Đề xuất được ông Dư Quang Nghĩa, Phó phòng Kinh tế quận 1, nêu tại buổi làm việc của Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được về tình hình kinh tế, xã hội trên địa bàn, chiều 19/3.

Theo ông Nghĩa, địa phương đang tập trung làm đề án kinh tế đêm và cần khai thác tối đa các hình thức để phục vụ du khách, người dân. Trên địa bàn có nhiều chung cư cũ, ở vị trí vàng nên dù không được phép kinh doanh, các hoạt động này vẫn diễn ra. Ví dụ khu chung cư ở khu vực đường Nguyễn Huệ đã trở thành điểm nhấn của quận, trang trí đẹp và thu hút đông đảo du khách.

“Thay vì cấm thì có thể thí điểm cho phép kinh doanh ở chung cư”, ông Nghĩa nói. Quận sẽ phối hợp với Sở Tài chính để thí điểm cấp phép, địa phương sẽ kiểm tra, yêu cầu thực hiện các phương án đảm bảo an toàn, phòng cháy chữa cháy.

Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ ngày 1/8/2024 cũng như Luật Nhà ở 2014 đều quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở. Tuy nhiên, hoạt động này nhiều năm qua không cấm được, hình thức phổ biến là hoạt động cho thuê căn hộ chung cư theo ngày, giờ và các chung cư cũ ở trung tâm thành phố, vị trí đắc địa được sử dụng để kinh doanh quán cà phê, cửa hàng thời trang, studio ảnh…

Tại quận 1, một số chung cư cũ ở đường Lý Tự Trọng, Tôn Thất Đạm hoặc dọc phố đi bộ Nguyễn Huệ được xem là vị trí vàng nên giá thuê mặt bằng luôn trong nhóm cao nhất. Nhiều căn ở mặt tiền hướng ra phố đi bộ đều được lấp kín bởi quán cà phê và nhà hàng và thu hút đông khách du lịch.

Tuy nhiên, việc kinh doanh ở chung cư cũng làm phát sinh nhiều bất cập. Ví dụ với dịch vụ căn hộ chung cư cho thuê ngắn ngày, thậm chí theo giờ thông qua nền tảng Airbnb dành cho du khách đã bị phản ảnh gây nhiều phiền toái cho cư dân chung cư. Trong khi đó, ở các chung cư cũ, khó khăn diện tích bãi giữ xe giới hạn, thang máy, cầu thang chật hẹp cũng trở thành rào cản.

Mới đây, UBND TP HCM đã ban hành quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn thành phố. Theo đó, với hoạt động khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, airbnb…) trong các dự án chung cư, thành phố quy định chỉ những dự án được xây dựng với mục đích sử dụng hỗn hợp (căn hộ du lịch) mới được kinh doanh cho thuê lưu trú du lịch.

Các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch phải đáp ứng các điều kiện cũng như quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời đăng ký tạm trú cho khách thuê theo pháp luật hiện hành.

Với căn hộ chung cư, quy định nêu rõ chỉ được sử dụng vào mục đích cho thuê để ở, tuyệt đối không sử dụng căn hộ vào mục đích khác (lưu trú du lịch ngắn ngày, airbnb…). Việc cho thuê phải có hợp đồng ký kết giữa chủ nhà và bên đi thuê.

Lê Tuyết

Nhà xã hội là loại nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước, nhằm cung cấp căn hộ giá rẻ cho một số nhóm được ưu tiên hưởng chính sách hỗ trợ.

Thời gian qua, người mua loại nhà ở này nhận nhiều thông tin tích cực khi nguồn cung dự án tăng trong bối cảnh điều kiện thuê, mua được nới lỏng.

Theo đó, Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ 1/8/2024 bổ sung nhóm được ưu tiên mua nhà ở xã hội gồm thân nhân liệt sĩ; công chức, viên chức quốc phòng; người làm công tác cơ yếu; học sinh, sinh viên trường chuyên biệt; doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.

Điều kiện thuê, mua cũng nới lỏng hơn, không còn yêu cầu về cư trú. Người dân cần đáp ứng 2 điều kiện chính gồm chưa có nhà tại nơi có dự án và thu nhập dưới 15 triệu đồng một tháng với cá nhân và tổng 30 triệu đồng cho hộ gia đình. Như vậy, ngưỡng thu nhập đã tăng từ 11 triệu lên 15 triệu đồng, giúp nhiều người có cơ hội tiếp cận nhà ở hơn.

Thời gian xác định điều kiện thu nhập cũng rút ngắn từ 3 năm xuống còn 1 năm, từ thời điểm nộp hồ sơ cho chủ đầu tư.

Về tín dụng ưu đãi, hiện người dân được vay mua nhà xã hội theo hai gói. Tại Ngân hàng Chính sách xã hội, họ có thể vay mua với lãi suất bằng mức vay hộ nghèo là 6,6% mỗi năm, áp dụng từ ngày 1/8/2024. Mức cho vay tối đa 80% giá trị hợp đồng, thời hạn 25 năm.

Còn theo gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, người dân vay mua nhà được áp dụng lãi suất 6,5% và chủ đầu tư là 7% một năm, trong 5 năm. Sau đó lãi suất ưu đãi tiếp tục được duy trì thấp hơn 1-2% lãi vay thương mại. Hiện chương trình này có 9 ngân hàng đăng ký cho vay gồm Agribank, Vietcombank, VietinBank, BIDV, TPBank, Techcombank, VPBank, MB, HDBank, nâng quy mô lên 145.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, một số địa phương cũng áp dụng chương trình cho vay nhà ở chính sách. Đơn cử, TP HCM có Quỹ phát triển nhà dành cho cán bộ, công chức, viên chức với lãi suất 3,2% một năm, áp dụng hạn mức vay tối đa 900 triệu đồng, trong 20 năm.

Dù giá bán mềm hơn nhà thương mại, nhà ở xã hội lại bị ràng buộc khá nhiều về pháp lý và có quy trình mua bán phức tạp hơn. Người mua cần lưu ý, các giấy tờ chứng minh thuộc diện ưu tiên và điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ sau khi xác nhận có giá trị sử dụng trong 2 năm. Hết thời hạn này, người mua phải xác nhận lại.

Ngoài ra, nhà ở xã hội không được phép giao dịch mua bán khi chưa sử dụng đủ 5 năm. Nếu dưới 5 năm, người sở hữu chỉ có thể chuyển nhượng lại cho Nhà nước, chủ đầu tư xây dựng dự án đó hoặc nhóm được mua, thuê theo quy định.

Ngọc Diễm