TP HCM trong tháng 3 đã cấm các hoạt động khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) tại các dự án chung cư. Quy định này dự kiến áp dụng rộng rãi với các thị trường khác tại Việt Nam. Dù vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb và các hộ dân sở hữu chung cư, giới chuyên gia cho rằng đây là cơ hội để chuyên nghiệp hóa hoạt động lưu trú du lịch.

Đánh giá tác động của chính sách trên diện rộng, ông Mauro Gasparott, Giám đốc cấp cao bộ phận tư vấn khách sạn Savills Đông Nam Á, cho rằng mô hình kinh doanh Airbnb tại các chung cư giúp mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra nhiều vấn đề phức tạp về an ninh, dịch vụ và tạo sự cạnh tranh cho các ngành lưu trú du lịch hợp pháp là khách sạn, căn hộ dịch vụ. “Việc cấm mô hình Airbnb trong chung cư có thể mang lại nhiều lợi ích cho các kênh lưu trú du lịch kể trên”, ông nói.

Xét theo từng loại hình, ông Mauro Gasparott cho rằng tổng nguồn cung Airbnb hiện nay vẫn thấp hơn đáng kể so với số lượng phòng khách sạn. Do đó, cấm dịch vụ này sẽ là cơ hội cho các khách sạn boutique (khách sạn có sức chứa nhỏ cung cấp dịch vụ cá nhân) phát triển, còn tác động đến thị trường khách sạn nói chung là không lớn.

“Với phân khúc căn hộ dịch vụ, căn hộ du lịch (condotel) vốn có sự tương đồng với Airbnb về tiện ích, dịch vụ và đối tượng khách hàng sẽ là loại hình nhận thấy những lợi ích rõ rệt nhất sau lệnh cấm”, ông nhìn nhận.

Nguồn cung căn hộ dịch vụ, du lịch mang thương hiệu tại TP HCM vẫn còn thấp so với các thủ đô khác trong khu vực châu Á, việc hợp thức hoá căn hộ condotel vẫn còn nhiều khó khăn khiến mô hình này chưa nở rộ ở các đô thị lớn. Một khi kênh lưu trú là Airbnb, bị ngăn chặn, phân khúc căn hộ dịch vụ, du lịch sẽ thu hút thêm nhóm lưu trú ngắn ngày, đặc biệt khi được tích hợp vào các dự án phức hợp có văn phòng hoặc khu bán lẻ, tạo ra mô hình lưu trú bền vững hơn.

Ông Mauro Gasparott dự báo sắp tới thị trường sẽ chứng kiến sự gia tăng của các đơn vị vận hành căn hộ dịch vụ nhỏ lẻ và độc lập tại nhiều khu vực khác nhau trong các thành phố lớn, nhằm lấp đầy khoảng trống Airbnb và đáp ứng nhu cầu thay đổi của người dùng.

Bên cạnh đó, theo chuyên gia Savills, với sự gia tăng của các quy định kiểm soát mô hình Airbnb, Việt Nam có thể chứng kiến sự phát triển của các nền tảng cho thuê ngắn hạn chuyên nghiệp và hợp pháp, hoặc các mô hình kết hợp giữa nhà ở và lưu trú. Những hình thức này vừa tuân thủ quy định của chính phủ trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu thị trường, tương tự các mô hình căn hộ dịch vụ cao cấp (branded residences) hoặc condotel phát triển trên đất thương mại, cung cấp sản phẩm phù hợp với nhu cầu mua để cho thuê (buy to lease).

Theo đại diện Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars), Luật Nhà ở 2023 quy định rất rõ chung cư sử dụng cho mục đích để ở, không được sử dụng vào mục đích khác. Việc cho thuê căn hộ chung cư ngắn hạn theo ngày, theo giờ về mặt pháp lý cần được hiểu là hoạt động kinh doanh lưu trú ngắn ngày.

Một khi đã nhận định là kinh doanh phải gắn với các dịch vụ quản lý chuyên nghiệp, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy… Còn với loại hình nhà ở vốn được phát triển không có chức năng này, khi cho thuê để lưu trú dễ dẫn tới tình trạng quá tải dịch vụ, tiện ích, an ninh trật tự không đảm bảo…

Ban quản trị chung cư cũng không có kỹ năng, chuyên môn vận hành như quản lý khách sạn nên khó quản lý được khách ra vào, vừa không khai thác tốt du lịch vừa dễ gây hệ lụy an toàn, chất lượng dịch vụ cho lưu trú. Nên việc cấm cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú ngắn ngày được chuyên gia Vars nhận định là hợp lý. Các địa phương nên tạo điều kiện cho những mô hình lưu trú du lịch chuyên nghiệp phát triển, vừa tăng tính trải nghiệm du lịch, vừa hợp pháp và hài lòng các bên.

Theo Savills, cấm Airbnb phản ánh nỗ lực của chính phủ trong việc chuyên nghiệp hóa lĩnh vực cho thuê. Với cư dân, quy định này có thể mang lại lợi ích khi hạn chế việc sử dụng sai mục đích các tiện ích chung và nâng cao an ninh trong tòa nhà. Tuy nhiên, với các nhà đầu tư bất động sản nhắm đến lợi nhuận từ cho thuê ngắn hạn, lệnh cấm có thể làm giảm khả năng gia tăng thu nhập từ tài sản.

Ngoài ra việc ngăn chặn lưu trú ngắn hạn sẽ có những tác động nhất định đến thị trường du lịch khi đây là lựa chọn lưu trú ưa chuộng của các khách du lịch theo nhóm, tìm kiếm sự linh hoạt và trải nghiệm sống như người bản địa mà khách sạn truyền thống khó đáp ứng. Mô hình này cũng đóng góp trực tiếp vào nền kinh tế địa phương, nổi tiếng với việc tạo ra những trải nghiệm du lịch chân thực, nhờ sự kết nối trực tiếp giữa chủ nhà và khách thuê.

Việc hạn chế thuê ngắn hạn trong căn hộ chung cư có thể làm giảm sức hút đối với nhóm khách du lịch theo hình thức trải nghiệm và những người làm việc từ xa. Bởi những người này thường sử dụng các căn hộ này như nơi lưu trú dài hạn kết hợp giữa công việc và sinh hoạt, đặc biệt là tại các điểm đến ven biển như Nha Trang hay Đà Nẵng.

Dù vậy, ông Mauro Gasparott cho rằng thị trường Việt Nam rất linh hoạt và sẽ luôn có sự điều chỉnh phù hợp với những thay đổi từ chính sách. Quy định này có thể mang lại những thay đổi đáng kể trong cách thị trường cho thuê ngắn hạn vận hành, ảnh hưởng đến các nhà đầu tư, người thuê, và cả ngành du lịch nhưng cũng sẽ mở ra cơ hội mới cho các mô hình lưu trú chuyên nghiệp, hợp pháp và tuân thủ quy định chặt chẽ hơn.

Phương Uyên

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tình hình hoạt động của doanh nghiệp bất động sản tiếp tục cải thiện tích cực. 6 tháng đầu năm, thị trường có gần 2.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 76% so với cùng kỳ năm ngoái.

Doanh nghiệp địa ốc đăng ký thành lập mới cũng tăng mạnh về số lượng và vốn đăng ký. Trong đó, hơn 2.500 đơn vị thành lập mới với quy mô vốn hơn 184.000 tỷ đồng, tăng lần lượt 15% và 20% so với cùng kỳ. Bình quân mỗi tháng, có khoảng 430 doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thành lập mới.

Trong khi đó, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn cũng có xu hướng sụt giảm với hơn 3.100 đơn vị, giảm gần 2% so cùng kỳ.

Lý giải diễn biến trên, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết từ đầu năm đến nay, thị trường có nhiều động lực thúc đẩy doanh nghiệp địa ốc quay lại hoạt động.

Cụ thể, thông tin quy hoạch, phát triển hạ tầng đang tạo cú hích cho phát triển đô thị, tác động mạnh mẽ đến đà phục hồi của bất động sản đồng thời mở đường cho những vùng đất mới. Năm nay, tổng số vốn Bộ Xây dựng được giao làm các dự án giao thông có thể vượt 100.000 tỷ đồng trong năm nay, cao nhất từ trước tới nay. Nhiều dự án trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ như cao tốc Bắc – Nam, sân bay quốc tế Long Thành, các tuyến đường vành đai, đường sắt đô thị tại TP HCM và Hà Nội.

Cùng đó, Chính phủ đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hướng đến bảo đảm 100% thủ tục liên quan doanh nghiệp được làm trực tuyến. Động thái này được kỳ vọng có tác động tích cực đến doanh nghiệp, gồm cả lĩnh vực bất động sản, giúp giảm chi phí, thời gian và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Làn sóng FDI tiếp tục đổ vào thị trường bất động sản, tăng thêm sức hút của lĩnh vực với nhà đầu tư ngoại. 6 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký vào kinh doanh bất động sản đạt hơn 4,8 tỷ USD, tăng 2,4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Lê Trọng Hiếu, Giám đốc bộ phận Tư vấn kinh doanh văn phòng và bất động sản công nghiệp CBRE, cho biết nhiều doanh nghiệp ngoại tích cực mở rộng đầu tư ra thị trường vệ tinh, nơi quỹ đất còn dồi dào, hạ tầng kỹ thuật – giao thông được đầu tư mạnh mẽ. Điều này thúc đẩy nguồn cung nhiều phân khúc như nhà ở, văn phòng, bất động sản công nghiệp mở rộng.

Nguồn cung dồi dào, mặt bằng lãi suất thấp và chính sách hỗ trợ thị trường cũng tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp địa ốc quay trở lại thị trường. Chuyên gia CBRE cho biết đây là thời điểm “vào mùa” của thị trường như các chủ đầu tư đồng loạt tái khởi động nhiều dự án, đẩy mạnh M&A quỹ đất, tuyển dụng nhân sự và mở rộng hợp tác với các đơn vị phân phối.

Trong đó, các phân khúc nhà ở, điển hình là chung cư, tiếp tục tăng trưởng nhờ nhu cầu ở thực duy trì ở mức cao. Báo cáo của CBRE cho thấy 6 tháng đầu năm, tổng nguồn cung căn hộ sơ cấp ở Hà Nội đạt hơn 10.760 căn, cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây. Còn TP HCM có khoảng 1.400 căn mở bán mới. Nhiều dự án ghi nhận tỷ lệ hấp thụ đạt khoảng 60% sau khi mở bán.

Dù phục hồi tích cực, thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều thách thức. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) cho rằng thị trường địa ốc đang rơi vào cảnh khát vốn dài hạn khi phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Còn các kênh dẫn vốn khác như quỹ đầu tư, chứng khoán hay trái phiếu doanh nghiệp phát triển chậm. Riêng TP HCM, tính đến cuối 2024, tổng dư nợ tín dụng bất động sản đạt 1.085 triệu tỷ đồng, tăng hơn 13% so với năm trước.

Cùng đó, tình trạng lệch pha phân khúc ngày càng trầm trọng, tạo thách thức về thanh khoản. Ông Châu cho hay đa số bất động sản đưa ra thị trường thuộc phân khúc cao cấp trở lên. Nhà ở bình dân rất khan hiếm trong khi kinh tế còn khó khăn, thu nhập sụt giảm, kéo theo khả năng chi trả của người dân ngày càng yếu.

Chuyên gia khuyến nghị các doanh nghiệp bất động sản cần chủ động tái cấu trúc cũng như tái cơ cấu lại đầu tư, tránh dàn trải. Việc chuyển hướng sang phân khúc đáp ứng nhu cầu thực của người dân là cần thiết để đảm bảo thị trường phát triển bền vững và lành mạnh.

Ngọc Diễm

Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã chứng khoán: HBC) năm ngoái giảm được gần 1.500 tỷ đồng nợ phải trả. Dù vậy, áp lực nợ vẫn đè nặng lên doanh nghiệp từng trong nhóm đầu ngành xây dựng khi khoảng 91% tổng nợ 13.660 tỷ đồng là các khoản ngắn hạn.

Riêng các khoản vay ngắn hạn ngân hàng và trái phiếu đến hạn trả cho các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán đã xấp xỉ 3.820 tỷ đồng. Hai chủ nợ lớn nhất của Hoà Bình là BIDV và VietinBank với dư nợ lần lượt 1.860 tỷ đồng và 1.293 tỷ đồng. Cả hai khoản vay đều để bổ sung vốn lưu động và đáo hạn ngay năm nay.

Trong tài liệu họp cổ đông thường niên, công ty do ông Lê Viết Hải làm chủ tịch dự kiến phát hành tối đa 200 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng, cao gần gấp rưỡi thị giá. Toàn bộ 2.000 tỷ đồng huy động được sẽ dùng để trả nợ ngân hàng. Công ty cho hay sẽ phát hành cổ phiếu trực tiếp cho không quá 10 nhà đầu tư và yêu cầu họ hạn chế chuyển nhượng trong một năm.

Trước đó, đơn vị kiểm toán cho rằng việc lỗ lũy kế gần 2.300 tỷ đồng và một số khoản nợ quá hạn là dấu hiệu dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của Hòa Bình.

Hòa Bình năm ngoái ghi nhận doanh thu 6.425 tỷ đồng, giảm mạnh hơn 1.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Tuy nhiên, công ty có lợi nhuận gộp tốt hơn, cộng thêm giảm chi phí lãi vay và quản lý doanh nghiệp nên báo lãi sau thuế gần 963 tỷ đồng.

Lãnh đạo công ty cho rằng điều này thể hiện khả năng kiểm soát chi phí và khả năng thu hồi công nợ từ khách hàng ngày càng tốt. Kết quả cũng giúp họ chấm dứt chuỗi lỗ hai năm liên tiếp.

Trước đó, Hòa Bình lỗ tổng cộng khoảng 3.680 tỷ đồng trong giai đoạn 2022-2023. Đây là giai đoạn công ty trải qua “nội chiến” trong Hội đồng quản trị, sau đó phải đối mặt với những khó khăn lớn trong kinh doanh khi lĩnh vực bất động sản đi xuống, nhất là phân khúc du lịch nghỉ dưỡng. Ông Lê Viết Hải vốn đã từ nhiệm chức Chủ tịch Hội đồng quản trị để lui về phía sau, song phải quay trở lại vị trí này để chèo lái doanh nghiệp.

Ông Hải từng nói “rất buồn” khi Hòa Bình trải qua nhiều sóng gió. Tuy nhiên, từ năm ngoái, ông khẳng định công ty đã vượt qua tình thế bĩ cực, ngàn cân treo sợi tóc. Năm nay, công ty dự kiến doanh thu lên mức 9.000 tỷ đồng và lãi sau thuế 360 tỷ đồng.

Cổ phiếu HBC hiện giao dịch trên sàn chứng khoán ở vùng giá 6.300 đồng, giảm sâu so với mức 32.000 đồng trước khi công ty trải qua biến động nhân sự thượng tầng.

Phương Đông