Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai mới đây đã tổ chức buổi đối thoại với các hộ dân liên quan đến các dự án phát triển đô thị tại phân khu số 2, 4, 9, Khu kinh tế Nhơn Hội (Nhơn Hội New City). Nhiều nhà đầu tư đã bày tỏ sự bức xúc về việc chậm trễ bàn giao sổ đỏ và hạ tầng dự án chưa hoàn thiện.

Tại buổi làm việc, các nhà đầu tư đã chất vấn gay gắt chủ đầu tư là Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt (Công ty Phát Đạt) và đối tác phát triển dự án Công ty CP Đầu tư Danh Khôi Holdings (Công ty Danh Khôi Holdings) về những cam kết chưa được thực hiện.

Anh P.H.T. (Hà Nội) mua 6 lô đất tại dự án Nhơn Hội New City từ năm 2019 và đã đóng số tiền gần 9 tỷ đồng (tương đương 95% tổng giá trị). Tuy nhiên, sau 6 năm, anh vẫn chưa nhận được bất kỳ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu nào.

“Khi thị trường bất động sản sốt, có người thế chấp nhà để đầu tư “lướt sóng”. Nhưng chủ đầu tư không ra sổ, tiền lãi tăng theo thời gian khiến khách hàng không trả nổi, ngân hàng phải siết nhà”, anh T. chia sẻ.

Anh T. đề nghị các công ty liên quan phải sớm hoàn thiện hạ tầng và cấp sổ đỏ cho những người đã đóng đủ tiền, đồng thời cam kết cụ thể về tiến độ cho những người chưa thanh toán đủ.

Chị T.T.N.V. (Gia Lai) cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi mua 2 lô đất tại dự án vào năm 2022. Chị đã thanh toán 98% giá trị một lô và 35% lô còn lại. Tuy nhiên, hiện trạng dự án vẫn là bãi đất hoang, hạ tầng dang dở, xuống cấp.

Hàng trăm khách hàng khác cũng đã đóng 95-100% nhưng chưa nhận được sổ đỏ. “Giờ tôi chỉ muốn lấy lại tiền, không còn ý định xây nhà ở đây nữa”, chị V. bày tỏ sự thất vọng.

Đáp lại những bức xúc của khách hàng, ông Nguyễn Khắc Sinh, Phó tổng giám đốc Công ty Phát Đạt, cam kết hoàn thành hạ tầng cấp điện, nước tại dự án trước ngày 31/12. Ông Sinh cho biết công ty đang triển khai xây dựng và sửa chữa hạ tầng kỹ thuật của các phân khu 2, 4, 9.

Kết luận buổi đối thoại, ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó trưởng Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Gia Lai, yêu cầu Công ty Danh Khôi Holdings sớm hoàn thiện hồ sơ và nghĩa vụ tài chính để cấp 86 sổ đỏ cho người dân. Đối với những người dân đã nộp 95-100% số tiền, ông Nguyên yêu cầu công ty khẩn trương cấp sổ trước ngày 30/9.

Riêng với Công ty Phát Đạt, ông Nguyên đề nghị khẩn trương đầu tư, hoàn thành đồng bộ công trình hạ tầng kỹ thuật tại phân khu 2, 4, 9 trước ngày 30/9 theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Từ năm 2020, ông Li Jiang – doanh nhân lâu năm trong ngành sản xuất tại Quảng Đông – bắt đầu bán bớt các bất động sản tích lũy suốt nhiều thập kỷ.

Quyết định này từng khiến không ít bạn bè kinh doanh bất ngờ, bởi bất động sản vốn được xem là “xương sống tài sản” của các gia đình giàu tại Trung Quốc, vừa để tích lũy dài hạn vừa phục vụ chuyển giao tài sản cho thế hệ sau.

Ở giai đoạn cao điểm, ông Li sở hữu tới bảy bất động sản, từ căn hộ hạng sang trong trung tâm thành phố đến biệt thự vùng ven, nhằm đảm bảo cuộc sống hưu trí và để lại cho con cái. Hiện nay, ông chỉ giữ lại 2 căn, một để ở và một dành cho con trai sau khi hoàn tất việc học ở nước ngoài.

“Bất động sản không còn mang lại cảm giác an toàn như trước. Trong bối cảnh hiện tại, nó tiềm ẩn nhiều rủi ro và gánh nặng thanh khoản hơn là công cụ bảo toàn giá trị”, ông Li, nay ngoài 60 tuổi, chia sẻ với SCMP.

Phần vốn rút khỏi địa ốc được ông chuyển sang các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giá trị cao, bảo hiểm y tế cao cấp, đồng thời định hướng con trai đầu tư vào các quỹ tín thác gắn với những ngành mới nổi.

Câu chuyện của ông Li phản ánh một xu hướng rộng hơn. Các khảo sát của Viện Nghiên cứu Hurun cho thấy nhóm HNWI (High Net Worth Individuals – cá nhân có tài sản ròng cao) tại Trung Quốc đang âm thầm điều chỉnh kế hoạch hưu trí và phân bổ tài sản. Cụ thể, giới nhà giàu đang giảm dần tỷ trọng bất động sản, tăng nắm giữ bảo hiểm, vàng và tài sản ở nước ngoài.

Động lực chính của sự dịch chuyển này đến từ lo ngại về thanh khoản, tính ổn định của dòng tiền và rủi ro vĩ mô dài hạn, trong bối cảnh thị trường nhà ở trầm lắng kéo dài, lợi nhuận địa ốc suy yếu và tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Theo báo cáo chiến lược hưu trí mới công bố của Hurun, Trung Quốc hiện có hơn 300 triệu người từ 60 tuổi trở lên, với khoảng 55.000 người bước vào tuổi nghỉ hưu mỗi ngày.

Trái lại, quy mô nhóm hộ gia đình giàu có đang thu hẹp. Đến năm 2025, số hộ có tài sản ròng trên 10 triệu nhân dân tệ dự kiến giảm 0,8%, còn khoảng 2,066 triệu hộ; số hộ siêu giàu giảm 1,7%, xuống khoảng 130.000 hộ. Sự thu hẹp “đáy tài sản” này khiến giới thượng lưu trở nên nhạy cảm hơn trước các cú sốc chu kỳ và rủi ro dòng tiền.

Trước đây, tăng trưởng tài sản của tầng lớp tinh hoa Trung Quốc chủ yếu dựa vào lạm phát giá bất động sản và lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thời gian tới, họ dự kiến tiếp tục cắt giảm bất động sản đầu tư và các sản phẩm quản lý tài sản ngân hàng, đồng thời gia tăng tỷ trọng bảo hiểm, vàng và cổ phiếu – những kênh được xem là có khả năng phòng thủ tốt hơn trong môi trường nhiều bất định.

Khảo sát của Hurun cho thấy các loại tài sản được ưu tiên mở rộng gồm bảo hiểm (47%), vàng (42%) và cổ phiếu (34%). Ngược lại, 19% người được hỏi có kế hoạch giảm đầu tư vào bất động sản và đất đai, trong khi 25% dự định thu hẹp tiền gửi ngân hàng và các quỹ thị trường tiền tệ.

Ngành bất động sản – từng là động lực tăng trưởng chủ chốt của kinh tế Trung Quốc – vẫn mắc kẹt trong chu kỳ suy thoái kéo dài, gây áp lực lên tiêu dùng nội địa và làm trầm trọng thêm xu hướng giảm phát.

Song song với tái cơ cấu theo loại tài sản, giới nhà giàu Trung Quốc cũng đẩy mạnh đa dạng hóa địa lý. Khoảng 45% hiện đã sở hữu tài sản tài chính ở nước ngoài, với tỷ trọng trung bình khoảng 20% danh mục; 56% cho biết sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ này trong thời gian tới.

Về các mối lo khi nghỉ hưu, rủi ro sức khỏe đứng đầu (44%), tiếp theo là hành vi và thói quen của con cái (30%), rủi ro kinh doanh gia đình (25%) và biến động hôn nhân của con cái (25%).

Hội thảo “Nâng cao năng lực triển khai định hướng giao thông công cộng (TOD)” do UBND TPHCM phối hợp Tổng lãnh sự quán Vương quốc Anh tại TPHCM tổ chức hôm nay (24/9). 

Tại hội thảo, ông Đặng Huy Đông – nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư – đề cập đến tình hình giá bất động sản tăng phi mã, người lao động có mức thu nhập trung bình mất 120-130 năm để mua được căn hộ. Ông cho rằng, việc này không thể coi là bình thường, bởi theo chuẩn thế giới thì đô thị hạnh phúc đảm bảo cho người có thu nhập trung bình thuê và mua trả dần căn hộ trong 12-20 năm.

Ông Đông gợi mở vấn đề trong việc bàn luận về cách triển khai và huy động vốn cho mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) mà TPHCM đang quyết tâm đẩy mạnh.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2035, TPHCM đưa vào vận hành 355km đường sắt đô thị theo nghị quyết 188 của Quốc hội. Tổng vốn đầu tư khoảng 40 tỷ USD. Các khu TOD cũng là hướng đi quan trọng nhằm giải quyết bài toán giao thông, thúc đẩy giao thương và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Nói về cách thức huy động vốn đầu tư dự án, ông Đông cho biết mô hình TOD có sự chung tay của lĩnh vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư các tuyến đường sắt, các khu đô thị xung quanh nhà ga, phần vốn góp từ vốn chủ sở hữu chỉ 15-20%, còn lại là huy động hoặc lấy tiền từ người dân mua bất động sản.

Trong khi giá nhà ngày càng tăng thì giấc mơ an cư mới lạc nghiệp của người dân ngày càng xa vời. Theo ông, phải lựa chọn, sử dụng đúng vai trò của doanh nghiệp tư nhân, còn Nhà nước phải nắm giữ toàn bộ thị trường bất động sản và điều tiết được giá.

Về doanh nghiệp tư nhân, ông Đông nêu cơ quan Nhà nước hãy sử dụng đúng vai trò của họ, giỏi gì giao đó. Ví dụ, doanh nghiệp giỏi quản lý dự án công trình, đảm bảo tiến độ thời gian thì thuê làm và trả công.

Đối với Nhà nước, việc triển khai các khu đô thị xung quanh nhà ga cần được tính toán cụ thể. Giá thành xây dựng căn hộ làm sao đảm bảo khoảng 20-25 triệu đồng/m2, với diện tích 40m2 thì giá khoảng 1 tỷ đồng/căn. Cách làm này giúp đưa giá bất động sản xuống thấp, đáp ứng khả năng an cư lạc nghiệp và tăng tính khả thi của dự án.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu quan điểm không thể để cho khu vực tư nhân tối đa hóa lợi nhuận khi đầu tư, sẽ chỉ xây khu đô thị là căn hộ cao cấp, không có trường học, khu vui chơi… Điều đó khó đáp ứng mục tiêu 40% cư dân sinh sống tại chỗ.

Cuối cùng, ông Đông khẳng định đây là cơ hội cuối cùng cho TPHCM và cả Hà Nội chỉnh trang đô thị theo mô hình TOD để cạnh tranh với các đô thị khác trong kỷ nguyên vươn mình. Nếu bỏ lỡ cơ hội này, các thành phố còn bị giằng xé bởi các toan tính khác, góc nhìn khác. Mô hình TOD dứt khoát phải làm theo, bởi cả 2 thành phố này có không gian kết nối đô thị mới chỉ đạt 40%, còn dư địa phát triển.

Tại hội thảo, các chuyên gia nước ngoài đến từ Vương quốc Anh, Hong Kong (Trung Quốc), Nhật Bản cũng chia sẻ các kinh nghiệm khi huy động vốn. Một chuyên gia khuyên không nên bỏ hết trứng vào một giỏ, cần đảm bảo có nhiều phương thức khác nhau như tiền thu từ thuế, bán không gian quảng cáo, bán các dịch vụ đi kèm. Một chuyên gia khác nêu cần trao đổi thông tin minh bạch, rõ ràng để nhà đầu tư có thể hiểu và đưa ra quyết định.