UBND TP Đà Nẵng vừa phê duyệt đồ án quy hoạch phân khu đô thị Sườn Đồi tỷ lệ 1/2000 với quy mô hơn 2.800 ha, thuộc địa bàn hai xã Bà Nà và Hòa Vang, phường Hòa Khánh.

Ranh giới quy hoạch giáp đường tránh Nam Hải Vân, đường tỉnh 602 và sông Túy Loan. Phân khu được tổ chức thành 11 đơn vị ở và ba khu chức năng nằm ngoài khu dân cư. Một khu vực lõi trung tâm chủ yếu là rừng và các khu dân cư hiện hữu.

Phân khu được định hướng là khu đô thị mới ưu tiên phát triển du lịch, thương mại dịch vụ kết hợp ở, phân bổ quanh núi Dương Ba Làng. Một số loại hình nhà ở dự kiến phát triển gồm biệt thự sườn đồi, tòa nhà cao tầng, nhà ở xã hội, nhà tái định cư.

Về tổ chức không gian kiến trúc, núi Dương Ba Làng là trung tâm, bao quanh bởi một số công viên gắn với hồ hiện trạng. Các khu nhà ở và thương mại dịch vụ cao tầng sẽ bố trí ở phía nam, còn phía đông phát triển mô hình đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm (TOD) gần ga đường sắt quy hoạch. Khu nhà ở thấp tầng gồm biệt thự ven đồi, nhà liền kề được bố trí quanh hồ ở phía tây nam.

Ngoài ra, phân khu này còn có ba khu chức năng gần đường Hoàng Văn Thái gồm tổ hợp phi thuế quan (hơn 157 ha), trung tâm thể dục thể thao (trên 202 ha) và cảng cạn kết hợp trung tâm logistics (gần 71 ha). Đây cũng là ba hạng mục được ưu tiên đầu tư tại phân khu đô thị Sườn Đồi.

Quy mô dân số cả phân khu hơn 194.000 người, trong đó dân số chính thức đến 2030 khoảng 95.000 người, dân số vãng lai 45.000 người. Sau 2030, khu đô thị sẽ đón thêm hơn 54.000 người.

Đà Nẵng là một trong những thủ phủ du lịch nghỉ dưỡng ở duyên hải Nam Trung Bộ. Nhờ lợi thế này, thị trường bất động sản những năm qua phát triển mạnh nhiều phân khúc như khu đô thị, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ, đất nền, condotel… Theo báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản DKRA, lượng giao dịch căn hộ năm ngoái của thành phố tăng 2,5 lần so với 2023, tập trung ở quận Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn.

Từ 1/7, Đà Nẵng hợp nhất với tỉnh Quảng Nam. TP Đà Nẵng mới có 70 xã, 23 phường và đặc khu Hoàng Sa, và trung tâm hành chính đặt tại phường Hải Châu.

Đình Trí

Bộ Xây dựng đang tham vấn ý kiến về dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp ngay sau khi Thủ tướng yêu cầu cần có chính sách nhà ở cho người thu nhập trung bình (mức trên 20 triệu đồng mỗi tháng).

Theo cơ quan soạn thảo, việc ban hành nghị quyết này là cấp bách trong bối cảnh bình quân giá bán sơ cấp chung ở Hà Nội năm ngoái đạt 100 triệu đồng mỗi m2 (tăng 40% so với 2024), còn tại TP HCM đạt 111 triệu mỗi m2 (tăng 23%). “Mức tăng giá nhà ở, đất ở cao hơn nhiều so với đà tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân thêm khó khăn”, Bộ Xây dựng nêu.

Các cơ chế, chính sách về nhà ở xã hội đã được hoàn thiện, thực thi đạt nhiều kết quả tích cực thời gian qua. Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, các dự án nhà xã hội chưa nhiều và cần sự hỗ trợ của Nhà nước, nhất là cơ chế miễn tiền sử dụng đất và hỗ trợ đầu tư hạ tầng. Đồng thời, nhà xã hội cũng chỉ giải quyết được một phần chỗ ở cho các đối tượng thu nhập thấp. Bộ nhận định rất nhiều người thu nhập trung bình “còn rất khó khăn” về nhà ở với mức giá hiện tại, đặc biệt ở các đô thị lớn.

Chính sách dự kiến để phát triển nhà thương mại giá phù hợp cũng có một số điểm tương đồng với nhà ở xã hội, theo dự thảo. Trong đó, giá bán của hai loại hình nhà ở đều được xác định theo nguyên tắc tính đúng, đủ các chi phí đất đai, xây dựng, lãi vay… cộng với một mức lợi nhuận định mức.

Chủ đầu tư của nhà xã hội và thương mại giá phù hợp đều được tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi thấp hơn, thời gian vay dài hơn so với các dự án thương mại thông thường.

Với người mua, họ chỉ mua được sở hữu 1 sản phẩm thuộc hai loại hình nhà ở được Nhà nước ưu đãi này. Cùng với đó, sản phẩm này cũng bị hạn chế chuyển nhượng, không được bán lại trong ít nhất 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu chủ đầu tư nhà xã hội, nhà thương mại giá phù hợp phải kiểm toán, quyết toán và gửi cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra giá bán, giá thuê mua.

Về điểm khác biệt, nhà ở xã hội được miễn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với toàn bộ diện tích dự án, còn loại hình nhà giá phù hợp dự kiến vẫn phải nộp tiền sử dụng đất.

Căn cứ để tính toán nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư với loại hình nhà ở giá phù hợp là bảng giá đất và hệ số điều chỉnh. Việc áp dụng bảng giá đất có thể giúp chủ đầu tư xác định được chi phí đầu vào về đất đai một cách ổn định và cũng thấp hơn so với đấu giá (như dự án thương mại thông thường), qua đó có cơ sở để giảm giá bán nhà cho người dân.

Tuy nhiên, UBND cấp tỉnh có thể chấp thuận chủ trương đồng thời giao chủ đầu tư dự án nhà thương mại giá phù hợp không thông qua đấu giá, đấu thầu. Với dự án nhà xã hội khi có từ hai nhà đầu tư quan tâm trở lên, cơ quan quản lý vẫn cần thực hiện đấu thầu để lựa chọn doanh nghiệp thực hiện.

Chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp cũng có thể không cần bố trí quỹ đất 20% để xây dựng nhà xã hội trong phạm vi dự án. Đây là một nghĩa vụ bắt buộc đối với các dự án nhà thương mại ở các đô thị lớn.

Về lợi nhuận định mức, doanh nghiệp làm nhà ở thương mại giá phù hợp có thể được hưởng tối đa 15% tổng vốn đầu tư, cao hơn 5% so với các dự án nhà xã hội. Ngoài ra, chủ đầu tư nhà giá phù hợp dự kiến được giảm bớt điều kiện để huy động vốn khi không yêu cầu phải có quyết định giao, cho thuê đất.

Bộ Xây dựng cho rằng những ưu đãi này khuyến khích doanh nghiệp tham gia làm nhà giá phù hợp, thúc đẩy tăng nguồn cung cho thị trường nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cũng đánh giá thị trường bất động sản tại các đô thị hiện nay rất thiếu nhà ở giá phù hợp. Theo ông, đây là các loại căn hộ 1-2 phòng ngủ, diện tích 50-70 m2. Với đơn giá 30-70 triệu đồng mỗi m2, căn hộ sẽ có giá trị 2-5 tỷ đồng.

Ông Châu chỉ ra năm 2020, TP HCM cũ trước sáp nhập chỉ có 163 căn nhà giá phù hợp, tương đương khoảng 1% tổng nguồn cung mới ra thị trường. Tuy nhiên, từ sau đó đến tháng 6/2025, loại hình nhà ở trên đã biến mất ở thành phố này, chỉ còn nhà trung và cao cấp, trong đó nhà cao cấp chiếm 70% nguồn cung.

Theo ông, tình trạng này bởi thị trường thiếu nguồn cung dự án nhà ở thương mại, nhà xã hội. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp sẵn dự án, có điều kiện chiếm lĩnh thị trường và thường chọn phân khúc cao cấp hoặc “làm giá” sản phẩm để tối đa hóa lợi nhuận. Đồng thời, chuyên gia này cũng cho rằng Luật Nhà ở 2023 vẫn chưa có quy định cơ chế tạo điều kiện để hỗ trợ người thu nhập trung bình, thu nhập thấp ở đô thị có nhà ở giá phù hợp.

Vì vậy, ông Lê Hoàng Châu đề nghị bổ sung vào Luật Nhà ở quy định tạo điều kiện để người thu nhập thấp, trung bình ở đô thị được vay với lãi suất 6-7% mỗi năm để mua, thuê mua nhà thương mại giá phù hợp trong kỳ hạn 10-12 năm.

Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property đánh giá đề xuất ưu tiên nhóm thu nhập trung bình được mua nhà giá phù hợp sẽ là chính sách ưu việt, giúp đảm bảo an sinh xã hội với mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau”. Đây là nhóm phần lớn mắc kẹt trong giấc mơ an cư khi thu nhập vượt qua ngưỡng mua nhà xã hội song không thể với đến nhà ở thương mại.

Tuy nhiên, ông vẫn lo ngại tình trạng chủ đầu tư thiếu mặn mà với phân khúc này bởi ưu đãi có thể chưa thực sự hấp dẫn. Chuyên gia này cho rằng doanh nghiệp vẫn phải trả tiền sử dụng đất, thuê đất – vốn chiếm tỷ lệ lớn trong chi phí cấu thành giá nhà ở – giống như các dự án nhà thương mại khác. Trong khi đó, từ đầu năm nay, bảng giá đất mới ở nhiều địa phương tiếp tục tăng mạnh, kéo chi phí liên quan đất đai từ giải phóng mặt bằng, đền bù thu hồi đất, thuế phí đều leo thang.

Theo ông Toản, mức lợi nhuận định mức làm nhà giá phù hợp chỉ cao hơn nhà xã hội 5% cũng có thể khiến doanh nghiệp chịu nhiều rủi ro. “Chỉ cần quá trình triển khai gặp vướng mắc khiến tiến độ chậm quá hai năm, doanh nghiệp sẽ phải chịu chi phí tài chính rất lớn khi hết giai đoạn ưu đãi lãi suất”, ông nói.

Để chính sách khả thi và thực sự thu hút doanh nghiệp, CEO EZ Property đề xuất chủ đầu tư xây nhà thương mại giá phù hợp được hưởng cơ chế miễn hoặc giảm một phần ba tiền sử dụng đất. Điều này vừa giúp đảm bảo công bằng giữa các địa phương vừa đảm bảo lợi nhuận cho chủ đầu tư.

Ông cũng cho rằng dự thảo cần quy định cụ thể hơn về điều kiện nhà ở và thu nhập người thụ hưởng. Việc giới hạn khung thu nhập rất cần thiết thay vì chỉ đưa ra mức sàn (trên 20 triệu mỗi tháng) mà thiếu mức trần.

Anh Tú – Ngọc Diễm

Quy định mới do UBND TP HCM vừa ban hành, quy định các loại đất được phép cho thuê ngắn hạn gồm: đất đã có kế hoạch đấu giá, đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT, và đất đã được bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Thời hạn cho thuê ban đầu là 12 tháng, có thể gia hạn nhiều lần nhưng tổng thời gian không vượt quá 60 tháng.

Trước đây, các quỹ đất này bỏ trống, không khai thác do chưa có cơ sở pháp lý. Năm 2024, Chính phủ ban hành Nghị định 102 hướng dẫn Luật Đất đai, có quy định cụ thể về quản lý, khai thác quỹ đất ngắn hạn (Điều 43). Từ đó, TP HCM được phép ban hành quy định cho thuê ngắn hạn, tạo điều kiện gia tăng nguồn thu ngân sách.

Với các quỹ đất chưa có quyết định giao đất và chưa nằm trong kế hoạch đấu giá hàng năm, thời hạn cho thuê có thể kéo dài từ 12 đến 60 tháng tùy trường hợp. Trung tâm Phát triển quỹ đất TP HCM sẽ chịu trách nhiệm thanh lý hợp đồng và tổ chức lựa chọn đối tác mới khi hết hạn.

Về giá thuê, thành phố áp dụng công thức: Đơn giá/tháng = (Giá đất theo bảng giá × Tỷ lệ %) ÷ 12. Trong đó, tỷ lệ % dao động 0,25-3% tùy theo khu vực và vị trí.

Song song với ban hành quy định mới, hôm 27/5, UBND TP HCM yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị đang trực tiếp quản lý, sử dụng nhà đất công trên địa bàn phải hoàn tất báo cáo kê khai và đề xuất phương án sắp xếp, xử lý trước ngày 1/6.

UBND TP HCM lưu ý các trường hợp sử dụng tài sản công sai mục đích như cho thuê, liên doanh, liên kết, cho mượn không đúng quy định sẽ bị xử lý nghiêm. Phần diện tích vi phạm có thể bị thu hồi, hoặc buộc chấm dứt sử dụng sai phạm nếu không thể tách riêng. Các khoản thu trái quy định phải nộp lại ngân sách.

Anh Kỳ