đầu tư theo hình thức liên doanh với các đối tác trong nước nhằm tiếp cận quỹ đất và tận dụng hiểu biết về thị trường địa phương.

Trong lĩnh vực bất động sản, Hà Nội đang dẫn đầu với tổng vốn đầu tư khoảng 3,1 tỷ USD. Dòng vốn này phân bổ vào nhiều phân khúc khác nhau, chủ yếu tập trung ở các khu đô thị mới – những dự án đa chức năng, kết hợp nhà ở, thương mại bán lẻ và công nghiệp nhẹ, phản ánh xu hướng phát triển đô thị tích hợp mà nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm.

Ông Troy Griffiths nhận định, Việt Nam có cơ hội thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2025-2026, khi Chính phủ đang thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và ban hành nhiều chính sách ưu đãi cạnh tranh cho các ngành trọng điểm, củng cố niềm tin và sức hút với nhà đầu tư quốc tế.

Cấu trúc “đô thị nén” là rào cản

Tại tọa đàm “Hoàn thiện hạ tầng, kết nối giao thông tích hợp và liền mạch” diễn ra chiều 9/12, TS Nguyễn Trí Hiếu đã chỉ ra một nghịch lý đáng suy ngẫm của giao thông đô thị Việt Nam: Dù có những “động mạch chủ” là các tuyến metro hiện đại, nhưng lại thiếu trầm trọng những “mao mạch” dẫn máu – chính là sự kết nối từ ngõ hẻm đến nhà ga.

Giải thích cụ thể hơn, chuyên gia giải thích nếu người dân phải đi bộ quá 10-15 phút từ nhà ra trạm xe bus hoặc ga metro trong điều kiện vỉa hè bị lấn chiếm và thời tiết nhiệt đới nắng nóng, họ sẽ quay lại với xe máy cá nhân. Trong khi đó, theo các nghiên cứu đô thị học, phần lớn người dân Hà Nội và TPHCM sinh sống trong các mạng lưới hẻm và ngõ phố khiến xe bus hay xe trung chuyển khó tiếp cận.

Nêu giải pháp, chuyên gia gợi ý một số kinh nghiệm của Bangkok (Thái Lan) như mô hình chính quy hóa “xe ôm” thành hệ thống trung chuyển, có thể áp dụng tại Việt Nam bằng việc tích hợp lực lượng xe công nghệ vào mạng lưới giao thông công cộng.

Hoặc áp dụng mô hình TOD phiên bản Việt: Thay vì chỉ xây cao ốc quanh ga metro thì ưu tiên ngân sách cải tạo vỉa hè và làm mái che đi bộ trong bán kính 500m quanh các nhà ga để khuyến khích người dân đi bộ.

Quan điểm này cũng từng được TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn đưa ra trong một hội thảo hồi giữa tháng 11 vừa qua. Trong 10 vấn đề trọng tâm khi phát triển TOD, ông Nam Sơn nhấn mạnh đến việc hình thành một hệ sinh thái TOD đầy đủ cho mọi đối tượng.

Hệ sinh thái này phải đảm bảo tính thuận tiện trong sử dụng, từ thay đổi thói quen di chuyển của người dân như ưu tiên đi bộ, cho đến việc hoàn thiện các điều kiện sống phù hợp, gồm mạng lưới dịch vụ thương mại, chức năng kết nối (đường đi bộ)… Nói một cách đơn giản, khi người dân bước ra khỏi cửa, đi bộ xuống nhà ga thì xung quanh đó là bệnh viện, khu mua sắm, cửa hàng tiện ích đẩy đủ, đáp ứng mọi nhu cầu sinh sống.

TPHCM khởi công metro số 2 vào tháng 1/2026

Ở vai trò đơn vị quản lý, bà Nguyễn Thị Dạ Thảo, Trưởng phòng Quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TPHCM), cho biết đến năm 2035, thành phố đặt mục tiêu phát triển khoảng 355km metro, đóng vai trò là hệ thống “xương sống” cho chiến lược TOD.

Trong giai đoạn 5 năm đầu, thành phố sẽ tập trung phát triển TOD tại 11 vị trí thí điểm xung quanh các nhà ga metro và các tuyến đường vành đai chính, nhằm tạo ra các khu vực đô thị tích hợp, đa chức năng.

Một trong những khía cạnh đột phá nhất là việc khai thác quỹ đất gần các ga metro và các trục giao thông lớn để tạo nguồn thu cho ngân sách, tái đầu tư cho hạ tầng. Vào đầu tháng 1/2026, thành phố dự kiến khởi công tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) sau khi đã vận hành thành công tuyến metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên).

Để ngăn chặn tình trạng đầu cơ trong đấu giá đất, Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ dự thảo nghị quyết mới. Đơn vị này đề xuất nâng mức tiền đặt cọc của cá nhân tham gia đấu giá và trường hợp giao đất để thực hiện dự án đầu tư tối thiểu 20%, tối đa 50% giá khởi điểm. Theo quy định hiện hành, với cá nhân, mức tối thiểu là 5%, tối đa 20%; với dự án đầu tư lần lượt là 10% và 20%.

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) đề xuất siết chặt điều kiện tham gia đấu giá, yêu cầu người dự phải chứng minh năng lực tài chính, mục đích sử dụng rõ ràng và có bảo lãnh ngân hàng. Tỷ lệ đặt cọc nên nâng lên 20-30% giá trị khu đất để tăng tính ràng buộc.

Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) cũng ủng hộ đề xuất nâng mức tiền đặt trước lên tối thiểu 20% và tối đa 50% giá khởi điểm, thay cho mức 10-20% hiện nay, nhằm sàng lọc nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính và ngăn người tham gia chỉ để đẩy giá rồi rút lui.

Tuy nhiên, luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), lại cho rằng câu chuyện không đơn giản chỉ là nâng mức tiền cọc đủ lớn để người tham gia buộc phải cân nhắc nghiêm túc, thay vì “đấu cho vui”.

Cụ thể hơn, nếu một cá nhân đấu giá lô đất ở vài tỷ đồng, việc tăng đặt cọc có thể chấp nhận được. Nhưng với một doanh nghiệp tham gia dự án hàng nghìn tỷ, đặt trước tới 50% gần như bất khả thi. Doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ bị loại khỏi cuộc chơi, còn các doanh nghiệp lớn cũng khó xoay vốn kịp.

Thực tế, tiền sử dụng đất vốn đã chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng mức đầu tư, trong khi luật lại chỉ yêu cầu vốn chủ sở hữu từ 15 đến 20% tổng mức đầu tư, tùy thuộc quy mô diện tích dự án. Nếu tăng mức đặt cọc quá cao, thị trường sẽ teo tóp người chơi, và nguy cơ độc quyền hoặc thông đồng lại xuất hiện.

Luật sư cũng cho rằng biên độ dao động từ 20% đến 50% nếu không có hướng dẫn chi tiết sẽ dẫn đến tình trạng mỗi địa phương một kiểu. Một số nơi có thể mặc định áp dụng mức 50% khiến nhiều doanh nghiệp e ngại, người dân cũng không mặn mà.

Do đó, ông Tuấn nêu điều quan trọng không chỉ là nâng tiền đặt trước, mà phải phân biệt rõ giữa cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời có tiêu chí thống nhất để áp dụng. Với cá nhân, việc nâng mức tiền đặt trước 50% là hợp lý, nhưng với doanh nghiệp, con số này nên có sự cân nhắc kỹ lưỡng.

Luật sư tin rằng điểm hợp lý và được kỳ vọng nhất chính là quy định về bồi thường chi phí. Trước đây, người bỏ cọc chỉ mất khoản đặt trước. Nay, nếu còn tình trạng đấu giá bỏ cọc, họ còn phải thanh toán toàn bộ chi phí tổ chức cuộc đấu giá.

Với những phiên đấu giá lớn, khoản chi phí này có thể rất cao, thậm chí vượt cả số tiền đặt trước. Chế tài này đủ sức nặng, buộc người tham gia phải tính toán kỹ lưỡng, bởi coi đấu giá như một “trò chơi” có thể dẫn tới thiệt hại nặng nề. 

Ở góc độ tổng quan, luật sư Phạm Thanh Tuấn cho rằng nếu chỉ thay đổi về đấu giá sẽ không giải quyết tồn tại về đấu giá đất đai thời gian qua. Gốc rễ nằm ở việc xác định giá đất khởi điểm quá thấp so với thị trường. Nếu bảng giá đất được điều chỉnh sát thực tế, ngay từ đầu cuộc chơi đã sòng phẳng hơn. 

Để chấm dứt cảnh đấu giá bỏ cọc, ông Tuấn đề xuất cần điều chỉnh đồng bộ cả 3 yếu tố: Bảng giá đất phù hợp, dữ liệu thị trường bất động sản thật sự minh bạch và chính sách tài chính đủ sức kiểm soát đầu cơ. Khi đó, đấu giá đất mới thực sự trở thành một công cụ công bằng để phân bổ nguồn lực đất đai.