UBND TP Bảo Lộc vừa có quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá loạt lô đất tại Khu phố 9 thuộc quy hoạch xây dựng Khu trung tâm mở rộng phường 1.

Khu này có 32 lô với diện tích 84 m2 mỗi lô, giá khởi điểm dao động 24-32 triệu đồng một m2. Riêng thửa đất ký hiệu A19 có mức khởi điểm gần 63 triệu đồng một m2.

Phiên đấu thu hút 300 khách hàng nộp hồ sơ đăng ký. Kết phiên, cả 32 lô đều được bán thành công, khách hàng chủ yếu là người dân địa phương. Trong đó, thửa trúng cao nhất cũng là lô A19, đạt ngưỡng 179 triệu đồng một m2, chênh 2,8 lần so với khởi điểm. Nhà đầu tư cần phải nộp hơn 15 tỷ đồng cho thửa này.

Một số lô khác cũng ghi nhận giá trúng cao, dao động 71-86 triệu đồng mỗi m2. Thửa thấp nhất ký hiệu A23 với mức 24,3 triệu đồng một m2, gần như ngang giá khởi điểm. Một số nhà đầu tư đến từ Hà Nội cũng tham gia đấu giá tại phiên này với hai lô trúng dao động 32-33 triệu đồng một m2.

So với phiên đấu trước đó cũng tại Khu phố 9, mặt bằng giá trúng phiên tháng 5 đã tăng 2-4 lần. Đầu tháng 4, thành phố đã đấu giá thành công 20 lô đất với ngưỡng giá chỉ dao động 33-44 triệu đồng mỗi m2.

TP Bảo Lộc dự kiến thu ngân sách hơn 155 tỷ đồng từ phiên đấu giá mới, tăng hơn 78 tỷ so với khởi điểm.

Lý giải diễn biến trên, ông Tạ Trung Kiên, CEO Công ty cổ phần Bất động sản Wowhome, cho biết khu đất đấu giá có lợi thế ở vị trí trung tâm TP Bảo Lộc – thị trường đang hưởng lợi từ thông tin phê duyệt cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương hơn 17.700 tỷ đồng mới đây. Mặt bằng khởi điểm các lô này cũng cao hơn giai đoạn trước do bảng giá đất điều chỉnh tại Lâm Đồng được áp dụng từ tháng 10/2024 đã tăng 20-80%.

Hiện tượng đất trúng đấu giá tăng mạnh 2-4 lần so với phiên trước, theo ông Kiên, không ngoại trừ trường hợp một nhóm nhà đầu tư, môi giới sử dụng chiêu trò “đẩy giá thoát hàng”. Bởi giá trúng chỉ được xác lập khi khách hàng hoàn thành đủ nghĩa vụ tài chính. Theo quy định, người trúng đấu giá phải nộp 50% tiền sử dụng đất trong 30 ngày (đợt 1) kể từ thông báo của cơ quan thuế, còn lại nộp trong thời hạn 90 ngày.

Tuy nhiên, môi giới có thể lấy giá trúng làm “điểm neo” cho bất động sản xung quanh. Trong bối cảnh thị trường bất động sản “hỗn loạn về giá”, họ có thể trục lợi bằng việc sang tay lướt cọc hoặc đẩy hàng tồn có thanh khoản kém.

CEO Wowhome nói, bất động sản Bảo Lộc vẫn có diễn biến chung là ảm đạm, phần lớn nhà đầu tư giữ tâm lý chờ đợi, thận trọng. Thanh khoản thị trường tập trung vào những sản phẩm diện tích vừa phải, có thổ cư, sẵn sổ với tầm giá 1-2 tỷ đồng. Tình trạng giảm giá diễn ra cục bộ 10-20% ở một số thửa vị trí xấu, không sổ, lô to.

Thống kê của Sở Tư pháp Lâm Đồng cho thấy trong quý I, TP Bảo Lộc có 369 giao dịch đất nền công chứng với tổng giá trị hơn 368 tỷ đồng, bình quân mỗi lô có giá trị gần 1 tỷ đồng. So với cuối năm ngoái, lượng giao dịch và tổng giá trị các lô đất nền công chứng sụt giảm lần lượt 7% và gần 30%.

Đình Trí

Theo các chuyên gia, sở hữu nhà vẫn luôn là mục tiêu lớn của nhiều người trẻ. Trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng và thu nhập khó theo kịp, các giải pháp tài chính hợp lý đang trở thành “cầu nối” giúp người trẻ hiện thực hóa giấc mơ an cư.

Vợ chồng trẻ Minh và Hòa (33 tuổi), hiện là công nhân tại TP HCM cho biết, mỗi ngày sau giờ tan làm, cả hai thường đi ngang khu chung cư gần công viên Phú Lâm với mong muốn có thể sở hữu nhà tại đây. Hai vợ chồng có tổng thu nhập khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, có ý định mua nhà từ lâu nhưng chưa thể thực hiện. Sau gần 5 năm thuê trọ, cả hai bắt đầu lên kế hoạch sở hữu căn hộ đầu tiên.

Tuy nhiên, khi bắt tay vào tìm hiểu, họ nhận thấy có nhiều yếu tố khiến việc mua nhà trở nên khó khăn như: vốn tự có chưa đủ, lo ngại áp lực trả nợ hàng tháng và rủi ro lãi suất thay đổi sau giai đoạn đầu ưu đãi.

Cả hai vợ chồng cho biết, họ không ngại việc trả góp, nhưng vẫn cân nhắc nhiều về khả năng kiểm soát dòng tiền trong những năm đầu còn nhiều khoản chi tiêu cần lo toan, như sinh con, học hành và công việc. Áp lực tài chính nếu vượt ngưỡng an toàn dễ tạo ra căng thẳng kéo dài, đặc biệt trong giai đoạn xây dựng cuộc sống ổn định.

Tình huống tương tự cũng xảy ra với Nguyễn Bảo Trân (29 tuổi), hiện là trưởng phòng marketing tại một công ty tài chính ở Hà Nội. Sau 5 năm đi làm, cô tiết kiệm được gần 500 triệu đồng. Trong thời gian thuê nhà, cô bắt đầu cân nhắc việc mua nhà để thay thế chi phí thuê bằng khoản đầu tư dài hạn cho bản thân.

Bảo Trân cho biết không đặt nặng yêu cầu về diện tích hay tiện nghi, mà ưu tiên sự riêng tư, ổn định và phù hợp với lối sống cá nhân. Tuy vậy, mức tích lũy hiện tại khiến cô chưa thể tiếp cận các căn hộ tại khu vực đô thị lớn, nơi giá bán thường dao động từ 2,9 đến 4,5 tỷ đồng đối với những căn hộ 59-70 m2. Đây là mức giá mà người trẻ phải mất 20-25 năm thu nhập mới có thể mua được nhà.

Khi tìm hiểu các gói vay mua nhà, Trân cho biết điều cô quan tâm là sự linh hoạt trong phương án tài chính, bao gồm tỷ lệ vay cao, thời gian vay dài và mức thanh toán nhẹ trong những năm đầu.

Trước nhu cầu ngày càng tăng của nhóm người trẻ, đầu tháng 2, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các ngân hàng nghiên cứu triển khai gói tín dụng ưu đãi dành cho người dưới 35 tuổi. Ngay sau đó, các đơn vị đã đồng loạt giới thiệu các chương trình vay được giới thiệu là “siêu rẻ” với lãi suất quanh mức 4 – 5%. Song, nhiều chuyên gia hay người mua nhà nhận xét các gói vay này chưa thực chất, lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong thời gian ngắn từ ba tháng đến nửa năm, ngay sau đó sẽ được thả nổi.

Đến nay, sau hơn 5 tháng, nhiều ngân hàng cũng có những điều chỉnh chính sách theo chiều hướng có lợi hơn cho khách hàng. Trong đó, Sacombank mới công bố gói vay “Z Home” hướng đến khách hàng trẻ đang có nhu cầu mua nhà đầu tiên. Gói vay này có thời hạn lên đến 40 năm, lãi suất ưu đãi cố định 6,5%, 7% hoặc 7,5% một năm trong 1-3 năm đầu. Ngoài ra, người vay được ân hạn trả gốc trong 5 năm và có thể vay tối đa 85% giá trị tài sản đảm bảo, với hạn mức vay lên tới 10 tỷ đồng.

Dựa vào các điều kiện hiện hành, Bảo Trân đang tính toán kế hoạch mua một căn hộ giá 2,9 tỷ đồng, rộng 59 m2. Với phần vốn tự có, cô cần vay khoảng 2,4 tỷ đồng trong thời gian 20 năm. Dự kiến, số tiền thanh toán hàng tháng trong 5 năm đầu sẽ vào khoảng 15 triệu đồng. Trân cho biết, so với mức chi phí thuê nhà hiện tại là 9 triệu đồng một tháng cho căn studio 35 m2, khoản chênh lệch này là hợp lý nếu đổi lại được không gian sống ổn định, rộng rãi và thuộc quyền sở hữu. “Việc mua nhà sớm còn giúp hạn chế rủi ro giá nhà tiếp tục tăng trong những năm tới”, Trân nói.

Các chuyên gia nhận định, chính sách ưu đãi tín dụng được triển khai gần đây đã “thực tế hơn”, hữu ích cho người trẻ mua nhà. Nhiều chính sách có thời gian kéo dài, lãi suất cố định tính bằng năm, thời gian ân hạn gốc và thời gian cho vay dài giúp khách hàng giảm áp lực trả nợ hàng tháng và dễ dàng lên kế hoạch tài chính dài hạn. Đồng thời, người mua nhà chỉ cần có tối thiểu 15% giá trị bất động sản, không phải mất nhiều thời gian tích lũy ban đầu, dễ tiếp cận nguồn vốn và nhanh chóng hiện thực hóa kế hoạch sở hữu nhà.

Hoàng Đan

Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM mới đây đề xuất tăng giá đất nông nghiệp với các thửa đất nằm trong khu dân cư hoặc đất nằm trong cùng thửa có đất ở, lên bằng 65-70% giá đất ở, nhằm giảm gánh nặng tiền sử dụng cho người dân.

Lý giải cho đề xuất này, ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường thành phố, cho biết bảng giá đất hiện hành ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp. Điều này khiến chi phí chuyển đổi mục đích sử dụng tăng vọt, làm người dân ngần ngại thực hiện thủ tục, từ đó làm chững lại hoạt động thị trường và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định mức thu tiền sử dụng đất hiện nay là quá cao, gây không ít khó khăn cho người dân có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng, đặc biệt ở khu vực nông thôn, nơi phần lớn người dân sở hữu đất nông nghiệp.

Ông dẫn chứng, tại một số huyện vùng ven như Bình Chánh, Hóc Môn (cũ), giá đất nông nghiệp trên thị trường dao động 7-10 triệu đồng mỗi m2, tiệm cận với đất ở. Tuy nhiên, trong bảng giá đất, mức này chỉ được ghi nhận vài trăm nghìn đồng mỗi m2. Với công thức tính tiền sử dụng đất dựa trên phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, nhiều người dân cảm thấy như đang phải “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Theo ông Thắng, điều chỉnh giá đất nông nghiệp tiệm cận thực tế sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa hai loại đất, từ đó giảm chi phí chuyển đổi và bớt gánh nặng tài chính cho người thu nhập thấp.

Cùng góc nhìn, chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, cho rằng mức thu hiện hành tạo ra nhiều trở ngại cho người dân. Không ít người buộc phải rút hồ sơ chuyển đổi khi thấy chi phí quá cao, khiến Nhà nước có nguy cơ thất thu. Một số trường hợp khác lựa chọn xây dựng không phép hoặc giao dịch bằng giấy tay, làm phát sinh tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu áp dụng giá đất nông nghiệp theo tỷ lệ cố định bằng 65-70% giá đất ở cũng chưa hợp lý. Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan, phân tích nếu đưa đất nông nghiệp lên ngang 70% giá đất ở sẽ tạo ra nhiều hệ lụy. Bởi lẽ, đất nông nghiệp vốn phục vụ sản xuất, không thể xem như một dạng “thổ cư dự bị”. Định giá theo tỷ lệ cứng có thể tạo tâm lý đầu cơ, dẫn đến hiện tượng găm đất chờ quy hoạch, làm sai lệch mục tiêu phát triển sử dụng đất.

Không chỉ vậy, nếu tăng giá đất nông nghiệp một cách ồ ạt mà không cân nhắc kỹ, chi phí đền bù trong các dự án đầu tư công sẽ đội lên cao, kéo theo giá nhà tăng, ảnh hưởng đến khả năng phát triển của doanh nghiệp bất động sản. Bên cạnh đó, tình trạng gom đất chờ chuyển đổi có thể khiến nguồn đất sản xuất bị “giam” lại, làm lệch hướng phát triển nông nghiệp đô thị.

Trên cơ sở đảm bảo hài hòa lợi ích các bên, ông Tuấn đề xuất nên áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt theo từng khu vực để tính tiền sử dụng đất thay vì áp dụng máy móc bảng giá đất hiện hành. Ông dẫn chứng, nếu bảng giá đất nông nghiệp là 500.000 đồng mỗi m2, trong khi giá thị trường khoảng 5 triệu đồng và giá đất ở là 12 triệu đồng mỗi m2, thì phần chênh lệch hợp lý nên được tính là 5-7 triệu đồng (30-50%), thay vì 11,5 triệu đồng (100%) như hiện nay.

Theo ông Tuấn, việc tính toán dựa trên giá thị trường sẽ phản ánh đúng giá trị đất mà người dân đang sở hữu, thay vì dựa vào mức định giá hành chính quá thấp. Cách làm này vừa đảm bảo công bằng, vừa giúp giảm gánh nặng chi phí chuyển mục đích sử dụng đất, nhất là với người dân đã mua đất nông nghiệp theo giá thị trường.

Đồng quan điểm, chuyên gia Trần Khánh Quang đề xuất giá đất nông nghiệp cần tiệm cận với thị trường thực tế, nhưng không nên sử dụng tỷ lệ cứng. Giá đất nông nghiệp tại các khu vực nội thành và ngoại thành TP HCM có sự chênh lệch lớn, nếu áp một tỷ lệ duy nhất sẽ thiếu công bằng.

Thay vì thu 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và đất nông nghiệp như hiện nay, ông đề xuất áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt, chẳng hạn chỉ thu 20-30% phần chênh lệch để tránh tình trạng người dân phải nộp tiền sử dụng đất quá cao, thậm chí vượt cả chi phí xây dựng. Mức thu hợp lý sẽ tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất một cách chính đáng, giảm rủi ro xây dựng không phép hoặc mua bán giấy tay.

Các chuyên gia cũng lưu ý, mức tăng 65-70% như đề xuất hiện chưa có cơ sở pháp lý và khoa học rõ ràng. Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể nguyên tắc, phương pháp và căn cứ định giá, trong đó giá đất phải dựa trên dữ liệu thị trường, thu nhập từ đất, chi phí đầu tư, giá lân cận… chứ không thể ấn định theo tỷ lệ. Việc điều chỉnh là cần thiết nhưng phải thực hiện đúng quy trình, có ý kiến từ các sở ngành và tổ chức tư vấn độc lập, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc thị trường và tránh các hệ lụy phát sinh do can thiệp hành chính thiếu cơ sở.

Trên tinh thần đó, ông Võ Hồng Thắng cũng kiến nghị cần có sự phân loại rõ ràng trong các trường hợp chuyển mục đích sử dụng. Với những trường hợp chia tách đất cho con cái, hoặc người lần đầu sở hữu nhà ở, có thể xem xét áp dụng mức thu thấp hơn, mang tính hỗ trợ. Ngược lại, với các trường hợp mang tính đầu cơ, đầu tư sinh lời, vẫn nên thu theo mặt bằng bảng giá đất để đảm bảo công bằng, tránh trục lợi chính sách.

Phương Uyên