Chính phủ vừa ban hành Nghị định 291/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 103 về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Nghị định có hiệu lực từ ngày 6/11.

Theo quy định mới, trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân đã được giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn, quy hoạch dự án, nhưng chưa được cơ quan nhà nước xác định giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất, thì mức thu bổ sung tạm tính được ấn định là 3,6%/năm trên số tiền đất phải nộp.

Thời gian tính khoản thu bổ sung được xác định từ thời điểm lẽ ra phải nộp tiền sử dụng đất cho đến ngày làm việc thứ 8 kể từ khi có quyết định giá đất chính thức.

Cơ quan nhà nước có tối đa 180 ngày để hoàn tất việc xác định giá đất cụ thể dùng để tính tiền sử dụng đất hoặc thuê đất.

Nghị định cũng quy định cách xử lý phần tiền đã nộp bổ sung trước đây theo Nghị định 103. Nếu tính lại cao hơn, người sử dụng đất phải nộp thêm phần chênh lệch. Nếu tính lại thấp hơn, được hoàn trả hoặc trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hoặc các nghĩa vụ tài chính khác. Nếu không còn nghĩa vụ tài chính nào để trừ, thì được hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật ngân sách nhà nước.

Nghị định 291/2025/NĐ-CP quy định, hộ gia đình và cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, khi được Nhà nước cho thuê đất lần đầu để sản xuất, kinh doanh tại vùng đồng bào dân tộc và miền núi, sẽ được giảm 50% tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian thuê.

Đối với thời gian chưa tính tiền sử dụng đất không chẵn năm thì khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung được tính bằng mức thu bổ sung/365 ngày nhân cho số ngày không tròn năm phải nộp bổ sung, nhân số tiền sử dụng đất phải nộp.

Việc tính khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung nêu trên được thực hiện và thông báo cùng với thông báo nộp tiền sử dụng đất. Việc tính tiền chậm nộp (nếu có) thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trường hợp đã có quyết định giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch chi tiết theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan trước ngày 1/8/2024 nhưng chưa quyết định giá đất để tính tiền sử dụng đất thì thực hiện tính và thu tiền sử dụng đất theo quy định tại khoản 2 Điều 257 Luật Đất đai năm 2024.

Trước đó, trong dự thảo sửa đổi Nghị định 103, Bộ Tài chính đề xuất giữ nguyên mức thu bổ sung 5,4%/năm đối với các khoản tiền đất chưa nộp. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, mức này không hợp lý, có thể làm tăng chi phí và gây áp lực tài chính lớn cho doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn chờ xác định giá đất.

Cam kết thực hiện ít nhất 20.000 căn nhà ở xã hội

Trong hội thảo về phát triển nhà ở xã hội tại TPHCM diễn ra chiều ngày 16/1, sự xuất hiện của ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen, gây bất ngờ với nhiều người.

Bởi lẽ nhiều năm nay, ông Vũ vẫn được biết đến là “đại gia đi tu”, chọn ở ẩn và ít xuất hiện trên truyền thông. Chủ tịch tập đoàn tôn thép Việt cũng tự thừa nhận đã ở tuổi nghỉ hưu, cần thời gian nghỉ ngơi nhưng nay “tái xuất giang hồ”, chọn nói về chủ đề nhà ở xã hội.

Ông cho rằng việc tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là người trẻ và người lao động có thu nhập trung bình, sở hữu một căn nhà là vấn đề công bằng xã hội, thể hiện tính ưu việt của chế độ và góp phần mang lại sự bình an, hạnh phúc cho xã hội.

Cũng theo ông Vũ, trong đời sống con người, “ăn, mặc, ở” là ba nhu cầu thiết yếu. Trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu ăn và mặc cơ bản đã được đáp ứng, song nhà ở, đặc biệt tại các đô thị lớn, vẫn là bài toán nan giải đối với số đông người dân. Việc người trẻ hoặc các gia đình trẻ có thể tiếp cận nhà ở thương mại gần như vượt ngoài khả năng chi trả, thậm chí phải tính bằng hàng trăm năm thu nhập.

Thấu hiểu vấn đề đó, Tập đoàn Hoa Sen cam kết tham gia đầu tư các dự án nhà ở xã hội tại TPHCM. Tại sự kiện, doanh nghiệp đã trao biên bản ký kết với Liên đoàn Lao động TPHCM về việc cam kết hoàn thành triển khai ít nhất 20.000 nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển 200.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030 của thành phố.

Ngoài số lượng nhà ở xã hội trên, doanh nghiệp cũng cam kết nghiên cứu, khảo sát và đánh giá nhu cầu nhà ở xã hội dành cho công nhân và người lao động tại các khu vực trên địa bàn TPHCM.

Đồng thời nghiên cứu, xây dựng và phối hợp triển khai các đề án, chính sách, mô hình hợp tác đầu tư để phát triển nhà ở xã hội trong khuôn khổ Đề án phát triển nhà ở xã hội cho công nhân và người lao động.

Lợi thế nào để Hoa Sen phát triển nhà ở xã hội?

Theo ông Lê Phước Vũ, tập đoàn tôn thép hiện không có nợ xấu, không có nợ trung – dài hạn, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu ở mức thấp. Doanh thu lớn hàng năm, dòng tiền ổn định, tạo nền tảng vững chắc để tham gia các dự án có tính xã hội cao.

Ngoài ra, với quy mô lớn và năng lực đàm phán cao, giá đầu vào vật liệu xây dựng và trang trí nội thất của doanh nghiệp ở mức rất cạnh tranh. Công ty lại có lợi thế về dòng tiền trong quá trình triển khai xây dựng, hiệu quả hoạt động tốt, tạo dư địa giảm giá thành sản phẩm nhà ở.

Đại diện Hoa Sen cam kết sẽ tham gia phát triển nhà ở xã hội với chi phí đầu tư thấp nhất, được tích hợp các tiện ích thiết yếu như cửa hàng thực phẩm, giặt ủi, nhà trẻ, dịch vụ sinh hoạt… nhằm nâng cao chất lượng sống và giảm chi phí cho người dân. Vị này cũng gợi ý việc xây nhà ở xã hội theo mô hình module (lắp ghép kết cấu có sẵn – PV), chọn ra một số mẫu nhà phù hợp, có thể làm cao tầng.

Từ khi lộ trình xây dựng Trung tâm hành chính tỉnh dọc trục đại lộ Vinh – Cửa Lò, dự kiến khởi công vào đầu năm 2026, được công bố, thị trường bất động sản Nghệ An ghi nhận “tăng nhiệt”. Giới đầu tư, môi giới xuất hiện dày đặc tại nhiều khu vực được cho là nằm trong vùng quy hoạch.

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, dọc đại lộ Vinh – Cửa Lò, đặc biệt đoạn qua địa bàn phường Vinh Lộc, giá đất tại nhiều vị trí có dấu hiệu tăng nhanh chỉ trong thời gian ngắn. Một số lô đất được rao bán chỉ sau vài ngày đã chênh lệch hàng chục triệu đồng.

Tại khu vực xã Nghi Phong cũ, nay thuộc phường Vinh Lộc, phóng viên ghi nhận nhiều người tìm hiểu đất đai, ô tô nối đuôi nhau vào các ngõ xóm.

“Năm ngoái, khu vực này chỉ 12-13 triệu đồng/m2, nhưng nay đã tăng gần gấp đôi”, anh N.T., một người buôn đất cho biết.

Chị Nguyễn Thị Huyền, trú xã Hưng Nguyên (Nghệ An) cho biết gia đình chị mua một thửa đất rộng hơn 162m2 tại xóm 5, Nghi Phong vào tháng 11 với giá 18 triệu đồng/m2. Gần đây, đã có người trả 25 triệu đồng/m2 nhưng chị chưa bán.

“Tôi cũng bất ngờ vì giá đất tăng quá nhanh, ngày nào cũng có người hỏi mua”, chị Huyền chia sẻ.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trục đại lộ Vinh – Cửa Lò là không gian phát triển trọng điểm của Nghệ An trong chiến lược mở rộng đô thị về phía biển. Hạ tầng giao thông, liên kết hành chính, thương mại và du lịch được đầu tư trong nhiều năm qua đã tạo sức hút cho thị trường bất động sản khu vực này.

Không chỉ “nóng” ngoài thực địa, thị trường đất đai tại khu vực Nghi Phong còn sôi động trên không gian mạng. Các nền tảng mạng xã hội, Fanpage chuyên bàn về đất Nghi Phong liên tục được lập mới, đăng tải dày đặc thông tin rao bán, chào mời “đón sóng quy hoạch”, kèm hình ảnh sổ đỏ, vị trí đất và mức giá được đẩy lên từng ngày.

Nhiều bài đăng nêu rõ mức giá 15-25 triệu đồng/m2, thậm chí kèm chú thích “không thương lượng”, “chỉ chốt trong ngày”. Một số tài khoản còn phát trực tiếp tại khu vực rao bán, quay cận cảnh sổ đỏ, tuyến đường quy hoạch để thu hút người xem, tạo cảm giác giao dịch sôi động, nguồn hàng khan hiếm.

Theo tìm hiểu, nguyên nhân thị trường tăng nhiệt xuất phát từ quy hoạch dự án xây dựng Trung tâm hành chính tập trung tỉnh Nghệ An dọc đại lộ Vinh – Cửa Lò, quy mô 30-45ha.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Vinh Lộc, cho biết việc giá đất tăng nhanh trong khi hạ tầng chưa có sự thay đổi tương ứng là dấu hiệu bất thường.

“Người dân cần hết sức tỉnh táo. Khi mua bán đất đai phải tìm hiểu kỹ hồ sơ, pháp lý của từng thửa đất, thông tin quy hoạch, tuyệt đối tránh giao dịch theo tin đồn để hạn chế rủi ro, tranh chấp về sau”, ông Hoàng khuyến cáo.

Theo luật sư Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản tỉnh Nghệ An, thị trường bất động sản khu vực này tăng nhanh một phần do tâm lý kỳ vọng của người dân, nhà đầu tư vào khả năng tăng giá khi khu hành chính công được triển khai.

Tuy nhiên, hiện quy hoạch khu hành chính công chưa xác định cụ thể vị trí, ranh giới tọa độ, vì vậy nhà đầu tư cần thận trọng, tránh chạy theo đám đông để hạn chế rủi ro, ảnh hưởng đến quyền lợi lâu dài.

Ông Khánh kiến nghị các cơ quan chức năng sớm công khai đầy đủ, minh bạch dữ liệu quy hoạch, tiến độ triển khai dự án; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp quảng cáo sai sự thật, lợi dụng quy hoạch để trục lợi, tránh gây hệ lụy cho kinh tế – xã hội và người dân địa phương.