Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Nghị quyết về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản (BĐS) để trình lên Chính phủ. Trong đó, Bộ Xây dựng đề xuất nhiều biện pháp để kiềm chế sự tăng giá nhà ở bất hợp lý, góp phần ổn định thị trường trên phạm vi cả nước. 

Hết thời vay mua nhà 70-80% giá trị

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là chính sách cho vay đối với người mua nhà ở. Dự thảo quy định các tổ chức tín dụng đang hoạt động tại Việt Nam áp dụng hạn mức cho vay không quá 50% giá trị của hợp đồng mua bán nhà ở đối với các khoản vay mua nhà ở thứ 2 và không quá 30% đối với các khoản vay mua nhà ở từ thứ 3 trở lên, trừ nhà ở xã hội.

Đối với chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, dự thảo quy định: căn cứ vào tình hình thực tế, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải dành tối thiểu 20% trong tổng số dự án nhà ở thương mại dự kiến triển khai giai đoạn 2026-2030 để phát triển loại hình nhà ở này, phù hợp với kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương.

Các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ được áp dụng một số cơ chế đặc thù. Cụ thể, chủ đầu tư có thể được lựa chọn mà không phải qua đấu giá, đấu thầu; tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được tính theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do pháp luật quy định; lợi nhuận định mức tối đa mà chủ đầu tư được hưởng là 20% tổng vốn đầu tư xây dựng dự án.

Giá bán, giá thuê mua trong phân khúc này sẽ được xác định theo phương pháp áp dụng cho nhà ở xã hội, bảo đảm tính hợp lý và dễ tiếp cận. Đồng thời, các dự án này không bắt buộc phải bố trí quỹ đất dành cho nhà ở xã hội trong phạm vi dự án, theo quy định mới của Luật Nhà ở 2023.

Để tránh tình trạng đầu cơ, dự thảo còn nêu rõ: người mua nhà ở trong các dự án thuộc diện này sẽ không được phép chuyển nhượng hợp đồng mua bán hoặc thuê mua, trừ trường hợp tuân thủ đúng quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.

Ngoài ra, với những dự án nhà ở thương mại đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc đã lựa chọn chủ đầu tư, nếu muốn điều chỉnh mục tiêu sang loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc chủ đầu tư có thể thực hiện việc điều chỉnh theo đúng quy định pháp luật.

Minh bạch thị trường qua Trung tâm giao dịch bất động sản

Dự thảo Nghị quyết đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đây sẽ là đầu mối sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Trung tâm giao dịch bất động sản hoạt động trên môi trường điện tử, đóng vai trò kết nối liên thông giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình thực hiện giao dịch. Trung tâm có chức năng tổ chức, giám sát và xác thực toàn bộ quy trình, từ khâu đăng ký, thực hiện đến hoàn tất giao dịch.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành Trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.

Nhiều dự án chung cư có giá trên 100 triệu đồng/m2

Trong cuộc họp chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng liên quan đến thị trường bất động sản. Trong đó, Thủ tướng đặt vấn đề về việc bao nhiêu người cần nhà nhưng vì giá nhà cao quá không thể mua được; nhà ở chung cư mà cứ trên 70 triệu, hơn 100 triệu đồng/m2, ai có tiền mà mua. 

Thủ tướng yêu cầu thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu.

Giá chung cư tăng cao luôn là vấn đề nóng trong thời gian qua, nhiều đơn vị, chuyên gia cũng đã đưa ra cảnh báo.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm, cả nước đang triển khai hơn 1.810 dự án nhà ở và khu đô thị mới. Trong số này, có 1.071 dự án nhà ở thương mại với quy mô khoảng 398.123 căn hộ; 478 dự án đầu tư xây dựng hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở; cùng 312 dự án nhà ở xã hội, cung cấp khoảng 245.469 căn.

Cũng trong thời gian trên, tổng số giao dịch bất động sản trên cả nước đạt khoảng 430.769, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng thị trường chung cư tại Hà Nội và TP.HCM ghi nhận mức giá bán bình quân 70–80 triệu đồng/m2, cao hơn 5,6% so với đầu năm. Đáng chú ý, một số dự án hạng sang đã vượt mốc 150 triệu đồng/m2.

Còn báo cáo mới nhất của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra, giá bán trung bình chung cư tại Hà Nội trong quý vừa qua đạt mức trung bình 75,5 triệu đồng/m2, tăng khoảng 7,7% so với quý trước. Đà tăng giá chủ yếu đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục chào bán hàng tồn kho với mức giá cao. Bên cạnh đó, lượng dự án chung cư dự kiến mở bán có giá trên 100 triệu đồng/m2 cũng tăng trưởng đột biến, dù thanh khoản không có nhiều cải thiện. 

Tại TPHCM, giá trung bình chung cư đạt mức 77,1 triệu đồng/m2, tăng nhẹ so với quý trước đó.

Ở phân khúc cao cấp, người mua chủ yếu là nhà giàu và đầu cơ

Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, ông Lê Đình Chung – chuyên gia bất động sản – nói, thời gian qua nguồn cung chung cư chủ yếu đều thuộc phân khúc cao cấp. Giá chung cư trung bình hiện khoảng 80 triệu đồng/m2. Nhiều dự án mới đây được mở bán với giá trên 100 triệu đồng/m2.

Với giá nhà như hiện nay, ông Chung cho rằng, những người đi làm thông thường, dù mức lương 30 triệu đồng/tháng, gần như không có cơ hội để sở hữu nhà. Những người có thể mua được với mức giá 70-100 triệu đồng/m2 chủ yếu là nhà đầu tư, đầu cơ và một bộ phận có điều kiện, thu nhập cực cao như chủ doanh nghiệp.

Theo ông, trong bối cảnh giá chung cư cao như hiện nay những nhà đầu tư, đầu cơ cũng đang thấy dè chừng. “Những người làm trong ngành như tôi đôi khi có nhiều cơ hội để mua bất động sản. Nhưng để mua một căn chung cư có diện tích trên 100m2, giá 100 triệu đồng/m2, tôi cũng thấy toát mồ hôi”, ông chung nói.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, giá chung cư hiện đang ở ngưỡng rất cao. Đến nay, thị trường Hà Nội và TPHCM gần như không có nguồn cung chung cư mới giá dưới 60 triệu đồng/m2.

Với mức giá như hiện nay, người đi làm nhận lương bình thường sẽ không dám nghĩ tới chuyện mua nhà. Những người chấp nhận mua với giá hiện nay chủ yếu là người giàu, nhà đầu tư và đầu cơ.

Ông Phạm Đức Toản – chuyên gia bất động sản – nhận định, trước năm 2022, chung cư chủ yếu phục vụ nhu cầu ở thực, khi bán lại chủ nhà thường phải chịu lỗ. Tuy nhiên, từ năm 2022, dòng vốn đầu tư và đầu cơ đổ mạnh vào phân khúc này. Giới đầu cơ thường chỉ bán ra khi có lãi, khiến giá liên tục bị đẩy lên cao.

Theo ông Toản, nhu cầu nhà ở trên thị trường vẫn rất lớn, song do giá quá cao nên nhiều người buộc phải tạm gác kế hoạch mua nhà. Để kéo giảm giá, giải pháp then chốt là tăng mạnh nguồn cung, giúp người mua có thêm lựa chọn.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Đình Chung kiến nghị, cơ quan quản lý cần có thêm biện pháp để tháo gỡ pháp lý cho các dự án nhà ở nhằm tăng nguồn cung. Bên cạnh đó, Chính phủ cần phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông; có cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp, người mua nhà khi phát triển dự án, mua nhà tại khu vực ngoại thành. Từ đó, có thể tạo ra sự cạnh tranh về giá giữa các chủ đầu tư, kéo giảm giá nhà.

Chủ tịch VARS cũng kiến nghị, cần có cơ chế mạnh mẽ để kiểm soát đầu cơ trên thị trường bất động sản, có thể thông qua công cụ thuế. Bên cạnh đó, cần ưu tiên tháo gỡ vướng mắc cho những dự án nhà ở phù hợp với đại đa số người dân và thị trường.

Đêm 16/11, phóng viên Dân trí có mặt tại xã Thiên Lộc (Đông Anh, Hà Nội) để ghi nhận tình trạng người dân xếp hàng chờ nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội (NOXH).

Theo ghi nhận, mặc dù dự án CT3 khu đô thị Kim Chung mở nhận hồ sơ đợt 1 bắt đầu từ ngày 17/11 thì từ chiều ngày 16/11, nhiều người đã có mặt tại Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao xã Thiên Lộc để giữ chỗ.

Hai mẹ con chị N. (nhà ở quận Long Biên cũ), có mặt tại điểm tiếp nhận hồ sơ từ 18h ngày 16/11. Chị kể khi đến nơi đã thấy hàng chục người xếp hàng trước cổng, ngồi chờ ở quán nước trước. Hai mẹ con cũng đã chuẩn bị chiếc chiếu để có vị trí đẹp.

Về hồ sơ mua nhà, chị N. nói đã hoàn thiện nhưng chưa chắc chắn, nếu có yêu cầu gì sẽ bổ sung. “Mình cứ nộp hồ sơ trước đã, nếu mua được thì tốt”, chị nói.

Tương tự, anh Mạnh ở Nam Định sắp sửa một ít đồ dùng cá nhân và đi đến xã Thiên Lộc từ chiều 16/11. Anh nói mua được nhà là ước mơ của anh sau nhiều năm bươn chải tại Hà Nội, dù sẽ phải vay mượn. Đêm nay, anh sẽ thức trắng đêm để giữ chỗ.

Do xếp hàng quá đông, mọi người sau đó truyền tay nhau tờ giấy để tự ghi thông tin cá nhân theo số thứ tự. Đến khoảng 0h ngày 17/11, 2 người đại diện nhóm đứng trước cổng tiếp nhận hồ sơ để điểm danh. Nếu ai không có mặt, người đọc sẽ gạch bỏ tên.

Đại diện cho biết 4h sẽ điểm danh lại. Trong thời gian xếp hàng, công an xã Thiên Lộc cũng có mặt nhằm đảm bảo an ninh trật tự.

Đến khoảng 1h ngày 17/11, điểm danh lần 1 kết thúc. Mọi người di chuyển đi ăn uống và nghỉ ngơi. Nhiều hàng quán xung quanh đường vẫn sáng đèn.

Theo ghi nhận, lượng người đến điểm nộp hồ sơ mua nhà trong đêm tiếp tục tăng.

Dự án Đầu tư xây dựng khu NOXH tại ô đất CT3, CT4 khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) do liên danh Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội và Tổng Công ty Viglacera – CTCP làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 1.521 tỷ đồng.

Dự án được xây dựng trên diện tích đất là 35.759m2, trong đó diện tích ô đất CT3 là 24.000m2; diện tích ô đất CT4 là 11.759m2. Dự án gồm 4 tòa nhà, cao từ 9 tầng đến 12 tầng và 1 tầng hầm, 1 tum thang. Trong đó, ô đất CT3 có 3 công trình ký hiệu CT3A, CT3B, CT3C; ô đất CT4 có 1 công trình.

Tổng số căn hộ của dự án là 1.588 căn (CT3 có 1.104 căn; CT4 có 484 căn). Trong đó, 892 căn hộ NOXH để bán; 300 căn hộ NOXH để cho thuê; 128 căn hộ NOXH để cho thuê mua; 268 căn hộ bán thương mại.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, công trình trên ô đất CT4 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ quý IV/2021, với tổng số 484 căn hộ. Dự kiến, mở bán giai đoạn 2 tại tòa nhà CT3 với tổng số 1.104 căn hộ. Trong đó, 589 căn hộ NOXH bán; 212 căn hộ NOXH cho thuê; 128 căn hộ NOXH thuê mua; 175 căn hộ bán thương mại.

Giá bán căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 18,4 triệu đồng/m2. Giá cho thuê căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 91.700 đồng/m2/tháng. Giá thuê mua căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 312.860 đồng/m2/tháng và thời gian thuê mua là 5 năm.

Tại báo cáo mới nhất, Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (Vars Ire) cho biết từ cuối quý IV, giá bất động sản đã bắt đầu có dấu hiệu chững lại tại một số khu vực. Tuy nhiên, thực tế chưa ghi nhận dấu hiệu giảm.

Giao dịch “cắt lỗ” chỉ ghi nhận ở các sản phẩm mua chênh cao hoặc giao dịch theo tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) trong các đợt tăng “nóng” ngắn hạn trước đó. Nhóm nhà đầu tư này sử dụng đòn bẩy tài chính lớn, kỳ vọng lướt sóng nhanh và buộc phải thu hồi vốn sớm khi thị trường có dấu hiệu đi ngang. 

Còn với bối cảnh phần lớn nhà đầu tư chưa chịu áp lực tài chính đáng kể, đồng thời tâm lý thị trường được củng cố bởi nhiều giải pháp được đề ra để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là việc khởi công đồng loạt nhiều dự án, mặt bằng giá bất động sản khó có khả năng giảm sâu trên diện rộng.

Trong khi các giao dịch “cắt lỗ” chỉ xuất hiện ở một nhóm nhà đầu tư nhất định, bức tranh tổng thể của thị trường căn hộ vẫn cho thấy nhiều yếu tố nền tảng đang giữ nhịp thị trường.

Thị trường bất động sản năm qua ghi nhận mức tăng trưởng rõ nét, với nguồn cung mới tăng khoảng 50% so với năm 2024 và tiến gần mốc “đỉnh” năm 2018. Hàng loạt dự án được phê duyệt mới và tái khởi động, đặc biệt là 1.759 dự án nhà đất được tháo gỡ tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Tây Ninh.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trên cả nước có 3.297 dự án bất động sản với quy mô khoảng 5,9 triệu căn, tổng mức đầu tư lên tới 7,42 triệu tỷ đồng. Trong đó, nhà ở thương mại và khu đô thị đóng vai trò chủ đạo với 2.358 dự án, tương đương 5,2 triệu căn, tổng vốn đầu tư 6,74 triệu tỷ đồng.

Nguồn cung tăng mạnh nhưng các dự án nhà ở vẫn được hấp thụ tốt. Tỷ lệ hấp thụ của các dự án mới đạt trên 60%, thậm chí nhiều dự án “cháy hàng” trong thời gian ngắn nhờ nhu cầu ở thực và nhu cầu đầu tư trung, dài hạn vẫn duy trì ở mức cao.

Song song với sự phục hồi của giao dịch, mặt bằng giá bất động sản cũng tiếp tục xu hướng tăng. Trong đó, căn hộ chung cư tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt thị trường, và ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 3 năm trở lại đây.

Về tồn kho, báo cáo của Bộ Xây dựng tổng hợp từ 22/34 địa phương cho thấy, tồn kho bất động sản trong quý III ở mức khoảng 26.717 căn/nền. Đáng chú ý, tồn kho chung cư và nhà ở riêng lẻ tăng mạnh, bằng 137% so với quý II, trong khi tồn kho đất nền giảm gần 69% so với năm 2024.

Tuy nhiên, Vars Ire cho rằng lượng tồn kho tăng hiện nay mang ý nghĩa tích cực, phản ánh kỳ vọng phục hồi của doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều dự án được tháo gỡ pháp lý và thị trường xuất hiện các tín hiệu tích cực, tạo tiền đề bổ sung nguồn cung và cải thiện thanh khoản.

Khác với các giai đoạn trước, khi tồn kho chủ yếu là sản phẩm đã hoàn thành nhưng khó tiêu thụ, hiện nay phần lớn là các sản phẩm đang trong quá trình xây dựng, bao gồm nhiều dự án hình thành trong tương lai đã đủ điều kiện mở bán và ghi nhận giao dịch khả quan.

Thực trạng này cũng phản ánh sát diễn biến thị trường, trong bối cảnh nguồn cung đất nền dự án sụt giảm rõ rệt.