Tháng 11/2025, chị Hiền (phường Chợ Quán, TP HCM) tìm hiểu một dự án căn hộ gần Vành đai 3, giá chào bán giai đoạn đầu khoảng 52 triệu đồng mỗi m2. Tuy nhiên, sang giai đoạn 2 (mở bán tháng 1), chủ đầu tư điều chỉnh giá lên gần 56 triệu đồng mỗi m2, cao hơn đáng kể so với tính toán ban đầu.

Theo phương án tài chính của chị Hiền, căn hộ hai phòng ngủ có tổng giá khoảng 3,5 tỷ đồng, trong đó khoản vay ngân hàng chiếm ít nhất 2 tỷ đồng. Dù lãi suất ưu đãi năm đầu khoảng 9%, sau đó thả nổi có thể lên gần 14% mỗi năm, chi phí trả nợ hàng tháng vẫn vượt ngưỡng an toàn. “Giá tăng nhanh trong khi lãi vay cao khiến rủi ro tài chính lớn hơn rất nhiều”, chị nói và quyết định dừng mua.

Tương tự, ông Hiếu, một nhà đầu tư tại phường Phú Lâm, TP HCM, cũng tạm hoãn kế hoạch xuống tiền khi chi phí vốn tăng mạnh. Tháng 10 năm ngoái, ông nhắm đến một dự án căn hộ cao cấp tại khu vực quận 2 cũ, giá căn hai phòng ngủ giai đoạn đầu khoảng 8,6 tỷ đồng. Đến tháng 1 năm nay, chủ đầu tư điều chỉnh giá rổ hàng mới lên trên 9,2 tỷ đồng.

Theo ông Hiếu, mức tăng giá này chưa phải là yếu tố quyết định, nhưng việc lãi suất vay mua nhà chỉ được ưu đãi tối đa 18 tháng ở mức khoảng 10%, sau đó thả nổi lên trên 14,7% đã làm thay đổi hoàn toàn bài toán đầu tư. Trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài, rủi ro dòng tiền lớn hơn lợi nhuận kỳ vọng khiến ông chọn cách tạm đứng ngoài thị trường.

Ở nhóm người mua trẻ, tâm lý thận trọng cũng ngày càng rõ nét khi cả giá nhà và lãi suất đều tăng nhanh. Cuối năm 2025, anh Minh Trí (làm trong lĩnh vực truyền thông, TP HCM) tìm mua một căn hộ khoảng 65 m2 tại khu Đông, giá chào bán khoảng 4,9 tỷ đồng. Dù có sẵn gần 2 tỷ đồng vốn tự có và đủ điều kiện vay ngân hàng, anh Trí vẫn quyết định chưa xuống tiền. Theo anh, mức giá tăng nhanh trong thời gian ngắn khiến rủi ro mua ở vùng đỉnh gia tăng, trong khi lãi suất vay dự kiến tiếp tục neo cao trong năm nay.

“Khi cả giá và lãi suất cùng leo thang, tôi buộc phải dừng lại để chờ thị trường rõ ràng hơn”, anh nói.

Mặt bằng lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng thương mại tiếp tục neo ở mức cao và có xu hướng tăng dần theo thời gian vay. Tại ngân hàng ACB, lãi suất cho vay mua nhà trong 6 tháng đầu phổ biến ở mức 9,5% với kỳ hạn 12 tháng, 9,9% cho 18 tháng và lên tới 10,5% với kỳ hạn 24 tháng. Tương tự, Techcombank áp dụng lãi suất 8,5% cho 6 tháng đầu và 9,5% cho kỳ hạn 12 tháng.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, mặt bằng lãi suất cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. BIDV đang cho vay mua nhà với lãi suất khoảng 8,9% cho kỳ hạn 6 tháng, 9,5% trong 12 tháng và 10% với kỳ hạn 18 tháng. Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng đầu, 8,5% cho 12 tháng, song tăng lên 9,8% ở kỳ hạn 18 tháng.

Vietcombank ghi nhận mức lãi suất cao ở các kỳ hạn dài. Ngân hàng này đang áp dụng lãi suất 9,6% cho 6 tháng, 9,9% cho 12 tháng, nhưng tăng mạnh lên 13,6% với kỳ hạn 18 tháng và 13,9% cho kỳ hạn 24 tháng. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2025, lãi suất vay mua nhà tại Vietcombank chỉ ở mức khoảng 6% cho 12 tháng và 7% cho kỳ hạn 24 tháng. Hiện lãi suất vay mua nhà thả nổi phổ biến trong khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ngân hàng và hồ sơ tín dụng.

Theo giới chuyên gia, lãi suất là một trong những thách thức lớn với thị trường bất động sản năm nay. Khảo sát của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy 61% người được hỏi đã hoãn kế hoạch mua nhà từ 6 tháng đến một năm do lo ngại áp lực tài chính. Phần lớn cho rằng giá nhà đã vượt xa mức “vừa túi tiền” và nếu tiếp tục tăng, cơ hội an cư sẽ ngày càng xa vời. VARS nhận định giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập khiến không ít người trẻ buộc phải chuyển sang thuê dài hạn hoặc tìm kiếm cơ hội tại các địa phương giáp ranh.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhóm nhà đầu tư vay ngân hàng sắp hết thời gian ưu đãi lãi suất sẽ đối mặt rủi ro lớn nếu lãi vay tăng mạnh. Trong trường hợp dòng tiền cho thuê không đủ bù chi phí, nhà đầu tư buộc phải xoay dòng tiền hoặc bán ra sớm, gây áp lực lên thanh khoản thị trường.

Ông Kiên cho rằng, trong bối cảnh lãi suất chưa có dấu hiệu giảm, thị trường bất động sản sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh. Chỉ những nhà đầu tư có nguồn vốn tự có lớn, hạn chế vay ngân hàng hoặc sở hữu sản phẩm tạo dòng tiền ổn định mới duy trì được hoạt động, trong khi nhóm đầu tư dùng đòn bẩy cao sẽ ngày càng thận trọng hơn khi xuống tiền.

Theo các chuyên gia, nếu không có giải pháp mạnh để hạ nhiệt giá nhà và kiểm soát chi phí vốn, thị trường sẽ tiếp tục chứng kiến làn sóng người mua rút lui, thanh khoản suy giảm và rủi ro mất cân đối cung – cầu trong trung hạn khi lãi suất dự báo khó giảm trong ngắn hạn.

Báo cáo của JLL Việt Nam cho biết, giá bán sơ cấp trung bình căn hộ tại các tỉnh phía Nam gồm TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh hiện trung bình khoảng 71 triệu đồng mỗi m2, tăng 20% so với cùng kỳ. Cushman & Wakefieldd cho biết giá bán bình quân căn hộ sơ cấp tại TP HCM đạt khoảng 160 triệu đồng mỗi m2, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2024. Bộ Xây dựng cũng ghi nhận mức giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM đang ở vùng cao nhất trong một thập kỷ. Trong khi đó, thu nhập người dân tăng chậm khiến tỷ lệ chênh lệch giữa giá nhà và thu nhập ngày càng nới rộng.

Phương Uyên

Theo SCMP, trong bối cảnh doanh số và giá nhà lao dốc mạnh trong năm ngoái, một đợt suy giảm sâu hơn với lĩnh vực này có thể khiến nhiều chủ đầu tư, người lao động, ngân hàng Trung Quốc đối mặt rủi ro lớn hơn.

Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho thấy trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị bất động sản mới được bán tại Trung Quốc đại lục đạt 7.500 tỷ nhân dân tệ (tương ứng khoảng 1.070 tỷ USD). Mức này giảm hơn 11% so với cùng kỳ 2024.

Doanh số bán nhà cũng sụt 11,2% – vượt mức dự báo trước đó của Fitch Ratings (7%). Tổng diện tích sàn nhà ở mới hoàn thành tại Trung Quốc giảm 7,8%, xuống còn khoảng 787 triệu m2.

“Nếu bất động sản tiếp tục lao dốc, hiệu ứng lan tỏa sẽ tác động sang nhiều ngành khác”, Yin Ran, nhà đầu tư bất động sản tại Thượng Hải nhận định. Theo ông, khi doanh số bán nhà không đủ mạnh, hàng triệu doanh nghiệp như các hãng sản xuất đồ gia dụng gặp khó trong việc duy trì hoạt động.

Bất động sản và các ngành liên quan như đồ gia dụng, vật liệu xây dựng hiện đóng góp khoảng 25% vào tổng giá trị nền kinh tế Trung Quốc. Riêng bất động sản và xây dựng chiếm 13% GDP và tạo ra hơn 70 triệu việc làm.

Tính đến đầu tháng 12/2025, lượng tồn kho nhà ở đã hoàn thiện của Trung Quốc chỉ giảm 1% so với cuối năm 2024. Trong khi đó, diện tích nhà bán ra trong 11 tháng đầu năm 2025 hạ 8,1% so với cùng kỳ, theo NBS.

“Điều này cho thấy quá trình giảm tồn kho diễn ra chậm hơn so với đà co hẹp của doanh số”, Fitch viết trong báo cáo công bố tuần trước. Tổ chức này cũng dự báo lượng tồn kho cao tiếp tục gây áp lực giảm giá nhà tại Trung Quốc năm 2026.

Theo NBS, giá bán trung bình nhà ở xây mới từ đầu năm đến hết tháng 11/2025 hạ 3,3% so với cùng kỳ năm trước đó. Con số này cũng cao hơn mức giảm 2% mà Fitch dự tính.

Cuối năm 2024, Bắc Kinh công bố loạt ưu đãi thuế nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các môi giới cho biết phần lớn người mua vẫn giữ tâm lý thận trọng khi họ kỳ vọng giá nhà còn tiếp tục đi xuống. Theo quy định mới, cá nhân bán nhà ở trong vòng hai năm kể từ khi mua chỉ chịu thuế giá trị gia tăng 3%, giảm 2% so với mức trước.

“Người mua cho rằng các biện pháp kích thích hiện tại chưa đủ để đảo chiều thị trường”, You Liangzhou, chủ một công ty môi giới bất động sản tại Thượng Hải, nói. Ông cho rằng người mua tiếp tục chờ đợi cho đến khi có những gói hỗ trợ mạnh hơn.

Giá nhà cũ tại 70 thành phố lớn của Trung Quốc đại lục đến tháng 11/2025 giảm 5,7% so với cùng kỳ năm 2024, theo NBS. Dù năm ngoái, nhiều thành phố lớn đã nới lỏng các quy định nhằm khuyến khích sở hữu nhà.

Tại Thượng Hải, cư dân địa phương có thể sở hữu không giới hạn số căn hộ nằm ngoài vành đai ngoài – khu vực chiếm khoảng hai phần ba quỹ nhà ở của thành phố. Trước đây, mỗi người dân Thượng Hải chỉ được sở hữu tối đa hai căn nhà.

Tương tự, ở Bắc Kinh, cả người dân địa phương và không thường trú đều có thể tự do mua nhà mới và cũ bên ngoài khu vực vành đai 5.

Theo Yu Xiangrong, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc đại lục tại Citigroup, các biện pháp kích thích mạnh hơn là cần thiết để chặn đà suy giảm của thị trường bất động sản. Gói hỗ trợ có thể gồm hạ lãi suất, giảm thuế, tiếp tục nới lỏng điều kiện mua nhà và mua lại quỹ đất bỏ hoang nhằm giúp vực dậy ngành bất động sản.

Giá nhà giảm cũng khiến người tiêu dùng Trung Quốc, trong đó có khoảng 400 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, dè dặt hơn trong chi tiêu, từ mua ôtô đến quần áo. Ba quý đầu năm 2025, NBS thống kê tổng mức bán lẻ của Trung Quốc tăng 4,5% so với cùng kỳ, đạt 36.600 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, mức tăng chi tiêu tiêu dùng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP 5,2% trong cùng giai đoạn.

Tú Anh (theo SCMP)